II SA/Rz 853/25

II SA/Rz 853/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga
Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1429
art. 61 ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Dz.U. 2021 poz 1208
art. 17
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 8 kwietnia 2025 r. nr SKO.405.ŚR.437.97.2025 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia 7 marca 2025 r. nr ŚR.5212.S.7.A.2025.ŚP.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A.Ś. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "Kolegium" lub Organ odwoławczy") z dnia 8 kwietnia 2025 r. nr SKO.405.ŚR.437.97.2025 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz" lub "Organ I instancji") decyzją z dnia 8 kwietnia 2022 r. nr ŚR.5121.S.7.2022.ŚP przyznał Skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem K.Ś. legitymującym się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] o znacznym stopniu niepełnosprawności, ważnym do 31 października 2024 r. Świadczenie przyznano okresowo do dnia 31 października 2024 r.
Decyzją z dnia 12 listopada 2024 r. nr ŚR.5212.S.7.A.2024.ŚP wydaną z urzędu Burmistrz zmienił decyzję własną z dnia 8 kwietnia 2022 r. w części dotyczącej okresu, na jaki zostało przyznanie świadczenie pielęgnacyjne w ten sposób, że od dnia 1 listopada 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przyznał do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność, zobowiązując równocześnie do zgłoszenia faktu uzyskania nowego statecznego orzeczenia.
Wnioskiem z dnia 17 lutego 2025 r. Skarżąca zwróciła się do Burmistrza o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., t.j. w drodze kontynuacji.
Organ I instancji ustalił, że syn Skarżącej legitymuje się wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania Niepełnosprawności orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] oraz utrzymującym je w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpacki z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...], a także dwoma orzeczeniami lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] marca 2023 r. nr [...]: pierwszym stwierdzającymi, iż jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 marca 2028 r. oraz drugim stwierdzającym, że jest on całkowicie niezdolny do pracy do 31 marca 2028 r.
Burmistrz decyzją z dnia 7 marca 2025 r. nr ŚR.5212.S.7.A.2025.ŚP odmówił Wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem z uwagi na fakt, że umiarkowany stopień niepełnosprawności ustalony aktualnym orzeczeniem o niepełnosprawności, jakim legitymuje się syn Skarżącej nie uprawnia jego matki do ubiegania się o przyznanie tego świadczenia. Ponadto Wnioskodawczyni nie zachowała terminu 3 – miesięcznego liczonego od wydania orzeczeń lekarza orzecznika ZUS do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
W odwołaniu Skarżąca podniosła, iż syn poza orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności legitymuje się również orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z którego wynika, iż jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 marca 2028 r. które jest równoznaczne z posiadaniem znacznego stopnia niepełnosprawności. Zakwestionowała również stwierdzenie o niedochowaniu terminu do złożenia wniosku, który, w Jej ocenie, upływał z dniem 17 maja 2025 r.
Zaskarżoną decyzją Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572., dalej: "k.p.a."). utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z 7 marca 2025 r.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1208, dalej "u.ś.r."), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
matce albo ojcu,
opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, dalej "u.ś.w.") w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
W świetle art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.
Natomiast w świetle art. 63 ust. 3 u.ś.w ustawy osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.
W ocenie Organu odwoławczego Skarżąca zachowała termin do złożenia wniosku o wydane kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności dla syna w okresie ważności poprzedniego orzeczenia. Jednak orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania Niepełnosprawności o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2024 r. utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim z dnia [...] stycznia 2025 r. nie stanowi podstawy do przyznania prawa świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze do WSA w Rzeszowie Skarżąca zaskarżyła decyzję Kolegium z dnia 8 kwietnia 2025 r. w całości zarzucając jej:
1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 21 u.ś.r. w związku z art. 2 pkt 2 u.ś.r. tj. przyjęcie, że syn Skarżącej nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, a tym samym nie spełnia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji, gdy syn Skarżącej legitymuje się również orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] marca 2023 r. o niezdolności do samodzielnej egzystencji (co zostało dostrzeżone przez organ),
2 naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wadliwą ocenę dowodów i nieuwzględnienie orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji jako równoważnego orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności,
3. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie i ustalenie, że syn Skarżącej legitymuje się jedynie umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, co nie uprawnia mnie do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, co pozostaje w sprzeczności z definicją przewidzianą w u.ś.r. i mimo dostrzeżenia, że legitymuje się również orzeczeniem o niezdolności do pracy i o niezdolności do samodzielnej egzystencji wadliwe ustalenie, że w rozumieniu przepisów ustawy nie dysponuje on orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie wadliwych decyzji organów I i II instancji w całości i przekazanie sprawy do dalszego rozstrzygnięcia.
Skarżąca wyjaśniła w uzasadnieniu, że decyzją z dnia 15 listopada 2024 r. syn uzyskał nowe orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jeszcze przed rozstrzygnięciem o aktualnym stopniu niepełnosprawności, tj. Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [..] marca 2023 r. nr [...] syn Skarżącej został uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji do 31 marca 2028 r. Ponadto, Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] marca 2023 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy do 31 marca 2028 r. ze wskazaniem, że "całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej."
W dniu 17 lutego 2025 r. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wniosek złożony został w terminie, bowiem termin liczony od dnia wydania orzeczenia z 15 listopada 2024 r. upływał w dniu 17 lutego 2025 r. Kolegium w odróżnieniu od Organu I instancji nie kwestionowało zachowania tego terminu. Powyższy stan faktyczny jest niesporny. Ustalenia faktyczne są jednak błędne co do ustaleń organu w przedmiocie właściwego - w rozumieniu ustawy - stopnia niepełnosprawności, a tym samym ustalenia, czy Skarżąca spełnia warunki dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.
W wyniku przeprowadzonego postępowania organ bowiem wadliwie ustalił, że Skarżąca nie spełniła przesłanek do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, z uwagi na fakt, że jej syn legitymuje się jedynie umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Takie stanowisko narusza art. 3 pkt 21 oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. W efekcie niesłusznie uznały, że syn Skarżącej – posiadający orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności – nie spełnia przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Tymczasem, zgodnie z u.ś.r., a także utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, jak również orzeczenie wyłącznie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, należy traktować na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że w świetle przepisów syn Skarżącej powinien zostać uznany za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności, a jego opiekun ma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądów administracyjnych, które wielokrotnie wskazywały, że orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji jest wystarczające do przyjęcia spełnienia przesłanek z art. 3 pkt 21 u.ś.r.
Organy administracji, odmawiając przyznania świadczenia, dokonały więc błędnej wykładni prawa i nie przeprowadziły właściwej oceny materiału dowodowego, naruszając tym samym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Z tego względu decyzje obu instancji powinny zostać uchylone jako sprzeczne z prawem materialnym i wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, wobec złożenia wniosku w terminie trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne powinno być przyznane z zachowaniem ciągłości jego wypłaty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, przez co została przez Sąd uwzględniona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
O uwzględnieniu skargi w tej sprawie zadecydowały dostrzeżone przez WSA błędy w dokonanej przez Organy ocenie zebranego w sposób kompletny materiału dowodowego, które miały istotny wpływ na określony w decyzjach negatywny dla Skarżącej i jej niepełnosprawnego syna wynik sprawy. Innymi słowy, Sąd stwierdza tak określoną postać naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. oraz podlegających zastosowaniu ze względu na przedmiot sprawy przepisów prawa materialnego jakimi są przepisy u.ś.r. oraz ustawy o świadczeniu wspierającym. Musiało to spowodować wykorzystanie przez Sąd kompetencji kasacyjnych z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., czyli uchylenie przedmiotu zaskarżenia oraz decyzji Organu I instancji jako wydanej w granicach niniejszej sprawy administracyjnej – art. 135 P.p.s.a.
Należy na wstępie przypomnieć, że Strona w oświadczeniu złożonym do akt postępowania wyjaśniającego dnia 16 lutego 2025 r. wyraźnie odwołała się do orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] o ustaleniu, że jej syn K. Ś. jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia 31 marca 2028 r. Przytoczone orzeczenie z mocy prawa przesądza o konieczności traktowania syna skarżącej jako osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, co wynika z art. 3 ust. 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, wydane na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jest na podstawie tej regulacji u.ś.r. zrównane w skutkach prawnych z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. To zrównanie nie jest tylko formalne, lecz ma istotne konsekwencje prawne, których to nie można było pominąć przy rozpatrywaniu podania strony – vide : wyrok NSA z 30 września 2025 r., I OSK 1745/24, LEX nr 3938408, wyrok WSA w Rzeszowie z 14 maja 2024 r., II SA/Rz 2003/23, LEX nr 3757314.
Wobec istnienia tego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wnioskodawczyni spełniała przesłanki związane z uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą o świadczeniu wspierającym, bowiem pozostawała poza stosunkiem pracy, aby sprawować stałą i konieczną opiekę nad niepełnoprawnym w stopniu znacznym synem. Organy zobligowane słusznym interesem strony o jakim mowa w art. 7 § 1 K.p.a., zobowiązane były przyjąć skutki tego orzeczenia z pominięciem orzeczenia powiatowego zespołu do spraw niepełnosprawności, jako niekorzystnego dla pozytywnego rozpatrzenia sprawy świadczenia pielęgnacyjnego.
Podany wyżej przepis u.ś.r. do 31 grudnia 2023 r. stanowił: Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Organy w niniejszej sprawie uznały, że z uwagi na czas wydania orzeczeń lekarza orzecznika ZUS oraz złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, Skarżąca nie dopełniła przesłanki z art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym. Przepis ten stanowi: Osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.
W tak zarysowanych okolicznościach faktyczno – prawnych zdaniem składu orzekającego WSA powstały niezbędne z punktu widzenia prawa warunki do zastosowania pozytywnego wobec skarżącej art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym w ten sposób, że jako nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności potraktować należało orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji wydane dnia [..] marca 2023 r. Nie można zaprzeczyć sugestii skargi, że okres ważności tego orzeczenia obejmuje, czas w jakim wniosek złożono, czyli luty 2025 r., a ponadto okres ten rozciąga się na lata przypadające po tej dacie. SKO jak również Organ I instancji nie uwzględniły przez pryzmat art. 68 ust 3 Konstytucji RP, a także zasady uwzględniania słusznych interesów strony z art. 7 § 1 K.p.a., skutków w/w orzeczenia lekarza, bowiem nie dostrzegły, że istniało ono już w czasie wygaśnięcia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego którego okres został ostatecznie ukształtowany decyzją Burmistrza [...] z dnia 12 listopada 2024 r., nr : ŚR.5212.S.7.A.2024.ŚP., o zmianie decyzji okresu przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego A.Ś. Zatem wobec istnienia tego orzeczenia jeszcze przed dniem złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjnego, uznać należało, że wniosek o wydanie nowego orzeczenia został złożony w ustawowym terminie przewidzianym w art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, tj. w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności.
Sąd w tym miejscu podkreśla, iż nie było celem ustawodawcy przy tworzeniu art. 63 ust. 3 u.ś.w., wykluczenie z kręgu osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne "na starych zasadach", osób które jeszcze przed terminem upływu ważności orzeczenia o niepełnosprawności wystąpiły o nowe orzeczenie. Jest bowiem prawdą, że już przed upływem okresu określonego w wyroku Sądu Rejonowego, zostało wydane orzeczenie o skutkach uznania syna skarżącej za niepełnosprawnego w stopniu znacznym – art. 3 pkt 21 lit. e u.ś.r. Strona nie była zobligowana, aby występować w imieniu syna o kolejne orzeczenie, bowiem takowe już posiadała w postaci orzeczenia lekarza orzecznika ZUS określającego okres czasowej niezdolności do samodzielnej egzystencji na 2028 r. WSA potwierdza tezę według której art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym umożliwia kontynuację pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na warunkach dotychczasowych, jeżeli w czasie przed upływem terminu ważności doczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, został złożony wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia, z którym ustawodawca wiąże uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie to zostało wydane na rzecz niepełnosprawnego.
W związku z powyższym, Sąd uznał za konieczne uchylenie decyzji organów obu instancji, wskazując, że prawidłowa wykładnia przepisów oraz właściwa ocena stanu faktycznego prowadzą do wniosku o utrzymaniu prawa Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego. Założeniem właściwych w tej sprawie regulacji materialnoprawnych płynących z art. 61 ust. 1-3 ustawy o świadczeniu wspierającym, jest zagwarantowanie ciągłości wsparcia dla opiekuna osoby niepełnosprawnej w okresie przejściowym, a orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji powinno być traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W praktyce oznacza to, że Skarżąca spełniła wszystkie warunki przewidziane w ustawie o świadczeniach rodzinnych oraz ustawie o świadczeniu wspierającym, a jej wniosek został złożony w terminie, zgodnie z wymaganiami ustawowymi.
Dlatego, decyzje organów administracji zostały wydane z naruszeniem prawa w postaci art. 7, 77, 80 K.p.a. w zw. z art. 61 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, a ich uchylenie stanowi konsekwencje zasady praworządności oraz płynącej z art. 2 i art. 68 ust. 3 Konstytucji RP ochrony interesu osoby opiekującej się członkiem rodziny o szczególnych potrzebach wynikających z braku zdolności do samodzielnej egzystencji. Organy nie uwzględniły w swych działaniach orzeczniczych wskazanej wykładni przepisów w tym pełnych skutków orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, które determinuje uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach art. 17 u.ś.r. obowiązujących do końca okresu przejściowego. Organy prowadzący ponowne postępowanie powinny uwzględnić wszystkie wskazania Sądu oraz zapewnić Skarżącej należytą w świetle art. 68 ust. 3 Konstytucji RP ochronę jej praw wynikających z ustawy – art. 153 P.p.s.a..
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.