II SA/RZ 841/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nadzoru budowlanego nakładające obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, uznając, że zastosowana podstawa prawna była nieprawidłowa w kontekście stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę i braku istotnego odstępstwa od projektu.
Sprawa dotyczyła decyzji nadzoru budowlanego nakładającej na Gminę obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla placu rekreacyjnego przy szkole. Skarżący kwestionowali legalność postępowania i samą zasadność nałożenia obowiązku. Sąd uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając naruszenie prawa materialnego. Kluczowe było ustalenie, że zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego było nieprawidłowe w sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało prawomocnie unieważnione, a nadto organ sam wcześniej uznał, że nie doszło do istotnego odstępstwa od projektu.
Przedmiotem skargi były decyzje nadzoru budowlanego nakładające na Gminę obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla placu rekreacyjnego przy szkole. Postępowanie toczyło się w następstwie uchylenia przez WSA wcześniejszych decyzji umarzających postępowanie. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia czynnego udziału stron, braku zawiadomienia o zmianie zakresu postępowania oraz wadliwej podstawy prawnej. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (nakładającego obowiązek sporządzenia projektu zamiennego w przypadku istotnego odstępstwa od projektu) było nieprawidłowe, zwłaszcza w kontekście stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z 1996 r. oraz wcześniejszego stanowiska organu odwoławczego, który uznał, że zmiana nawierzchni placu nie stanowiła istotnego odstępstwa. Sąd wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w tym wyjaśnienia charakteru placu i kwestii wygaśnięcia pozwolenia na budowę, a następnie podjęcia decyzji zgodnej z art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest wykluczone w sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało unieważnione, a nadto gdy organ sam wcześniej uznał, że nie doszło do istotnego odstępstwa od projektu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, dotyczący istotnego odstępstwa od projektu, nie może być stosowany, gdy pozwolenie na budowę zostało unieważnione. Ponadto, organ odwoławczy sam wcześniej stwierdził brak istotnego odstępstwa, co stało w sprzeczności z późniejszą decyzją nakładającą obowiązek sporządzenia projektu zamiennego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Upb art. 50 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Upb art. 51 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Upb art. 51 § ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 110
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Upb art. 36a § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 110
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Ppsa art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w sytuacji unieważnionego pozwolenia na budowę. Sprzeczność między wcześniejszym stanowiskiem organu odwoławczego a podstawą prawną zaskarżonej decyzji. Brak istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia czynnego udziału stron i braku zawiadomienia o zmianie zakresu postępowania. Zarzuty dotyczące fałszowania dokumentacji projektowej. Argument, że postępowanie w sprawie legalizacji inwestycji mieści się w pojęciu 'sprawdzenia legalności inwestycji'.
Godne uwagi sformułowania
sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi sąd stosuje przewidzianą ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wykładnia systemowa Upb nakazuje przyjąć, iż wydanie decyzji na podstawie art.51 ust.1 pkt 3 Upb jest możliwe tylko wówczas, gdy w obrocie pozostaje niewadliwe pozwolenie na budowę.
Skład orzekający
Anna Lechowska
sędzia
Robert Sawuła
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Śliwa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, w szczególności w kontekście unieważnienia pozwolenia na budowę oraz pojęcia istotnego odstępstwa od projektu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie pozwolenie na budowę zostało unieważnione, a organ nadzoru budowlanego próbował zastosować procedurę legalizacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań budowlanych i pułapki proceduralne, w które mogą wpaść organy administracji, a także podkreśla znaczenie prawidłowej interpretacji przepisów Prawa budowlanego.
“Kiedy unieważnione pozwolenie na budowę staje się problemem dla nadzoru budowlanego – lekcja z orzecznictwa WSA.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 841/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2007-07-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Anna Lechowska Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/ Stanisław Śliwa Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art 110 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016 art.50 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Anna Lechowska WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi E. R., K. K. i W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r., Nr[...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; Uzasadnienie Przedmiotem skargi E. R., K. K. i W. K. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z [...].07.2006r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym: Prawomocnym wyrokiem z 25.01.2006r. sygn. SA/Rz 1488/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie rozpoznając skargę K. K., L. K. i E. R. uchylił decyzję WINB z [...].06.2002r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z [...].03.2002r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie realizacji przez Gminę placu rekreacyjnego przy Szkole Podstawowej w K. na dz. ewid. 1774 i 1776. Orzekający w tej sprawie Sąd ustalił, że decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z [...].02.2003r. Nr [...] orzeczono m.in. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...].05.1996r. udzielającego Burmistrzowi Gminy i Miasta K. pozwolenia na rozbudowę budynku Szkoły Podstawowej w K. wewnętrznej instalacji gazowej, przyłącza sieci kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej na dz. 1777, 1776 i 1774. Wskazano ponadto, że skargę burmistrza na decyzję GINB oddalił WSA w Warszawie wyrokiem z 6.10.2004r. sygn. 7/IV SA 1125/03. WSA w Rzeszowie jako przyczynę uwzględnienia skargi wskazał uchybienia w aspekcie zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania, nadto nie wyjaśnienie szeregu istotnych okoliczności dla sprawy, nadto zauważył, iż akta nie zawierały części opisowej projektu budowlanego, wydane decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie sprawdzenia legalności robót budowlanych uznano za przedwczesne. Prowadząc ponownie postępowanie w tej sprawie PINB decyzja z [...].08.2005r. Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie realizacji przez Gminę K. placu rekreacyjnego przy Szkole Podstawowej w K. na dz. nr ewid. 1776 i 1774. Zasadniczym powodem takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, iż inwestycja powyższa była realizowana na podstawie ważnego w trakcie budowy pozwolenia na budowę, a inwestycję zakończono w 2002r. i przystąpiono do użytku obiektu wobec braku sprzeciwu do zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania. Zmiany nawierzchni placu rekreacyjnego z płytek betonowych na nawierzchnię asfaltowaną uznano za nieistotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. R., K. K. oraz W. K. Odwołujący się w obszernym uzasadnieniu w szczególności naprowadzali, iż w ich ocenie nastąpiło istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę w aspekcie zmiany nawierzchni placu rekreacyjnego oraz zmianę w odniesieniu do pominięcia niwelacji terenu. WINB rozpatrując powyższe odwołanie, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, decyzją z [...].04.2006r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania, a sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W obszernym uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę na uchybienia procesowe, jakich dopuścił się organ I instancji, w szczególności dotyczące zachowania zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, a następnie doszedł do przekonania, iż wobec prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę oraz uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z 25.01.2005r. SA/Rz 1488/02 należy przeprowadzić jedno postępowanie "naprawcze, którym objęto by całość inwestycji. Ponownie rozpoznając sprawę PINB decyzją z [...].05.2006r. Nr [...] nałożył na Gminę obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego obejmującego stan zrealizowanej inwestycji polegającej na rozbudowie budynku Szkoły Podstawowej w K., w tym placu rekreacyjnego na dz. nr 1777, 1776 i 1774 w K. w terminie do 15.09.2006r. W podstawie prawnej tej decyzji powołano art.51 ust.1 pkt 3 w zw. z art.51 ust.7 ustawy z 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz.2016 ze zm., zwana dalej Upb). W lakonicznym uzasadnieniu wskazano stan prawno-faktyczny sprawy, eksponując iż strony zostały powiadomione o rozszerzeniu przedmiotu postępowania w związku z wyeliminowaniem z obrotu pozwolenia na rozbudowę szkoły, a do wniesionych zastrzeżeń organ ustosunkuje się na etapie zatwierdzania przedłożonego projektu zamiennego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosły E. R. i K. K. domagając się uchylenia decyzji I instancji oraz umorzenia postępowania przed tym organem. Odwołujące się wywodzą, iż w ich przekonaniu dotychczasowe postępowanie, w trakcie którego zapadł wyrok SA/Rz 1488/02 zmierzało do nakazu rozbiórki nielegalnie wybudowanych części obiektów oraz do obniżenia rzędnej przyszkolnego placu rekreacyjnego, a nie do zalegalizowania wykonanych robót, nadto o rozszerzeniu zakresu sprawy nie zostały przez organ powiadomione. Odwołujące się zarzucają organowi posługiwanie się wadliwą terminologią odnośnie wyeliminowania z obrotu pozwolenia na budowę wskazując, iż prawidłowo należy używać określenia "stwierdzenie nieważności decyzji", dodatkowo wywodzą iż decyzja organu I instancji nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. We wniesionym później piśmie procesowym odwołujące się dodatkowo wywodziły, iż ich zdaniem projekt budowlany był fałszowany. Rozpoznając powyższe odwołanie, wskazaną na wstępie decyzją WINB uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wyznaczenia terminu realizacji nałożonego na Gminę K. obowiązku i w tym zakresie orzekł, iż terminem przedłożenia projektu budowlanego zamiennego będzie 15.11.2006r., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej powołano art.138 § 1 pkt 2 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1078 ze zm., zwana dalej k.p.a.). Organ odwoławczy obszernie zrekapitulował stan faktyczno-prawny sprawy, akcentując iż kierunek prowadzonego postępowania został wytyczony w wyroku SA/Rz 1488/02. PWINB zwrócił uwagę, iż w aktach znajdują się dowody powiadomienia odwołujących się o rozszerzenia zakresu postępowania, w tym aspekcie zarzuty odnośnie braku zapewnienia czynnego udziału oraz naruszenia stosownych przepisów k.p.a. uznano za nietrafne. Wskazano ponadto, iż organ odwoławczy nie ma podstaw by kwestionować wiarygodność zalegających w aktach dokumentów, stronom zaś przysługuje prawo zwrócenia się do organów ścigania ze swymi prawno-karnymi zarzutami. Sprawa posadowienia placu rekreacyjnego i skutków dla naruszania stosunków wodnych była przedmiotem uwagi WSA w Rzeszowie, który w wyroku SA/Rz 1488/02 wykluczył, aby te kwestie mogły być przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego. WINB wskazał ponadto, iż stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę z 1996r. przy braku rozstrzygnięcia w tej sprawie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, nakazywało to uruchomić procedurę naprawczą w trybie art.50 i 51 Upb, co wynika także z wytycznych zawartych w wyroku SA/Rz 1488/02. Za zasadne uznano nałożenie na Gminę K. obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, na podstawie art.51 ust.1 pkt 3 Upb, w uzasadnieniu decyzji zacytowano treść cyt. przepisu. Zreformowanie w aspekcie terminu wykonania obowiązku motywowano upływem czasu wyznaczonego przez organ I instancji. Skargę na powyższą decyzję wnieśli E. R., K. K. oraz W. K., domagający się stwierdzenia jej nieważności względnie wnieśli o jej uchylenie, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania. W kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji WSA w Rzeszowie postanowieniem z 12.12.2006r. odmówiono uwzględnienia wniosku. Skarżący wywodzą, iż w ich ocenie wydane decyzje obu instancji mają inny przedmiot, niż dotychczas wydawane, a w szczególności eksponują, że z wyroku SA/Rz 1488/02 wynika iż sprawa dotyczyła "sprawdzenia legalności inwestycji", w czym nie mieści się pojęcie "legalizacji inwestycji". Skarga, mimo że podpisana jest przez trzy osoby zawiera sformułowania w liczbie pojedynczej, w aspekcie braku zawiadomienia co do zmiany zakresu postępowania. Skarga zawiera tezę, iż wobec braku zawiadomienia o nowym przedmiocie sprawy wydane decyzje dotknięte są rażącym naruszeniem prawa poprzez całkowite pozbawienie stron czynnego w nim udziału, a dotychczasowe postępowanie prowadzone ma być ze znacznym uchybieniem terminów jej załatwienia. Skarga zawiera także zarzuty naruszenia szeregu przepisów procesowych odnośnie sposobu prowadzenia postępowania dowodowego, a to wobec braku uwzględniania wniosków dowodowych odnośnie przeprowadzenia oględzin, a także zbadania kwestii sfałszowania dokumentacji projektowej. Tu także zawarto zarzut uniemożliwienia jednej z osób skarżących możliwości zapoznania się z całością dokumentów w sprawie (skarga nie precyzuje, o kogo ze skarżących chodzi). W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, przywołując zasadnicze wątki uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W szczególności wskazano, iż prowadzone postępowanie było uwarunkowane wytycznymi zawartymi w wyroku SA/Rz 1488/02 i stanowi kontynuację dotychczasowego postępowania organów nadzoru budowlanego. Zarzut odnośnie uniemożliwienia czynnego udziału w sprawie uznano za bezzasadny w świetle dowodu doręczenia skarżącym pisma PINB z 24.04.2006r.. Na etapie postępowania odwoławczego nie składano wniosku dowodowego odnośnie przeprowadzenia oględzin, a do zarzutu sfałszowania dokumentacji projektowej organ ustosunkował się w zaskarżonej decyzji. WSA w Rzeszowie stosownymi postanowienia z 20.10.2006r. przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia skarżących od kosztów sądowych. W piśmie procesowym z 12.12.2006r. skarżący polemizują z motywami odpowiedzi na skargę, wywodzą że wniosek o przeprowadzenie oględzin wynikał z wcześniejszych pism procesowych w sprawie, a także został złożony ustnie przez E. R. w siedzibie WINB. Skarżący uznają, że wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia na Gminę K. projektu zamiennego nie zostało uprzednio zasygnalizowane jako przedmiot sprawy administracyjnej, z tego względu uznają skargę za nadal aktualną. Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa). Sąd stosuje przewidzianą ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa), ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 k.p.a. lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2 Ppsa). Skarga zawiera dwa wykluczające się wzajemnie wnioski procesowe, aby stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, a zarazem uchylić ją z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miały mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczy wywód, jakoby zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane w innym postępowaniu, niż wydany przez WSA w Rzeszowie wyrok SA/Rz 1488/02, a także iż w pojęciu "sprawdzenia legalności" nie mieści się procedura "legalizacji inwestycji", nie jest uzasadniony. W cyt. wyroku WSA w Rzeszowie zalecił prowadzenie postępowania w trybie art.50 i 51 Upb, wskazując, iż "zakres podjętych czynności będzie uzależniony od tego czy budowa została już zakończona, czy też nie". Sąd wskazał także, że należy zwrócić szczególną uwagę na kwestię związaną z budową placu rekreacyjnego, uwzględnić ocenę Sądu na ten temat i zbadać zarzuty skarżących dotyczące tej sprawy. Wyrokiem nakazano wyjaśnić kwestię daty rozpoczęcia robót budowlanych, a także ewentualność wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Wyrokiem tym z mocy art.153 były związane orzekające w sprawie organy, jest nim także związany w niniejszej sprawie skład orzekający WSA w Rzeszowie. Podkreślić jednakże należy, iż związanie wyrokiem nie oznacza, aby orzekające w sprawie organy nie uwzględniały zmian przepisów prawa budowlanego, które nastąpiły po wydaniu tego wyroku, a nowelizacje zawierały nakaz stosowania nowych przepisów do spraw wszczętych, a nie zakończonych. Przedmiot sprawy został przez organ I instancji prawidłowo wyjaśniony stronom postępowania, które miały możliwość wypowiedzenia się w sprawie, a dowody doręczenia stosownego zawiadomienia zalegają w aktach administracyjnych. Procedura stosowania art.51 Upb zakłada pewną sekwencję wydawanych rozstrzygnięć, uzależnioną od stanu prawnego i faktycznego w odniesieniu do danej inwestycji. Wywiązywanie się przez inwestora z nakładanych na niego w powyższym trybie obowiązków przesądzać ma o losie wykonanych robót budowlanych. Tak więc z góry nie da się ani wykluczyć nakazu rozbiórki, ani ewentualnego tzw. zalegalizowania wykonanych robót budowlanych. Z tym ostatnim może wiązać się przy tym nakaz wykonania określonych czynności, aby doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z przepisami. Z tej przyczyny pismo PINB z 24.04.2006r. informujące o rozszerzeniu zakresu przedmiotowego sprawy nie mogło jednoznacznie wytyczyć kierunku przyszłych rozstrzygnięć, skoro przyszłe rozstrzygnięcia uwarunkowane są od określonego zachowania inwestora. Zarzut skargi o zmianie charakteru samej sprawy, przez to pozbawienie czynnego udziału w toku postępowania, co z kolei miało prowadzić do rażącego naruszenia prawa, nie jest uzasadniony. Sam ten wywód dotknięty jest jeszcze innym uchybieniem, ewentualne pozbawienie prawa do czynnego udziału w postępowaniu skutkuje najwyżej wznowieniem postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie prowadzi zaś do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie zarzutu rażącego naruszenia prawa (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zdaniem Sądu wywody skargi odnośnie braku inicjowania stosownych czynności przez orzekające w sprawie organy w związku z podnoszonymi przez strony w postępowaniu zarzutami odnośnie fałszowania dokumentów nie prowadzą do wniosku, iż decyzja dotknięta jest naruszeniami przepisów o postępowaniu, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji wyjaśnił w uzasadnieniu, że nie ma podstaw do zakwestionowania wiarygodności dokumentów budowlanych, a jeżeli strony mają w tym względzie wiarygodne informacje, mogą zwrócić się do uprawnionych organów ścigania przestępstw. Werbalne podnoszenie, iż dokumenty jakimi posługują się organy zostały sfałszowane, bez uprawdopodobnienia stawianych zarzutów, nie może prowadzić do bezkrytycznego stwierdzenia, że organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu istotnym. Brak uwzględnienia wskazanych powyżej zarzutów skargi nie prowadzi jednak do jej oddalenia, a to z tego względu, iż Sąd nie będąc związany tymi zarzutami doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z obowiązującym w dacie wyrzekania przez I instancję art.50 ust.1 Upb w przypadkach innych niż określone w art.48 ust.1 lub w art.49b ust.1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art.30 ust.1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Z mocy art.50 ust.4 Upb postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art.50a pkt 2 albo w art.51 ust.1. Z akt sprawy wynika, że roboty budowlane, które są przedmiotem postępowania zostały zakończone, przeto wydawanie postanowienia na podstawie cyt. przepisów było zbędne. Z tej przyczyny rozważyć należało, będąc przy tym związanym oceną zawartą w wyroku SA/Rz 1488/02, wydanie jednej z trzech decyzji, przewidzianych w art.50 ust.1 Upb. Obowiązujący w dacie podejmowania decyzji przez organy obu instancji art.51 ust.1 Upb stanowił, że "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art.50 ust.1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniając zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian". Cyt. przepis stanowi o trzech wzajemnie się wykluczających sposobach prowadzenia postępowania wobec robót budowlanych prowadzonych w warunkach wskazanych w art.50 ust.1 Upb. Organ I instancji w podstawie prawnej swej decyzji powołał się na art.51 ust.1 pkt 3 Upb, a więc na przepis dotyczący tzw. istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia, o jakim mowa w art.36a Upb. Jednocześnie w podstawie prawnej decyzji PINB powołano się na art.51 ust.7 Upb, stanowiący że "Przepisy ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust.3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art.48 albo w art.49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art.50 ust.1". Z tak skonstruowaną podstawą prawną rozstrzygnięcia w istocie zgodził się organ odwoławczy, skoro pomijając kwestię innego terminu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, w pozostałej części orzekając w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Zdaniem Sądu powołana podstawa prawna nie mogła mieć w sprawie zastosowania. Ograniczenie w powołanym w podstawie prawnej decyzji organu I instancji art.51 ust.7 Upb do odpowiedniego zastosowania tylko jego ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust.3 wyklucza możliwość wydania w tym trybie nakazu określonego w art.51 ust.1 pkt 3, tj. m.in. zobowiązania inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Podobne stanowisko zajął WSA w Rzeszowie w nieprawomocnym wyroku z 11.07.2007r. II SA/Rz 1019/06. Trzeba zwrócić uwagę, iż wydanie decyzji opartej na podstawie art.51 ust.1 pkt 3 Upb prowadzić ma z mocy art.36a ust.2 tej ustawy do uchylenia pozwolenia na budowę. Cyt. art.36a ust.2 Upb stanowił w dacie podejmowania decyzji przez organ I instancji, iż właściwy organ uchyla pozwolenie na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art.51 ust.1 pkt 3 Upb. Zatem wykładnia systemowa Upb nakazuje przyjąć, iż wydanie decyzji na podstawie art.51 ust.1 pkt 3 Upb jest możliwe tylko wówczas, gdy w obrocie pozostaje niewadliwe pozwolenie na budowę. Tak jednak w sprawie nie jest, skoro już w dacie wyrokowania w sprawie SA/Rz 1488/02 istnieć miały okoliczności, z których wynikać miało, że właściwy organ orzekł o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę wydanego w 1996r. przez ówczesnego Kierownika Urzędu Rejonowego. Na marginesie tych uwag, zaznaczyć należy, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów związanych z tą kwestią, a w szczególności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].02.2003r. oraz wyroku WSA w Warszawie z 6.10.2004r. sygn. 7/IV SA 1125/03. Konieczność uzupełnienia akt sprawy o te dokumenty wynika z treści decyzji kasacyjnej WINB z [...].04.2006r. (k.63, II tom akt administracyjnych s. 6 uzasadnienia tej decyzji). Organ odwoławczy ponownie rozpatrując odwołanie pominął własne wytyczne zawarte w tym względzie w decyzji kasacyjnej. Wydanie decyzji opartej na art.51 ust.1 pkt 3 w zw. z ust.7 Upb w realiach niniejszej sprawy narusza prawo także w innym aspekcie. Otóż w uzasadnieniu swej decyzji kasacyjnej z [...].04.2006r. (k.63 II tom akt administracyjnych, s.5 uzasadnienia) WINB przyjął, iż porównując treść opisu rozwiązań projektowych, gdzie przewidziano pokrycie chodników i placów rekreacyjnych typowymi płytkami chodnikowymi lub kostką brukową, należy stwierdzić, że pokrycie placu rekreacyjnego warstwą bitumiczną nie stanowi istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. Skoro zatem organ odwoławczy najpierw w decyzji z [...].04.2006r. przyjmuje, że w sprawie nie doszło do istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę, to będąc związanym własną decyzją ostateczną (art.110 k.p.a.) nie może w kolejnej decyzji utrzymywać w mocy rozstrzygnięcia I instancji, zasadzającego się na istnieniu "istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę". Wywody uzasadnienia zawartego w decyzji, która organ odwoławczy sam wydał i był nią związany, pozostają w sprzeczności z powołaną podstawą prawną decyzji organu I instancji, którą w istocie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zaakceptował. Zwrócić uwagę należy orzekającym w sprawie organom, że w opisie rozwiązań projektowych przeprowadzonej inwestycji pokrycie chodników i placów rekreacyjnych odnosiło się do placów "przedwejściowego oraz apelowego", w tym aspekcie sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Rzeczą organu I instancji będzie, uwzględniając wniosek skarżących przeprowadzić oględziny z udziałem stron, aby wyjaśnić czy plac, który został pokryty asfaltem ma charakter owego placu "przedwejściowego" lub "apelowego". Kwestią, która wymaga udowodnienia i odpowiedniego udokumentowania w aktach sprawy jest wyjaśnienie podnoszonego w sprawie SA/Rz 1488/02 zarzutu, iż pozwolenie na budowę z 24.05.1996r. wygasło z powodu nie rozpoczęcia budowy przed upływem 2 lat od dnia, kiedy decyzja ta stała się ostateczną. Orzekający wówczas Sąd zwrócił uwagę (s.11 uzasadnienia wyroku SA/Rz 1488/02), że zalegające w aktach administracyjnych kserokopie niektórych stron dziennika budowy nie stanowią dostatecznego materiału dowodowego w tym zakresie. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji wyjaśniając tę kwestię ograniczył się do sporządzenia notatki służbowej (k.38 II tom akt administracyjnych), akta nie zawierają jednak potwierdzonych kopii dziennika budowy, które by uwiarygodniały treść tej notatki. Sąd będąc związanym w/w wyrokiem stwierdza, iż zagadnienie powyższe nie zostało dostatecznie wyjaśnione w ponownie prowadzonym postępowaniu. Reasumując: organ I instancji przeprowadzając stosowne postępowanie uzupełni akta sprawy o brakujące dokumenty, przeprowadzi dowód z kompletnego projektu budowlanego załączonego do pozwolenia na budowę z 1996r. i rozstrzygnie kwestię charakteru wyasfaltowanego placu, ustali charakter wykonanych robót budowlanych w aspekcie okoliczności wymienionych w art.50 ust.1 pkt 2 Upb i w zależności od poczynionych ustaleń, o ile dojdzie do przekonania, że wykonane roboty budowlane wykonano w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, podejmie jedną z decyzji wskazanych w art.51 ust.1 pkt 1 i 2 Upb. Dochodząc do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa) Sąd orzekł jak na wstępie. Opatrzenie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej znajduje uzasadnienie w art.152 Ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI