II SA/Rz 874/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na rozpatrzeniu odwołania wniesionego po terminie.
Sprawa dotyczyła skargi K. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję o zmianie wysokości wynagrodzenia strażaka. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, ponieważ organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione po terminie, co stanowiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że brak pouczenia o możliwości wniesienia odwołania nie zwalnia z obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę K. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję dotyczącą zmiany wysokości wynagrodzenia strażaka. Głównym zarzutem skargi było naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących ochrony związkowej pracowników. K. D. argumentował, że nastąpiło zmniejszenie jego uposażenia i że zmiana warunków płacy wymagała zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Sąd, badając sprawę pod kątem zgodności z prawem, stwierdził rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Okazało się, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Organ odwoławczy rozpoznał to odwołanie, mimo braku wniosku o przywrócenie terminu, co stanowiło naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Sąd podkreślił, że nawet brak pouczenia o możliwości wniesienia odwołania nie pozwala na rozpatrzenie go po terminie bez formalnego przywrócenia tego terminu. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
Uzasadnienie
Uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność. Organ odwoławczy powinien stwierdzić uchybienie terminu w drodze postanowienia. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, prowadzi do weryfikacji w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, co jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 129 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 57 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s.p. art. 11 a § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 kwietnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa o związkach zawodowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione po terminie, bez formalnego wniosku o przywrócenie terminu, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 30, 32 ustawy o związkach zawodowych (sąd nie badał merytorycznie z uwagi na stwierdzenie nieważności z przyczyn proceduralnych).
Godne uwagi sformułowania
Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta przecież z ochrony trwałości wynikającej z art. 16 § 1 KPA. Przywrócenie terminu może nastąpić jedynie na wniosek zainteresowanego, a nie z urzędu.
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący sprawozdawca
Maria Zarębska-Kobak
sędzia
Joanna Zdrzałka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów KPA przez rozpatrzenie odwołania po terminie bez wniosku o przywrócenie terminu, nawet w przypadku braku pouczenia o terminach."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym – uchybienia terminu do wniesienia odwołania i jego konsekwencji. Jest to istotne dla prawników procesualistów.
“Nieważność decyzji administracyjnej z powodu błędu proceduralnego: Sąd wyjaśnia, kiedy odwołanie po terminie jest niedopuszczalne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 874/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2006-01-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Joanna Zdrzałka Maria Zarębska-Kobak Marian Ekiert Stanisław Śliwa /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej Hasła tematyczne Straż pożarna Skarżony organ Komendant Państwowej Straży Pożarnej Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 129 § 2, art. 134, art. 156 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia nowej wysokości wynagrodzenia I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego K. D. kwotę 255 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie do wyroku z dnia 10 stycznia 2006 r. Decyzją z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 127 § 2 i 138 § 1 pkt 1 KPA oraz art. 11 a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1230 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. D. od decyzji Komendanta Powiatowego PSP z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu aktu podano, że decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Komendant Powiatowy PSP mianował st. kpt. mgr inż. K. D. na stanowisko Starszy Specjalista w Komendzie Powiatowej PSP z dniem 15 marca 2004 r. i przyznał mu uposażenie w wysokości 2.893,75 zł. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. utrzymał ją w mocy. Zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 94. poz. 575, ze zm.) prawo do dodatku służbowego wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym ustały warunki uzasadniające jego przyznanie. Wobec powyższego zgodnie z decyzją ostateczną Komendanta Wojewódzkiego PSP Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. prawo do dodatku służbowego w wysokości 650, 00 zł wygasło odwołującemu się z dniem 30 kwietnia 2004 r., natomiast od dnia 1 maja 2004 r. przysługiwał mu dodatek w nowej wysokości 100,00 zł miesięcznie, do czasu wydania nowej decyzji przez uprawniony organ w sprawie wysokości dodatku służbowego. Zaskarżony przez K. D. angaż z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] został wydany w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 kwietnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 75, poz. 710). Zgodnie z jego treścią uległą zwiększeniu stawka dodatku za posiadany przez strażaka stopień służbowy. W związku z powyższym Komendant Powiatowy obowiązany był określić nową wysokość dodatku za posiadany stopień służbowy od dnia mianowania w KP PSP, czyli dopiero od dnia ostatecznej decyzji o mianowaniu. W przypadku K. D. w dniu [...] maja 2004 r. zostały wydane dwa angaże: pierwszy uwzględniający zmianę dodatku za stopień służbowy od dnia 1 stycznia 2004 r., gdzie odwołującemu przysługiwało jeszcze uposażenie ze stanowiska Zastępcy Komendanta (Nr [...] z dnia [...] maja 2004 r.) oraz drugi angaż (Nr [...] z dnia [...] maja 2004 r.) z dniem 1 maja 2004r. uwzględniający zmianę dodatku za stopień służbowy, w związku z ostateczną decyzją w sprawie mianowania i wygaśnięciem prawa do wcześniejszego dodatku. Komendant Wojewódzkie PSP decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. stwierdził nieważność angażu [...] z dnia [...] maja 2004 r. Wobec powyższego Komendant Wojewódzki PSP zbadał, czy w związku z wydaniem angażu [...] doszło do obniżenia dodatku służbowego przyznanego w związku z decyzją o mianowaniu na stanowisku służbowym w Komendzie Powiatowej PSP. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ II instancji stwierdził, że składniki uposażenia wymienione w angażu [...] z dnia [...] lutego 2004 r. oraz składniki wymienione w angażu [...]z dnia [...] maja 2004 r. różnią się między sobą tylko wysokością dodatku za posiadany stopień służbowy. Zmiana wysokości dodatku za stopień nastąpiła zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 kwietnia 2004 r. Porównując angaż z dnia [...] lutego 2004 r. przyznający uposażenie w związku z mianowaniem na stanowisko służbowe Starszy Specjalista z angażem z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] organ II instancji stwierdził, że poza obligatoryjnym wzrostem dodatku za stopień pozostałe składniki nie uległy żadnym zmianom. Wobec i powyższego zarzut odwołującego dot. naruszenia przepisów art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych nie znajduje oparcia w tym stanie faktycznym i prawnym. Jednocześnie zgodnie z przyjętą praktyką ustawowe podwyżki w grupie uposażenia lub w dodatku za stopień organy PSP przyznają w angażach, które są częścią indywidualnych decyzji o mianowaniu na stanowiska służbowe. Jeżeli inne składniki tych decyzji nie ulegają zmianie nie ma konieczności wydawania odrębnych decyzji. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył K. D. i zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 30, 32 ustawy o związkach zawodowych domagał się uchylenia decyzji w całości i obciążenia kosztami postępowania organ administracji. W uzasadnieniu skargi podał, że stanowisko organu II instancji jest niezgodne ż obowiązującymi przepisami prawa, a nadto selektywnie przedstawia oczywiste fakty i dowody na jego niekorzyść. Przede wszystkim Komendant Wojewódzki PSP pomija milczeniem fakt istnienia angażu [...] z dnia [...].05.2004 r., który ustalał mu uposażenie zasadnicze wg grupy 14 i dodatek służbowy w kwocie 650 zł. Analiza porównawcza składników wynagrodzenia powinna być przeprowadzona pomiędzy tymi dwoma angażami, ponieważ oba wydane były w tej samej dacie tj. [...].05.2004r. Dodatkowo za zasadnością porównywania tych właśnie angaży przemawia fakt, że angaż nr [...] jest prawidłowy i obowiązujący, jako że, decyzją z dnia [...].09.2004 r., nr [...]Komendanta Głównego PSP uchylona została w całości decyzja nr [...] z dnia [...].07.2004 r. stwierdzająca nieważność tego angażu. Decyzja Komendanta Głównego jest ostateczna. Porównanie to wypada na niekorzyść zaskarżonego angażu, ponieważ wg angażu [...] jego uposażenie łącznie wynosiło 3.478,75 zł, natomiast wg angażu [...] - 2.928, 75 zł. Już z porównania tych dwóch kwot widać, że nastąpiło zmniejszenie uposażenia, a dodatkowo należałoby zwrócić uwagę na zmianę grupy uposażenia zasadniczego z 14 na 10. Wprawdzie stawka kwotowa w obu grupach jest jednakowa, ale oczywistym jest, że zmienia to możliwości awansowe w zakresie wynagrodzenia. Wskutek wydania angażu [...] nastąpiło wyraźne zmniejszenie wynagrodzenia. Działanie takie nie może więc odnieść skutku, ponieważ z mocy stosownej uchwały organizacji związkowej należy on do osób podlegających ochronie przewidzianej w art. 32 ustawy o związkach zawodowych. Skoro pracodawca nie wystąpił i nie uzyskał zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej na jednostronną zmianę warunków płacy na niekorzyść pracownika imiennie wskazanego uchwałą zarządu i będącego jego członkiem, to nie mógł skutecznie takiej zmiany dokonać. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach określonych wyżej stwierdzić należy, że musi ona zostać z obrotu prawnego wyeliminowana. Zgodnie z przepisem art. 129 § 2 KPA odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin czternastodniowy liczy się więc od doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie. Przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie dokonane w sposób uregulowany w art. 39 - 40 KPA. Zgodnie z art. 57 § 1 KPA przy obliczaniu czternastodniowego terminu nie uwzględnia się dnia w którym doręczono decyzję. W analizowanej sprawie decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] została doręczona K. D. w dniu [...].05.2004 r. Data doręczenia decyzji została wskazana w odwołaniu. W takiej sytuacji termin do wniesienia odwołania zaczął biec stronie od dnia 19.05.2004 r. i upłynął w dniu 1.06.2004 r. Środek zaskarżenia w postaci odwołania został złożony przez K. D. w dniu 21.06.2004 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Warunkiem skuteczności czynności prawnej, jaką jest wniesienie odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność. Obowiązkiem organu jest zbadanie w pierwszej konieczności, czy odwołanie wpłynęło w przewidzianym przepisami terminie. W razie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy winien zgodnie z art. 134 KPA stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie odwołanie wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta przecież z ochrony trwałości wynikającej z art. 16 § 1 KPA. Skoro w analizowanej sprawie organ II instancji rozpoznał odwołanie od decyzji, która nabrała waloru ostateczności dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji stwierdził wprawdzie, że doręczony skarżącemu angaż nie zawierał pouczenia o możliwości wniesienia odwołania, dlatego rozpoznał środek zaskarżenia, mimo uchybienia terminu do jego wniesienia, jednak rozpoznanie odwołania mogło nastąpić jedynie po formalnym przywróceniu terminu do wniesienia tegoż środka zaskarżenia. Zgodnie z przepisem art. 58 KPA przywrócenie terminu może nastąpić jedynie na wniosek zainteresowanego, a nie z urzędu. Wniosek taki nie został przez K. D. złożony, dlatego nie można przyjąć, że nastąpiło skuteczne przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec konieczności stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Sąd nie może ustosunkować się do merytorycznych zarzutów skargi. Odnosząc się do żądania organu podniesionego na rozprawie, dotyczącego odrzucenia skargi z uwagi na fakt, że w sprawie nie został wydany żaden akt administracyjny, a jedynie pismem z dnia 11 maja 2004 r. K. D. poinformowano o zmianie wynagrodzenia stwierdzić należy, że określenie nowej wysokości wynagrodzenia strażaka następuje w formie decyzji, nawet wtedy, gdy wynika to z wejścia w życie nowego rozporządzenia. Tak właśnie tę sytuację potraktowały przecież organy obu instancji rozpoznając złożone przez K. D. odwołanie od angażu z dnia [...] maja 2004 r. Rozstrzygając o kosztach postępowania Sąd w oparciu o przepis art. 205 § 2 ppsa do kosztów tych zaliczył wynagrodzenie adwokata oraz opłatę od pełnomocnictwa. Do kosztów tych nie mogły zostać zaliczone utracone przez skarżącego zarobki i koszty jego dojazdu do Sądu z uwagi na fakt, że nie był on przez Sąd wzywany do osobistego stawiennictwa. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI