II SA/RZ 867/24

II SA/Rz 867/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska
Piotr Godlewski
Stanisław Śliwa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 901
art. 8 ust. 3, art. 106 ust. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 22 maja 2024 r. nr SKO.4116.14.2024 w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej – skargę oddala –
Uzasadnienie
Decyzją z 22 maja 2024 r. nr SKO.4116.14.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Przemyślu, po rozpoznaniu odwołania K. S. (dalej: "Skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z 9 lutego 2024 r. w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. W podstawie prawnej Organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a." w zw. z art. 8 ust. 3 i ust. 4, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 61 ust. 2, art. 106 ust. 3b i ust. 5, ustawy z 12 marca 2004 r.o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s."
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją Burmistrza Miasta [...] z 25 października 2021 r. Skarżąca została skierowana do domu pomocy społecznej dla osób [...]. Z kolei, decyzją Starosty [...] z 5 listopada 2021 r. Skarżącą umieszczono w Domu Pomocy Społecznej [....] w [...]; przyjęcie nastąpiło w dniu 10 listopada 2021 r. Następnie, Burmistrz Miasta [....], decyzją z 14 grudnia 2021 r. ustalił Skarżącej opłatę za Jej pobyt w DPS w wysokości 970,75 zł za okres od 10 listopada 2021 r. Rozstrzygnięcie to było wielokrotnie zmieniane.
W dniu 18 sierpnia 2023 r. do Burmistrza wpłynęło pismo A. S. - córki, która jest opiekunem prawnym Skarżącej - o przeliczenie dochodu z uwagi na fakt, że w lipcu 2023 r. Strona otrzymała odszkodowanie powypadkowe w kwocie 312 416,04 zł. W dniu 28 sierpnia 2023 r. Burmistrz wydał decyzję zmieniającą swoją decyzję z 14 grudnia 2021 r. W kolejnym piśmie tzn. z dnia 4 grudnia 2023 r. opiekun prawny poinformował Burmistrza o zmianie dochodu w listopadzie 2023 r. w związku
z otrzymaniem kolejnego odszkodowania za wyrządzoną krzywdę i renty.
W związku z powyższym, Organ I instancji decyzją z 9 lutego 2024 r. zmienił pkt 1 decyzji z 14 grudnia 2021 r. w ten sposób, że: w pkt I ustalił od 1 lutego 2024 r. odpłatność Skarżącej za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w [...] w wysokości 6 184 zł, natomiast w pkt II wskazał, że pozostałe składniki decyzji nie ulegają zmianie. Organ, na podstawie przeprowadzonego w dniu 29 stycznia 2024 r. wywiadu środowiskowego i zebranych w sprawie dokumentów ustalił, że dochód Skarżącej stanowi w dalszym ciągu świadczenie emerytalne pobierane z ZUS, które w grudniu 2023 r. wynosiło 1 819, 29 zł., dodatek pielęgnacyjny w kwocie 294, 39 zł, świadczenie emerytalne za wysługę lat pracy [....] tj. 178, 21 euro. Z uwagi na to, że na dzień wydania decyzji średni kurs 1 euro wynosił 4, 3167 zł, to dochód powyższy naliczono w kwocie 769, 28 zł, zgodnie z art. 8 ust. 13 u.p.s. Po potrąceniu podatku
w wysokości 118 zł oraz składki w kwocie 88,33 zł świadczenie emerytalne z [...]
w grudniu 2023 r. wynosiło 562, 95 zł. Ponadto w miesiącu tym Skarżąca otrzymała zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w kwocie 22 815, 58 zł, odszkodowanie za doznaną krzywdę w kwocie 8 176, 64 zł oraz rentę z tytułu zwiększonych potrzeb
z [....], która w grudniu 2023 r. wynosiła 2 181,44 zł. Tym samym, łączny miesięczny dochód Skarżącej wynosił 35 850, 29 zł.
Następnie, Organ powołał zarządzenie Starosty [....] Nr [...] z [...] stycznia 2024 r. w sprawie ustalenia miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej [...] w 2023 r. (Dz. Urz. Woj. Podk. z 2024 r. poz. [....]), według którego, miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w tym DPS wynosi 6 184 zł. Burmistrz zwrócił uwagę, że zmiana dochodu Skarżącej w grudniu 2023 r. w stosunku do dochodu na podstawie którego została naliczona odpłatność za pobyt w DPS wyniosła 5 968, 23 zł (dochód Skarżącej w grudniu 2023 r. 35 850, 29 zł – dochód, na podstawie którego ustalono dotychczasową odpłatność w DPS 29 882, 06 zł), co przekroczyło 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (tj. kwotę 77, 60 zł.) i zgodnie z art. 106 ust. 3b u.p.s. wpływa na Jej odpłatność za pobyt w DPS. Z uwagi na to, że 70% aktualnego dochodu Skarżącej stanowi kwotę 23 574, 49 zł, co przekracza miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS w [...] (6 184 zł), od stycznia 2024 r. odpłatność Skarżącej za pobyt w DPS wynosi 4 847 zł, a od lutego 2024 r. 6 184 zł. Organ podniósł jeszcze, że Skarżąca ma dwóch synów i jedną córkę. Córka A. S. jako [...], zgodnie z [....] nie ponosi odpłatności za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Natomiast synowie W. S. i S. S. zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. zobowiązani są do ponoszenia odpłatności i do lipca 2023 r. ponosili ją. Z uwagi jednak na to, że Skarżąca od sierpnia 2023 r. ponosi pełną odpłatność za pobyt w DPS, zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.s., synowie nie są już do tego zobligowani.
Skarżąca złożyła od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając wydanie jej z naruszeniem art. 6 K.p.a. poprzez błędną wykładnię art. 8 ust. 3, ust 11 u.p.s. przez uznanie, że zadośćuczynienie, odszkodowanie, renta powinno wchodzić do dochodu przy obliczaniu opłaty za pobyt w DPS oraz wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego
i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia
w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych błędnych ustaleń faktycznych, że środki pieniężne z powyższych tytułów powinny być zaliczane do dochodu. Odwołanie zarzuciło także wydanie decyzji ze szkodą dla Strony, ponieważ obecna decyzja może Jej zamknąć drogę do uzyskania renty z tytułu zwiększonych potrzeb w wyższej wysokości, niż jest to dotychczas od [...], poprzez niewłaściwe zaliczenie otrzymanego przez Nią odszkodowania, renty i zadośćuczynienia do dochodu.
Skarżąca podniosła, że zadośćuczynienie i odszkodowanie mają na celu zrekompensowanie wyrządzonej szkody, a nie wzbogacenie się, przez co nie spełniają warunków dochodu i zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych są zwolnione od podatku dochodowego, więc nie powinny być zaliczone do dochodu. To samo tyczy się również przyznanej renty
z tytułu zwiększonych potrzeb w kwocie 2181,44 zł, która ma również charakter kompensacyjny i ma pokrywać koszt dojazdu, leków i opieki.
