II SA/Rz 877/22

II SA/Rz 877/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Maria Mikolik
Piotr Godlewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 29 § 1, art. 33 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 13 maja 2022 r. nr SŻ.9020.906.1.2022.SB w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej - skargę oddala -
Uzasadnienie
II SA/Rz 877/22
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi A.L. prowadzącego działalność gospodarczą pn. P.A.L. z/s w [...] jest postanowienia Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej: PPWIS) z 13 maja 2022 r. nr SŻ.9020.906.1.2022.SB dotyczące oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt administracyjnych sprawy, 6 września 2021 r. przedstawiciele Powiatowej Państwowej Inspekcji Sanitarnej w [...] - przy asyście funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] - przeprowadzili interwencyjną kontrolę sanitarną w magazynie prowadzonej przez skarżącego hurtowni M. przy ul. [...] w [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że zakład obrotu żywnością przechowuje i wprowadza do obrotu żywność bez uprzedniego zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów PIS. Jednocześnie w hurtowni spożywczej stwierdzono produkty spożywcze bez oznakowania datą minimalnej trwałości, żywność po upływie terminów przydatności do spożycia oraz po przekroczeniu daty minimalnej trwałości, brak bieżącej wody potrzebnej do utrzymania minimalnych wymogów higienicznych i sanitarnych, a także obecność gryzoni - nosicieli chorobotwórczych patogenów - oraz uszkodzone przez te szkodniki produkty spożywcze, którymi się żywiły. Żywność wymagająca przechowywania w warunkach chłodniczych przechowywana była niezgodnie z zaleceniami ich producentów.
W związku z powyższym zobowiązano przedsiębiorcę – A.L. - do przedstawienia dokumentów co do dalszego postępowania ze stwierdzonymi podczas kontroli środkami spożywczymi niewłaściwej jakości zdrowotnej, przedłożenia do wglądu orzeczeń lekarskich do celów sanitarno - epidemiologicznych zatrudnionego personelu oraz dokumentu wypowiedzenia umowy najmu skontrolowanej hurtowni.
PPIS w [...] decyzją z 8 września 2021 r. nr PSŻ.9020.1.2799.2.2021 nakazał wstrzymanie prowadzenia dalszej działalności wskazanej hurtowni do czasu zatwierdzenia ww. zakładu do obrotu żywnością. Odmowa przyjęcia korespondencji przez A.L. w dniu 9 września 2021 r. skutkowała skutecznym doręczeniem decyzji w dniu odmowy.
Niewykonanie ciążących na przedsiębiorcy obowiązków skutkowało wydaniem przez PPIS w [...] upomnienia z dnia 17 września 2021 r. nr PSŻ.9020.1.2799.2.2021.2.
Wobec dalszego niewykonania przez A.L. obowiązku wskazanego w decyzji z 8 września 2021 r., PPIS w [...] 18 listopada 2021 r. wydał postanowienie nr PSŻ.9020.1.2799.2.2021.2. nakładające na A.L. grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym wraz z tytułem wykonawczym. Wskutek rozpoznania zażalenia zobowiązanego, PPWIS postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr SŻ.906.11.2021.TK utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Pełnomocnik przedsiębiorcy pismem z 7 grudnia 2021 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym z 18 listopada 2021 r.
PPIS w [...] postanowieniem z 27 grudnia 2021 r. nr PSŻ.9020.1.2799.2.2021 oddalił zarzuty w przedmiotowej sprawie.
W zażaleniu na wskazane wyżej postanowienie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił rozstrzygnięciu organu I instancji naruszenie:
1) art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479, dalej "upea" poprzez wydanie postanowienia, pomimo nieistnienia obowiązku w dniu jego wydania,
2) art. 7 § 1 i 2 upea poprzez uznanie, że nałożenie kary grzywny jest niezbędne, a środek ten jest najmniej uciążliwy dla skarżącego, bez uwzględnienia realiów niniejszej sprawy oraz braku należytego uzasadnienia postanowienia w tym zakresie,
3) art. 121 § 2 upea poprzez nałożenie grzywny w kwocie rażąco wygórowanej w realiach przedmiotowej sprawy oraz brak należytego uzasadnienia postanowienia w tym zakresie.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem PPWIS działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 § 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej "kpa"), art. 18, art. 33 § 1, § 2 pkt 1, § 4 i § 5, 34 § 2 pkt 1 oraz § 3, 35 § 1 i art. 119 § 1 w związku z art. 23 § 4 pkt 1 upea, art. 4 ust. 1 pkt 3 i 3a, art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PPIS z 27 grudnia 2021 r.
Organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 6 § 1 upea w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b). Na mocy art. 119 upea grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym (§ 2). Jak wynika z powyższego, omawiana grzywna jest środkiem egzekucyjnym o charakterze przymuszającym. Jej celem jest doprowadzanie do wykonania określonego obowiązku w sposób pośredni, to jest poprzez dolegliwość nałożonej na zobowiązanego grzywny.
Okolicznością niesporną jest, że decyzja z dnia 8 września 2021 r. nakazująca A.L. w trybie natychmiastowym unieruchomić działalność zakładu o nazwie: magazyn hurtowni M. ul. [...], [...] [...] do czasu zatwierdzenia zakładu przez PPIS w [...], pozostaje w obrocie prawnym. Obowiązek nałożony decyzją ma charakter czasowy, bowiem przedsiębiorca poprzez uzyskanie zatwierdzenia zakładu wydawanego przez PPIS w [...] zrealizowałby nałożony na niego obowiązek. A.L. nie poczynił starań by złożyć do PPIS w [...] wniosek o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów, co jest jego ustawowym obowiązkiem jako podmiotu działającego na rynku spożywczym w świetle art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2020 r., poz. 2021 ze zm., dalej ubżż. Wniosek składany do właściwego miejscowo organu PPIS nie wiąże się z żadnymi opłatami, a mimo to przedsiębiorca nie dopełnił wymaganych formalności. Mamy w tym przypadku do czynienia z wielokrotnym, lekceważącym podejściem przedsiębiorcy do wymogów prawnych określających bezpieczeństwo zdrowotne żywności, w tym dwuletni okres nielegalnej działalności, a ewidentny brak współpracy z organami urzędowej kontroli żywności potwierdził tylko konieczność wstrzymania tej działalności.
Decyzja stanowiąca podstawę powołanego tytułu wykonawczego zatem stała się ostateczna i nie może być kwestionowana w drodze formułowania zarzutów egzekucyjnych. Dopóki funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja nie zostanie zniesiona w sposób i w trybie do tego prawem przewidzianym, dopóty obowiązuje w takim kształcie swego rozstrzygnięcia o obowiązkach strony, jaki w tej decyzji określono. W postępowaniu egzekucyjnym nie bada się kwestii prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego. Obowiązki nałożone na stronę skarżącą są zatem wymagalne.
Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany wnosząc zarzuty oparte na tych podstawach, jeśli zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (np. został wykonany) lub że istnieje, ale nie jest wymagalny - powinien przedstawić dowody potwierdzające okoliczności na jakie się powołuje. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skoro w przypadku wniesienia zarzutów wykonania obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 upea) to na zobowiązanym spoczywa ciężar wykazania tej okoliczności.
Odnosząc się do retoryki zażalenia PPWIS wskazał, że obowiązki wynikające z decyzji nakazującej nie zostały wykonane, o czym świadczą kontrole sanitarne przeprowadzone w dniach: 10 września 2021 r., 25 października 2021 r., 14 grudnia 2021 r. Skarżący podkreślił fakt unieruchomienia zakładu i tym samym wykonanie przez niego nałożonego obowiązku manifestuje od chwili kiedy tylko dowiedział się o nałożonym na niego zobowiązaniu. Na dowód przedłożył wypowiedzenie umowy najmu z 31 sierpnia 2021 r. twierdząc, że w dniu kontroli tj. 25 października 2021 r. r. działalność zakładu była unieruchomiona. PPWIS będąc w posiadaniu tego wypowiedzenia zauważył, że rozwiązanie umowy miało nastąpić z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia. Do dnia 30 listopada 2021 r. najemca zobowiązany był do opuszczenia najmowanego lokalu oraz uiszczenia wszystkich zaległych zobowiązań. A.L. w dniu kontroli 6 września 2021 r. sam oświadczył, że wynajem kończy się dnia 30 września 2021 r., ale nie przedstawił wypowiedzenia umowy. Rozbieżność dat wskazujących koniec wynajmu słusznie budziła wątpliwość PPIS w [...], tym samym stawiając negatywną ocenę przedstawionemu dowodowi. Ponadto zobowiązany dopiero przy sformułowaniu zarzutów z 7 grudnia 2021 r. przedstawił dokument potwierdzający złożenie wypowiedzenia umowy najmu, czego nie dopełnił w trakcie kontroli w dniach 10 września 2021 r. oraz 25 października 2021 r. Bezspornym argumentem w sprawie jest zapis w protokole kontroli z 25 października 2021 r., że w hurtowni znajdują się środki spożywcze ułożone na paletach i regałach. Przed wejściem do hurtowni w samochodzie o nr rej. [...] również znajdowały się środki spożywcze i wyroby do kontaktu z żywnością. A.L. oświadczył, że obiekt jest nieczynny, od listopada będzie nowy najemca, zmienia lokalizację hurtowni i jest w trakcie przewożenia towaru oraz ze względu na to, że nie ma zawieszonego szyldu na zewnątrz nie musi wywieszać informacji o zamknięciu. W opisanej sytuacji PPIS w [...] stwierdził, że zobowiązany unika dobrowolnej realizacji obowiązku wynikającego z decyzji oraz zaznaczają się rozbieżności w dacie zakończenia wynajmu obiektu. Zobowiązany wskazał, że nowy najmujący pojawi się od listopada, co jest niezgodne z zapisem znajdującym się w wypowiedzeniu z 31 sierpnia 2021 r. Nie sposób się zgodzić ze stwierdzeniem skarżącego, który w zażaleniu kategorycznie zaprzecza, aby w tym czasie magazyn obsługiwał klientów, czy gromadził jakikolwiek towar czy przedmioty podlegające sprzedaży w ramach prowadzonej przez niego działalności. Wskazana kontrola również nie wykazała, że takie działania ze strony skarżącego miały miejsce. Skarżący w dacie kontroli z 25 października 2021 r. nadal posiadał tytuł prawny do lokalu-magazynu przy ul. [...] w [...], mógł więc z niego swobodnie korzystać. Oświadczenia, że czynił jedynie na cele prywatne i organizacyjne związane ze zmianą wynajmowanego lokalu, nie polegają więc na prawdzie twierdzenia. Kolejna kontrola sprawdzająca miała miejsce 14 grudnia 2021 r., podczas której stwierdzono: otwarty samochód ze środkami spożywczymi w środku, np. mąka w workach 25 kg. W hurtowni znajdowały się środki spożywcze zmagazynowane na paletach oraz regałach.
Skarżący w swoim zażaleniu kilkukrotnie podkreślał, że przedłożenie organowi wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszącego się przy ul. [...] w [...], jak również umowy najmu nowego obiektu w [...] jest wystarczające i jednoznaczne z zakończeniem działalności skarżącego i tym samym stwierdza wykonanie nałożonego na niego obowiązku. PPWIS podziela zdanie PPIS w [...], że ww. umowy nie są podstawą aby przyjąć, że działalność polegająca na sprzedaży środków spożywczych została zawieszona.
Nie może być więc mowy o skuteczności zarzutu w zakresie wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt 1 § 1 art. 33 uepa. Ewidentnie ustalenia kontroli poczynione przez organ inspekcji sanitarnej oraz weryfikacja akt administracyjnych potwierdzają, że strona skarżąca nie wykonała nałożonych obowiązków. "Wykonanie obowiązku" polega na ścisłej realizacji tytułu wykonawczego w części opisującej treść podlegającego egzekucji obowiązku sformułowanego w indywidualnym i skonkretyzowanym akcie prawnym jakim jest decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy.
W niniejszym sporze warte podkreślenia są okoliczności wydania decyzji PPIS w [...] z 8 września 2021 r. nakazującej unieruchomić działalność zakładu do czasu jego zatwierdzenia. Po pierwsze A.L. prowadził działalność w zakresie obrotu żywnością w magazynie hurtowni M., ul. [...], [...] [...] bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów w trybie i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia nr 852/2004 oraz art. 63 ubżż. Zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów nadzorowanych przez PIS jest dokonywane na wniosek podmiotu działającego na rynku spożywczym. Podmioty działające na rynku spożywczym składają wniosek w terminie, co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności, w formie pisemnej. Fakt niezastosowania się strony do ww. przepisów jest bezsporny, wynika zarówno z pism, notatek służbowych jak i z protokołów kontroli. Po drugie przeprowadzona 6 września 2021 r. kontrola wykazała obecność gryzoni w zakładzie (liczne ekskrementy, wygryzione opakowania tortilli i mąki, żywa mysz, rozstawiona trutka na gryzonie). Ponadto w obiekcie nie było dostępu do bieżącej wody. Występujący brak bieżącej wody dodatkowo uniemożliwia zachowanie podstawowych zasad higieny, których utrzymanie jest szczególnie konieczne w przypadku bezpośredniego kontaktu z żywnością. W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi: Właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością są obowiązani utrzymywać ją w należytym stanie higieniczno- sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, w szczególności: (...) zwalczać gryzonie, insekty i szkodniki; (...) usuwać odchody zwierząt z nieruchomości. Wynika stąd, iż decyzja niniejsza wymagała utrzymania w mocy co najmniej do czasu przedstawienia do wglądu potwierdzenia przeprowadzenia zabiegów DDD. PPWIS stwierdza, iż PPIS w [...] podjął odpowiednie kroki w celu wyeliminowania zagrożenia i ochrony zdrowia lub życia ludzkiego nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 § 1 kpa. Przywołując powyższe uzasadnienie decyzji PPWIS ma na celu podkreślić jak duże zagrożenie stworzył A.L. lekceważąc nałożone na niego obowiązki. Przedstawienie umów wynajmu nowego lokalu i wypowiedzenie obecnego nie jest tożsame z unieruchomieniem działalności polegającej na sprzedaży żywności. Tytuł prawny do użytkowanego lokalu jest kwestia drugorzędną. Stanowi jedynie dokument wiążący dwóch przedsiębiorców umową cywilno-prawną. O niewykonaniu obowiązku świadczy obecność środków spożywczych i materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością w magazynie oraz samochodzie wykazana w protokołach kontroli. Oświadczenie strony jakoby obecne środki spożywcze były jego własnością prywatną również nie mogą być dowodem na unieruchomienie działalności. W nie ma znaczenia fakt czy żywność, która przechowywana jest w niewłaściwych warunkach (tj. obecność gryzoni, brak wody) jest przeznaczona na własny użytek czy też nie, bowiem nie można zagwarantować bezpieczeństwa.
Odnosząc się do przywołanych zarzutów naruszenia przez organ I instancji art. 7 § 1 i 2 oraz art. 121 § 2 upea PPWIS stwierdza, że PPIS i [...] wydając postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia A.L. do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym nie naruszył omawianych przepisów upea i prawidłowo przyjął, że egzekucja jest dopuszczalna. PPIS w [...] dokonał właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego.
Stronie umożliwiono czynny udział w toczącym się postępowaniu, jednakże przedsiębiorca od 2019 r. świadomie ignorował nałożone na niego obowiązki będące konsekwencją naruszenia wymogów prawa żywnościowego, świadczą o tym liczne kontrole sanitarne w latach ubiegłych oraz decyzja PPIS w [...] z 15 października 2019 r. odmawiająca zatwierdzenia magazynu hurtowni M., ul. [...], [...] [...] z uwagi na zły stan sanitarny obiektu. Wydane przez organ urzędowej kontroli żywności upomnienie, a następnie postanowienia o nałożeniu grzywien w celu przymuszenia wykonania obowiązku wstrzymania działalności nie skłoniły ww. przedsiębiorcy do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Przedsiębiorcy prowadzący działalność w branży żywnościowej, szczególnie w ramach produkcji i obrotu żywnością muszą utrzymać stan technicznych pomieszczeń i wyposażenia na poziomie gwarantującym zachowanie niezbędnych rygorów higienicznych, zapewniając przy tym wymaganą przepisami prawu jakość zdrowotną produkowanej i wprowadzanej do obrotu żywności.
Organy urzędowej kontroli żywności stoją zaś na straży respektowania wymogów prawa żywnościowego, aby podczas procesu wprowadzania do obrotu żywności nie doszło do powstania zagrożenia dla zdrowia konsumentów. Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 podmiot prowadzący działalność na rynku spożywczym ponosi pełną odpowiedzialność za przestrzeganie wymagań prawa żywnościowego w kierowanym przez siebie zakładzie. Odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji ponosi właściciel zakładu będący podmiotem działającym na rynku spożywczym. Znajomość i przestrzeganie przepisów prawa żywnościowego jest podstawowym obowiązkiem podmiotów działających na rynku spożywczym.
Odnosząc się zaś do wniosku o wstrzymanie egzekucji poinformował, że zgodnie z art. 35 § 1 zd. 1 upea wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 1 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Wynika z tego, że wniesienie zarzutu przez zobowiązanego spowodowało zawieszenie egzekucji z mocy samego prawa, dlatego też wstrzymywanie jego jest bezcelowe, przez co wniosek złożony w tym zakresie - bezprzedmiotowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie PPWIS w Rzeszowie, A.L. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.A.L. z/s w [...], reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił naruszenie:
1) art 10 § 1 kpa w zw. z z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez
a) brak wyczerpującego, rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonym postanowieniu dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych;
b) akceptację sprzecznych i niezgodnych z logiką ustaleń i wniosków organu przeprowadzającego kontrolę w dniu 25 października 2021 r., a następnie w dniu 14 grudnia 2021 r. zgodnie z którymi osoby dokonujące kontroli, weszły jedynie na teren przed lokalem- magazynem przy ul. [...] w [...], a pomimo tego uznały jednak, że z uwagi na otwartą bramę wjazdową i drzwi do w/ w lokalu - magazyn był czynny, podczas gdy logika i doświadczenie życiowe wskazuje, że bez wejścia do środka lokalu, bez wnikliwej wizji z udziałem skarżącego, bez rozpytania skarżącego, który w trakcie kontroli z dnia 25 października 2021 r. posiadał tytuł prawny do lokalu i tym samym mógł z niego swobodnie korzystać, faktu takiego stwierdzić nie można,
2. art. 7 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez wybiórcze zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego, na skutek czego organ doszedł do niewłaściwego przekonania, iż nałożony na skarżącego obowiązek nie został wykonany,
3. art. 119 § 1 upea poprzez wydanie postanowienia, pomimo nieistnienia obowiązku w dniu jego wydania, co łącznie doprowadziło do niepełnego i nieprawidłowego rozpoznania sprawy przez organ i miało istotny wpływ na jej wynik;
4. błąd w ustaleniach faktycznych organu, stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji i mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez błędne ustalenie przez organ, że w realiach niniejszej sprawy skarżący nie zrealizował obowiązku nałożonego na niego decyzją z dnia 8 września 2021 r.
Wobec powyższych zarzutów wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
Skarżący podkreślił, że fakt unieruchomienia zakładu i tym samym wykonanie przez niego nałożonego na niego decyzją z 8 września 2021 r. obowiązku manifestuje od chwili kiedy tylko dowiedział się o nałożonym na niego obowiązku, co potwierdza:
1) kwestionowanie przez skarżącego ustaleń organu, że skarżący prowadzi zakład mimo nałożonego obowiązku, a które to ustalenia według skarżącego są nieprawidłowe,
2) fakt zgłaszania przez skarżącego zarzutów, oraz kierowania zażaleń w niniejszej sprawie,
3) przedłożenie organowi przez skarżącego stosownych dokumentów na potwierdzenie wskazywanych przez siebie okoliczności, w tym wypowiedzenia umowy najmu z 31 sierpnia 2021 r., umowy najmu z 1 września 2021 r. na nowy obiekt oraz oświadczenia wynajmującego o otrzymaniu i przyjęciu w/w wypowiedzenia, które jednoznacznie potwierdzają okoliczności na które wskazuje skarżący, że wykonał nałożony decyzją z 8 września 2021 r. obowiązek,
4) wskazywanie przez skarżącego konsekwentnie, od samego początku na fakt unieruchomienia działalności pod adresem ul. [...], [...] [...] tym samym wykonaniu przez niego nałożonego na niego decyzją z 8 września 2021 r. obowiązku.
Mimo wskazywania przez skarżącego szeregu okoliczności, które świadczą o wykonaniu przez niego nałożonego na niego decyzją z 8 września 2021 r. obowiązku, załączenia w tym celu stosownych dokumentów, organ uznał, że skarżący obowiązku nie dopełnił, nie przedstawiając żadnych dowodów czy konkretnych argumentów, które przemawiałyby za zasadnością takich twierdzeń organu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie PPWIS z 13 maja 2022 r., utrzymujące w mocy wydane na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a. postanowienie PPIS z 27 grudnia 2021 r. o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, wynikającej z niewykonania przez skarżącego obowiązku natychmiastowego unieruchomienia działalności zakładu, tj. magazynu hurtowni M. przy ul. [...] w [...], który to obowiązek wynikał dla niego z decyzji PPIS z 8 września 2021 r.
Kontrola dokonana w ramach opisanych wyżej kryteriów nie potwierdziła zasadności skargi tak z przyczyn w niej podniesionych, jak i takich, które Sąd byłby obowiązany uwzględnić z urzędu.
Wstępnie należy wskazać, iż celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku, tj. spowodowanie, aby zobowiązany zachował się w sposób zgodny z treścią nałożonego na niego obowiązku. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.
Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a., w przypadku braku dobrowolnego wykonania obowiązku przez podmiot zobowiązany, organ egzekucyjny w celu doprowadzenia do jego przymusowego wykonania stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie (jak wynika z akt sprawy, na skarżącego na mocy postanowienia PPIS z 18 listopada 2021 r. - utrzymanego w mocy postanowieniem PPWIS z 13 maja 2022 r. - została nałożona grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10 000 zł w związku z niewykonaniem obowiązku natychmiastowego unieruchomienia działalności zakładu, tj. magazynu hurtowni M. przy ul. [...] w [...]).
W związku z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego ustawodawca równocześnie przewidział dla zobowiązanego różne środki ochrony prawnej przy pomocy których może bronić swojego interesu prawnego. Jednym z takich sformalizowanych środków są zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, których wniesienie skutkuje wszczęciem odrębnego postępowania w toku egzekucji administracyjnej, zmierzającego do ich rozpoznania.
Podstawy prawne zarzutów zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 pkt 1 – 6 u.p.e.a. Istotą zarzutów skarżącego jest wskazane w pkt 1 "nieistnienie obowiązku" wywodzone z nieprawidłowości dowodowej w działaniu wierzyciela (PPIS).
W ocenie Sądu, zarówno organ II jak i I instancji wydanymi w sprawie postanowieniami prawidłowo oceniły brak zaistnienia w stosunku do skarżącego powyższej podstawy, których spełnienie wywodził on z okoliczności mających w jego ocenie świadczyć o zaprzestaniu działalności, tj. prawa do przebywania w miejscu prowadzenia działalności, przysługującej mu własności towaru i wyposażenia hurtowni dającej prawo do swobodnego korzystania z nich, przewożenia towaru do innej lokalizacji czy wreszcie braku obowiązku nakazującego oznaczenie lokalu informacją o jego zamknięciu.
Zdaniem Sądu, okoliczności te – mające przełożyć się zasadność zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku - nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Ich akceptacja przez organy, a tym samym przez Sąd oznaczałaby przyzwolenie dla działań skarżącego mającego w istocie charakter pozorowany względem nałożonego obowiązku. Podkreślić należy, że sam skarżący na żadnym etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego samoistnie nie poinformował także organów o zastosowaniu się do nałożonego obowiązku zaprzestania działalności zakładu (hurtowni), co miałoby świadczyć o dobrowolnym zastosowaniu się do niego.
W pełni trafne pozostaje zatem stanowisko orzekających w sprawie organów, które nie dopatrzył się przesłanek do uwzględnienia zarzutu w podniesionym nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. W sprawie nie wystąpiła też przyczyna wskazana w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) u.p.e.a., tj. odroczenie terminu wykonania obowiązku.
W związku z powyższym należy wyraźnie podkreślić, że postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów nie służy weryfikacji legalności decyzji administracyjnej nakładającej na dłużnika obowiązek podlegający wykonaniu, ale weryfikacji prawidłowości podejmowanej egzekucji. Wynika to wprost z art. 29 § 1 u.p.e.a., w myśl którego organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ocena zgodności z prawem decyzji na podstawie której nałożono podlegający egzekucji obowiązek może być bowiem realizowana tylko w odpowiednim postępowaniu jurysdykcyjnym, a nie w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodność z prawem decyzji administracyjnej na podstawie której wierzyciel wystawił i doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy nie stanowi więc kryterium oceny zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym oceny zarzutów, które mogą być wniesione tylko z przyczyn przewidzianych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Okoliczności z tym związanych zdaje się nie dostrzegać skarżący, podnosząc przytoczoną wyżej argumentację i obarczając organy rzekomymi nieprawidłowościami dowodowymi w działaniu wierzyciela, z czego wywodzi dla siebie odmienne skutki prawne.
W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, przy wydawaniu w sprawie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego w nim mocy postanowienia organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego dotyczących podstawy prawnej ich wydania i zachowania gwarancji procesowych skarżącego, co czyni zarzuty skargi nieuzasadnionymi, zmierzającymi do przedłużania postępowania i uniknięcia faktycznego wykonania orzeczonego obowiązku unieruchomienia działalności zakładu związanego z obrotem żywnością.
Wobec powyższego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.