II SA/Rz 85/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.W. na decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że skarżący nie posiadał interesu prawnego do udziału w postępowaniu legalizacyjnym budynku gospodarczego.
Skarżący J.W. zaskarżył decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie legalizacji budynku gospodarczego, twierdząc, że posiada interes prawny ze względu na sąsiedztwo i potencjalne oddziaływanie budynku na jego działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, ponieważ jego nieruchomości nie sąsiadują bezpośrednio z działką, na której znajduje się legalizowany budynek, a oddziaływanie jest jedynie hipotetyczne.
Przedmiotem skargi J.W. była decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie legalizacji budynku gospodarczego. PWINB umorzył postępowanie, uznając, że J.W. nie posiadał interesu prawnego do udziału w postępowaniu przed organem I instancji, a w konsekwencji jego odwołanie było bezpodstawne. Skarżący argumentował, że jego działki sąsiadują z nieruchomością, na której znajduje się budynek, a jego działalność gospodarcza (tartak) może być negatywnie oddziaływana przez legalizowany obiekt, naruszając ład przestrzenny i stwarzając zagrożenie pożarowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko PWINB. Sąd podkreślił, że zgodnie z Prawem budowlanym, stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Sąd uznał, że J.W. nie wykazał takiego interesu prawnego, ponieważ jego nieruchomości są oddzielone drogą powiatową od działki z legalizowanym budynkiem, a podnoszone przez niego argumenty o potencjalnym oddziaływaniu (np. przyłącze elektryczne, przyszła zabudowa mieszkalna, zagrożenie pożarowe) miały charakter hipotetyczny i nie znajdowały oparcia w przepisach prawa materialnego. Sąd stwierdził, że skarżący wykazał jedynie interes faktyczny, który nie legitymuje do udziału w postępowaniu na prawach strony. W konsekwencji, umorzenie postępowania odwoławczego przez PWINB było zasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada interesu prawnego, jeśli nie wykazała konkretnego wpływu samowoli na jej sytuację prawną, a jedynie interes faktyczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, ponieważ jego nieruchomości są oddzielone drogą powiatową od działki z legalizowanym budynkiem, a podnoszone argumenty o potencjalnym oddziaływaniu miały charakter hipotetyczny i nie znajdowały oparcia w przepisach prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.P.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.P.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
u.P.b. art. 49i § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy pozwolenia na legalizację budynku gospodarczego.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
P.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia, stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący posiada interes prawny do udziału w postępowaniu legalizacyjnym ze względu na sąsiedztwo i potencjalne oddziaływanie budynku na jego działalność gospodarczą. Organ I instancji błędnie zastosował art. 49i P.b. legalizując samowolę budowlaną. Organ pominął przepisy dotyczące zagrożenia pożarowego. Organ naruszył art. 7, 77, 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to interes oparty na konkretnym przepisie prawa. Interes prawny może w szczególności wynikać z przysługującego podmiotowi prawa własności, a wydane orzeczenie może mieć wpływ na sposób jego wykonywania. Status strony w postępowaniu przysługuje podmiotowi, który wykazuje się jako: inwestor, właściciel (...), użytkownik wieczysty (...) lub osoby posiadające tytuł prawny do nieruchomości sąsiednich leżących w obszarze oddziaływania obiektu. Osoby spoza tego kręgu, do których należy odwołujący, nie mają legitymacji do udziału w postępowaniu. Nie wyklucza to posiadania po stronie odwołującego interesu faktycznego, jednak ten nie legitymuje do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Jeżeli więc odwołanie od decyzji wniosła osoba która nie posiada interesu prawnego, to postępowanie odwoławcze należy umorzyć decyzją na podstawie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 u.P.b. nie jest bowiem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie określone normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości. Już sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący wykazał jedynie interes faktyczny, który jednak nie legitymuje go do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.
Skład orzekający
Karina Gniewek-Berezowska
przewodniczący
Elżbieta Mazur-Selwa
członek
Piotr Godlewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach legalizacyjnych i pozwoleniach na budowę, definicja i zakres interesu prawnego w prawie budowlanym, granice oddziaływania obiektu budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniego sąsiedztwa i hipotetycznego oddziaływania, z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniach budowlanych, co jest istotne dla praktyków. Choć stan faktyczny nie jest wyjątkowy, interpretacja przepisów jest ważna.
“Kiedy sąsiad nie jest stroną? Sąd wyjaśnia granice interesu prawnego w sprawach budowlanych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 85/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2024-05-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-01-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa Karina Gniewek-Berezowska /przewodniczący/ Piotr Godlewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2, art. 20 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 138 § 1 pkt 3, art. 28, art. 105 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 27 listopada 2023 r.nr OA.7721.9.2.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie udzielenia pozwolenia na legalizację budynku gospodarczego - skargę oddala - Uzasadnienie Przedmiotem skargi J.W. jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: PWINB) z 27 listopada 2023 r. nr OA.7721.9.2.2023 dotycząca udzielenia pozwolenia na legalizację budynku gospodarczego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) decyzją z 22 sierpnia 2023 r. nr PINB.5160.27.2019 - działając na podstawie art. 49i ust. 1 pkt. 1 lit. a i b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej: u.P.b.) - udzielił pozwolenia na legalizację budynku gospodarczego położonego na działce nr [....] w B., stanowiącej własność R.B. W odwołaniu od decyzji PINB J.W. zakwestionował jej legalność, wskazując, że oświadczenia w oparciu o które ją wydano są nieprawdziwe (m.in. w zakresie posiadania fundamentów, o których mowa w ekspertyzie technicznej). Ponadto budynek stwarza zagrożenia pożarowe, bowiem jest usytuowany przy granicy z lasem. Organ mimo wiedzy o nielegalnie posadowionym budynku, którego brak jest na mapach z 2003 r., oraz o braku podstaw do "odrolnienia" działki nr [...], przez 8 lat nie wydał stosownej decyzji. PWINB wskazaną na wstępie decyzją z 27 listopada 2023 r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) - umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem J.W. Wyjaśnił, że J.W. przed organem I instancji nie uczestniczył na prawach strony z uwagi na brak interesu prawnego. Jego odwołanie zostało wniesione 5 września 2023 r. - z zachowaniem czternastodniowego terminu o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., liczonego od dnia doręczenia decyzji stronom postępowania, który upłynął dla wszystkich z dniem 11 września 2023 r. Uzasadniając swój interes prawny w udziale w postępowaniu wyżej wymieniony powołał się na art. 28 k.p.a. oraz art. 24.3 ust. 4 i 5 i art. 40 z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r., poz. 725 ze zm., dalej: u.P.g.k.), wskazując, że również jako podmiot inny niż wymieniony w pkt 1 - 2a wywodzi swój interes prawny z faktu, że na działce "obok" prowadzona jest działalność gospodarcza w zakresie branży drzewnej, co stoi w sprzeczności z przeznaczeniem tego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zabudowę zagrodowo-gospodarczą, czy docelowo mieszkaniową. Zgodnie art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to interes oparty na konkretnym przepisie prawa. Interes prawny w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego wynika z prawa materialnego, tj. przede wszystkim z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej "p.b."). Interes prawny może w szczególności wynikać z przysługującego podmiotowi prawa własności, a wydane orzeczenia może mieć wpływ na sposób jego wykonywania. Status strony w postępowaniu przysługuje podmiotowi, który wykazuje się jako: inwestor, właściciel (współwłaściciel), użytkownik wieczysty obiektu budowlanego lub działki na której obiekt jest usytuowany, również osoby posiadające tytuł prawny do nieruchomości sąsiednich leżących w obszarze oddziaływania obiektu. Osoby spoza tego kręgu, do których należy odwołujący, nie mają legitymacji do udziału w postępowaniu. J.W. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką nr [...]. Ze zgromadzonego w sprawie wyrysu z mapy zasadniczej wynika, że działki nr [...], na których zlokalizowana jest D. sp.j. oddzielone są od działki nr [...], drogą powiatową stanowiącą działkę nr [...]. J.W. nie wykazał, w jaki sposób budynek gospodarczy usytuowany na działce o nr [...] w B. oddziaływuje na ww. nieruchomości, na których prowadzona jest działalność gospodarcza w zakresie branży drzewnej, położone po drugiej stronie drogi powiatowej. Nie wyklucza to posiadania po stronie odwołującego interesu faktycznego, jednak ten nie legitymuje do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Kwestię legitymacji procesowej strony należy oceniać w każdym stadium postępowania. Jeżeli więc odwołanie od decyzji wniosła osoba która nie posiada interesu prawnego, to postępowanie odwoławcze należy umorzyć decyzją na podstawie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98). J.W. na decyzję PWINB z 27 listopada 2023 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając naruszenie: I. art. 28 k.p.a., polegającego na nieuznaniu go za stronę w przedmiotowym postępowaniu, w związku z tym, iż rzekomo nie posiada interesu prawnego w sprawie samowoli budowlanej istniejącej na działce nr [...] obr. B., gdy w rzeczywistości jego działki nr [...] i [...], sąsiadują z tą nieruchomością i są położone w odległości ok. 18 m od samowoli budowlanej R.B., którego działania doprowadziły do zaburzenia miejscowego ładu przestrzennego oraz w sytuacji, gdy zabudowania skarżącego (tartak) - zgodnie z legalnymi ustaleniami planistycznymi Gminy (MPZP) dlatego są umiejscowione poza wsią, na uboczu, aby nie wpływały w jakikolwiek sposób na okoliczne nieruchomości mieszkalne - z których najbliższe zgodnie z koncepcją Gminy [...] są bardzo oddalone, natomiast przedmiotowa samowola budowlana z zamiarem jej wykorzystywania na cele bytowe - rażąco ład przestrzenny i planistyczny narusza; Interes prawny w udziale w danym postępowaniu administracyjnym nie może być ograniczony do granic geodezyjnych nieruchomości - odległość niespełna 20 metrów jest odległością, która przesądzać o tym, że sposób korzystania z jego nieruchomości, jak i nieruchomości R.B. - mogą w przyszłości na siebie oddziaływać z uwagi na ich całkowicie odmienny charakter - a co z tym związane odmienne oczekiwania właścicieli; II. art. 7 w zw. z art. 77 i 107 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego z uwagi na niedostateczne zbadanie materiałów dowodowych sprawy - w tym pisma z 25 maja 2023 r. skierowanego do PINB wraz z dołączonymi do niego załącznikami, w których przedstawił okoliczności powstania samowoli budowalnej oraz naruszenie ładu przestrzennego w tej części B., co spowodowało finalny błąd w ustaleniach, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności legalizacji samowoli budowlanej; rażącym naruszeniem prawa jest także to, że organ wydając decyzję w sprawie legalizacji samowoli budowlanej R.B. - orzekł całkowicie odmiennie jak w poprzedniej decyzji nakazującej rozbiórkę tego samego obiektu - w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie uległ żadnej zmianie, III. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego, gdy w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do wydania merytorycznej decyzji stwierdzającej, że R.B. wybudował na działce nr [...] budynek, który jest samowolą budowlaną, IV. art. 49i ust. 1 pkt 1) lit. a i b z dnia 7 lipca 1994 r. p.b. polegający na jego błędnym zastosowaniu i wydaniu przez PINB decyzji z 22 sierpnia 2023 r., która legalizuje samowolę budowlaną na ww. nieruchomości, gdy w przeszłości ten sam organ wydał 27 stycznia 2020 r. decyzję, w której nakazał R.B. wykonanie rozbiórki tego samego budynku znajdującego się na działce nr [...], co wskazuje, że organ decyzją z 22 sierpnia 2023 r. przeczy swoim wcześniejszym ustaleniom i rodzi obawy o prawidłowość tego rozstrzygnięcia; V. § 271 ust. 1 i 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (jedn. tekst Dz. U. z 2022 r., poz.1225), polegające na ich pominięciu przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, w sytuacji gdy budynek znajdujący się na działce nr [...] przylega bezpośrednio do lasu, co powoduje, iż organy pominęły te przepisy i nie zauważyły, że funkcjonowanie tego budynku może stanowić zagrożenie pożarowe dla sąsiadującego lasu. Na podstawie art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. wniósł także w skardze o dopuszczenie i przeprowadzenie podczas rozprawy następujących dowodów, tj.: informacji Wójta Gminy [...] z 20 grudnia 2023 r., z której wynika, że działka nr [...] położona w obrębie B. znajduje się częściowo w obszarze rolniczej przestrzeni produkcyjnej, gdzie wg studium teren ten został wyłączony z zabudowy oraz częściowo znajduje się w obszarze leśnym; zdjęć ukazujących budynek (samowolę budowlaną) na działce nr [...] położonej w obrębie B., z których jednoznacznie wynika, że teren ten nie jest przeznaczony pod zabudowę, a przedmiotowy budynek przylega bezpośrednio do lasu, zaburza on dotychczasowy ład przestrzenny, posadowiony jest na rozbiórkowych cegłach, nie posiada jakichkolwiek przyłączy do mediów i może powodować zagrożenie dla flory i fauny. Jednocześnie poinformował, że dopuszczenie tych dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. - wyrysu z zasobów rejestru ewidencji gruntów Starostwa [...] z 9 grudnia 2004 r., z której to mapy wynika, że na działce nr [...] ani na działkach okolicznych - co najmniej w 2004 r. nie było żadnego budynku mieszkalnego, w tym budynku (samowoli budowlanej) będącego przedmiotem niniejszej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu dla skarżącego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem skargi jest decyzja PINB z 27 listopada 2023 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji (wszczętego odwołaniem skarżącego) od decyzji PINB z 22 sierpnia 2023 r. o udzieleniu pozwolenia na legalizację budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] w B., stanowiącej własność R.B. U podstaw zaskarżonej decyzji znalazło się uznanie o braku interesu prawnego skarżącego wywodzonego z braku możliwości uznania za stronę postępowania w związku ze stwierdzeniem przez PWINB, że należące do niego nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania w/w obiektu. Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie ze stanowiącym formalnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze (regulacja ta pozostaje w związku z art. 105 § 1 k.p.a., wg którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części). Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy w toku prowadzonego postępowania odwoławczego organ II instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., tj. wówczas, gdy w postępowaniu tym nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący brakiem podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do jej istoty. Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego może nastąpić z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Do tych ostatnich należy m.in. ustalenie, że odwołujący nie jest stroną postępowania, co związane jest z ciążącym na organie administracji na każdym etapie rozpatrywania sprawy administracyjnej obowiązkiem badania, czy podmiot inicjujący postępowanie, a więc i postępowanie odwoławcze, jest do tego legitymowany, a zatem czy może być stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub przepisów szczególnych. Jeżeli po wniesieniu środka zaskarżenia (odwołania lub zażalenia) od aktu administracyjnego organu pierwszej instancji organ odwoławczy ma wątpliwości co do posiadania przez stronę skarżącą interesu prawnego, to wówczas powinien podjąć określone czynności dowodowe celem ustalenia tej okoliczności. Uznanie, że na podstawie uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego przed organem odwoławczym dany podmiot nie ma przymiotu strony, powinno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a nie wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2019 r. II OSK 2480/17, z 4 listopada 2016 r. II OSK 226/15 i z 5 stycznia 2016 r. II OSK 1067/14 oraz wyroki: WSA w Poznaniu z 6 maja 2021 r. II SA/Po 687/20, WSA w Krakowie z 30 marca 2021 r. II SA/Kr 6/21 i WSA w Rzeszowie z 11 marca 2021 r. II SA/Rz 99/21; wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie CBOSA). W kontekście powyższego należy wskazać (na co trafnie zwrócił uwagę PWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), że ustawodawca w odniesieniu do postępowań w sprawach z zakresu prawa budowlanego zawęził pojęcie strony względem ogólnej definicji zawartej w art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W myśl bowiem art. 28 ust. 2 u.P.b., stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie zaś do art. 3 pkt 20 u.P.b., przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. O interesie prawnym mowa jest wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy dany podmiot jest zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy, niemniej to "zainteresowanie" nie ma w jego przypadku oparcia w konkretnej normie prawa materialnego). Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach dopuszczalnych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 u.P.b. nie jest bowiem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie określone normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości (por. m.in. wyrok NSA z 1 lipca 2021 r. II OSK 3317/18, z 12 maja 2021 r. II OSK 2097/20 i z 21 lutego 2019 r. II OSK 848/17). W orzecznictwie utrwalony jest również pogląd, że przy ustalaniu kręgu stron na podstawie art. 28 ust. 2 u.P.b. należy uwzględnić okoliczności związane z potencjalną zabudową działek sąsiednich, gdy właściciele sąsiednich nieruchomości zgłoszą konkretne zastrzeżenia związane z własnymi planami inwestycyjnymi. W takich przypadkach zachodzi potrzeba dokonania wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, a co za tym idzie, uwzględnienia zarówno istniejącej na tych działkach zabudowy, jak i możliwości ich zabudowy w przyszłości (por. wyroki NSA z 12 grudnia 2019 r. II OSK 303/18 i z 15 maja 2018 r. II OSK 1549/16). Z powyższego wynika, że już sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu, trafnie wywiódł PWINB w oparciu o analizę akt sprawy, że skarżący jako wnoszący odwołanie od decyzji organu I instancji nie wykazał swojego indywidualnego interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu. Status strony w postępowaniu przysługuje podmiotowi będącemu inwestorem, właścicielem (współwłaścicielem), użytkownikowi wieczystemu obiektu budowlanego lub działki na której obiekt jest usytuowany, jak również osobie posiadającej tytuł prawny do nieruchomości sąsiednich leżących w obszarze oddziaływania obiektu. Osoby spoza tego kręgu, do których należy odwołujący, nie mają legitymacji do udziału w postępowaniu. J.W. nie posiada tytułu prawnego do żadnej nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...]. W ramach firmy [....] sp.j. prowadzi działalność gospodarczą na działkach nr [...], oddzielonych od działki nr [...] drogą powiatową. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, by budynek gospodarczy na działce nr [...] mógł chociażby potencjalnie oddziaływać na nieruchomości, na których prowadzona jest działalność gospodarcza. Okoliczności na które się powoływał w toku postępowania administracyjnego i które znalazły się u podstaw skargi (w tym podniesiona przez pełnomocnika skarżącego w toku rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w przedmiotowej sprawie okoliczność potencjalnej realizacji przez właściciela działki nr [...] przyłącza elektrycznego do posadowionego na niej budynku gospodarczego, czy realizacji na niej w przyszłości budynku mieszkalnego) mogą świadczyć o posiadaniu przez niego jedynie interesu faktycznego w sprawie, który jednak nie legitymuje go do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Dotyczy to również wywodzonej przez skarżącego w toku postępowania "sprzeczności" pomiędzy ustalonym w toku postępowania przeznaczeniem działki nr [...] i posadowionego na niej budynku gospodarczego z (uchwalonym na jego wniosek) miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującym jego działki, na których prowadzona jest działalność gospodarcza związana z branżą drzewną. Działka nr [...] nie jest objęta tym planem i jego zapisy w granicach obowiązujących regulacji prawnych nie mogą w żaden sposób rzutować na możliwość jej wykorzystania zgodnie z zamiarem właściciela. Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy trudno uznać nawet ewentualną możliwość oddziaływania zabudowy na działce nr [...] na nieruchomości skarżącego, w tym wywodzić z tego np. sygnalizowane przez niego ewentualne zagrożenie pożarowe. Nie wykazała tego przedłożona przez właściciela działki nr [...] w toku postępowania obejmującego uproszczone postępowanie legalizacyjne ekspertyza techniczna budynku gospodarczego położonego na tej działce. Reasumując, w zaistniałej w sprawie sytuacji Sąd podziela stanowisko PWINB co do zasadności umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. jako konsekwencję ustalenia, że wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony postępowania. Z przedstawionych wyżej przyczyn zarzuty podniesione w skardze względem zaskarżonej decyzji nie zasługiwały na uwzględnienie. Skutkowało to oddaleniem przez Sąd skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI