II SA/Rz 843/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2019-10-17
NSAinneWysokawsa
gry hazardoweautomaty do gierkara pieniężnaspółka cywilnaodpowiedzialność administracyjnaustawa o grach hazardowychkasyno gryurządzanie gier

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi wspólników spółki cywilnej na karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, uznając ich za współorganizatorów mimo przekształcenia spółki.

Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na wspólników spółki cywilnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Skarżący twierdzili, że stroną postępowania powinna być przekształcona spółka jawna, a oni sami nie byli organizatorami gier. Sąd uznał, że spółka cywilna nie ma zdolności prawnej, a odpowiedzialność administracyjna spoczywa na wspólnikach. Podkreślono, że udział skarżących w obsłudze automatu, w tym pobieranie gotówki, czynił ich istotnym elementem mechanizmu urządzania gier, niezależnie od umowy cywilnoprawnej i ewentualnych uniewinnień w postępowaniu karnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargi wspólników spółki cywilnej "A" s.c. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu na skarżących solidarnie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. Kara została wymierzona za urządzanie gier na automacie "Casino Games Max Cash Laxus" poza kasynem gry. Skarżący argumentowali, że stroną postępowania powinna być spółka jawna "A", powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej, a oni sami nie byli organizatorami gier. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów administracji, wskazując, że spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej i nie może być stroną postępowania administracyjnego ani ponosić odpowiedzialności karnej. Odpowiedzialność administracyjna za urządzanie gier hazardowych poza kasynem spoczywa na osobach fizycznych – wspólnikach spółki cywilnej. Sąd podkreślił, że udział skarżących w obsłudze automatu, w tym pobieranie gotówki i nadzór nad urządzeniem, czynił ich istotnym elementem mechanizmu urządzania gier. Nawet jeśli skarżący działali na zlecenie innej spółki, ich świadomy udział w nielegalnym przedsięwzięciu uzasadniał nałożenie kary. Sąd odrzucił argumentację skarżących dotyczącą przekształcenia spółki, zależności od zleceniodawcy oraz uniewinnienia w postępowaniu karnym, wskazując na odmienne zasady odpowiedzialności karnej i administracyjnej. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wspólnicy spółki cywilnej mogą być stronami postępowania i ponosić odpowiedzialność, ponieważ spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej, a odpowiedzialność administracyjna ma charakter indywidualny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka cywilna nie ma zdolności prawnej, więc nie może być stroną postępowania ani ponosić kary. Odpowiedzialność spoczywa na wspólnikach jako osobach fizycznych. Przekształcenie spółki cywilnej w jawną nie wpływa na stronę procesową w tym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.g.h. art. 89 § 1

Ustawa o grach hazardowych

Kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

u.g.h. art. 89 § 2

Ustawa o grach hazardowych

Kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.g.h. art. 2 § 3

Ustawa o grach hazardowych

Definicja gier na automatach.

u.g.h. art. 6 § 1

Ustawa o grach hazardowych

Urządzanie gier na automatach możliwe wyłącznie w kasynach gry.

u.g.h. art. 14

Ustawa o grach hazardowych

Warunki urządzania gier.

O.p. art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

Przesłanka nieważności decyzji (skierowanie do osoby niebędącej stroną).

K.k.s. art. 107 § 1

Kodeks karny skarbowy

Przestępstwo urządzania gier hazardowych.

K.k.s. art. 10 § 4

Kodeks karny skarbowy

Usprawiedliwiony błąd co do karalności czynu.

K.s.h. art. 2

Kodeks spółek handlowych

Zakres regulacji K.s.h. (stosowanie Kodeksu cywilnego).

K.s.h. art. 553 § 2

Kodeks spółek handlowych

Przejście zezwoleń, koncesji, ulg przy przekształceniu spółki.

K.s.h. art. 26 § 5

Kodeks spółek handlowych

Przejście praw i obowiązków przy przekształceniu spółki.

P.p.s.a. art. 11

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiązanie ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego w postępowaniu karnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka cywilna nie ma zdolności prawnej, więc odpowiedzialność administracyjna spoczywa na wspólnikach. Udział skarżących w obsłudze automatu (pobieranie gotówki, nadzór) kwalifikuje ich jako "urządzających gry". Odpowiedzialność administracyjna jest niezależna od odpowiedzialności karnej i nie uwzględnia usprawiedliwionego błędu. Przekształcenie spółki cywilnej w jawną nie wpływa na stronę procesową w tym postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Stroną postępowania powinna być spółka jawna, do której przekształcono spółkę cywilną. Skarżący nie byli organizatorami gier, a jedynie świadczyli usługi serwisowe na zlecenie. Uniewinnienie w postępowaniu karnym od zarzutu urządzania gier hazardowych powinno wykluczać odpowiedzialność administracyjną.

Godne uwagi sformułowania

spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej skarżący stanowili istotny element mechanizmu polegającego na organizowaniu gier na automatach odpowiedzialność administracyjna ma charakter zobiektywizowany i jest niezależna od ustalenia winy zasady odpowiedzialności karnej i administracyjnej oparte są na zupełnie innych regułach

Skład orzekający

Jarosław Szaro

przewodniczący

Grzegorz Panek

członek

Jacek Boratyn

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności administracyjnej wspólników spółki cywilnej za czyny związane z działalnością spółki, nawet po jej przekształceniu, oraz rozróżnienie odpowiedzialności administracyjnej od karnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji urządzania gier hazardowych na automatach poza kasynem i odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za hazard i pokazuje, jak prawo administracyjne różni się od karnego, co jest istotne dla prawników. Wyjaśnia też kwestię odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej.

Hazard na automatach: Czy przekształcenie spółki chroni wspólników przed karą?

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 843/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2019-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Sygn. powiązane
II GSK 192/20 - Wyrok NSA z 2023-03-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skarg P.P. i M.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargi.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. i P. P. (zwanych dalej skarżącymi) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celnego-Skarbowego z [...] lipca 2018 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia solidarnie skarżącym – wspólnikom spółki cywilnej: "A" s.c.- kary pieniężnej, w wysokości 12 000 zł, z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie Casino Games Max Cash Laxus, nr [...], poza kasynem gry, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy funkcjonariusze Urzędu Celnego, w dniu 10 marca 2016 r., przeprowadzili kontrolę w lokalu o nazwie "[...]" w H., prowadzonym przez M. D. W trakcie tych czynności stwierdzili i zabezpieczyli znajdujący się w lokalu automat do gier Casino Games Max Cash Laxus nr [...].
W ramach przeprowadzonych czynności ustalono, że przedmiotowy automat jest własnością firmy "B" sp. z.o.o. z/s w [...]. Podmiot ten wydzierżawiał od prowadzącego lokal część jego powierzchni, za czynsz w kwocie 500 zł miesięcznie.
Automat do lokalu wstawił pracownik spółki cywilnej "A" K. K. On też w ramach wykonywania swoich obowiązków zajmował się jego obsługą oraz dokonywał rozliczenia zainkasowanej przez urządzenie gotówki. Pod koniec miesiąca wyjmował z urządzenia gotówkę i sporządzał na tę okoliczność stosowny protokół.
Podstawą realizowania opisanych wyżej czynności przez "A" s.c. była zawarta przez nią w dniu 2 stycznia 2015 r. umowa z "C" sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zleceniodawca) umowę w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych. "C" sp. z o.o. oświadczyła, że przedmiotem jej działalności są usługi świadczone na rzecz przedsiębiorców eksploatujących urządzenia do gier rozrywkowych w miejscach ich instalacji, tzw. punktach gier, zwane dalej urządzeniami. W ramach tej umowy spółka cywilna "A" zobowiązała się do świadczenia następującego zakresu usług na rzecz zleceniodawcy: wykonywania usług transportowych, pobierania gotówki z urządzeń, prowadzenia stałego serwisu urządzeń zapewniającego utrzymanie urządzeń rozrywkowych w dobrym stanie technicznym.
Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Z tytułu świadczonych usług zleceniobiorcy ("A" s.c.) przysługiwało wynagrodzenie ryczałtowe, liczone od każdego aktywnego w danym miesiącu urządzenia (obsługiwanego na podstawie przedmiotowej umowy przez zleceniobiorcę) w kwocie 200 zł brutto.
Odnośnie automatu Casino Games Max Cash Laxus nr [...], na podstawie eksperymentu procesowego ustalono, że jest on urządzeniem elektronicznym, umożliwiającym rozgrywanie gier, w wyniku których grający ma możliwość uzyskania wygranych rzeczowych, w postaci punktów umożliwiających kontynuowanie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Ponadto stwierdzono, że urządzenie realizuje wygrane w postaci środków pieniężnych. Przebieg gier miał charakter losowy, a uzyskiwane wyniki były nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności grającego.
W dniu 29 listopada 2016 r. Urząd Celny, Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej, przeprowadził badania urządzenia, o którym mowa w okolicznościach przedmiotowej sprawy. W jego wyniku stwierdzono, że rozgrywane na nim gry o wygrane pieniężne i rzeczowe mają charakter losowy, zawierając tym samym element losowości, a otrzymywane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli oraz zręczności grającego. Tym samym gry rozgrywane na tym urządzeniu zawierają się w definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 847, zwanej dalej u.g.h.).
W związku z powyższym Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego wszczął względem skarżących postępowanie w przedmiocie wymierzenia im kary za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry.
Rozstrzygające przedmiotową sprawę organy stanęły na stanowisku, że zgodnie z art. 6 ust. 1 oraz art. 14 u.g.h. urządzanie gier na automatach możliwe jest wyłącznie w kasynach gry, na warunkach określonych w koncesji lub zezwoleniu. Urządzanie gier wbrew tym warunkom podlega karze, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Wysokości tej kary wynosi 12 000 zł.
Według organów skarżący urządzali gry na automacie Casino Games Max Cash Laxus nr [...] poza kasynem gry. Zarówno oni, jak i żaden z pozostałych podmiotów współurządzajcych gry na przedmiotowym automacie nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gier.
Jeżeli chodzi o skarżących, to w ich przypadku urządzenie gier polegało na obsłudze automatu, której zakres wykraczał poza czynności, mogące być zakwalifikowane jako jego bieżące serwisowanie urządzenia. Świadczy o tym chociażby fakt pobierania z niego gotówki i sprawowanie nadzoru nad urządzeniem. W związku z tym faktycznie umożliwiali oni swoim postępowaniem prowadzenie gier.
Odnosząc się do argumentacji skarżących, że to nie oni ale spółka cywilna winna być podmiotem postępowania w niniejszej sprawie organy podkreśliły, że jest ona bezpodstawna, gdyż spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej. Tym samym nie może być ona podmiotem praw i obowiązków.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył ponadto, że skarżący na żadnym etapie postępowania nie kwestionowali hazardowego charakteru gier urządzanych na spornym automacie, jak również tego, iż gry te były urządzane bez prawem wymaganej koncesji.
Jeżeli chodzi zaś o udziału skarżących w urządzaniu gier, to organ odwoławczy stwierdził, że skarżący zrealizowali znamiona deliktu administracyjnego z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. W tym zakresie zauważył również, że skarżący zobowiązali się oprócz kompleksowej bieżącej obsługi automatu także do przyjmowania faktur dotyczących czynszu dzierżawnego od kontrahentów zleceniodawcy i sprawdzania ich poprawności, a także wypłaty czynszu należnego właścicielom lokali. Zobowiązali się również do postępowania według stanowiącej załącznik do umowy instrukcji, nr 4, na wypadek zatrzymania urządzenia przez organy dochodzeniowo-śledcze.
Tak więc, zdaniem organu II instancji, umowa zawarta przez skarżących z Jota-Serwis sp. z o.o. była podstawą przedsięwzięcia gospodarczego, w ramach którego strony tej umowy i właściciel urządzenia udostępniali je graczom, w ramach stworzonego mechanizmu współpracy. Skarżący stanowili zaś bardzo istotny element tego mechanizmu.
W tej sytuacji wymierzenie im solidarnie kary pieniężnej, na podstawie art. 89 art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. było zasadne.
Na decyzję organu odwoławczego z [...] maja 2019 r. skarżący złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie jej nieważności lub umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono, że zgodnie z art. 247 § 1 pkt 5 ustawy
z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. – dalej: O.p.) jest ona nieważna, gdyż została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Skarżący zauważyli ponadto, że wymierzenie kary bez wskazania legalnej definicji pojęcia "urządzający" (grę) stanowi zaprzeczenie wartościom konstytucyjnym, jako że takie postępowanie może powodować dowolność w zakresie karania, co jest sprzeczne z zasadą państwa prawa. Z natury prawa nałożenie sankcji winno być precyzyjnie określone tak, aby obywatel wiedział ze źródeł prawa co i za co mu grozi.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że powstała w wyniku przekształcenia spółka jawna (do przekształcenia "A" s.c. w "A
", sp. j. doszło 8 grudnia 2016 r.) weszła we wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny dotychczasowych wspólników spółki cywilnej, co oznacza, że stroną toczących się postępowań powinna być spółka jawna, a nie skarżący.
Skarżący zaprzeczyli też, jakoby urządzali gry na automatach poza kasynem gry. W tym aspekcie dodali też, że pojęcie osoby urządzającej gry nie zostało nigdzie zdefiniowane, co stwarza pole do nadużyć, ze strony organów.
Odnośnie swojej roli w procesie urządzania gier skarżący zaznaczyli, że należy go wykluczyć, z uwagi na całkowitą ich zależność od zleceniodawcy.
Niezależnie od powyższego skarżący zarzucili, iż organy nie wyjaśniły w jaki sposób każde z nich miało brać udział w organizowaniu gier. Jest to zaś uchybienie, gdyż odpowiedzialność każdej z osób ma charakter zindywidualizowany.
Do skarg dołączono kserokopie wyroków wydanych w sprawach karnych, na mocy których Sądy uniewinniły P. P. od zarzutów popełnienia przestępstw z art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1958 z późn. zm., zwanej dalej: K.k.s.), tj. od zarzutu urządzania gier hazardowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość wymierzenia skarżącym, jako wspólnikom spółki cywilnej, solidarnie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W skardze do tut. Sądu, skarżący zarzucili, poza tym, iż nie można im zasadnie przypisać organizowania gier na automatach poza kasynem gry, że z uwagi na przekształcenie "A" s.c. w "A
" spółka jawna, stroną przedmiotowych postępowań powinna być ta spółka jawna, nie zaś oni indywidualnie.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym organ ten odniósł się do podnoszonej przez skarżących w postępowaniu administracyjnym kwestii przekształcenia spółki cywilnej "A" w podmiot "A
" spółka jawna.
Podstawą odpowiedzialności skarżących jest bowiem to, że brali oni udział w procesie urządzania gier hazardowych, poza kasynem gry. Im też przysługiwały prawa procesowe w postepowaniach dotyczącym wymierzenia kar.
W tej kwestii należy stwierdzić, że organ odwoławczy, w rozpatrywanej przez siebie sprawie prawidłowo stwierdził, że z uwagi na brak zdolności prawnej, zwłaszcza na gruncie przepisów u.g.h., spółka cywilna nie była stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Postępowanie to od początku prowadzone było bowiem w stosunku do skarżących - osób fizycznych i zakończyło się wymierzeniem im solidarnie kary pieniężnej, jako osobom fizycznym - wspólnikom spółki cywilnej. W tej sytuacji przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną pozostawało bez wpływu na stronę procesową rozpatrywanej sprawy.
Skoro więc spółka cywilna nie miała zdolności prawnej na gruncie prawa administracyjnego, nie mogła zostać na nią nałożona kara, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Kara ta została prawidłowo nałożona na wspólników i to oni byli stronami prowadzonego w tym przedmiocie postępowania.
Z przedstawionych względów zarzut naruszenia przepisów postępowania, w opisanym wyżej zakresie, Sąd uznał za niezasadny. Nie można więc stwierdzić, że spełniona została przesłanka nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p .
Sąd nie podziela poglądu, że odpowiedzialność z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry należy kwalifikować w kategoriach obowiązku stanowiącego majątek spółki. Źródłem tej odpowiedzialności jest bowiem nie stosunek zobowiązaniowy, ale okoliczności obiektywne, tj. naruszenie przez określone osoby warunków urządzania gier na automatach. Oceny tej nie zmienia fakt, że umowę o świadczenie usług z "C" zawarli skarżący, jak wspólnicy spółki cywilnej, albowiem umowa ta rodziła jedynie skutki na gruncie prawa cywilnego, które pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. Wprawdzie na podstawie wspomnianej umowy skarżący podjęli się czynności, kwalifikowanych na gruncie u.g.h., jako współorganizowanie gier, jednakże nie ma to wpływu na zasady ich administracyjnej odpowiedzialności z tego tytułu oraz zagadnienia procesowe, w prowadzonych w tym przedmiocie postępowaniach.
W tym miejscu należy też zaznaczyć, iż ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 505 z późn. zm., zwana dalej : K.s.h.) stanowi ze swej istoty regulację cywilnoprawną, normującą stosunki cywilnoprawne pomiędzy jego podmiotami (osobami prawnymi i fizycznymi, a także określonymi jednostkami organizacyjnymi, nieposiadającymi osobowości prawnej). Potwierdza to między innymi jego art. 2, nakazujący w kwestiach nieuregulowanych tym aktem, stosować przepisy Kodeksu cywilnego. K.s.h. nie zawiera więc, co do zasady, regulacji z zakresu prawa administracyjnego, za wyjątkiem art. 553 § 2, zgodnie z którym spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Regulacja ta jednak odnosi się jedynie do kwestii ściśle w niej wskazanej, nie sposób więc na jej podstawie wywodzić przejścia praw, a zwłaszcza obowiązków, o których w przepisie tym nie wspomniano. Przepis ten nie stanowi też podstawy modyfikowania podmiotowej strony spraw, dotyczących kwestii, pozostających poza zakresem jego regulacji.
Tak samo z art. 26 § 5 K.s.h. nie sposób wywodzić przejścia odpowiedzialności za delikt administracyjny na nowo powstały podmiot. Stoi temu na przeszkodzie nie tylko cywilnoprawnych charakter wskazanego przepisu, ale również to, że odpowiedzialność tego rodzaju, nawet w nieskonkretyzowanej formie, nie spoczywała na spółce cywilnej.
Jeżeli chodzi o kwestię charakteru przepisów stanowiących podstawę wymierzenia kary na urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, to zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r., wydaną w sprawie II GPS 1/16, w sposób wiążący stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto Sąd ten sformułował wiążący pogląd, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Pogląd jakoby niedopełnienie procedury notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej uniemożliwiało stosowanie jakichkolwiek przepisów zawartych w tym akcie prawnym, czy też, że wszystkie przepisy zawarte w tym akcie mają charakter "techniczny", nie znajduje uzasadnienia choćby w świetle wyroku TSUE z dnia 13 października 2016 r. w sprawie C-303/15, który przesądził, że badany w sprawie art. 6 ust 1 u.g.h. nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje ustalony w postępowaniu zakres zaangażowania skarżących w proces organizowania gier na automatach, wynikający z zawartej przez nich umowy. Sąd podziela stanowisko rozstrzygających niniejszą sprawę organów, że skarżący stanowili istotny element mechanizmu polegającego na organizowaniu gier na automatach. Na podstawie umowy z dnia 2 stycznia 2015 r. świadczyli usługi na rzecz "C" spółki z o.o., która odpowiadała za logistyczną stronę przedsięwzięcia, w ramach którego, właściciel automatów udostępnił graczom automaty do gier. Rola skarżących polegała na świadczeniu usług w zakresie dystrybucji urządzeń do gry i zapewnienia sprawnego ich działania, za wynagrodzeniem ryczałtowym, liczonym od każdego aktywnego w danym miesiącu automatu, w kwocie 200zł brutto. Bez ich udziału w przedsięwzięciu proces urządzania gier nie byłby możliwy. W tej więc sytuacji, nawet działalnie na zlecenie "C" sp. z o.o. nie pozwala na wyłączenie odpowiedzialności skarżących, którzy, jak wynika z zawartej przez nich umowy, a w szczególności załącznika do niej, mieli pełną świadomość, co do tego, że aktywnie uczestniczą w nielegalnym przedsięwzięciu. Mimo to podjęli się uczestnictwa w nim, we współpracy z innymi jego uczestnikami realizując niezwykle istotny fragment tej działalności, odnoszący się do faktycznie realizowanych czynności. Tak więc mając to na względzie, nie sposób jest pominąć ich udziału w przedsięwzięciu, jedynie w oparciu o formalną podstawę nawiązania współpracy z pozostałymi wspólnikami, jaką stanowiła umowa zlecenia. Istotą tej umowy, niezależnie od jej nazwy, było bowiem podjęcie współpracy z pozostałymi podmiotami, których działanie łącznie składało się na efekt w postaci stworzenia warunków umożliwiających zainteresowanym osobom korzystanie z gier na automatach poza kasynem gry. Zakres obowiązków skarżących nie ograniczał się więc do samego świadczenia usług stricte serwisowych.
Podnoszona przez skarżących kwestia tzw. zależności od zleceniodawcy również nie może stanowić okoliczności wyłączających ich odpowiedzialność za delikt administracyjny, gdyż w tym zakresie ocenie podlega ich faktyczny udział w całościowo rozumianym przedsięwzięciu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a nie wzajemne zależności poszczególnych, realizujących je podmiotów, wynikające z uregulowań prawa cywilnego.
Skarżący zarzucili w swoich skargach także to, że organ nie wyszczególnił w zaskarżonej decyzji, na czym polegał ich udział w procesie urządzaniu gier, w ujęciu indywidulanym, tj. w odniesieniu do każdego z nich. Odnosząc się do tej kwestii stwierdzić należy, że rozważając udział skarżących w mechanizmie urządzania gier organy powołały się na fakt wspólnego ich przystąpienia do mechanizmu współpracy podmiotów realizujących to przedsięwzięcie, na podstawie umowy, którą zawarli jako wspólnicy spółki cywilnej. Ten fragment aktywności gospodarczej realizowali wspólnie, a ich odpowiedzialność względem kontrahenta była solidarna. Tak więc taki sposób ujęcia ich działalności i jego prawna kwalifikacja nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Słusznie zatem skarżących uznano za "urządzających" gry na automatach, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Argumentem przemawiającym za stwierdzeniem nielegalności zaskarżonej decyzji, a tym samym za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego nie może też fakt, że skarżący został uniewinniony przez sąd karny od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. Wynika to przede wszystkim z tego, że zasady odpowiedzialności karnej i administracyjnej oparte są na zupełnie innych regułach. Odpowiedzialność administracyjna, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ma bowiem charakter zobiektywizowany i jest niezależna zarówno od ustalenia winy objętego nią podmiotu, jak i wykazania spełnienia przez niego określonych przesłanek, składających się na stronę podmiotową czynu, w ujęciu prawnokarnym. Natomiast w przypadku odpowiedzialności karnej, elementy te są niezwykle istotne. Jeżeli chodzi o stronę podmiotową czynu zabronionego o charakterze umyślnym, niezbędnym jest wykazanie, iż skarżący miał świadomość znamion określonego czynu zabronionego i działał w tym zakresie z zamiarem ich realizacji oraz nie zachodzą inne okoliczności odpowiedzialność tę wyłączające, takie jak działalnie w warunkach błędu.
Kolejnym warunkiem pociągnięcia określonej osoby do odpowiedzialności karnej jest przypisanie jej znamion winy, w odniesieniu do konkretnego czynu. To stanowi niezwykle istotny warunek zmaterializowania się odpowiedzialności karnej, nieznajdujący odpowiednika na gruncie prawa administracyjnego.
Jak wynika z przedłożonych przez skarżącego kopii wyroków, powodem uniewinnienia go od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. było nie tyle wykluczenie zrealizowania przez niego znamion czynu zabronionego, składających się na urządzanie gier, ale niezrealizowanie przez niego znamion podmiotowych przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. Sąd wykluczając uznanie realizowanych przez skarżącego czynności za urządzenie gier, w rozumieniu art. 107 § 1 K.k.s. stwierdził, że mogłyby one być zakwalifikowane jako jedna z form zjawiskowych tego czynu, w postaci pomocnictwa do jego popełnienia przez inną osobę. Jednocześnie Sąd wykluczył możliwość pociągnięcia skarżącego do odpowiedzialności karnej, z uwagi na to, że działał on w warunkach usprawiedliwionego błędu (art. 10 § 4 K.k.s.), co do karalności swojego czynu. Błąd ten związany był z kontrowersjami prawnymi, co do możliwości powoływania się na określone regulacje u.g.h., wynikającymi z ewentualnego stwierdzenia technicznego ich charakteru.
Zasady odpowiedzialności administracyjnej, zgodnie z którymi wymierzono skarżącym karę w niniejszej sprawie, nie uwzględniają działania w ramach błędu, co do znamion określonego deliktu administracyjnego. Nie pozwalają też na rozróżnianie, w oparciu wzajemne relacje i zależności, ról poszczególnych podmiotów składających się na cały proces urządzania gier, wbrew przepisom ustawy, czy też stopniowanie odpowiedzialności za nie, ze względu na ich doniosłość i znaczenie. W tej więc sytuacji nawet wyłączenie odpowiedzialności karnej skarżących nie pozwala na stwierdzenie, że nie powinni oni odpowiadać na podstawie przepisów u.g.h.
W tym miejscu dodać też należy, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sąd administracyjny wiążą jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa. Wyroki na które powołuje się skarżący, nie są wyrokami skazującymi, wobec czego poczynione w sprawie, w której zostały wydane ustalenia, nie są wiążące na gruncie przedmiotowej sprawy.
Tak więc stwierdzenia sądu karnego nie stoją w sprzeczności z ustaleniami rozstrzygających niniejszą sprawę organów. Nie mogą być też argumentem wskazującym na to, że stanowisko tychże organów stanowi w istocie naruszenie prawa.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI