II SA/Rz 896/05

II SA/Rz 896/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna
Maria Zarębska-Kobak /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art 90 d ust. 1, ust. 7, ust. 8
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 pkt 1 i 2, art 8 ust. 3-13, ust. 9
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 7, art 77 par. 1, art 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi G. Rz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ż. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu złożonego przez G. Rz. odwołania od decyzji Wójta Gminy Ż. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], odmawiającej przyznania stypendium szkolnego dla K. Rz., utrzymało zaskarżoną odwołaniem decyzję w mocy. Argumentując kierunek rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony warunek przyznania K. Rz. stypendium szkolnego, gdyż miesięczny dochód na osobę w rodzinie tego ucznia przekracza granicę 316 zł, a więc górną granicę kryterium dochodowego, określoną przez przepisy art. 90d ust. 7 ustawy
z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Dochód na osobę w rodzinie
w rozpatrywanej sprawie ustalono na 375,01 zł. Z tych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rz. nie może wziąć pod uwagę przedstawionej
w odwołaniu motywacji odnoszącej się do wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej rodziny i niedostatecznych warunków mieszkaniowych.
Z decyzją nie zgodziła się G. Rz., składając na nią skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, uzupełnioną następnie pismem z dnia 12 września 2005 r. W skardze G. Rz. przytoczyła twierdzenia wskazujące na trudną sytuację bytową, w jakiej znajduje się jej rodzina. Podniosła w szczególności niedostatek prowadzący do braku środków na zakup żywności i pomocy dydaktycznych dla utrzymywanych dzieci.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało stanowisko wyrażone wcześniej w zaskarżonej decyzji. Dodało ponadto, że skarżąca nie zarzuciła w odwołaniu organowi pierwszej instancji błędnych ustaleń faktycznych. Skoro w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony warunek kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ucznia, decyzja odpowiada prawu,
a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Skarga jest usprawiedliwiona, jakkolwiek z powodów innych niż wskazane
w jej argumentacji.
Zgodnie z art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty, stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej
z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Stosownie do art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, miesięczna wysokość dochodu na osobę
w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być wyższa od kwoty 316 zł. Miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia ustalana jest na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika z art. 90d ust. 8 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 8 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, oraz 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Skład osobowy rodziny ucznia w badanej sprawie nie budzi wątpliwości. Rodzina K. Rz., ucznia Publicznego Gimnazjum w N., składa się łącznie z pięciu osób, w tym także z rodziców, którymi są małżonkowie G.
i W. Rz. Dochody rodziny ucznia uzyskane w miesiącu poprzedzającym złożenie podania (28 lutego 2005 r.) zostały przez orzekające organy ustalone na podstawie następujących dowodów: 1) oświadczenia G. Rz. z dnia
28 lutego 2005 r., w którym stwierdziła, że jej mąż pobiera "rentę powypadkową"
w miesięcznej wysokości 770,50 zł; 2) pokwitowania z Oddziału ZUS w J.,
z którego wynika, że wysokość wypłaconego G. Rz. za styczeń 2005 r. świadczenia wyniosła 534,20 zł (610,70 zł przed odliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne wynoszącej 51,90 zł i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych wynoszącej 24,60 zł); 3) pokwitowania z Oddziału ZUS w J., z którego wynika, że wysokość wypłaconego W. Rz. za styczeń 2005 r. świadczenia wyniosła 570,36 zł. Orzekające w sprawie organy ustaliły wysokość dochodu rodziny sumując kwoty 770,50 zł, 534,20 zł oraz 570,36, a następnie tak uzyskaną kwotę (1 875,06 zł) dzieląc przez liczbę członków rodziny (5 osób), co dało końcową kwotę 375,01 zł.
W ocenie Sądu, tak dokonane ustalenie miesięcznego dochodu na osobę
w rodzinie ucznia nie czyni zadość wynikającemu z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wymogowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także obowiązkowi wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego. W pierwszej kolejności orzekające w sprawie organy winny wyjaśnić znaczenie kwot wykazanych przez Oddział ZUS w Jaśle w pokwitowaniu wypłaty świadczenia należnego W. Rz.. Nie jest w szczególności zrozumiałe, dlaczego organ rentowy wykazał miesięczny dochód ojca ucznia (432,74 zł) w kwocie o wiele niższej niż wypłacone mu faktycznie świadczenie (570,36 zł). Jeżeli w styczniu skumulowały się należne W.R. od organu rentowego świadczenia z różnych tytułów lub okresów, dając łącznie sumę 570,36 zł, to należało ustalić, czy wysokość zaliczki na podatek dochodowy (4,60 zł) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (36,78 zł) podlegała odliczeniu od wykazanego dochodu (432,74 zł). Dopiero tak obliczoną kwotę zsumować należałoby wówczas z pozostałymi dochodami członków rodziny.
Organy nie podjęły też żadnych czynności w celu ustalenia, jak traktować kwotę renty powypadkowej wykazaną w oświadczeniu G. Rz.. Z żadnego
z przeprowadzonych w sprawie dowodów nie wynika, z jakiego tytułu i przez jaki organ lub instytucję wypłacana jest ta "powypadkowa renta". Twierdzenia skarżącej nie dają jednoznacznej odpowiedzi. Niezrozumiała adnotacja widniejąca na oświadczeniu strony ("OC rolnicze") skłania do wniosku, że chodzi o przysługującą W. Rz. rentę z tytułu wypadku przy pracy w rolnictwie. Jeżeli uległ on wypadkowi przy pracy w rolnictwie, to konsekwentnie ustalić należałoby, czy również w dacie orzekania rodzina nie kontynuowała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wówczas dochód podlegałby obliczeniu na podstawie art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej. W odwołaniu skarżąca twierdzi, że jej mąż jest "całkowicie niezdolny do pracy", a w skardze – że rodzinę dotknęło "kalectwo". Może to z kolei wskazywać na uzyskanie pracowniczej renty z tytułu niezdolności do pracy. Od tego rodzaju świadczenia odprowadzane są przez organ rentowy składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz opłacany jest podatek dochodowy. Wówczas również i te dwie kwoty powinny zostać odliczone od dochodu rodziny.
Błędnie wreszcie wywodzi organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że skoro strona składając odwołanie nie zakwestionowała w nim stanu faktycznego ustalonego przez Wójta Gminy Ż., to rola Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. sprowadzała się do porównania ustalonego dochodu miesięcznego rodziny ucznia z wysokością ustawowego kryterium dochodowego. Powstrzymując się od ustalenia stanu faktycznego sprawy w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wydało zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 15 k.p.a. Opierając się bezkrytycznie na ustaleniach faktycznych organu pierwszej instancji, pozbawiło tym samym stronę prawa do dwukrotnego zbadania jej sprawy.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270
ze zm.), orzekł jak w sentencji.