II SA/RZ 835/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że błędnie zastosowano przepis o nieruchomościach o nieuregulowanym stanie prawnym do sprawy wszczętej przed nowelizacją przepisów.
Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla legalizacji istniejącego budynku gospodarczego. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie, a następnie je podjął, stosując przepis o nieruchomościach o nieuregulowanym stanie prawnym (art. 53 ust. 1c u.p.z.p.) i dokonując zawiadomień w formie obwieszczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że przepis o nieuregulowanym stanie prawnym nie miał zastosowania, ponieważ postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji ustawy.
Wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla legalizacji istniejącego budynku gospodarczego został złożony w październiku 2022 r. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w celu ustalenia spadkobierców zmarłych stron, a następnie je podjął, stosując art. 53 ust. 1c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), który pozwala na zawiadomienia w formie obwieszczenia w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Decyzja organu pierwszej instancji została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) i przekazana do ponownego rozpoznania. SKO wskazało na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego i prawidłowego ustalenia stron postępowania. K.S. złożył sprzeciw od decyzji SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym prowadzenie postępowania z udziałem osób zmarłych i błędne zastosowanie art. 53 ust. 1c u.p.z.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję SKO, uznając, że przepis art. 53 ust. 1c u.p.z.p. nie miał zastosowania, ponieważ postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. Zgodnie z art. 59 ust. 1 tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. WSA podkreślił, że prowadzenie postępowania z naruszeniem obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału i z udziałem osób zmarłych jest wadliwe. Sąd uchylił decyzję SKO, wskazując na konieczność procedowania zgodnie z właściwymi przepisami prawa obowiązującymi przed nowelizacją.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie może być stosowany do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy nowelizującej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postępowanie zostało wszczęte przed datą wejścia w życie nowelizacji, a zgodnie z przepisami przejściowymi (art. 59 ust. 1 ustawy nowelizującej), do takich spraw stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Dlatego organ nie mógł skorzystać z art. 53 ust. 1c u.p.z.p. pozwalającego na zawiadomienia w formie obwieszczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (36)
Główne
P.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając sprzeciw od decyzji uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.
P.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
u.p.z.p. art. 53 § 1c
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym lub nieuzyskania danych pozwalających na ustalenie adresu właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w sposób określony w ust. 1b, zawiadomienia dokonuje się w sposób, o którym mowa w art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
ustawa zmieniająca art. 78
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 24 września 2023 r.
k.p.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uwzględniając sprzeciw od decyzji uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.
k.p.a. art. 64a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
k.p.a. art. 64e
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Pomocnicze
k.p.a. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji zawiesza postępowanie, gdy wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii wstępnej przez inny organ lub sąd.
k.p.a. art. 97 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji podejmuje zawieszone postępowanie po ustaniu przyczyny uzasadniającej jego zawieszenie.
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.
k.p.a. art. 49 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem społecznym lub gdy wymaga tego interes strony, organ administracji publicznej może zastosować inny sposób ogłoszenia lub doręczenia publicznego.
k.p.a. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także wyjaśnienie stanu faktycznego oraz podstawy prawnej decyzji.
k.p.a. art. 111
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie o uzupełnieniu decyzji lub o odmowie jej uzupełnienia nie ma bytu samodzielnego i dzieli losy decyzji głównej.
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wznowienie postępowania następuje m.in. w przypadku prowadzenia postępowania z naruszeniem przepisów o właściwości lub składzie organu.
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
k.p.a. art. 61 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest działać w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie pisma następuje m.in. przez pocztę lub pracownika organu.
k.p.a. art. 200
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zwrot kosztów postępowania.
k.p.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.a. art. 210 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.
k.p.a. art. 64b § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach ze sprzeciwu.
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja powinna zawierać m.in. oznaczenie stron postępowania.
k.p.a. art. 107 § 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać odniesienie się do zarzutów strony.
k.p.a. art. 61 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
k.p.a. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Z chwilą śmierci osoby fizycznej jej zdolność prawna wygasa.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 210 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.
P.p.s.a. art. 64b § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach ze sprzeciwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 53 ust. 1c u.p.z.p. do sprawy wszczętej przed wejściem w życie nowelizacji. Prowadzenie postępowania z udziałem zmarłych stron bez ustalenia ich następców prawnych.
Godne uwagi sformułowania
W rozpatrywanej sprawie z uwagi na datę wszczęcia postępowania (27 października 2022 r.) należało stosować przepisy u.p.z.p. w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r. Zmarły nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Organ odwoławczy niezasadnie skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej.
Skład orzekający
Joanna Zdrzałka
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz konsekwencje prowadzenia postępowania administracyjnego z naruszeniem zasad dotyczących stron postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o ustalenie warunków zabudowy wszczętych przed nowelizacją z dnia 7 lipca 2023 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie daty wszczęcia postępowania w kontekście zmian przepisów oraz konsekwencje proceduralne prowadzenia postępowań z udziałem zmarłych osób.
“Zmiana przepisów a postępowanie administracyjne: Kiedy stosować stare, a kiedy nowe prawo?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Rz 835/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-10-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-06-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Joanna Zdrzałka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151a § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1688 art. 53 ust. 1c, art. 59 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze sprzeciwu K.S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 14 stycznia 2025 r. nr SKO.401.ZP.1616.221.2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz wnoszącego sprzeciw K.S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie II SA/Rz 835/25 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 27 października 2022 r. (data wpływu do organu) A.G. zwrócił się do Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji") o ustalenie warunków zabudowy na inwestycję pn.: "budynek gospodarczy istniejący – legalizacja" na działce nr [...] w C. Po wszczęciu postępowania Wójt postanowieniem z dnia 12 grudnia 2022 r. nr RGP.6730.138.2022 zawiesił postępowanie do czasu ustalenia wszystkich spadkobierców nieżyjących osób. W dalszej kolejności postanowieniem z dnia 28 lutego 2024 r. nr RGP.6730.138.2022 Wójt, działając na podstawie art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 53 ust. 1c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm. – dalej: "u.p.z.p."), podjął zawieszone postępowanie. Po przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 29 lipca 2024 r. nr RGP.6730.138.2022 ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla istniejącego budynku gospodarczego – legalizacji – na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości C., gmina [....]. Pismem z 22 sierpnia 2024 r. D.S. i K.S. złożyli wniosek o uzupełnienie ww. decyzji. Postanowieniem z dnia 3 października 2024 r. nr RGP.6730.138.2022 Wójt odmówił uzupełnienia decyzji. W dalszej kolejności D.S. i K.S. złożyli odwołanie od decyzji z dnia 29 lipca 2024 r. Zwrócili się o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie zawieszenie postępowania, do czasu ustalenia następców prawnych zmarłych stron. Zarzucili, że organ błędnie zastosował art. 61 ust. 4 u.p.z.p., gdyż nie wskazał na jakiej podstawie uznał, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w ramach zabudowy zagrodowej. Nie wystarczy wskazać, że wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne przekraczające średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie. Podnieśli także, że brak jest budynku mieszkalnego na działce dla przyjęcia, że budynek gospodarczy związany jest funkcjonalnie z prowadzonym gospodarstwem jako stanowiący wraz z nim zorganizowaną całość. Zakwestionowali fakt wykorzystywania objętego wnioskiem budynku do działalności rolniczej. Ponadto w zaskarżonej decyzji brak jest jednoznacznego określenia funkcji i rodzaju budynku, maksymalnej intensywności zabudowy, minimalnej ilości miejsc postojowych, nieprzekraczalnej lub obowiązującej linii zabudowy oraz wskazania wszystkich stron. Zarzucili brak ustalenia spadkobierców Z.G., A.G. i A.C. a wobec tego błędne zastosowanie art. 53 ust. 1c u.p.z.p., wobec braku uprzedniego zastosowania art. 53 ust. 1a i 1b ustawy. Organ przedwcześnie uznał, że nie można ustalić adresu spadkobierców, aby zastosować art. 49 ust. 1 k.p.a. Konieczne jest uprzednie ustalenie stron, a więc spadkobierców zmarłej strony, aby następnie zweryfikować czy ich adresy są nieznane i zastosować obwieszczenie. Prowadząc postępowanie z udziałem nieżyjącego S.G. organ uniemożliwił udział w postępowaniu jego spadkobiercom. Odwołujący zakwestionowali także postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania z dnia 28 lutego 2024 r. oraz postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia 3 października 2024 r. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Kolegium"), działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a."), decyzją z dnia 14 stycznia 2025 r. nr SKO.401.ZP.1616.221.2024 uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji przeprowadził postępowanie w kierunku ustalenia stron postępowania i wobec braku ustalenia spadkobierców zmarłych uprzednio współposiadaczy nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji zastosował tryb z art. 53 ust. 1c u.p.z.p. Kolegium przytoczyło treść ww. przepisu i wyjaśniło co należy rozumieć pod pojęciem "nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym". Następnie wyjaśniło, że prowadzone postępowanie o ustalenie warunków zabudowy zostało wszczęte w związku z legalizacją samowolnie wykonanego budynku gospodarczego. Kolegium zauważyło, że w aktach sprawy znajduje się jedynie pismo PWINB informujące o wydanym postanowieniu przez PINB w [...] z dnia 30 lipca 2015 r. nr 19/15 znak NB 7355/04/11-15 9 i o możliwości złożenia dokumentów wraz z wnioskiem o legalizację zabudowy oraz, że postępowanie odwoławcze od nakazu rozbiórki zostało zawieszone. Kolegium uznało, że wobec braku tych postanowień w aktach sprawy nie można stwierdzić, co jest obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o ustalenie warunków zabudowy w ramach legalizacji, czy określony we wniosku przedmiot postępowania jest tożsamy z przedmiotem postępowania legalizacyjnego opisanym w piśmie PWINB z dnia 18 października 2022 r. ponieważ na działce objętej wnioskiem znajdują się dwa budynki oznaczone na mapie jako gospodarcze. Przedmiot postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu już wybudowanego nie może być inny aniżeli określony przez organ nadzoru w postępowaniu legalizacyjnym. W dalszej części Kolegium zarzuciło, że organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie ustalenia czy planowana inwestycja może być uznana za zabudowę zagrodową oraz czy i z jaką powierzchnią gospodarstwa rolnego jest ona funkcjonalnie związana. Te ustalenia są niezbędne dla zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Zdaniem SKO wniosek organu I instancji o spełnieniu przesłanek o których mowa w tym przepisie uznał za przedwczesny. Kolegium stwierdziło, że w ponownym postępowaniu zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego poprzez: - dołączenie do akt sprawy postanowienia PINB w [...] nr 19/15 z dnia 30 lipca 2015 r. znak: NB 7355/04/11-15 w celu ustalenia tożsamości budynku objętego postępowaniem legalizacyjnym z budynkiem objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy; - ustalenie czy działka objęta wnioskiem i jej zabudowa związana jest z prowadzonym przez wnioskodawcę gospodarstwem rolnym, - w zależności od powyższych ustaleń stwierdzenie aktualności przeprowadzonej analizy urbanistyczno-architektonicznej. Z uwagi na powyższe SKO wobec wydania decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. przy koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, uznało za zasadne jej uchylenie. Kolegium wskazało na konieczność powtórzenia całego postępowania, z uwzględnieniem okoliczności podniesionych w decyzji, przy zapewnieniu udziału w postępowaniu jego stronom i następcom prawnym oraz wyjaśnienia przesłanek, którymi organ się kierował przy rozpoznaniu sprawy. Postanowieniem z dnia 13 maja 2025 r. nr SKO.401.ZP.255.37.2025 SKO odmówiło uzupełnienia wyżej opisanej decyzji. K.S. – reprezentowany przez pełnomocnika P.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sprzeciw na decyzję SKO w Rzeszowie z dnia 14 stycznia 2025 r. Zwrócił się o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. poprzez brak przy przekazywaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji – prawidłowego wskazania jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, poprzez ustalenie wszystkich stron postępowania (art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a.), wobec śmierci części uczestników. Zarzucił naruszenie przez Kolegium procedury i prowadzenie postępowania odwoławczego z udziałem nieżyjącego S.G. a także brak ustalenia następców prawnych tej osoby. Skarżący podkreślił, że Kolegium nie rozpoznało żądania w zakresie zawieszenia postępowania odwoławczego do czasu ustalenia spadkobierców wszystkich osób nieżyjących stosownym dokumentem urzędowym: postanowieniem spadkowym lub aktem poświadczenia dziedziczenia. W tym zakresie uzasadnienie decyzji Kolegium nie odnosi się do tego żądania i do zarzutów strony, czym narusza art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Wnoszący sprzeciw podkreślił, że wraz ze złożonym odwołaniem od decyzji Wójta wniósł odwołanie od postanowienia z dnia 28 lutego 2024 r. a wobec braku faktycznego ustalenia spadkobierców Z.G., A.G. i A.C. i nieprawidłowego zastosowania art. 53 ust. 1c u.p.z.p. Wójt bez zweryfikowania spadkobierców powyższych osób błędnie uznał, że nie można ustalić ich adresu. Skarżący zwrócił uwagę, że bez ustalenia stron nie można prawidłowo zastosować art. 49 ust. 1 k.p.a. Ponadto Wójt prowadził postępowanie z udziałem nieżyjącego S. G. i wydał decyzję naruszając art. 97 ust. 1 pkt 1 k.p.a. Wobec nieuprawnionego uniemożliwienia spadkobiercom wyżej wymienionej osoby brania udziału w toczącym się postępowaniu decyzja taka jest nieważna. Skarżący podkreślił także, że sam A.G. brał udział w pogrzebie ww. osoby i zataił tę okoliczność. Gdyby Wójt wskazywał wszystkie strony w swoich orzeczeniach, to tę okoliczność skarżący podniósłby dużo wcześniej. Zwrócił uwagę, że wobec śmierci S.G. wniósł o zawieszenie postępowania przed SKO, do czego organ ten w żaden sposób się nie odniósł. W odpowiedzi na sprzeciw SKO w Tarnobrzegu wniosło o jego oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 7 lipca 2025 r. wnoszący sprzeciw zarzucił, że organ błędnie ustalił stan faktyczny i błędnie zastosował wobec S.G. i jego następców prawnych art. 49 k.p.a. Zarzucił naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak rzetelnej oceny prawnej i faktycznej i odniesienie się do zarzutów odwołania dopiero w odpowiedzi na sprzeciw. Postanowieniem z dnia 15 września 2025 r., sygn. II SA/Rz 835/25 WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 29 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Natomiast zgodnie z art. 64e P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Ogranicza się zatem jedynie do oceny, czy ziściły się przesłanki umożliwiające organowi odwoławczemu wydanie decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. I OSK 2345/21, wyrok NSA z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. I OSK 959/21 – te orzeczenia i następne dostępne w bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem Sąd ocenia czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy, co do jej istoty. Taka wykładnia przepisu wynika również z art. 151a § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rozpoznając sprzeciw, sąd administracyjny zasadniczo nie powinien dokonywać bezpośrednio wykładni prawa materialnego, tym niemniej, jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie. Oceniając zatem, czy zostały należycie wyjaśnione okoliczności sprawy konieczne do jej rozstrzygnięcia, nie można abstrahować od przepisów prawa materialnego. Przepis art. 64e P.p.s.a. należy zatem rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a także winien to czynić w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie (por. wyrok NSA z 13 lutego 2019 r., sygn. II OSK 132/19). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sprzeciwu jest decyzja SKO w Tarnobrzegu z dnia 14 stycznia 2025 r. uchylająca decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 29 lipca 2024 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla istniejącego budynku gospodarczego – legalizacji – na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości C., gmina [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Główne zarzuty podnoszone przez wnoszącego sprzeciw dotyczą naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania w kierunku ustalenia wszystkich stron postępowania, prowadzenia postępowania z udziałem zmarłych osób i brak ustalenia ich następców prawnych a także błędne zastosowanie art. 53 ust. 1c u.p.z.p. Jak wynika z akt sprawy postępowanie o ustalenie warunków zabudowy zainicjował wniosek A.G. z dnia 27 października 2022 r. (data wpływu do organu). Wójt prowadząc postępowanie ustalił, że koniecznym jest ustalenie wszystkich spadkobierców osób nieżyjących, tj. A.G., A.C. i Z.G. i z tej przyczyny, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., postanowieniem z dnia 12 grudnia 2022 r. zawiesił postępowanie do czasu ustalenia wszystkich spadkobierców nieżyjących osób. Następnie organ I instancji, postanowieniem z dnia 28 lutego 2024 r. podjął zawieszone postępowanie wskazując w podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia art. 97 ust. 2 k.p.a. oraz art. 53 ust. 1c u.p.z.p. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że ostatnio wymieniony przepis – art. 53 ust. 1c u.p.z.p. - został dodany na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688 – dalej: "ustawa zmieniająca"). Przepis ten stanowi, że w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym lub nieuzyskania danych pozwalających na ustalenie adresu właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w sposób określony w ust. 1b, zawiadomienia dokonuje się w sposób, o którym mowa w art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisu art. 34 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W konsekwencji Wójt stosując regulację zawartą w tym przepisie, dokonywał zawiadomień poprzez obwieszczenia. Również w ten sam sposób zawiadomił o wydanej decyzji. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy zasadniczą kwestię jaką jest data wszczęcia postępowania. Okoliczność ta w istotny sposób determinuje które przepisy przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy będą miały zastosowanie - tj. przepisy sprzed czy po nowelizacji dokonanej ustawą z 7 lipca 2023 r. Jak stanowi art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie został złożony do organu 27 października 2022 r. (data wpływu) i to z tym dniem nastąpiło wszczęcie postępowania administracyjnego. Wniosek został zatem złożony przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Zauważenia wymaga, że zasadą jest rozstrzyganie przez organ na podstawie aktualnie obowiązującego stanu prawnego. Jednakże co istotne w sprawie, po wszczęciu postępowania, nastąpiła zmiana stanu prawnego. Jak wyżej wskazano ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. dokonano zmiany u.p.z.p. i jak wynika z art. 78 ustawy zmieniającej, zmiana ta weszła w życie z dniem 24 września 2023 r. Na mocy nowelizacji do u.p.z.p. wprowadzono przepis art. 53 ust. 1c. Z regulacji zawartej w tym przepisie skorzystały rozstrzygające w sprawie organy. Sąd zauważa jednakże – co pominęły rozstrzygające w sprawie organy - że w art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej wskazano, że do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. W rozpatrywanej sprawie z uwagi więc na datę wszczęcia postępowania (27 października 2022 r.) należało stosować przepisy u.p.z.p. w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r. (data wejścia ustawy nowelizującej w życie). Jak wynika z powyższego w przedmiotowej sprawie organ nie mógł skorzystać z regulacji zawartej w art. 53 ust. 1c u.p.z.p., tj. zawiadomić poprzez publiczne obwieszczenie o wszczętym postępowaniu i o wydanych w jego toku postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie, na podstawie art. 49 k.p.a. Sąd zauważa, że w toku całego postępowania a także w złożonym odwołaniu oraz wnioskach o uzupełnienie wydanych decyzji wnoszący sprzeciw zarzucał organowi błędne ustalenie kręgu stron postępowania, prowadzenie postępowania z udziałem osób zmarłych, nieustalenie następców prawnych wszystkich zmarłych osób oraz błędne zastosowanie art. 53 ust. 1c u.p.z.p. Sąd podziela tę argumentację, bowiem zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., obowiązkiem organu jest zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Ponadto stosownie do art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W związku z tym postępowanie powinno się toczyć z udziałem wszystkich stron postępowania, a jeżeli któraś z nich nie żyje, to z udziałem jej następców prawnych. Osoba zmarła przed wszczęciem postępowania administracyjnego nie może mieć bowiem przymiotu strony, gdyż jej zdolność prawna wygasa z chwilą śmierci. Jak stanowi art. 30 § 1 k.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Według art. 8 k.c. z chwilą śmierci osoby fizycznej jej zdolność prawna wygasa. Zmarły nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest prowadzenie go wobec osób żyjących. W stosunku do osoby zmarłej nie można ani wszcząć, ani też prowadzić postępowania; nie można też skierować decyzji do osoby zmarłej (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2011 r., I OSK 1603/10). Prowadzenie postępowania administracyjnego bez udziału wszystkich jego stron, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 10 § 1 k.p.a., byłoby dotknięte istotną wadą i mogłoby być kwestionowanie w trybie wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. R. Hauser, Wszczęcie postępowania administracyjnego, RPEiS 1998/1/s.9). Jak już wyżej pokreślono w związku z tym, że sprawa została wszczęta 27 października 2022 r. (data wpływu wniosku) - a więc przed wejściem w życie ustawy 7 lipca 2023 r. – zatem stosownie do art. 59 ust. 1 tej ustawy, nie miał zastosowanie art. 53 ust. 1c w zw. art. 64 ust. 1 u.p.z.p. stanowiący, że w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym lub nieuzyskania danych pozwalających na ustalenie adresu właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w sposób określony w ust. 1b, zawiadomienia dokonuje się w sposób, o którym mowa w art. 49 k.p.a. W przypadku śmierci strony dopiero wykazanie następstwa prawnego prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym przez notariusza jest podstawą dla przyjęcia istnienia legitymacji do bycia stroną postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2016 r., I OSK 1577/15). Z tej przyczyny jako nieprawidłowe należy ocenić prowadzenie przez organ I instancji postępowania z zastosowaniem trybu obwieszczenia o jakim mowa w art. 53 ust. 1c u.p.z.p., skoro przepis ten nie znajdował zastosowania w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Sąd stwierdza, że z uwagi na przebieg postępowania, wynikający z przedstawionych akt oraz z uwagi na ekonomię postępowania zasadnym jest uchylenie decyzji Kolegium, tak by organ w dalszym postępowaniu mógł procedować w oparciu o właściwe przepisy prawa. Powyższe rzutuje bowiem na dalszy przebieg postępowania. Raz jeszcze przypomnieć należy, że z uwagi na wszczęcie postępowania na skutek wniosku inwestora z 27 października 2022 r., w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą odpowiednie przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w wersji obowiązującej przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy Kolegium niezasadnie zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. Warunkiem prawidłowego zastosowania tego przepisu jest pełne i wyczerpujące wskazanie przez organ odwoławczy wszystkich istotnych w sprawie okoliczności zarówno prawnych jak i faktycznych, które muszą zostać uwzględnione przez organ pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. SKO w Tarnobrzegu rozpoznając ponownie odwołanie od decyzji Wójta z 29 lipca 2024 r. uwzględni powyższe uwagi i ocenę prawną Sądu zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że postanowienie o uzupełnieniu decyzji lub o odmowie jej uzupełnienia, wydane w trybie art. 111 k.p.a., nie ma bytu samodzielnego, a pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona, w szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym, zażaleniowym czy też sądowoadministracyjnym. Ponadto z uwagi na to, że postanowienie w przedmiocie uzupełnienia decyzji stanowi dodatkowy składnik decyzji podstawowej, nie podlega odrębnemu zaskarżeniu (por. wyroki NSA: z 23 listopada 2018 r., I OSK 2955/18; z 6 grudnia 2018 r., I OSK 2005/18). Brak samodzielnego bytu postanowienia z 13 maja 2025 r. w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji w rozpoznawanej sprawie oznacza zatem utratę jego bytu prawnego na skutek uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania sądowego składa się wpis sądowy od sprzeciwu w kwocie 100 zł (pkt II wyroku).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę