II SA/RZ 891/19

II SA/Rz 891/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2019-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdrzałka
Małgorzata Wolska
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 914/20 - Wyrok NSA z 2023-07-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art 162
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skarg D. G. i A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wygaszenia ostatecznej decyzji orzekającej o podziale nieruchomości -skargi oddala-
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w sprawie odmowy wygaszenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...]orzekającej o podziale nieruchomości położonej w R.-S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr: 86/8 o pow. 58a 10 m2 obr. 4, obj. KW [...] na nowe działki nr: 89/9 o pow. 13 a 17 m2, 86/10 o pow. 1a73m2, 86/11 o pow. 10a90m2, 86/12 o pow. 7a 58m2, 86/13 o pow. 3a 26m2, 86/14 o pow. 2a56m2, 86/15 o pow. 2a21m2, 86/16 o pow. 1a84 m2, 86/17 o pow. 14a 85m2 obr. 4 i zatwierdzającej projekt podziału włączony do zasobu ewidencji gruntów dnia 9 grudnia 1998 r. pod nr 3699/98 ( zwana dalej w skrócie: "decyzją podziałową").
W podstawie prawnej decyzji organ powołała art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a.")
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...].12.1998r. znak.: [...]Prezydent Miasta orzekł o podziale nieruchomości położonej w R. – S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 86/8. Decyzję wydano na wniosek K. S., w celu wydzielania działek gruntu zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]10.1998r zna:[...] oraz ustaleniami obowiązującego planu miejscowego.
Pismem z dnia 8 stycznia 2019r., A. G. reprezentowany przez adwokata P.C. o, właściciel na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej działki ewidencyjnej nr 721 obr. 216 (dawna działka nr 86/14 obr. 4), wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ostatecznej, zatwierdzającej podział działki nr 86/8 obr. 4. Jako przesłankę uzasadniającą stwierdzenie wygaśnięcia decyzji podano fakt, iż zgodnie z treścią przedmiotowej decyzji działki nr 86/10, 86/13 86/15 obr. 4 (obecnie działki nr nr: 725, 722, 719 obr. 216) zostały wydzielone z przeznaczeniem pod budowę drogi i ciągu pieszo-jezdnego, i do dnia dzisiejszego inwestycja ta nie została zrealizowana a także nie rozpoczęto jej realizacji.
Odmawiając stwierdzenia wygaśnięcia decyzji organ I instancji stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki wygaszenia decyzji, o których mowa w art 162 K.p.a. tj.:
decyzja stała się bezprzedmiotowa
stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony.
Jak wyjaśnił wnioskowana do podziału działka nr 86/8 obr. 4, położona była w terenie, dla którego w dniu wydania decyzji podziałowej obowiązywał Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego i Rewaloryzacji Historycznej Dzielnicy wraz ze strefą otaczającą, uchwalony przez Radę Miasta Uchwałą Nr [...] z dnia 22.11.1994r., ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego Nr [...].
Wstępny projekt podziału działki nr 86/8 obr. 4, postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...].12.1998r. znak; [...], został pozytywnie zaopiniowany pod względem zgodności z ustaleniami planu miejscowego oraz ustaleniami decyzji z dnia [...].10.1998r znak: [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Na mocy przepisów art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu nr nr: 86/10, 86/13, 86/15 obr. 4 przeszły na własność Gminy Miasto i prawo to zostało ujawnione w KW [...].
Ostateczna decyzja podziałowa z dnia 30.12.1998r. była podstawą do ujawnienia w ewidencji gruntów Miasta działek nr nr: 86/9, 86/10, 86/11, 86/12, 86/13, 86/14,86/15 86/17, 86/17 obr. 4, co stanowiło podstawę do dokonania czynności prawnych skutkujących zmianami własnościowymi.
Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2001r. znak [...] orzekającej o dokonaniu modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków obr. [...] - działki ewidencyjne nr nr:
- 86/9 zmieniła oznaczenie na działkę nr 726 obr. 216,
- 86/10 zmieniła oznaczenie na działkę nr 725 obr. 216,
- 86/11 zmieniła oznaczenie na działkę nr 724 obr. 216,
- 86/12 zmieniła oznaczenie na działkę nr 723 obr. 216,
- 86/13 zmieniła oznaczenie na działkę nr 722 obr. 216,
- 86/14 zmieniła oznaczenie na działkę nr 721 obr. 216,
- 86/15 zmieniła oznaczenie na działkę nr 719 obr. 216,
- 86/16 zmieniła oznaczenie na działkę nr 717 obr. 216,
- 86/17 zmieniła oznaczenie na działkę nr 716 obr. [...].
Na podstawie umowy darowizny z dnia 22.01.1999r. Rep. A [...], działki nr nr: 86/17 i 86/9 obr. [...] (obecne działki nr nr: 716 i 726 obr. 216) stały się własnością A. S., obj. KW [....]. W chwili obecnej stanowią własność A. i K. M..
Na podstawie umowy darowizny z dnia 30.03.1999r. Rep. A [...]:
działka nr 86/16 obr. [...] (obecnie działka nr 717 obr. 216) stała się własnością K. S., obj. KW [...]
działki nr nr: 86/14 i 86/12 obr. [...] (obecnie działki nr nr: 721 i 723 obr. 216) stały się własnością A. i D. G., obj. KW [...][,
-działka nr 86/11 obr. [...](obecnie działka nr 724 obr. 216) stała się własnością T. S., obj. KW[....]
Na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...].07.2017r znak:[...], działka nr 726/1 obr. 216, powstała z podziału działki nr 726 obr. 216 (dawna działka nr 86/9 obr. 4) stała się własnością Województwa .
Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 19.12.2017r. Rep.. A[...] Gmina Miasto zbyła działkę nr 725 obr.[...] (dawna 86/10 obr. [...]) na rzecz A. i K. M.
Na tej podstawie organ I instancji stwierdził, że nie można mówić o bezprzedmiotowości decyzji podziałowej. W wyniku zatwierdzenia przez nią projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr 86/8 obr. 4, wykonanego przez uprawnionego geodetę M.P., włączonego do zasobu ewidencji gruntów w dniu 09.12.1998r pod nr [...], działka ta podzieliła się na działki nr nr; 86/9, 86/10, 86/11, 86/12, 86/13, 86/14, 86/15, 86/16, 86/17 obr. [...]. Działki powstałe w wyniku podziału stanowią obecnie własność różnych osób i są wpisane do odrębnych ksiąg wieczystych. Nie budzi zatem wątpliwości, że decyzja z 30 grudnia 1998 r. o podziale działki nr 86/8 obr. [...] została wykonana, a tym samym nie jest bezprzedmiotowa. Nie została spełniona przesłanka bezprzedmiotowości, wynikająca z art. 162 § 1 K.p.a. W takiej sytuacji ewentualne spełnienie drugiej przesłanki tj. ustalenie, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji jest zgodne z interesem wnioskodawcy lub z interesem społecznym nie jest wystarczające dla stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o podziale przedmiotowej nieruchomości.
Organ podkreślił przy tym, że nie czyni decyzji bezprzedmiotową fakt, że na wydzielonych w wyniku podziału działkach nr 86/10, 86/13, 86/15 obr. [...] (obecnie oznaczonych jako działki nr nr: 725, 722, 719 obr. [...]) przeznaczonych, w obowiązującym w dniu wydania decyzji planie miejscowym pod drogi i ciąg pieszo - jezdny, nie zrealizowano ani nie rozpoczęto realizacji budowy dróg i ciągu pieszo - jezdnego. Celem podziału działki 86/8 obr. [...] z wniosku K. S., było wydzielenie działki gruntu zgodnie z ustaleniami decyzji z dnia 16.10.1998r znak: [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast wydzielenie działek gruntu nr 86/10, 86/13, 86/15 obr. [...] (obecnie oznaczonych jako działki nr nr: 725, 722, 719 obr. [...]) nie było celem, którym kierowała się wnioskodawczyni podziału, ale konsekwencją wynikającą z przepisów prawa i położenia wnioskowanej do podziału działki nr 86/8 obr.[...] w terenie dla którego opracowano plan miejscowy - "Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego i Rewaloryzacji Historycznej Dzielnicy wraz ze strefą otaczającą". Wobec powyższego z faktu braku realizacji, przewidzianych ustaleniami w/w planu dróg i ciągu pieszo - jezdnego, nie można wyciągać wniosku o bezprzedmiotowości postępowania podziałowego.
Pismem z dnia 4 marca 2019r K. M. reprezentowany przez radcę prawnego Ł. W., wniósł o odmowę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30.12.1998r. znak.: [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 86/8 o pow. 58a 10m2 i zatwierdzeniu projektu podziału włączonego do zasobu ewidencji gruntów. W swoim wniosku uczestnik postępowania podniósł, iż "na dzień złożenia wniosku decyzja została w całości wykonana albowiem doszło do fizycznego i prawnego (geodezyjnego) podziału nieruchomości a nowo powstałe działki zostały ujawnione w właściwych rejestrach - ewidencji gruntów. Następnie stanowiły one przedmiot czynności prawnych na mocy, których ich właścicielami stali się uczestnicy niniejszego postępowania, a stan prawny został ujawniony w księgach wieczystych".
Od w/w decyzji odwołał się A. G., reprezentowany przez adwokata oraz D. G..
A. G. zarzucił naruszenie art. 77 w zw. z art. 7K.p.a. polegające na braku szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza akt postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta znak: [...] co spowodowało niedostateczne wyjaśnienie sprawy przez organ, w szczególności
-niezbadanie merytorycznych i prawnych podstaw wydania decyzji znak: [...];
-niewzięcie pod uwagę skutków uchylenia planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście treści decyzji znak: [...] i brzmienia art. 98 u.g.n. na możliwość realizacji głównego celu tej decyzji jakim był tylko i wyłącznie podział nieruchomości w oparciu o obowiązujący wówczas plan zagospodarowania przestrzennego,
-brak ustalenia przez organ czy doszło do wypłaty odszkodowania za działki przejęte na własność gminy, brak wypłaty odszkodowania przesądzać powinien o braku zastosowania w przypadku decyzji art 98 u.g.n.
- naruszenie art. 8 K.p.a. polegające na rozpoznaniu sprawy w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, a przejawiający się wadliwą interpretacją przepisów w celu odmowy realizacji prawa odwołującego do żądania stwierdzenia wygaśnięcia decyzji i późniejszego zwrotu przejętej przez gminę nieruchomości pod cele publiczne które nie zostały zrealizowane; przyjęcie przez organ, że wykonanie decyzji powoduje, że nie można mówić o późniejszej jej bezprzedmiotowości, podczas gdy nie wynika to z art. 162 K.p.a. przyjęcie, że uprawomocnienie decyzji znak: [...] spowodowało przejście na własność gminy części działek utworzonych w wyniku podziału, podczas gdy decyzja o podziale musi być powodowana celem przeznaczenia jej pod budowę drogi, a tego rodzaju stwierdzenie w decyzji znak: [...] nie nastąpiło; naruszenie art. 107§3 K.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji; działanie bez podstawy prawnej opisane w art. 162§1 pkt 1 K.p.a. polegające na kwestionowaniu zapisów obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; naruszenie art. 93 ust.1 w zw. z art. 96 ust.1 i art. 98 ust.1 i 3 u.g.n. poprzez przyjęcie, że decyzja znak [...] była podstawą przejścia własności działki nr 86/10, 86/13, 86/15 na Gminę Miasta ; błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę do uznania, że decyzja znak: [...] nie jest bezprzedmiotowa ponieważ dawne działki nr 86/10, 86/13, 86/15 przechodzą na własność gminy.
Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Dorota G. zarzuciła brak szczegółowej analizy akt postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta pod nr [...], niezbadanie merytorycznych i prawnych podstaw wydania ww. decyzji, niewzięcie pod uwagę skutków uchylenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto podniosła liczne zarzuty dot. postępowania zakończonego decyzją z [...].12.1998r. znak: [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło powyższych zarzutów i zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Organ II instancji podzielił w całości ustalenia jak i wnioski organu I instancji.
W skardze do Sądu skarżący A. G. podniósł zarzuty tożsame z zarzutami, które postawił w odwołaniu. Dodatkowo zarzucił naruszenie art 138 K.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy w sposób dostateczny wykazano istnienie przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 30 grudnia 1998 r. oraz naruszenie art 21 Konstytucji poprzez odmowę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sytuacji gdy doszło do faktycznego wywłaszczenia poprzednika prawnego skarżącego, a cel na który powołuje się organ, któremu decyzja miała służyć nie został zrealizowany, nie doszło do wybudowania drogi publicznej.
Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązane organu do ponownego rozpoznania sprawy wskazując jednocześnie kierunek i sposób rozstrzygnięcia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym wpisu od skargi oraz kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
Z kolei D. G. w swojej skardze zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:
- art 77 w zw. z art 7 K.p.a. polegające na braku szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym zwłaszcza akt postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta pod nr [...],
- nie wzięcie pod uwagę skutków uchylenia planu zagospodarowania przestrzennego,
-brak odniesienia się przez organ do stawianego zarzutu, że decyzja wywołała skutki określone art 98 u.g.n.,
-art 8 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa,
- przyjęcie, że decyzja o podziale z chwilą uprawomocnienia powodowała przejście na własność gminy części działek, podczas gdy decyzja o podziale musi być powodowana celem przeznaczenia jej pod budowę drogi, a tego rodzaju stwierdzenie w decyzji nie nastąpiło,
-wadliwą interpretacje przepisów poprzez stwierdzenie, że niewykonanie celu, dla którego została wydana decyzja nie powoduje jej bezprzedmiotowości,
- art 107 § 3 K.p.a. w zw. art 32 Konstytucji poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji i brak rozważenia czy w sprawie nie zachodzą inne przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji,
- art 138 K.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji,
- art 21 Konstytucji poprzez odmowę wygaśnięcia decyzji w sytuacji, gdy doszło do faktycznego wywłaszczenia a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.
Na tych podstawach wiosła o chylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. skarżąca – D. G. podtrzymała argumentację skargi i oświadczyła, że decyzja podziałowa została wydana w sposób niekorzystny dla jej babci. Nie rozumie dlaczego miasto, które na skutek decyzji z 1998 r. otrzymało działki nr 725, nr 722 i nr 719, działkę 725 przekazało państwu M., a działki nr 722 i nr 719 dalej są własnością Gminy, która nie zabudowała drogi zgodnie z planami. Podniosła, że zwłaszcza działka nr 719, która jest przy jej domu stanowi dla niej duży problem. Według niej powinna należeć do Państwa G. Utrudnia jej to korzystanie z nieruchomości. Wskazała, że dokumenty w BGM są nieprawdziwe, zakwestionowała prawidłowość ewidencji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne badają, czy kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca wygaszenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...] orzekającej o podziale nieruchomości położonej w R. – S. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr: 86/8 o pow. 58a 10 m2 obr. 4, obj. KW [...] na nowe działki nr: 89/9 o pow. 13 a 17 m2, 86/10 o pow. 1a73m2, 86/11 o pow. 10a90m2, 86/12 o pow. 7a 58m2, 86/13 o pow. 3a 26m2, 86/14 o pow. 2a56m2, 86/15 o pow. 2a21m2, 86/16 o pow. 1a84 m2, 86/17 o pow. 14a 85m2 obr.[...] i zatwierdzającej projekt podziału włączony do zasobu ewidencji gruntów dnia 9 grudnia 1998 r. pod nr [...].
Na wstępie wobec stawianych tak w postępowaniu administracyjnym, jak również w skardze zarzutów należy wyraźnie zakreślić przedmiot postępowania, którym jest wygaszenie decyzji podziałowej z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...].
Podstawę materialnoprawną stanowi art 162 K.p.a.
§ 1. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:
1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony;
2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.
§ 2. Organ administracji publicznej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.
§ 3. Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § 1 i 2 w drodze decyzji.
Z punktu widzenia niniejszej spraw istotne znaczenie będzie miał § 1 pkt 1 tego artykułu. Decyzja, której wygaszenia żądają skarżący nie została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonego warunku.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis art 162 K.p.a. z natury rzeczy dotyczy decyzji, które nie zostały jeszcze wykonane i na skutek określonych zdarzeń faktycznych wykonanie ich stało się bezprzedmiotowe( niemożliwe) albo decyzji, które są w trakcie wykonywania lub wykonane w części, ale dalsze ich wykonywanie może być uznane za bezprzedmiotowe. Stać tak się może z powodu zagaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo na skutek zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek. Zatem bezprzedmiotowość decyzji jest rozumiana jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na tej podstawie. ( tak np. NSA w wyroku z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2025/12, wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreśla się przy tym, że wygaszanie decyzji nie jest środkiem służącym eliminacji z obiegu prawnego decyzji wadliwych czy wydanych przez organ omyłkowo ( II SA/Kr 1565/18). Celem instytucji uregulowanej w art 162 § 1 pkt 1 K.p.a. jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, a nie merytoryczne rozstrzyganie w sprawie czy też rozstrzyganie w nowej sprawie, wychodząc poza granice zakreślone przepisem art 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Przepis art 162 § 1 pkt 1 K.p.a. nie wiąże możliwości stwierdzenia wygaśnięcia decyzji od skutków jakie decyzja ta wywołała, ponieważ jak przyjmuje się, decyzja stwierdzająca wygaśnięcie innej decyzji dokonuje w istocie jej uchylenia w zakresie skutków materialnopranych i procesowych ( patrz wyrok NSA z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 1913/16). Decyzja administracyjna wiąże tak długo, jak długo mamy do czynienia z elementami decydującymi o istnieniu danego, skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego.
Kiedy powstaną nowe przesłanki faktyczne, które czynią poprzednią decyzję nieodpowiadającą rzeczywistości, przestaje istnieć stosunek prawny w postaci skonkretyzowanej w tej decyzji i sama decyzja staje się bezprzedmiotowa wraz ze zmianą tych okoliczności , na których uregulowanie była ukierunkowana.
Jednocześnie przesądzenie, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa powoduje, że nie jest konieczne rozważanie pozostałych elementów przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej, wynikających z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. ( wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2603/16). Nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca art 162 § 1 pkt 1 K.p.a. gdyż przepis ten stanowi poniekąd odstępstwo od ogólnej, wyrażonej w art 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych decyzji administracyjnych ( II SA/Wa 1296/09).
W sprawie bezsporne jest, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia 30 grudnia 1998 r., której wygaśnięcia domagają się skarżący jest decyzją ostateczną.
Nie ma również sporu co do tego, że na mocy przepisów art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu nr nr: 86/10, 86/13, 86/15 obr. 4 przeszły na własność Gminy Miasto i prawo to zostało ujawnione w KW RZ1Z/00088051/8.
Wątpliwości nie budzi również to, że ostateczna decyzja podziałowa z dnia 30.12.1998r. była podstawą do ujawnienia w ewidencji gruntów Miasta działek nr nr: 86/9, 86/10, 86/11, 86/12, 86/13, 86/14,86/15 86/17, 86/17 obr. [...], co stanowiło podstawę do dokonania czynności prawnych skutkujących zmianami własnościowymi.
Z akt sprawy bezspornie także wynika, że na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2001r. znak [...] orzekającej o dokonaniu modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków obr. 216 - działki ewidencyjne nr nr:
- 86/9 zmieniła oznaczenie na działkę nr 726 obr. 216,
- 86/10 zmieniła oznaczenie na działkę nr 725 obr. 216,
- 86/11 zmieniła oznaczenie na działkę nr 724 obr. 216,
- 86/12 zmieniła oznaczenie na działkę nr 723 obr. 216,
- 86/13 zmieniła oznaczenie na działkę nr 722 obr. 216,
- 86/14 zmieniła oznaczenie na działkę nr 721 obr. 216,
- 86/15 zmieniła oznaczenie na działkę nr 719 obr. 216,
- 86/16 zmieniła oznaczenie na działkę nr 717 obr. 216,
- 86/17 zmieniła oznaczenie na działkę nr 716 obr. 216.
Z dołączonych do akt dokumentów, w tym umowy darowizny z dnia 22.01.1999r. Rep. A [...], wynika, że działki nr nr: 86/17 i 86/9 obr.[...] (obecne działki nr nr: 716 i 726 obr. [...] stały się własnością A.S., obj. KW [...], a w chwili obecnej stanowią własność A.i K. M..
Z kolei na podstawie umowy darowizny z dnia 30.03.1999r. Rep. A [...]:
działka nr 86/16 obr. 4 (obecnie działka nr 717 obr. 216) stała się własnością K. S., obj. KW[...]
- działki nr nr: 86/14 i 86/12 obr. 4 (obecnie działki nr nr: 721 i 723 obr. 216) własnością A. i D. G., obj. KW [...],
- działka nr 86/11 obr. 4 (obecnie działka nr 724 obr. 216) własnością T. S., obj. KW RZ[...]
Decyzją zaś Wojewody z dnia [...].07.2017r znak:[...], działka nr 726/1 obr. 216, powstała z podziału działki nr 726 obr. 216 (dawna działka nr 86/9 obr. 4) stała się własnością Województwa .
Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 19.12.2017r. Rep. A [...] Gmina Miasto zbyła działkę nr 725 obr. 216 (dawna 86/10 obr. 4) na rzecz A.i K. M..
Okoliczności wyżej wskazane świadczą o tym, że decyzja podziałowa została w całości wykonana. W jej wyniku doszło do ewidencyjnego i prawnego podziału nieruchomości, a nowo powstałe działki stały się własnością różnych osób i zostały ujawnione w księgach wieczystych. Nie można w takiej sytuacji mówić o ustaniu prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji podziałowej tj. o bezprzedmiotowości postępowania. Nie nastąpiła również zmiana stanu faktycznego, która w jakikolwiek sposób zdezaktualizowałaby stan prawny wykreowany decyzją.
Dla oceny bezprzedmiotowości decyzji bezzasadne pozostają podnoszone przez skarżących zarzuty braku realizacji celu decyzji podziałowej, wypłata ustalonego decyzją podziałową odszkodowania czy też zasadność samej decyzji- podnoszona kwestia "niekorzystnego rozstrzygnięcia".
Z art 98 ust. 1 u.g.n. będącego m.in. podstawą decyzji podziałowej nie wynika, iżby jego zastosowanie można było wiązać z kwestią faktycznych możliwości zagospodarowania gruntu wydzielonego pod poszerzenie drogi publicznej. Nie ma znaczenia dla wydania decyzji podziałowej i przejścia własności gruntu to, czy poszerzenie lub budowa drogi na gruncie wydzielonym na podstawie tego przepisu są przedmiotem realizowanych inwestycji lub planowanych zamierzeń inwestycyjnych ( tak NSA w wyroku z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 2366/16).
Skarżący, jak się wydaje mylą wniosek o wygaszenie decyzji z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który z resztą jak wynika z akt był już przedmiotem postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...]kwietnia 2016 r., nr [...] orzekającą o umorzeniu tego postępowania, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1039/16 oddalił skargę.
Przepis art 136 ust. 3 u.g.n. stanowiący podstawę żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, nie przewidywał bowiem roszczenia poprzedniego właściciela o zwrot nieruchomości nabytej w drodze podziału nieruchomości na jego wniosek przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art 98 ust.1 u.g.n. jeżeli nieruchomość ta stała się zbędna na cel publiczny. Konstytucyjność tego przepisu została potwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt SK 7/13. Z tych też powodów wszczęte z wniosku skarżących postępowanie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości: nr 719, 722 i 725 zostało umorzone.
Ponadto należy zauważyć, że podziału działki 86/8 obr. 4 dokonano z wniosku K.S.. Celem było wydzielenie działki gruntu zgodnie z ustaleniami decyzji z dnia [...].10.1998r znak: [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wydzielenie działek gruntu nr 86/10, 86/13, 86/15 obr. 4 (obecnie oznaczonych jako działki nr nr: 725, 722, 719 obr. 216) nie było celem, którym kierowała się wnioskodawczyni podziału, ale konsekwencją wynikającą z przepisów prawa i położenia wnioskowanej do podziału działki nr 86/8 obr. 4 w terenie dla którego opracowano plan miejscowy - "Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego i Rewaloryzacji Historycznej Dzielnicy wraz ze strefą otaczającą".
Uwagi te czynią bezzasadnym żądanie wygaszenia decyzji z uwagi na brak realizacji celu wywłaszczenia.
Jak już wyżej wskazano wniosek o wygaszenie decyzji nie może prowadzić do kontroli i weryfikacji decyzji, nie jest środkiem służącym eliminacji z obiegu prawnego decyzji wadliwych nie służy bowiem rozstrzyganiu merytorycznemu, ani rozstrzyganiu w nowej sprawie. Nie ma w związku z tym doniosłości prawnej ustalenie czy doszło do wypłaty odszkodowania na podstawie decyzji podziałowej, a także pozostałe kwestie dotyczące zasadności decyzji, których nieustalenie skarżący zarzucali. Wykraczają one bowiem poza granice niniejszego postępowania i nie mogą być przedmiotem oceny.
Dla rozstrzygnięcia w przedmiocie art 162 K.p.a. bez znaczenia pozostaje również podnoszona przez skarżącą okoliczność wygaśnięcia Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego i Rewaloryzacji Historycznej Dzielnicy zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta z dnia[...]listopada 1994 r., nr [...] ( Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego Nr [...].
Zgodnie z wyraźnym brzmieniem art 34 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1945; dalej: "u.p.z.p."): utrata mocy obowiązującej planu miejscowego nie powoduje wygaśnięcia decyzji administracyjnych wydanych na podstawie tego planu, z zastrzeżeniem niemającego w sprawie zastosowania art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 2.
W świetle powyższego nieuzasadnione okazały się zarzuty naruszenia art 7 i 77 K.p.a. polegające na braku wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji na podstawie spornego art 162 K.p.a., co znalazło wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. Z kolei rozstrzygnięcie sprawy wbrew żądaniu nie może przesądzać o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do organów państwa - art 8 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku w oparciu o art 151 P.p.s.a.