II SA/Rz 854/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2013-03-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowezmiana postanowieniaprawomocnośćsytuacja majątkowawniosekWSA Rzeszów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił zmiany prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, uznając brak znaczącej zmiany w sytuacji majątkowej strony.

Strona J. P. wniosła o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego, domagając się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Sąd, analizując wniosek w oparciu o art. 165 P.p.s.a., stwierdził brak istotnej zmiany w sytuacji majątkowej strony od czasu wydania poprzedniego postanowienia. W związku z tym, wniosek o rozszerzenie prawa pomocy został oddalony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał wniosek J. P. o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. II SA/Rz 854/12, którym przyznano mu prawo pomocy w częściowym zakresie (zwolnienie od połowy kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego). Strona domagała się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Sąd, powołując się na art. 165 P.p.s.a., podkreślił, że zmiana lub uchylenie prawomocnego postanowienia dotyczącego prawa pomocy jest możliwe tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy. Analiza porównawcza formularzy PPF wykazała, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącego nie uległa znaczącemu pogorszeniu. Strona nadal osiąga stałe dochody, posiada miejsce zamieszkania i nieruchomość rolną, a także korzysta z kredytu bankowego, co świadczy o jej zdolności do pokrycia części kosztów sądowych. W związku z brakiem wykazania istotnej zmiany okoliczności, sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana lub uchylenie prawomocnego postanowienia dotyczącego prawa pomocy jest możliwe na podstawie art. 165 P.p.s.a., ale wyłącznie wskutek zmiany okoliczności stanowiących podstawę oceny sądu przy podejmowaniu pierwotnego orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 165 P.p.s.a. dopuszcza zmianę prawomocnych postanowień niekończących postępowania, ale tylko w przypadku zmiany okoliczności. W analizowanej sprawie strona nie wykazała takiej zmiany, co uniemożliwiło rozszerzenie przyznanego prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były prawomocne.

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

p.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 7 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zmiany postanowienia referendarza sądowego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 259 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia dotyczące prawa pomocy wywołują skutek prawomocnego orzeczenia sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez stronę istotnej zmiany okoliczności sprawy od czasu wydania prawomocnego postanowienia o częściowym przyznaniu prawa pomocy.

Odrzucone argumenty

Żądanie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych bez udowodnienia znaczącego pogorszenia sytuacji majątkowej.

Godne uwagi sformułowania

Zmiana okoliczności sprawy stanowi jedyną, ale bardzo istotną barierę w modyfikowaniu prawomocnych przecież postanowień sądu administracyjnego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym znajduje uzasadnienie wyłącznie wobec osób bardzo ubogich, a więc takich które w chwili złożenia wniosku żyją poniżej progu interwencji socjalnej.

Skład orzekający

Paweł Zaborniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 165 P.p.s.a. w kontekście zmiany prawomocnych postanowień o prawie pomocy oraz kryteria przyznawania prawa pomocy w pełnym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę postanowienia o prawie pomocy, gdy nie nastąpiła zmiana okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury związanej z prawem pomocy i kosztami sądowymi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 854/12 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2013-03-28
Data wpływu
2012-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono wniosek o zmianę postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 165, art. 245 par 1 pkt 1 i 2, art. 258 par 2 pkt 7 i par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
28.03.2013 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 28.03.2013 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, J. P. o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. II SA/Rz 854/12 poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na postanowienie, Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...].06.2013 r., znak [...], wydaną w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, - postanawia - odmówić zmiany prawomocnego postanowienia.
Uzasadnienie
J. P. w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO), zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) z kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości oraz o ustanowienie radcy prawnego. Jego sprawa została zakończona na mocy wyroku WSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 854/12 o oddaleniu skargi. Natomiast na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Rz 854/12, skarżący korzysta w niniejszym postępowaniu z prawa pomocy. Strona została zwolniona od połowy kosztów sądowych oraz ustanowiono na Jego rzecz radcę prawnego. Dziekan ORRP wyznaczył dla strony radcę prawnego w osobie A. C.
Stwierdzono, co następuje:
Nie ulega wątpliwości, iż postanowienie referendarza WSA w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. II SA/Rz 854/12, w przedmiocie częściowego przyznania prawa pomocy z mocy art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /(Dz. U. z 2012 r., Nr 270; zwana dalej p.p.s.a./, wywołuje skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Wiąże ono podmioty postępowania sądowoadministracyjnego w tym prowadzący to postępowanie Sąd.
Postanowienia dotyczące prawa pomocy nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie przed sądem. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. orzeczenia w tym przedmiocie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociaż byłby prawomocne. Ponieważ wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy został już rozstrzygnięty prawomocnym orzeczeniem, to ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć w kontekście normy art. 165 p.p.s.a., a więc ustalić czy po wydaniu przez referendarza sądowego wspomnianego postanowienia nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca rozszerzenie przyznanego prawa pomocy. Taki sposób procedowania, w przypadku złożenia przez stronę kolejnego wniosku o prawo pomocy, nakreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 października 2005 r. o sygn. akt II OZ 877/05 – niepublikowane/. Zawarta w tym postanowieniu teza nawiązuje do orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1969 r. I PZ 35/69 – niepublikowane. Według treści art. 165 p.p.s.a. zmiana i uchylenie postanowienia może nastąpić wyłącznie wskutek zmiany okoliczności stanowiących podstawę oceny sądu przy podejmowaniu pierwotnego orzeczenia. Zmiana okoliczności sprawy stanowi jedyną, ale bardzo istotną barierę w modyfikowaniu prawomocnych przecież postanowień sądu administracyjnego. Bez tego warunku uznanie przez ustawodawcę postanowień niekończących postępowania w sprawie za prawomocne nie miałoby właściwie żadnego znaczenia dla prawa. Orzeczenia te mogłyby być zmieniane i uchylane w każdej sytuacji pomimo istnienia tych samym okoliczności prawnych i faktycznych, jakie istniały przy ich wydaniu.
Postanowienie referendarz sądowego WSA w Rzeszowie z 22 lutego 2013 r. zniosło wobec wnioskodawcy koszty sądowe w połowie pełnej ich wysokości. Równocześnie ustanowiono na jego rzecz radcę prawnego. Oznacza to, że J. P. na obecnym etapie postępowania jest obowiązany do pokrycia 50 zł wpisu sądowego z tytułu opłaty kancelaryjnej. Ponadto z chwilą wniesienia skargi kasacyjnej, skarżący powinien uiścić także 50 zł wpisu sądowego z tytułu złożenia tego środka odwoławczego. Są to najbardziej realne koszty sądowe, jakie wiążą się z zakończeniem niniejszego postępowania. W rozpoznawanej sprawie, zmiana orzeczenia zgodnie ze zgłoszonym żądaniem powinna polegać na poszerzeniu przyznanego prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych.
Porównanie znajdujących się w aktach sprawy dwóch formularzy PPF, pozwala z przekonaniem uznać, że sytuacja majątkowa i osobista strony skarżącej nie uległa zdecydowanemu pogorszeniu w stosunku do stanu opisanego w uprzednio złożonym wniosku PPF. Strona uzyskuje dochody na tym samym poziomie jak w stanie prawomocnie rozpoznanym, a ponadto posiada te same składniki mienia ruchomego i nieruchomego. Zdecydowanemu zwiększeniu nie uległy także wydatki ponoszone na utrzymanie określane jako niezbędne dla zachowania minimum egzystencji.
Przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych, byłoby uzasadnione gdyby skarżący wykazał, że pomiędzy stanem prawomocnie rozpoznanym a aktualnym nastąpiła zmiana pozwalająca zastosować prawo pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Tej zmiany nie wykazano albowiem w dalszym ciągu skarżący osiąga stałe dochody, posiada wraz z żoną pewne miejsce zamieszkania, a także dysponuje nieruchomością rolną w H. Prawo pomocy w zakresie całkowitym znajduje uzasadnienie wyłącznie wobec osób bardzo ubogich, a więc takich które w chwili złożenia wniosku żyją poniżej progu interwencji socjalnej. Tak trudnych okoliczności życia nie można stwierdzić u wnoszącego o prawo pomocy, który oświadczył że korzysta z kredytu bankowego. Fakt przyznania przez instytucje bakową kredytu, świadczy o tym że wnoszący dobrze ocenia swe możliwości finansowe. Dlatego nie można przerzucać wszystkich ciężarów finansowych wszczętego przez J. P. postępowania sądowego na budżet państwa. Jego sytuacja majątkowa uniemożliwia stwierdzenie, że osoba ta nie posiada jakichkolwiek środków na dalsze kontynuowanie postępowania sądowego. Innymi słowy, pokrycie kosztów sądowych w podanej wyżej wysokości nie nadwyręży Jego zdolności do zaspokajania potrzeb podstawowych dwuosobowego gospodarstwa domowego.
Z przedstawionych powodów orzeczono o odmowie zmiany prawomocnego postanowienia referendarz sądowego na podstawie art. 165, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7, § 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI