II SA/Rz 852/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki, uznając, że budowa altany działkowej w odległości 4,5 m od gazociągu wysokiego ciśnienia była zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej budowy.
Spółka zaskarżyła decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie kolizji altany działkowej z gazociągiem wysokiego ciśnienia. Skarżąca argumentowała, że budowa altany w odległości 4,5 m od gazociągu narusza przepisy techniczne i stwarza zagrożenie. Sąd uznał jednak, że altana została wybudowana legalnie w latach 2006-2008, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tamtym czasie, które dopuszczały taką odległość. Sąd podkreślił, że nie można stosować przepisów z późniejszego rozporządzenia z 2013 r. do obiektu wybudowanego wcześniej, a także że nie stwierdzono realnego zagrożenia bezpieczeństwa.
Sprawa dotyczyła skargi O. S.A. w W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie kolizji obiektu budowlanego – altany działkowej – z gazociągiem wysokiego ciśnienia. Altana, o łącznej powierzchni zabudowy 24,60 m2, została wybudowana w latach 2006-2008 na działce ogrodowej nr [...] w odległości około 4,5 m od osi gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300. W 2021 r. do altany dobudowano pomieszczenie WC i składzik na narzędzia, które później rozebrano, pozostawiając jedynie regał na narzędzia. Organy nadzoru budowlanego uznały, że regał na narzędzia nie stanowi rozbudowy ani odrębnego pomieszczenia, a sama altana została wybudowana legalnie, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego obowiązującymi w dacie jej budowy (art. 29 ust. 1 pkt 4 P.b.). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zastosowanie rozporządzenia Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, które dla gazociągów wysokiego ciśnienia o średnicy do 300 mm przewidywało szerokość strefy kontrolowanej wynoszącą 6 m (po 3 m od osi). Ponieważ altana była usytuowana w odległości 4,5 m, nie naruszała tych przepisów. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, odrzucając argumentację skarżącej Spółki o konieczności zastosowania przepisów późniejszego rozporządzenia z 2013 r. oraz o istnieniu realnego zagrożenia bezpieczeństwa. Sąd podkreślił, że nie można stosować przepisów wstecz, a inwestor miał prawo działać w zaufaniu do przepisów obowiązujących w momencie budowy. Ponadto, nie stwierdzono realnego zagrożenia bezpieczeństwa, a jedynie formalne naruszenie przepisów, które w tym przypadku nie wystąpiło.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, budowa altany w tej odległości była zgodna z przepisami obowiązującymi w dacie jej budowy (rozporządzenie MG z 2001 r.), które przewidywały minimalną odległość 3 m od osi gazociągu. Nie stwierdzono również realnego zagrożenia bezpieczeństwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że należy stosować przepisy obowiązujące w dacie budowy obiektu, a nie późniejsze. Rozporządzenie MG z 2001 r. dopuszczało budowę w odległości 3 m od osi gazociągu, a altana była usytuowana w odległości 4,5 m. Nie stwierdzono realnego zagrożenia bezpieczeństwa, a jedynie formalne naruszenie przepisów, które w tym przypadku nie wystąpiło.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
P.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
K.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.b. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozporządzenie MG z 2001 r. art. 9 § 6
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe
rozporządzenie MG z 2013 r. art. 110
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie
rozporządzenie MG z 2013 r. art. 10 § 3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie
u.r.o.d.
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa altany działkowej w latach 2006-2008 była zgodna z przepisami Prawa budowlanego i rozporządzenia MG z 2001 r., które dopuszczały budowę w odległości 4,5 m od gazociągu wysokiego ciśnienia. Nie można stosować przepisów rozporządzenia MG z 2013 r. do obiektu wybudowanego przed jego wejściem w życie. Nie stwierdzono realnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska związanego z lokalizacją altany. Regał na narzędzia nie stanowi rozbudowy ani odrębnego pomieszczenia podlegającego ingerencji organu nadzoru budowlanego.
Odrzucone argumenty
Budowa altany w odległości 4,5 m od gazociągu narusza przepisy techniczne i stwarza realne zagrożenie bezpieczeństwa. Należy stosować przepisy rozporządzenia MG z 2013 r. (w tym przepisy przejściowe) do oceny odległości altany od gazociągu. Lokalizacja obiektu w strefie kontrolowanej gazociągu, nawet przy zachowaniu przepisów, stanowi zagrożenie bezpieczeństwa.
Godne uwagi sformułowania
Nie sposób więc przyjąć, że strona, która dochowała przy wznoszeniu altany działkowej ówcześnie obowiązujących przepisów prawa, tak co do braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę czy braku potrzeby dokonywania zgłoszenia oraz w zakresie regulacji technicznych miała następnie ponosić negatywne konsekwencje powyższego. Sytuacja jego wystąpienia może mieć więc mieć miejsce także w razie, gdy inwestor stosował się do obowiązujących regulacji prawnych. Zaistnienie tego rodzaju niebezpieczeństwa musi mieć jednakże realny charakter i jasno wynikać z konkretnych uwarukowań sprawy. Takich zaś w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono.
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący
Stanisław Śliwa
sprawozdawca
Piotr Godlewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych rozporządzeń technicznych, zasada działania w zaufaniu do prawa, ocena zagrożenia bezpieczeństwa przy obiektach budowlanych w pobliżu infrastruktury technicznej (gazociągi)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obiektu przed wejściem w życie nowych przepisów i oceny zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji obiektów budowlanych z infrastrukturą techniczną, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów technicznych i zasadzie ochrony zaufania do prawa. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.
“Altana działkowa a gazociąg: Kiedy nowe przepisy nie obowiązują wstecz?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 852/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Piotr Godlewski
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2001 nr 97 poz 1055
§ 9 ust. 6 pkt 1 lit. b
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 27 maja 2024 r. nr OA.7721.8.4.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie obiektu budowlanego – skargę oddala –
Uzasadnienie
Decyzją z 27 maja 2024 r. nr OA.7721.8.4.2024 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (PWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 3 kwietnia 2024 r. nr PINB.5160.21.2021 o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie kolizji obiektu budowlanego z gazociągiem wysokiego ciśnienia, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej: "K.p.a."
PINB przeprowadził kontrolę w sprawie kolizji obiektu budowlanego usytuowanego na działce ogrodowej nr [....] zlokalizowanego na terenie Stowarzyszenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy ul [...] w [...] (dz. nr [...]) z gazociągiem wysokiego ciśnienia DN 300 relacji [...]. W jej trakcie stwierdził, że na wskazanej działce usytuowana jest altana działkowa o wymiarach po obrysie ścian zewnętrznych 6,41 m x 5,94 m i wysokości 4,85 m. Przedmiotowy obiekt posadowiony jest na fundamentach betonowych. Ściany zewnętrzne obiektu zostały wykonane
z bloczków z betonu komórkowego o gr. 24 cm, wewnątrz otynkowano, natomiast z zewnątrz wykończono tynkiem cienkowarstwowym. Altana posiada strop o konstrukcji drewnianej wsparty na 8 belkach drewnianych oraz dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej pokryty blachą trapezową. Woda opadowa odprowadzana jest na teren działki ogrodowej nr [...] za pośrednictwem rynien i rur spustowych. Zamontowano stolarkę okienną z PVC (5 szt.) oraz stolarkę drzwiową metalową (2 szt.). Altana posiada dwa pomieszczenia: część rekreacyjną oraz składzik na narzędzia. W części rekreacyjnej i składziku na narzędzia wykonana jest wylewka betonowa wraz z wykładziną z płytek ceramicznych. Altana działkowa została rozbudowana o pomieszczenie WC i kolejny składzik na narzędzia. Konstrukcję tej części stanowi szkielet drewniany obłożony blachą trapezową stanowiącą poszycie ścian zewnętrznych. Część ta nie posiada fundamentów. Zgodnie z oświadczeniem użytkownika przedmiotowej działki część ta została wybudowana w 2021 r. Przedmiotowa altana posiada przyłącz oraz wewnętrzną instalację elektryczną. Nad częścią rekreacyjną i składzikiem na narzędzia (część murowana) altana działkowa posiada pomieszczenie (poddasze) dostępne poprzez składany właz drewniany. Pomieszczenie to posiada wysokość maksymalną 2,08 m do deskowania pod kalenicą (nad częścią rekreacyjną) oraz wysokość 1,82 m nad składzikiem na narzędzia. Pomieszczenie poddasza posiada 3 otwory okienne i wyposażone jest w instalację elektryczną. Altana działkowa jest umeblowana. Przed wejściem do altany wykonany jest zadaszony taras o powierzchni po obrysie słupów 3,10 m x 1,36 m. Taras posiada drewnianą podłogę oraz balustradę o wysokości 0,95 m. Altana działkowa usytuowana jest w odległości ok. 4,5 m od gazociągu DN 300 relacji [...], przebiegającego przez działkę nr [...].
Uczestniczący w czynnościach kontrolnych A. R. okazał deklarację
o przyjęciu w poczet członków Stowarzyszenia Ogrodów Działkowych z 2 września 2005 r. Uchwałą nr [...] z dnia 2 września 2005 r. Zarząd nadał członkostwo w stowarzyszeniu oraz przydzielił Wymienionemu działkę ogrodową nr [...]. Okazał też pismo z 16 sierpnia 2006 r., w którym zwrócił się z wnioskiem o wyrażenie zgody na wybudowanie domku na przedmiotowej działce oraz podłączenie prądu do tego obiektu. Zarząd SROD "[....]" wyraził zgodę na powyższe prośby w pismach z 21 sierpnia 2006 r. A. R. oświadczył, że od 2005 r. jest użytkownikiem wymienionej działki. Altana działkowa została wybudowana w 2006 r., natomiast przez kolejne lata obiekt był sukcesywnie wykańczany i modernizowany - w 2021 r. dokonano jego rozbudowy o pomieszczenie WC i gospodarcze o lekkiej konstrukcji szkieletowej od strony zachodniej altany.
PINB otrzymał od [...] S.A. [...] pismo z 20 sierpnia 2021 r., z którego wynika, że budowa gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300 relacji [...] na terenie [...], realizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 1 grudnia 1986 r. została ukończona w drugiej połowie 1990 r. Z załączonych do kopii tej decyzji rysunków z projektu budowlanego przedstawiających przebieg przedmiotowego gazociągu m. in. przez obecną działkę nr [...] przy ul. [...] w [...] wynika, że maksymalne ciśnienie robocze (MOP) przedmiotowego gazociągu wynosi 5,5 MPa. PINB stwierdził, że budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073), dalej "u.r.o.d.", na podstawie art. 29 ust 2 pkt. 4 Prawa budowlanego ("P.b.") nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia. Powyższe nie wyłącza jednak obowiązku realizacji obiektu w sposób zgodny z innymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Powołując § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640), dalej zwane: "rozporządzeniem MG z 2013 r." PINB wskazał, że dla gazociągów wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001 r., wybudowanych w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. PINB uznał, że w rozpatrywanym przypadku należy przyjąć szerokość strefy przewidzianą dla wolno stojących budynków niemieszkalnych takich jak stodoły, szopy, garaże. Zgodnie z załącznikiem, szerokość strefy kontrolowanej gazociągu ułożonego w ziemi o ciśnieniu gazu powyżej 0,4 MPa do 10,0 MPa, wybudowanego przed dniem 12 grudnia 2001 r., lub dla którego przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę — wynosi 30,0 m dla gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy do 300 mm. W związku z powyższym Organ uznał, że minimalna odległość, w której można było wybudować budynek jakim jest altana działkowa wynosi 15,0 m od osi gazociągu wysokiego ciśnienia. Tym samym, wykonanie przedmiotowego obiektu w odległości ok. 4,5 m uniemożliwia podjęcie postępowania naprawczego. W związku z powyższym Organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie występuje sytuacja, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. - altanę działkową wybudowano w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Ponadto, zachodzi przypadek z art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. - roboty budowlane wykonane zostały w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska.
Decyzją z 25 maja 2023 r. nr PINB.5160.21.2021 PINB nakazał A. R. - właścicielowi obiektu – rozbiórkę altany, której sprawa dotyczy. Rozstrzygnięcie to uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia PWINB decyzją z 26 lipca 2023 r., wskazując, że przedmiotowa altana została wybudowana legalnie, bez naruszenia przepisów regulujących wymagane odległości obiektów od gazociągu, a zatem sytuacja z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.p.b nie występuje. Konieczne jest natomiast wyjaśnienie usytuowania względem gazociągu konstrukcji dostawionej w 2021 r. do altany, a zawierającej pomieszczenie WC i składzik na narzędzia oraz jednoznaczne wskazanie, dlaczego jest to rozbudowa altany.
W ponownym postępowaniu PINB przeprowadził oględziny podczas których stwierdził, że stan faktyczny sprawy uległ zmianie. Właściciel obiektu dokonał rozbiórki poszycia z blachy trapezowej składziku na narzędzia i pomieszczenia WC, które znajdowały się od strony północno-zachodniej altany. W miejscu tym pozostawiono drewnianą konstrukcję szkieletową stanowiącą regał na narzędzia. Wymiary tego regału wynoszą 0,66 m x 4,14 m. Posadowiony on jest na płytach betonowych, nie posiada stóp fundamentowych, a jedynie został przymocowany kotwami do elewacji istniejącej altany działkowej oraz konstrukcji dachu. Regał posiada wysokość mierzoną od płyt betonowych do okapu dachu wynoszącą 2,03 m. W regale wydzielono 4 przegrody, w których znajdują się drobne narzędzia oraz elementy drewniane. Nie można zakwalifikować tej części jako odrębnych pomieszczeń przynależnych do obiektu, gdyż regał nie posiada ścian zewnętrznych, fundamentów oraz własnego dachu. Tym samym nie może być on zakwalifikowany jako rozbudowa altany.
Decyzją z 3 kwietnia 2024 r., działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w zw.
z art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 oraz art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., PINB umorzył w całości postępowanie administracyjne. Wskazał, że w latach 2006 - 2008 na budowę altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich nie było wymagane pozwolenie na budowę ani dokonanie zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 4 P.b.). Powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu wynosi 25,0 m2. Z kolei odległość przedmiotowej altany od osi gazociągu wynosi 4,5 m, co nie narusza zapisów rozporządzenia MG z 2001 r., bowiem zgodnie z jego § 9 ust. 6, dla gazociągów wysokiego ciśnienia o średnicy nominalnej do 300 mm włącznie, szerokość stref kontrolowanych wynosi 6 m tj. po 3 m na stronę.
Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył [...] S.A. [....] zarzucając błędne przyjęcie, że zastosowanie w sprawie ma rozporządzenie MG z 2001 r., podczas, gdy prawidłowo organ powinien rozpatrywać sprawę w oparciu o obowiązujące aktualnie rozporządzenie MG z 2013 r.
PWINB, wskazaną na wstępie decyzją z 27 maja 2024 r., utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że regał na chwilę obecną nie może zostać zakwalifikowany jako rozbudowa i odrębne pomieszczenie przynależne do obiektu, gdyż nie posiada ścian zewnętrznych, fundamentów oraz własnego dachu. Następnie wskazał, że w dacie budowy przedmiotowej altany tj. w latach 2006 - 2008 zastosowanie miał przepis art. 29 ust. 1 pkt 4 P.b., który stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych ido4m przy dachach płaskich. Budowa takich obiektów nie wymagała również dokonania zgłoszenia zgodnie z art. 30 P.b. Obecnie natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 3 ustawy P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w u.r.o.d. Dalej PWINB podniósł, że przedmiotowa altana o powierzchni 24,60 powstała legalnie. Inwestor realizując ją był zobowiązany do przestrzegania przepisów obowiązujących w dacie budowy w tym rozporządzenia MG z 2001 r., w świetle którego (§ 9 ust. 6 pkt b), minimalna odległość, w której w tym okresie można było wybudować altanę działkową od osi gazociągu wysokiego ciśnienia wynosiła 3,0 m. Z akt sprawy wynika, że sporna altana jest usytuowana w odległości 4,5 m od gazociągu DN 300 relacji [...]