II SA/Rz 892/24

II SA/Rz 892/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 63 § 3, art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 3 czerwca 2024 r. nr SE.906.4.2024 BK w przedmiocie nakazu inspektora sanitarnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie na rzecz skarżącego J. S. kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 892/24
UZASADNIENIE
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: PPIS) 7 marca 2024 r. przeprowadził kontrolę sanitarną w Prywatnym Gabinecie [...], prowadzonym przez J.S., której wyniki zostały utrwalone w protokole nr PSE.9020.221.1.2024.
Zastrzeżenia do wyników kontroli złożył J.S.
Po ich przeanalizowaniu i udzieleniu odpowiedzi (pismo z 2 kwietnia 2024 r.) PPIS w [...] decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr PSE.9020.221.1.2024 nakazał
w praktyce zawodowej J.S., Prywatny Gabinet [...], [...], ul. [...]:
1. Wydzielić dla pacjentów pomieszczenie higieniczno-sanitarne;
2. Wydzielić pomieszczenie porządkowe lub miejsce służące do przechowywania środków czystości lub preparatów myjąco-dezynfekujących;
3. Dokonać okresowego przeglądu czyszczenia lub dezynfekcji klimatyzacji;
4. Uiścić opłatę ustaloną przez PPIS w kwocie 52,50 zł za czynności kontrolne wykonywane w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego.
Termin wykonania obowiązku w zakresie pkt 1 i 2 organ ustalił do 31 grudnia 2024 r., w zakresie pkt 3 do 31 maja 2024 r., w zakresie pkt 4 - 14 dni od daty otrzymania decyzji.
J.S. złożył odwołanie od tej decyzji, uznając, że brak pomieszczenia higieniczno-sanitarnego dla pacjentów oraz pomieszczenia porządkowego nie stanowi naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Nie narusza pkt 6 załącznika numer 2 do rozporządzenia z dnia 26 marca 2019 r., gdyż posiada on takie pomieszczenie w prywatnym mieszkaniu usytuowanym piętro wyżej (mieszkanie w bloku). Wyjaśnił, że pacjent który chciałby skorzystać z pomieszczenia higieniczno-sanitarnego zgłasza taką konieczność po czym strona udaje się z pacjentem do swojego mieszkania prywatnego udostępniając mu węzeł higieniczno-sanitarny. Pomieszczenie porządkowe spełniające wymogi § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia znajduje się również w jego prywatnym mieszkaniu. Sprzęt do sprzątania pomieszczeń praktyki zawodowej przechowuje w garażu usytuowanym obok poczekalni. W ocenie odwołującego pomieszczenie konieczne dla indywidualnej praktyki lekarskiej inne niż gabinet lekarski może znajdować się w innych lokalizacjach, np. w prywatnych mieszkaniach, ponieważ nie są tam udzielane świadczenia zdrowotne.
Po rozpatrzeniu tego odwołania Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie decyzją z dnia 3 czerwca 2024 r. nr SE.906.4.2024 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 – zwana dalej: "k.p.a."); art. 5 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416); art. 11 ust. 2 pkt 3 lit. a, 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U z 2023 r., poz. 1284 ze zm.); art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r., poz.991 ze zm.); § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 maja 2010 r. w sprawie sposobu dokumentowania realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych oraz warunków i okresu przechowywania tej dokumentacji (Dz. U. z 2010 r. Nr 100, poz. 645); § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.); § 1, § 2 ust. 4, § 14 ust. 1 i 2 pkt 2, ust. 3, § 25 ust. 4, § 40 ust. 1 i 2, zał. Nr 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r., w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2022 r. poz. 402 ze zm. - dalej: "rozporządzenie z 26 marca 2019 r.").
W ocenie organu odwoławczego stanowisko organu I instancji jest słuszne. Z uwagi na powagę zagrożeń bezpieczeństwa świadczonych usług medycznych w kontrolowanym podmiocie leczniczym organ zobligował odwołującego do wydzielenia dla pacjentów osobnego pomieszczenia higieniczno-sanitarnego, wydzielenia pomieszczenia porządkowego lub miejsca służącego do przechowywania środków czystości lub preparatów myjąco-dezynfekujących oraz dokonania przeglądu, czyszczenia lub dezynfekcji klimatyzacji. Wskazując na § 14 ust. 3 rozporządzenia z 26 marca 2019 r. oraz względy epidemiologiczne organ stwierdził, że zasadnym jest przyjęcie, że w przypadku lokalizowania pomieszczeń, w których wykonywana jest praktyka zawodowa w lokalach mieszkalnych, należy wyodrębnić pomieszczenie rozumiane jako wydzielony lokal obejmujący zarówno gabinet jak i jego zaplecze, bowiem nieodłącznymi częściami składowymi gabinetu lekarskiego są poczekalnia i pomieszczenie higieniczno-sanitarne dla pacjentów. Przepis ten dotyczy szeroko rozumianego gabinetu lekarskiego jako całości a nie tylko pomieszczenia w którym lekarz wykonuje badanie. Niedopuszczalne jest stosowanie wspólnego pomieszczenia higieniczno-sanitarnego oraz poczekalni dla pacjentów i domowników zlokalizowanych w części mieszkalnej prywatnej lekarza.
Organ stwierdził, że brak pomieszczenia porządkowego oraz praktyki stosowane w obszarze utrzymania porządku i czystości w pomieszczeniach gabinetu lekarskiego oraz poczekalni stanowią naruszenie przepisów prawa w zakresie zapobiegania zakażeniom związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. W toku kontroli organ I instancji ustalił, że we wskazanym garażu znajduje się jedynie wiadro i mop. W miejscu przechowywania tego sprzętu brak jest punktu wodnego z którego czerpie się wodę do mycia powierzchni pomieszczeń praktyki zawodowych. Strona pobiera wodę z części mieszkalnej i po zakończonych czynnościach sprzątania i mycia pomieszczeń praktyki nieczystości te usuwane są do kanalizacji w pomieszczeniu sanitarnym usytuowanym poza pomieszczeniami indywidualnej praktyki, tj. w jej prywatnym mieszkaniu. Dodatkowo w pomieszczeniu gospodarczym - w garażu - brak jest warunków do higienicznego mycia i dezynfekcji sprzętu porządkowego. W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, że słusznie poddano krytycznej ocenie praktyki higieniczno-sanitarne stosowane w Prywatnym Gabinecie [...], prowadzonym przez J.S. W odniesieniu do braku okresowego przeglądu czyszczenia lub dezynfekcji klimatyzacji organ stwierdził, że stanowi to oczywiste naruszenie § 40 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 26 marca 2019 r.
J.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na tę decyzję, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i umorzenia postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przypisów prawa materialnego – art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędne zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że prowadzony przez niego gabinet lekarski narusza wymagania higieniczne i zdrowotne wynikające w szczególności z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą.
Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 8 § 2 i § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na błędnym odstąpieniu od utrwalonej praktyki organów pierwszej instancji w zakresie wymogów jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą, skutkujące naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów państwa i stanowionego przez nie prawa a w konsekwencji wadliwym wydaniem zaskarżonej decyzji;
- art. 107 § 3 w zw. z art. 40 k.p.a. polegające na sporządzeniu prawnego uzasadnienia decyzji bez odniesienia się do argumentacji podniesionej w odwołaniu co skutkowało pozbawieniem możliwości jej weryfikacji przez sąd;
- art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji pomimo wydania jej z naruszeniem prawa materialnego oraz procesowego co skutkowało utrzymaniem mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę PPWIS w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024, poz. 1267).
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, skutkujące w przypadku zaskarżenia decyzji - jej uchyleniem, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo skutkujące stwierdzeniem nieważności tej decyzji, jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Kompetencje Sądu zawarte w art. 145 § 1 P.p.s.a. wskazują na kolejność kontroli dokonywanej z punktu widzenia istoty wad aktu administracyjnego. W pierwszej kolejności akt podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 461).
Dokonując tak określonej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił skargę z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd dostrzegł istotne naruszenia przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Decyzja ta zapadła na skutek odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 7 marca 2024 r., nadanego w Urzędzie Pocztowym w [...] 7 maja 2024 r.
Zgodnie z ogólnymi regułami postępowania, po wniesieniu odwołania organ odwoławczy winien w pierwszej kolejności poddać ten środek odwoławczy badaniu wstępnemu pod kątem spełniania wymogów formalnych. Jednym z takich wymogów, stawianych wszystkim pismom procesowym, w tym także odwołaniom, jest podpisanie podania przez wnoszącego, co wynika z art. 63 § 3 k.p.a. Podpis pozwala domniemywać, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Takie same zasady dotyczą podpisu pełnomocnika strony, jeśli został on ustanowiony w sprawie. Brak podpisu strony na podaniu czy braku podpisu osoby przez nią umocowanej, powoduje uchybienie uniemożliwiające wywołanie skutku prawnego wniesionego podania czyli uznanie czynności strony. Tym samym odwołanie, które nie zostało podpisane, nie wywołuje żadnych skutków prawnych związanych z jego wniesieniem, przede wszystkim zaś nie daje możliwości jego merytorycznego rozpatrzenia.
W aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy znajduje się oryginał odwołania skarżącego, sporządzona pismem komputerowym z wpisanym imieniem i nazwiskiem odwołującego, ale bez jego podpisu.
W aktach brak jest też jakiejkolwiek informacji wskazującej, że kwestia podpisu była wyjaśniana przez organ odwoławczy, a ma ona zasadnicze znaczenie dla rozpoznania środka odwoławczego. Brak podpisu wnoszącego pod treścią odwołania nie pozbawia jednak pisma charakteru środka odwoławczego, lecz stanowi brak formalny, który powinien zostać usunięty we właściwym trybie.
Jeżeli podanie nie spełnia m.in. tego wymagania, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Jeśli zatem oryginał odwołania nie został podpisany, Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie powinien był wezwać odwołującego o jego podpisanie. Takich czynności PPWIS nie podjął, nie wyjaśniając ponad wszelką wątpliwość kwestii podpisu.
Brak wyjaśnienia tej kwestii stanowi naruszenie przepisów art. 7 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzając z urzędu wskazane uchybienia przepisów postępowania, Sąd zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję PPWIS w Rzeszowie z dnia 3 czerwca 2024 r. Jednocześnie charakter stwierdzonych naruszeń prawa uniemożliwił Sądowi odniesienie się do zarzutów skargi w ich warstwie merytorycznej.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści niniejszego uzasadnienia.
Z wszystkich tych przyczyn Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek zawarty w skardze.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym wobec wniosku organu i braku żądania przeprowadzenia rozprawy strony skarżącej, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.