II SA/Rz 878/05

II SA/Rz 878/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-08-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Krystyna Józefczyk. /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: , ' Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 878/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku A. K. orzekł o dokonaniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu Z.:
1. w części opisowej w jednostce rejestrowej nr 510 wykreśla się działkę nr 1347/2 o powierzchni 0,50 ha i w jej miejsce wpisuje się działkę nr 1347/2 o powierzchni 0,4953 ha,
2. w części kartograficznej na mapie ewidencyjnej wkreśla się granice działki nr 1347/2 wg stanu po pomiarze kontrolnym na kopii mapy ewidencyjnej w skali 1:2000, stanowiącej integralną część operatu pomiarowego KERG: [...].
Jako podstawę prawną powołano przepis art. 104 k.p.a., art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. Nr 98, poz. 1071/ oraz § 36 pkt 5, § 37 oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/.
A. K. pismem z dnia 14 lipca 2003 r. zwrócił się do Starosty o dokonanie w operacie ewidencji gruntów obręgu Z. zmiany przebiegu granic własnej działki nr 1347/2 podnosząc, iż zgodnie z aktem własności ziemi z [...].12.1973 r. nr [...] powierzchnia jego działki winna wynosić 0,50 ha, a nie 0,46 ha, jak wykazał na mapie ewidencyjnej Urząd Rejonowy w 1994 roku /k. 11 akt I instancji/ niezgodnie ze stanem użytkowania i z mapą zasadniczą. Równocześnie zakwestionował prawidłowość wykonania w 1997 r. pomiaru granic działki nr 1347/2 z działkami nr 1347/1 i 1346.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, analizie dokumentów z pomiaru kontrolnego wykonanego w 1997 r. oraz dokonanego wznowienia granic drogi krajowej z 2003 r. /działka ewidencyjna nr 370/ z działką 1347/2, Starosta orzekł o dokonaniu zmian w ewidencji gruntów decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r.
Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2004 r. sygn. akt II SA/Rz 153/04 uchylił decyzję organów obu instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż podjęte czynności zakończono wydaniem zaskarżonej decyzji, zmierzały one do usunięcia wadliwości zaistniałej w wyniku odnowienia ewidencji gruntów obrębu Z. w 1994 r. Wobec tego obowiązkiem organu było nawiązanie do czynności odnowienia ewidencji gruntów obrębu Z., a więc w czasie gdy obowiązywało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 28 czerwca 1955 r. w sprawie trybu postępowania przy wywłaszczeniu i dokonywaniu zmian w danych objętych ewidencją gruntów i budynków /Dz. U. z 1955 r. Nr 27, poz. 159/.
Zgodnie z § 5 ust. 1 tegoż rozporządzenia zmiany wpisywane były do ewidencji gruntów i budynków w wyniku ich zgłoszenia lub z urzędu. Do zmian z urzędu zaliczono m. in. zmiany: ujawnione w drodze dokonania z urzędu pomiarów związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów.
W § 5 ust. 3 rozporządzenia dla zmian z urzędu przewidziano formę decyzyjną orzekania.
Uwzględniając datę odnowienia ewidencji gruntów /1993 r. lub 1994 r./ i fakt, że była to czynność z urzędu w obrocie prawnym winna funkcjonować stosowna decyzja.
Wobec tego naprawienie błędu winno do decyzji tej nawiązywać, a więc musi nastąpić w trybie przepisów k.p.a.
I tak w pierwszej kolejności należy wskazać na art. 113 k.p.a., który z urzędu lub na żądanie strony dopuszcza prostowanie w drodze postanowienia błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w wydanych przez organ geodezyjny decyzjach.
Poza tym przepisy k.p.a. znają inne regulacje, które umożliwiają uchylenie, zmianę, a nawet stwierdzenie nieważności decyzji wadliwej.
Na wyeksponowanie zasługuje w tym miejscu tryb postępowania określony przepisem art. 155 k.p.a., który nie jest obwarowany żadnym terminem przy zgodzie wszystkich stron - to jest właścicieli nieruchomości graniczących z działką wnioskodawcy - po przeprwoadzeniu pomiarów i sporządzeniu operatu pomiarowego, umożliwia wyeliminowanie powstałych w odnowionym operacie nieprawidłowości.
Odrębną kwestią są czynności geodezyjne podjęte w 1997 r.
Nie dokonując ich oceny zauważyć wypada, że w aktach 2731-4/97 znajduje się protokół graniczny z zawartą ugodą, może to świadczyć o dokonaniu rozgraniczenia nieruchomości ze wszystkimi skutkami z tego wynikającymi.
W takim przypadku odnośnie granic ustalonych tym rozgraniczeniem, ze względu na skutki prawne zawartej ugody byłoby niedopuszczalna ponowna ingerencja organu geodezyjnego w ustalone granice.
Organ geodezyjny nie jest bowiem uprawniony do rozstrzygania sporów o własność, a taki charakter miałyby działania podjęte w stosunku do nieruchomości o ustalonych w rozgraniczeniu granicach.
Ponieważ organy tego nie wyjaśniły należało decyzję uchylić.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta zlecił geodecie wykonanie pomiaru kontrolnego działki nr 1347/2.
W celach kontrolnych geodeta dokonał pomiaru istniejących na gruncie zastabilizowanych w czasie pomiaru w 1997 r. graniczników nr, nr [...] oraz odtworzył z operatu wznowienia granic pasa drogowego drogi krajowej z działką 1347/2 położenie punktów 10103, 10103/1, 10102, 10102/1 określających granice między działką 1347/2, a drogą krajową, a także zmierzył wskazany przez skarżącego przebieg pasa drogowego z jego działką /k. 10 operatu pomiarowego, tom II akt I instancji/.
Po przeprowadzonej analizie współrzędnych tych samych punktów granicznych uzyskanych z operatów geodezyjnych z pomiarów w 1997 r. i wznowienia z 2003 r. granic działki nr 1347/2 z drogą krajową ze współrzędnymi obliczonymi po dokonanym pomiarze w 2005 r. na gruncie geodeta stwierdził, iż różnice mieszczą się w granicach dopuszczalnych.
Tak więc przeprowadzony pomiar kontrolny działek nr 1347/1 i 1347/2, w czasie którego w dniu 25.06.1997 r. geodeta w obecności zainteresowanych stron ustalił granice działki nr 1347/2 określając jej przebieg przez punkty oznaczone na szkicu graficznym numerami 1, 2, 3, 4, 6 i 5, skutkował iż obliczona analitycznie powierzchnia tej działki /ze współrzędnych/ wyniosła 0,4954 ha ≈ 0,50 ha.
Operat z kontrolnego pomiaru został włączony do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej pod nr [...].
W 2003 r. firma "G." wykonała prace geodezyjne mające na celu wznowienie granic drogi krajowej nr 77 S. – S. – P. oznaczonej jako działka ew. 370 /k. 26-33 akt adm. I instancji I tom/, wówczas skarżący prawidłowo zawiadomiony nie stawił się.
Ponownie w 2005 r. geodeta M. S. dokonał analizy dokumentacji z pomiaru w 1997 r. i wznowienia granic drogi krajowej w 2003 r. w tym położenia punktów granicznych, określających granice między działką nr 1347/2, a drogą krajową. Dokumentacja z tego pomiaru została włączona do zasobu państwowego pod nr. [...].
Na podstawie analizy współrzędnych tych samych punktów granicznych uzyskanych z pomiaru w 1997 r. i wznowienia w 2003 r. granic działki nr 1347/2 z drogą krajową ze współrzędnymi obliczonymi po dokonanym w 2005 r. pomiarze na gruncie geodeta uznał, iż różnice między nimi mieszczą się w granicach błędu.
I tak obliczona powierzchnia działki wynosi:
– z operatu pomiarowego w 1997 r. - 0,4954 ha,
– z operatu z 1997 r. i wznowienia pasa drogowego w 2003 r. - o,4921 ha,
– uzyskanych z pomiaru w 2005 r. - 0,4953 ha,
– według wskazań skarżącej - 0,5108 ha.
Wynika z tego, że powierzchnia działki 1347/2 zawarta w granicach zamierzonych w 2005 r. odpowiada powierzchni obliczonej w granicach pomierzonych w 1997 r., a odstępstwa mieszczą się w granicach błędu.
W myśl § 36 pkt 5 rozporządzenia z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanie do wydania ostatecznej decyzji.
Wobec tego Starosta, w oparciu o dokumentację geodezyjną z dokonanego w 2005 r. na gruncie pomiaru kontrolnego działki nr 1347/2 włączoną do zasobu geodezyjnego, ustalił przebieg granic.
W skardze, podobnie jak w odwołaniu, A. K. kwestionuje przeprowadzony przez geodetę w 2005 roku pomiar kontrolny działki, a przede wszystkim wznowienie punktów granicy pasa drogi krajowej na odcinku graniczącym z jego działką.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych względów niż podnosi skarżący.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./.
Bezspornym jest, że działka nr 1347/2 będąca własnością A. K. graniczy z działkami nr, nr: 1347/1 – B. T., 1346 – K. M. i M. M., 1287 – S. N. i S. N., 370 - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Skarb Państwa.
Postępowanie prowadzone ponownie przez organy obu instancji pomija jedną ze stron – S. N. Decyzje obu instancji doręczane są tylko S. N.
Organ prowadząc ponownie postępowanie zlecił wykonanie pomiaru kontrolnego działki ewidencyjnej nr 1347/2 położonej w Z., a o terminie pomiaru na gruncie zawiadomiono skarżącego A. K. oraz Starostę.
Po sporządzeniu zaś operatu pomiarowego z pomiaru kontrolnego działki nr 1347/2 został wyłożony, a zawiadomienia o wyłożeniu nie otrzymała również S. N. współwłaścicielka działki nr 1287.
Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego.
Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń.
Zasada wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a. czynnego udziału strony w postępowaniu oznacza czynne uczestniczenie strony w całym toku postępowania, zatem od chwili jego wszczęcia do chwili zakończenia decyzją. Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony /art. 147 k.p.a./.
Przeprowadzenie postępowania w sprawie bez niezawinionego przez stronę braku udziału w postępowaniu daje bezwarunkową podstawę do wznowienia postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji. Ta okoliczność ma charakter formalny, tj. sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi dostateczny powód do wznowienia postępowania a w konsekwencji do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Równocześnie zauważyć wypada, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./ ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w wykonaniu wyroku tut. Sądu z dnia 4 sierpnia 2004 r. sygn. akt II SA/Rz 153/04, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2004 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2003 r. w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów.
W uzasadnieniu wskazał, iż prowadząc ponownie postępowanie należy wyjaśnić okoliczność, iż w obrocie prawnym winna funkcjonować stosowna decyzja. Poza tym wyjaśnienia wymagało również to, czy znajdujący się w aktach protokół graniczny z pomiaru w 1997 r. z zawartą ugodą jest rozgraniczeniem nieruchomości ze wszystkimi jego konsekwencjami, a jeżeli nie, to z jakich względów.
Prowadząc ponownie postępowanie należy uwzględnić treść art. 10 § 1 k.p.a., a tym samym prawidłowo ustalonym stronom zapewnić udział w postępowaniu na każdym jego etapie.
Poza tym należy uwzględnić wskazania z uzasadnienia wyroku z dnia 4 sierpnia 2004 r., albowiem organ jest tymi wskazaniami związany.
Z tych względów, na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./ Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Na zasadzie przepisu art. 152 cyt. ustawy orzeczono, iż do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia decyzja nie podlega wykonaniu.
O kosztach orzeczono na zasadzie przepisu art. 200 cyt. ustawy.