. Reasumując, PWINB stwierdził, że altana, której sprawa dotyczy nie została wykonana w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt. 4 P.b. Nie zachodzi też sytuacja z art. 50 ust. 1 pkt. 2 P.b., bowiem okoliczność usytuowania obiektu w zbliżeniu do gazociągu wysokiego ciśnienia sama w sobie nie może uzasadniać twierdzenia o istnieniu stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, gdyż przesłanka zagrożenia musi mieć charakter konkretny oraz wynikać z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zagrożenie to musi być realne, a więc musi zostać wykazane w sferze faktu, a nie w sferze prawa, które wskazuje wyłącznie na zagrożenie o znaczeniu tzw. formalnym - wynikającym z niedopełnienia przepisów. Z uzasadnienia decyzji PINB ani ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby takie naruszenie przepisu art. 50 ust. 1 ust. 2 P.b. zachodziło.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję PWINB Spółka wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając:
- błąd w ustaleniach faktycznych i uznanie, że w związku z budową murowanej altany nie doszło do naruszenia zasad bezpieczeństwa dla ludzi, mienia i środowiska - tj. wzniesienie budynku w bezpośrednim zbliżeniu do istniejącego wcześniej gazociągu wysokoprężnego - przez co zostało stworzone realne zagrożenie bezpieczeństwa;
- naruszenie przepisów § 110 rozporządzenia MG z 2013 r. oraz poprzedzających go przepisów rangi rozporządzenia i przyjęcie błędnej szerokości strefy kontrolowanej oraz, że w przedmiotowej sprawie brak jest skutecznie obowiązujących przepisów określających wymagane odległości obiektu budowlanego (budynku altany) od przebiegającego gazociągu wysokoprężnego - tj. 15 metrów;
- naruszenie przepisów § 2 pkt 5 oraz § 9 ust. 2, ust. 3, ust. 4 rozporządzeniu MG z 2001 r. obowiązującego w okresie dokonanej przez A. R. budowy altany murowanej i przyjęcie, że brak jest w niniejszej sprawie obowiązujących przepisów określających wymagane odległości obiektu budowlanego od przebiegającego gazociągu wysokoprężnego - tj. 15 metrów;
- naruszenie art. 4 P.b. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że normy określające odległości później budowanego obiektu budowlanego wobec istniejącego gazociągu wysokoprężnego nie stanowią przepisów techniczno-budowlanych, których stosowanie wymagane było przez obowiązujące Prawo budowlane,
- naruszenie art. 5 ust. 1 P.b. poprzez pominięcie wynikającego z tego przepisu obowiązku,
- naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 P.b. poprzez przyjęcie, że naruszenie przepisów i norm określających odległości od gazociągów na skutek lokalizacji obiektu budowlanego nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska.
Spółka podniosła, że gazociąg sam w sobie nie stanowi niebezpieczeństwa, jednak czynniki zewnętrzne np. zlokalizowanie obiektu w jego bezpośredniej bliskości mogą mieć wpływ na jego trwałość i użytkowanie.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrolą w niniejszym postępowaniu objęto decyzję administracyjną, co zgodne jest z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.". Przeprowadzono ją mając na uwadze legalność powyższego rozstrzygnięcia, a to zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. 1267). W jej toku nie stwierdzono uchybień wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. tj. zaistnienia przyczyn nieważności określonych w art. 156 K.p.a., naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego złożona skarga nie podlegała uwzględnieniu, a oddalono ją w oparciu na art. 151 P.p.s.a.
Zaskarżoną decyzją PWINB utrzymał w mocy decyzję PINB, która umarzała postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie kolizji obiektu budowlanego tj. altany działkowej z gazociągiem wysokiego ciśnienia.