SKO w Przemyślu, decyzją z 22 maja 2024 r., utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję, przedstawiając w pierwszej kolejności istotne dla sprawy unormowania prawne. W oparciu na nie uznało, że Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, przyjmując, że nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej Skarżącej na skutek otrzymania zadośćuczynienia, odszkodowania i renty z tytułu zwiększonych potrzeb w związku
z wypadkiem komunikacyjnym jakiemu uległa, a która to zmiana wymagała ponownego naliczenia odpłatności za pobyt w DPS. Następnie, Kolegium podniosło, że zgodnie
z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
- miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu;
- składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
- kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
SKO podniosło, że powołany przepis ma charakter ogólny i odnosi się do wszystkich przychodów, czyli ogółu wpływów, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Przy czym, przychód, o którym mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s., nie jest przychodem w znaczeniu podatkowym, jaki po odliczeniu kosztów jego uzyskania, stanowi dochód do opodatkowania. W art. 8 ust. 3 u.p.s. ustawodawca wprowadził bowiem własną definicję legalną dochodu, co oznacza, że nie jest dopuszczalne choćby posiłkowe posługiwanie się tym pojęciem stosowanym na gruncie innych ustaw,
a zwłaszcza należących do innych gałęzi prawa i służących realizacji celów tych gałęzi prawa, w dodatku z pominięciem celów i istoty świadczeń z pomocy społecznej. Tym samym, pod pojęciem dochodu należy rozumieć wszystkie przychody, z wyłączeniem tych, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 8 ust. 4 u.p.s. Katalog wyłączeń ma charakter zamknięty, a zatem niewymienione w nim przychody podlegają wliczeniu do dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu wysokości świadczeń z pomocy społecznej.
W ocenie Kolegium, nie ma podstaw do rozróżniania na gruncie u.p.s. dochodu na przysparzający i kompensacyjny. I choć celem odszkodowania za poniesioną stratę i krzywdę jest odtworzenie utraconych dóbr materialnych i niematerialnych, to nie zmienia to jednak faktu, że otrzymanie odszkodowania w sposób istotny zmienia sytuację majątkową jego adresata i nie może być obojętne dla oceny możliwości samodzielnego zaspokajania potrzeb. Tak samo przyznanie zadośćuczynienia i renty na zwiększone potrzeby ma wpływ na sytuację materialną strony.
Tym samym, należy stwierdzić, że kwoty z tytułu odszkodowania, zadośćuczynienia i wypłacana renta na zwiększone potrzeby - jako niewymienione w art. 8 ust. 4 u.p.s. - podlegają wliczeniu do dochodu Skarżącej, stanowiącego podstawę ustalenia odpłatności za pobyt Strony w DPS.
K. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję SKO, w której zarzuciła:
1. naruszenie art. 8 ust 1, ust. 3, ust. 4, ust. 11 u.p.s. poprzez błędne ustalenie dochodu i przyjęcie, że kwoty uzyskane z tytułu odszkodowania, zadośćuczynienia i wypłacana renta na zwiększone potrzeby, stanowią podstawę ustalenia odpłatności za pobyt w DPS ;
2. naruszenie art. 61 ust 1 pkt 1 u.p.s. poprzez błędne przyjęcie, że jest zobowiązana do zapłaty pełnej kwoty za pobyt w DPS,
3. wydanie decyzji z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 K.p.a. poprzez:
- poprzez błędną wykładnię przepisów i brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy i poczynienie całkowicie dowolnych
i nieuprawnionych, błędnych ustaleń faktycznych, że zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, odszkodowanie oraz renta powinno być zaliczane do Jej dochodu przy obliczaniu opłaty za pobyt w DPS i nie musi mieć ono charakteru przysparzającego, podczas gdy w wyniku wypadku doznała licznych złamań i uszkodzenia mózgu, została osobą [...] i niezdolną do samodzielnej egzystencji,
poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i Jej słusznego interesu i wydanie decyzji ze szkodą dla Niej, ponieważ decyzja zamyka Jej drogę do uzyskania renty z tytułu zwiększonych potrzeb w wyższej wysokości, niż jest to dotychczas od [...] S.A., ponieważ Spółka ta kwestionuje możliwość zaliczenia odszkodowania, zadośćuczynienia do dochodu, powołując się na orzeczenia w sprawie, które kwestionuje SKO.
Skarżąca wniosła o uchylenie obydwu decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodność z prawem stanowi kryterium kontroli sprawowanej przez sąd wobec poddanych tej kontroli aktów, o czym przesądza brzmienie art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jedną z form działalności administracji publicznej podlegających analizie jest decyzja administracyjna. Sąd ma obowiązek sprawdzić, czy ona bądź poprzedzające jej wydanie postępowanie administracyjne nie jest dotknięta (dotknięte) uchybieniem wskazanym w art. 145 § 1 pkt 2 bądź pkt 1 P.p.s.a. Jeśli bowiem zauważy zaistnienie przyczyn z art. 156 K.p.a. wówczas stwierdza nieważność decyzji (pkt 2), natomiast jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1) to uchyla kwestionowaną decyzję w całości lub w części (pkt 1). Nieistnienie powyższych naruszeń skutkuje koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Dokonana w niniejszej sprawie analiza doprowadziła do konkluzji o bezzasadności złożonej skargi. Ja wynika z akt sprawy, decyzją z 14 grudnia 2021 r. Burmistrz Miasta [...] ustalił Skarżącej – przebywającej od 10 listopada 2021 r. w Domu Pomocy Społecznej [...] w [...] opłatę za ten pobyt za okres od 10 do 30 listopada 2021 r. w wysokości 970,75 zł oraz od 1 grudnia 2021 r. w wysokości 1386,79 zł. Rozstrzygnięcie to było zmieniane wielokrotnie. Ostatnia zmiana dokonała została decyzją Burmistrza z 9 lutego 2024 r. i polegała ona na ustaleniu Skarżącej odpłatności za pobyt w DPS od dnia 1 lutego 2024 r. w wysokości 6184 zł. Modyfikacja ta spowodowana została zmianą dochodu uzyskiwanego przez Skarżącą, o czym poinformowała Organ działająca jako jej opiekun córka A. S.
Jak stanowi art. 60 ust. 1 u.p.s., pobyt w domu pomocy społecznej jest zasadniczo odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Koszt ten - w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym – w myśl art. 60 ust. 2 pkt 2 u.p.s. ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. Przy czym, zgodnie z art. 60 ust. 4 u.p.s., ogłoszenie to stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego.
O tym kto ponosi tego rodzaju opłatę, jak też w jakiej wysokości stanowi art. 61 u.p.s., który przewiduje jednocześnie kolejność w tym zakresie. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są więc w kolejności (ust. 1):
1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej
Z tym, że przepis ten jednocześnie zastrzega, że osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Jeśli zaś chodzi o wysokość przedmiotowej opłaty, to w przypadku mieszkańca domu wynosi ona nie więcej niż 70 % jego dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s.).
Podstawowym zadaniem organu prowadzącego postępowanie w sprawie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej jest więc ustalenie dochodu osoby umieszczonej w takiej placówce i ewentualnie dochodu innych osób, które w myśl powołanego wyżej przepisu zobligowane są do ponoszenia tej odpłatności jeśli dochód mieszkańca jest
w tym zakresie niewystarczający. Przy czym, jak stanowi art. 106 ust. 5 u.p.s.a, w razie zmiany sytuacji dochodowej strony, decyzja administracyjna w przedmiocie odpłatności za pobyt w dps podlega zmianie lub uchyleniu na niekorzyść strony, co następuje bez jej zgody. Jest to regulacja szczególna, o której mowa w art. 163 K.p.a., stanowiącym o możliwości zmiany lub uchylenia decyzji właśnie na mocy przepisów szczególnych. Nie każda jednak zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej czy rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne jakim jest pobyt w dps (art. 36 pkt 2 lit. o u.p.s.) powoduje konieczność skorzystania przez organ z powołanego rozwiązania z art. 106 ust. 5 u.p.s. Jak bowiem wynika z art. 106 ust. 3b u.p.s., zmiana dochodu takiego podmiotu nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej to kwota 776 zł, która wynika z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. O tym, co jest dochodem stanowi art. 8 ust. 3 u.p.s. Zgodnie z tym unormowaniem, jest to suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Z kolei art. 8 ust. 4 stanowi o tym, co nie podlega wliczeniu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3.
W rozpoznawanej sprawie do dochodu Skarżącej z grudnia 2023 r. zostały zaliczone następujące kwoty: świadczenie emerytalne – 1819,29 zł, dodatek pielęgnacyjny – 294,39 zł, świadczenie emerytalne za wysługę lat [...] – 562,95 zł [świadczenie to wynosiło 178,21 euro i zgodnie z art. 8 ust. 13 u.p.s. zostało przeliczone na walutę polską według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia wydania decyzji, wynoszącego 4,3167 zł, a następnie odjęto od niego – zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 u.p.s. podatek (118 zł) i składki (88,33 zł)], zadośćuczynienie za doznaną krzywdę – 22 815,58 zł (kwota ta jest wynikiem podzielenia kwoty 273 787 zł uzyskanej jako to zadośćuczynienie jednorazowo przez 12, a to zgodnie z art. 8 ust. 11 u.p.s., który wymaga, by w razie uzyskania w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej rozliczyć kwotę tego dochodu w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony), 8176,74 zł (jest to suma odszkodowania uzyskanego jednorazowo w wysokości 38 629,04 zł i odszkodowania uzyskanego za okres od grudnia 2023 r. do listopada 2024 r. w wysokości 59 490,82 zł podzielonych na 12 zgodnie z powołanym art. 8 ust. 11 pkt 1 u.p.s.) oraz renta z tytułu zwiększonych potrzeb – 2181,44 zł. Łącznie jest to kwota 35 850,29 zł.
Kwestią sporną między stronami jest to, czy do dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s. można wliczyć otrzymane przez Skarżącą kwoty z tytułu odszkodowania
i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jak też renty z tytułu zwiększonych potrzeb. Zdaniem Organów, stanowią one część dochodu, co z kolei musiało prowadzić – wobec zwiększenia tego dochodu – do zmiany decyzji z dnia 14 grudnia 2021 r. Natomiast, zdaniem Skarżącej, kwot tych nie można zaliczyć do dochodu, bowiem nie mają one charakteru przysparzającego, a jedynie kompensacyjny. Nie stanowią one źródła przychodu i zwolnione są od podatku dochodowego od osób fizycznych.
W ocenie Sądu, stanowisko zaprezentowane przez Organy jest prawidłowe. Jak już wyżej podano, w art. 8 ust. 3 u.p.s. prawodawca wskazał, co rozumie przez dochód, który stanowi następnie podstawę ustalenia kryterium dochodowego mieszkańca dps
i decyduje o wielkości opłaty, którą ten zobowiązany jest uiszczać za możliwość korzystania z pobytu w tego rodzaju placówce. W definicji tej zwraca uwagę sformułowanie "bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania" użyte w odniesieniu do sumy miesięcznych przychodów mieszkańca. Wskazuje ono bowiem na zamiar ustawodawcy objęcia pojęciem dochodu bardzo różnych przychodów. Chodzi bowiem o to, że niezależnie od tego z jakiego są tytułu i jakie jest ich źródło, to zawsze mają one wpływ na sytuację materialną podmiotu, który je pozyskał. Istotne są więc rzeczywiste wpływy danej osoby, które przekładają się na jej faktyczne możliwości płatnicze. Ponadto, oprócz takiego zdefiniowania dochodu w powołanym art. 8 ust. 3 u.p.s. prawodawca w kolejnym ustępie tego artykułu wskazał, jakie świadczenia nie podlegają wliczeniu do dochodu. Wyliczenie to obejmuje dwadzieścia różnego rodzaju świadczeń. Jest więc bardzo szczegółowe i stanowi niewątpliwie katalog zamknięty. W takiej zaś sytuacji, przyjęcie, że jakaś inna kategoria dochodu, która nie została wyszczególniona w art. 8 ust. 4 u.p.s. nie stanowi jego składnika stanowiłoby de facto działanie contra legem. Stałoby więc w oczywistej sprzeczności z brzmieniem przedstawionych unormowań prawnych. Skoro zatem prawodawca zdecydował się na zamieszczenie w ustawie o pomocy społecznej definicji dochodu, to niedopuszczalnym byłoby w takiej sytuacji korzystanie z regulacji prawnych zawartych w innym akcie prawnym, które również określają, co należy rozumieć pod tym pojęciem. Wskazanie więc w konkretnej ustawie, co jest, a co nie jest dochodem świadczy o tym, że ustawodawca miał na względzie cele, którym te poszczególne akty prawne służą i dlatego umieścił w nich inne definicje tego pojęcia. Tym samym, przenoszenie na grunt ustawy o pomocy społecznej unormowań prawnych zawartych w ustawie z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DZ. U. z 2024 r. poz. 226), jak tego chce Skarżąca, nie można uznać za uprawnione. Oprócz tego, że byłoby to - jak już zaznaczono - działanie wyraźnie sprzeczne z treścią prawa, to podważałoby logiczność działania prawodawcy, który stanowiąc poszczególne unormowania uwzględnia przemawiające za nimi racje. Jeszcze raz należy podkreślić, że ustawodawca w kwestii zdefiniowania dochodu nie odsyła do przepisów podatkowych czy jeszcze jakichś innych, a tworzy własną definicję. Tak więc, okoliczność, że określone przysporzenie nie podlega zaklasyfikowaniu do dochodu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie oznacza, że nie będzie ono kwalifikowane do dochodu na podstawie art. 8 u.p.s. Należy odróżnić wyłączenie określonych źródeł z podstaw opodatkowania od zaliczenia ich do dochodu obliczanego w kontekście kryterium dochodowego dla świadczeń z pomocy społecznej. Pogląd taki jest w zasadzie ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowym w tej kwestii (tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19.06.2024 r. I OSK 1227/23, z 9.07.2024 r. II GSK 791/24).
Jak wskazał Burmistrz, dochód Skarżącej, na podstawie którego ustalono dotychczasową odpłatność w dps to 29 882,06 zł. Zatem zmiana dochodu, o której mowa w art. 106 ust. 3b u.p.s. przekroczyła wyraźnie 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (35 850,29 zł – 29 882,06 zł = 5 968,23, gdzie kryterium dochodowe wynosi 776 zł), co obligowało Organ do zmiany dotychczasowej decyzji w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w dps.
W świetle zarządzenia Nr [...] Starosty [....] z [....] stycznia 2024 r., opublikowanego w dzienniku urzędowym województwa podkarpackiego [...] stycznia 2024 r. (poz. [...]), miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS [....]
w [...] w 2024 roku to 6184 zł. Przy czym, z mocy wskazanego wyżej art. 60 ust. 4 u.p.s., zarządzenie to daje podstawę do ustalenia przedmiotowej odpłatności od lutego 2024 r., co znalazło wyraz w kwestionowanej decyzji Burmistrza ustalającego tę odpłatność od 1 lutego 2024 r. Organ ten uwzględnił też brzmienie cytowanego wyżej art. 61 ust. 1 u.p.s. stanowiącego o kolejności osób obowiązanych do opłacenia pobytu danej osoby w dps oraz art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s., wedle którego mieszkaniec dps ponosi opłatę za pobyt w tego rodzaju placówce w wysokości nie wyższej niż 70 % swojego dochodu. Z tej przyczyny pełną odpłatność za pobyt w DPS [...] w [...] ponosi Skarżąca w kwocie 6184 zł.
Mając to na względzie Sąd stwierdził, że wydane w rozpoznawanej sprawie decyzje są prawidłowe, bowiem zgodne z przedstawionymi wyżej regulacjami prawnymi. Tym samym, podniesione w skardze zarzuty, czy to dotyczące prawa materialnego, a zatem sposobu rozumienia dochodu, czy to przepisów proceduralnych nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W tym, całkowicie nieuprawniony jest zarzut nie uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu Skarżącej, bowiem oczywistym jest, że w interesie społecznym leży przestrzeganie prawa przez jego adresatów, zaś interes strony może być wzięty pod uwagę jeśli nie stoi w oczywistej kolizji z treścią rozwiązań prawnych.
Stąd skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.