W toku przedmiotowego postępowania ustalono, że na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], usytuowanej w [...] przy ul. [...] na terenie Stowarzyszenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" na działce ogrodowej nr [...], znajduje się obiekt budowlany stanowiący wykonaną z bloczków z betonu komórkowego altanę działkową w kształcie litery "L" o wysokości 4,85 m, z dwuspadowym dachem pokrytym blachą trapezową, posadowioną na betonowym fundamencie i wymiarach dwóch części wynoszących: 10,22 m2 (tj. 2,97m x 3,44 m) oraz 14,38 m2 (5,75m x 2,50m), a więc łącznie 24,60 m2. Wykonana ona została w latach 2006 – 2008. W 2021 r. przy altanie (od jej strony północno-zachodniej) usytuowano pomieszczenie WC i składzik na narzędzia, których konstrukcję stanowi szkielet drewniany obłożony blachą trapezową stanowiącą poszycie ścian zewnętrznych, która to część nie posiada fundamentów. W toku postępowania powyższy stan faktyczny uległ zmianie (co stwierdzono w trakcie przeprowadzonych 24 stycznia 2024 r. oględzin), a mianowicie użytkownik przedmiotowej altany tj. A. R. dokonał rozbiórki poszycia z blachy trapezowej wskazanych: pomieszczenia WC i składziku na narzędzia. Pozostawił zaś drewnianą konstrukcję szkieletową stanowiącą regał na narzędzia o wymiarach 0,66m x 4,14m i wysokości mierzonej od płyt betonowych do okapu dachu wynoszącej 2,03m, posadowiony na płytach betonowych, bez stóp fundamentowych, przymocowany kotwami do elewacji istniejącej altany działkowej i konstrukcji dachu. W regale tym wydzielone są 4 przegrody, w których znajdują się drobne narzędzia oraz elementy drewniane.
Mając powyższe fakty na względzie Organy uznały, że jeśli chodzi o regał na narzędzia, to jako nie posiadający ścian zewnętrznych, fundamentów i własnego dachu ani nie stanowi on rozbudowy altany ani też nie jest odrębnym pomieszczeniem przynależnym do obiektu. Dlatego też zasadne w tym zakresie było umorzenie prowadzonego postępowania i kwestia ta nie jest sporna między stronami.
Jeśli zaś chodzi o altanę, to PINB i PWINB stwierdzili, że usytuowana ona jest
w odległości ok. 4,5 m od przebiegającego przez działkę nr [...] gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300 relacji [...] o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP) wynoszącym 5,5 MPa., który zrealizowany został na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr UAN-2-8381/Kor/l/84/86 z dnia 1 grudnia 1986 r., a jego budowa ukończona została w drugiej połowie 1990 r. Organy przyjęły, że do wzniesienia altany, której sprawa dotyczy nie było potrzebne ani pozwolenie na budowę ani też dokonanie zgłoszenia. Ponadto wskazały, że jeśli chodzi o zgodność z przepisami technicznymi, to zastosowanie znajdują unormowania rozporządzenia Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, w świetle których, dla gazociągów powinny być wyznaczone na okres ich eksploatacji strefy kontrolowane, których szerokość dla takiego gazociągu, którego dotyczy niniejsza sprawa winna wynosić 6m, a zatem po 3m po każdej z jego stron.
Z uwagi więc na to, że w strefach tych nie należy wznosić budynków, a odległość przedmiotowej altany działkowej od gazociągu [....] wynosi 4,5m, to brak podstaw do przyjęcia, że altana ta powstała w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., a zatem w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych "w przepisach". Jednocześnie Organy przyjęły, że nie zachodzi też przypadek wskazany w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b., a więc wykonanie obiektu w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska z uwagi na brak takiego realnego zagrożenia. Wobec powyższego stwierdzono bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania i umorzono je na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Odnosząc się do powyższego Sąd wskazuje, że stanowisko rozpoznających sprawę Organów uznał za prawidłowe.
Właściwie więc PINB i PWINB przyjęli, że bezprzedmiotowe jest postępowanie
w zakresie dotyczącym obecnie funkcjonującego regału na narzędzia z uwagi na to, że nie posiada on ani fundamentów, ani ścian zewnętrznych ani też własnego dachu. Brak tym samym podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego w tym zakresie i jak już wyżej zaznaczono nie jest to kwestia sporna między stronami.
Przechodząc zaś do pozostałych okoliczności sprawy należy wskazać, że w świetle przepisów Prawa budowlanego obowiązującego w dacie budowy altany działkowej, nie było konieczności uzyskiwania na jej wzniesienie pozwolenia na budowę oraz nie trzeba było dokonywać w tym przedmiocie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Przesądza o tym brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 4 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. W świetle pierwszego z powołanych przepisów, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Zgodnie z kolei z tym drugim unormowaniem, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, pkt 5-19 i pkt 21. Nie wymienia ono zatem wskazanego wyżej przypadku z art. 29 ust. 1 pkt 4 P.b. Tym samym, jak najbardziej słuszne było stanowisko Organów o braku zaistnienia w uwarunkowaniach niniejszej sprawy samowoli budowlanej, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. Powyższe ustalenie nie zwalniało oczywiście Organów od poczynienia dalszych ustaleń, a mianowicie w zakresie ewentualnego spełnienia pozostałych okoliczności wskazanych w art. 50 ust. 1 P.b. tj. tych wynikających z pkt 2 i pkt 4 (pkt 3 nie był w sprawie istotny, bowiem dotyczy zgłoszenia dokonanego z naruszeniem art. 29 ust. 1 i ust. 3 P.b.). W powołanym pkt 4 mowa jest o robotach budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Owe "przepisy", do których odwołuje się powyższe unormowanie to m. in. regulacje techniczne. Przedmiotem sporu jest to, czy w sprawie winno zostać zastosowane rozporządzenie MG z 2001 r., czy też rozporządzenie MG z 2013 r. Odpowiedź w tym zakresie jest przesądzająca dla wyniku sprawy, bowiem regulacje każdego z tych aktów przewidywały inne szerokości stref kontrolowanych, w których nie można: wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji (§ 9 ust. 4 rozporządzenia MG z 2001 r.) czy też wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania (§ 10 ust. 3 rozporządzenia MG z 2013 r.). Jak już wyżej podano, wzniesienie altany działkowej na działce ogrodowej nr [...] miało miejsce w latach 2006 - 2008, a zatem kiedy obowiązywało rozporządzenie MG z 2001 r. Oczywistym jest więc, że inwestor realizując przedmiotowy obiekt miał na względzie wymogi prawne wynikające właśnie z tego aktu. Wedle więc jego § 9 ust. 6 pkt 1 lit. b, szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągów podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej oznaczonej symbolem "DN" powyżej DN 150 do DN 300 włącznie - 6 m. W sprawie jednoznacznie ustalono, że altana działkowa na działce ogrodowej nr [...] położona jest w odległości 4,5m, co jednoznacznie świadczy o zachowaniu powyższego wymogu. Strona skarżąca nie zakwestionowała powyższej odległości. Stwierdziła jednak, że szerokość strefy kontrolowanej winna być dużo większa i wynosić 30m, a więc po 15m z każdej strony gazociągu. Motywując stanowisko w tym zakresie wskazała na przepis przejściowy, umiejscowiony w § 110 rozporządzenia MG z 2013 r. Stanowi on, że dla gazociągów wybudowanych: przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę (pkt 1), jak też w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę (pkt 2) - stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wedle zaś tego załącznika, w przypadku gazociągu o ciśnieniu nominalnym powyżej 2,5 do 10,0 MPa i jego średnicy do 300 mm, szerokość strefy kontrolowanej w przypadku takich obiektów jak wolno stojące budynki niemieszkalne (stodoły, szopy, garaże) winna wynosić 30m, a więc po 15m z każdej ze stron gazociągu. Argumentację Spółki o konieczności zastosowania powołanego § 110 rozporządzenia MG z 2013 r. należy uznać za całkowicie nieuzasadnioną. Należy bowiem przyjąć, że szerokości stref kontrolowanych określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia MG z 2013 r. mają owszem zastosowanie do gazociągów, które jak w sprawie niniejszej wybudowane zostały przed dniem 12 grudnia 2001 r. (a zatem przed dniem wejścia w życie rozporządzenia MG z 2001 r.), jak też, dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, jednak tylko w odniesieniu do obiektów budowlanych, które zostały wzniesione w danej odległości od nich od dnia 5 września 2013 r., a więc od momentu wejścia w życie rozporządzenia MG z 2013 r. Taka interpretacja wskazanego unormowania pozwala na zachowanie zasady działania przez stronę w zaufaniu do przepisów obowiązujących w dacie podejmowania określonego działania. Nie sposób więc przyjąć, że strona, która dochowała przy wznoszeniu altany działkowej ówcześnie obowiązujących przepisów prawa, tak co do braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę czy braku potrzeby dokonywania zgłoszenia oraz w zakresie regulacji technicznych miała następnie ponosić negatywne konsekwencje powyższego. Tylko w sytuacji, gdyby w sprawie ustalono, że konieczne było uzyskanie na wzniesienie altany czy to pozwolenia na budowę czy dokonanie zgłoszenia, to dprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. wymagałoby zbadania zgodności z przepisami technicznymi obowiązującymi w dacie orzekania przez organy w postępowaniu naprawczym. Ten przypadek jednak w warunkach sprawy nie zaistniał, bowiem - co zaznaczono - ani pozwolenie ani zgłoszenie nie były konieczne.
Skoro więc w okolicznościach sprawy zasadnie uznano, że nie doszło do naruszenia warunków wynikających z pozwolenia na budowę, projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu budowlanego czy z przepisów technicznych dotyczących sieci gazowych, o czym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., to konsekwencją powyższego był brak podstaw do zastosowania rozwiązań prawnych z art. 51 ust. 1 P.b., których rolą jest dostosowanie wykonanych prac budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jeśli zaś prawa nie złamano, to nie można nakazać rozwiązań, które będą przywracać legalność zaistniałego stanu faktycznego.
Odnosząc się jeszcze do kwestii przypadku wykonania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia bądź środowiska, o czym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b., to należy podnieść, że skoro celem rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczących sieci gazowych jest zapewnienie bezpieczeństwa tak podczas budowania, jak i użytkowania tych sieci, w tym przeciwdziałanie niebezpieczeństwom łączącym się z transportem gazu ziemnego, to już sam fakt usytuowania obiektu budowlanego względem gazociągu z naruszeniem odległości wynikających z takiego rozporządzenia powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia i środowiska. Gdyby bowiem ustawodawca nie dostrzegał takiego zagrożenia związanego ze zbyt bliskim sąsiedztwem gazociągu, to kolejno wchodzące w życie przepisy wykonawcze do Prawa budowlanego nie określałyby minimalnych odległości posadowienia obiektów budowlanych w stosunku do takiego gazociągu. Istotą regulacji określającej normy bezpieczeństwa jest wykluczenie ryzyk naruszenia życia, zdrowia, czy też mienia w związku z funkcjonowaniem obiektu. Już więc sama lokalizacja obiektu w strefie kontrolowanej stanowi podstawę do uznania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia [tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 19.02.2013 r. II OSK 1971/11, z 22.05.2023 r. II OSK 380/22 oraz z 25.07.2023 r. II OSK 912/22]. Zachowanie norm odległościowych nie wyklucza jednak możliwości powstania takiego zagrożenia. Sytuacja jego wystąpienia może mieć więc mieć miejsce także w razie, gdy inwestor stosował się do obowiązujących regulacji prawnych. Zaistnienie tego rodzaju niebezpieczeństwa musi mieć jednakże realny charakter i jasno wynikać z konkretnych uwarunkowań sprawy. Takich zaś w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Normy odległościowe zostały zaś dotrzymane. Dlatego też zasadnie Organy zauważyły, że sytuacja określona w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. nie zachodzi, a tym samym nie mógł zostać uwzględniony zarzut skargi w tym właśnie zakresie.
Strona skarżąca podniosła także naruszenie art. 5 ust. 1 P.b., zgodnie z którym obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach,
w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Altana, której sprawa dotyczy została właśnie wzniesiona przy zachowaniu obowiązujących
w tym czasie regulacji prawnych, przez co argument ten jest chybiony.
W sytuacji więc, kiedy nie stwierdzono występowania w niniejszej sprawie okoliczności określonych w art. 50 ust. 1 P.b., których zaistnienie obligowałoby organ nadzoru budowlanego do ingerencji w ramach postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 P.b., zasadnym było umorzenie - na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. - przedmiotowego postępowania, dotyczącego kolizji altany działkowej z gazociągiem.
Z podanych wyżej przyczyn skarga została oddalona w oparciu na art. 151 P.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI