II SA/Rz 831/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-10-23
NSAnieruchomościŚredniawsa
rozgraniczenie nieruchomościkoszty postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoKodeks cywilnyWojewódzki Sąd Administracyjnyskarżącyorgan administracjigranice działekgeodezja

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, utrzymujące w mocy postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego, obciążając nimi wyłącznie wnioskodawców.

Skarga dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 3.800 zł i obciążeniu nimi wnioskodawców. Wnioskodawcy zarzucali naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 152 k.c., domagając się obciążenia kosztami również właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Sąd uznał, że organy prawidłowo obciążyły kosztami wyłącznie wnioskodawców, ponieważ to z ich inicjatywy wszczęto postępowanie, a właściciel sąsiedniej nieruchomości zaakceptował wskazany przez geodetę przebieg granicy.

Przedmiotem skargi J. K. i G. O. było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 3.800 zł i obciążeniu nimi wnioskodawców. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek skarżących, a dotyczyło sporu o przebieg granicy między ich działką a działką sąsiednią. Wójt umorzył postępowanie administracyjne i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego, jednocześnie ustalając koszty postępowania rozgraniczeniowego i obciążając nimi wnioskodawców. Skarżący wnieśli zażalenie, a następnie skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i k.c. poprzez błędne obciążenie ich kosztami postępowania, mimo że postępowanie toczyło się w interesie wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo obciążyły kosztami wyłącznie wnioskodawców. Sąd podkreślił, że choć art. 152 k.c. stanowi o ponoszeniu kosztów rozgraniczenia po połowie przez sąsiadujących właścicieli, to art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. pozwala na obciążenie kosztami strony, które wynikły z jej winy lub zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie. W niniejszej sprawie, właściciel sąsiedniej nieruchomości zaakceptował przebieg granicy wskazany przez geodetę, podczas gdy skarżący nie zgodzili się z tym ustaleniem. W związku z tym, koszty postępowania zostały zasadnie nałożone na wnioskodawców, którzy zainicjowali postępowanie z powodu subiektywnego poczucia sporności granicy, które nie znalazło obiektywnego potwierdzenia w wynikach postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Koszty postępowania rozgraniczeniowego mogą zostać obciążone wyłącznie wnioskodawcą, jeśli to z jego inicjatywy wszczęto postępowanie, a właściciel sąsiedniej nieruchomości zaakceptował przebieg granicy wskazany przez geodetę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo obciążyły kosztami postępowania rozgraniczeniowego wyłącznie wnioskodawców, ponieważ to z ich inicjatywy wszczęto postępowanie, a właściciel sąsiedniej nieruchomości zaakceptował przebieg granicy wskazany przez geodetę na podstawie dokumentacji geodezyjnej i stanu w terenie. Brak obiektywnego potwierdzenia sporności granicy uzasadnia obciążenie kosztami wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 264 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 262 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 152

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.a. art. 263 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 153

Kodeks cywilny

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.g.k. art. 29 § 1 i 2

Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 31 § 2-4

Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 34 § 1 i 2

Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo obciążyły kosztami postępowania rozgraniczeniowego wyłącznie wnioskodawców, ponieważ to z ich inicjatywy wszczęto postępowanie, a właściciel sąsiedniej nieruchomości zaakceptował przebieg granicy wskazany przez geodetę. Brak obiektywnego potwierdzenia sporności granicy uzasadnia obciążenie kosztami wnioskodawcy, który zainicjował postępowanie z powodu subiektywnego poczucia sporności.

Odrzucone argumenty

Koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny zostać poniesione solidarnie przez właścicieli wszystkich sąsiednich nieruchomości, zgodnie z art. 152 k.c., niezależnie od tego, kto zainicjował postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

Podstawa faktyczna wniosku o rozgraniczenie musi mieć zatem charakter obiektywnie i pozytywnie (co najmniej częściowo) weryfikowalny. Stan sporności lub niepewności przebiegu granic ma bowiem charakter obiektywny i niezależny od subiektywnych ocen jednostki. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej.

Skład orzekający

Joanna Zdrzałka

przewodniczący

Maria Mikolik

sprawozdawca

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego wyłącznie wnioskodawców, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości zaakceptował przebieg granicy wskazany przez geodetę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której jedna strona zaakceptowała ustalenia geodety, a druga nie, co doprowadziło do obciążenia kosztami tej drugiej strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu kosztów postępowania administracyjnego w sprawach rozgraniczeniowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.

Kto płaci za spór o granicę? Sąd wyjaśnia zasady obciążania kosztami postępowania rozgraniczeniowego.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Rz 831/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi J. K. i G. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 24 marca 2025 r. nr SKO.4161/9/2025 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego - oddala skargę -
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. K. oraz G. O. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – matkę S. K. (dalej: "Skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy") z 24 marca 2025 r. nr SKO.4161/9/2025 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek J. K. oraz G. O. działającej przez przedstawiciela ustawowego z 13 września 2023 r. w celu określenia położenia punktów i linii granicznych, utrwalenia tych punktów znakami granicznymi i sporządzenia odpowiednich dokumentów.
Wójt Gminy [...] (dalej: "Organ I instancji", "Wójt") postanowieniem z [...] września 2023 r. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką nr [...] stanowiącą własność J. K. oraz G. O., a działką nr [...] będącą własnością O. G. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Wójta decyzji z [...] lutego 2025r. nr [...] umarzającej postępowanie na etapie administracyjnym i przekazującą sporną sprawę graniczną do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w [...].
Następnie, Wójt Gminy [...] postanowieniem z 11 lutego 2025 r. nr WGP.6830.3.2023, działając na podstawie art. 264 § 1 i 2 w zw. z art. 263 § 1 i art. 262 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."):
– w pkt 1 ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomościami położonymi w miejscowości P., oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z działką nr [...] na kwotę 3.800 zł;
– w pkt 2 kosztami tymi obciążył stronę, a zarazem wnioskodawców postępowania rozgraniczeniowego, tj. J. K. oraz G. O. działającą przez przedstawiciela ustawowego – matkę S. K.;
– w pkt 3 ustalił termin płatności na 14 dni od kiedy postanowienie stanie się ostateczne.
W uzasadnieniu postanowienia Organ I instancji wyjaśnił, że w interesie właścicieli działki nr [...] leżało ustalenie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami, co również było zainicjowane na ich żądanie. Zdaniem Wójta wykonana dokumentacja geodezyjna, która nie odpowiada oczekiwaniom wnioskodawcy nie może być podstawą do obciążenia kosztami rozgraniczenia właściciela działki sąsiedniej, tj. działki nr [...]. Pełnomocnik właścicielki działki nr [...] zaakceptował w pełni granicę wskazaną przez geodetę w terenie i nie domagał się wszczynania postępowania rozgraniczeniowego. Wobec powyższego zasadnym jest obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego wnioskodawców.
Od powyższego postanowienia Skarżący złożyli zażalenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., poprze jego zastosowanie oraz art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.; dalej: "k.c.") poprzez jego niezastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu, że koszty postępowania powinny zostać poniesione wyłącznie przez wnioskodawców, jako osoby w których interesie koszty te zostały poniesione, pomimo że postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie właścicieli wszystkich sąsiednich nieruchomości.
Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i obciążenie kosztami postępowania właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działki ewid. nr [...] solidarnie.
Po rozpoznaniu złożonego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisanym na wstępie postanowieniem z 24 marca 2025 r. nr SKO.4161/9/2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 264 § 1 i 2 i art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Kolegium uznało rozstrzygnięcie Organu I instancji za prawidłowe. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Skarżących z 14 września 2023 r. Następnie Wójt decyzją [...] lutego 2024 r. nr [...] w pkt 1 umorzył postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomościami położonymi w obrębie P. gminy [...], oznaczonymi w ewidencji gruntów jako: działka ewidencyjna nr [...] objęta księgą wieczystą nr [...] będącą własnością w ½ części J. K. oraz w ½ części G. O.; działka ewidencyjna nr [...] objęta księgą wieczystą Nr [...] będącą własnością O. G. na odcinku na jakim graniczą obie działki, od działki nr [...] do granicy z działką nr [...]; w pkt 2 przekazał z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w [...] sporną sprawę graniczną dotyczącą ustalenia przebiegu granic na wymienionym odcinku. Z kolei zaskarżonym postanowieniem Wójt ustalił koszty rozgraniczenia i obciążył nimi wnioskodawców, tj. J. K. oraz G. O. reprezentowaną przez przedstawiciela ustawowego – matkę S. K.
Organ II instancji wyjaśnił, że w trakcie czynności ustalenia przebiegu granic nie doszło do zawarcia ugody, a strony biorące udział rozprawie granicznej nie wykazały zgodnie przebiegu granic nieruchomości na gruncie. W terenie stwierdzono, że ostatni spokojny stan posiadania jest zgodny ze wskazaniem geodety. Uprawniony geodeta podczas rozprawy granicznej poinformował obecne strony o konieczności ustalenia spornej granicy w trybie sądowym, ze względu na to, iż zostały wyczerpane wszystkie możliwości prawne i techniczne na ustalenie spornej granicy w tego typu postępowaniu.
Wobec powyższego, w ocenie SKO, z uwagi na to, że postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte zostało na wniosek J. K. i G. O. działającej przez przedstawiciela ustawowego oraz odmowę zawarcia ugody przez S. K. zasadnym jest obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego wnioskodawców w całości.
SKO podało, że podczas rozprawy w terenie stwierdzono, że ostatni spokojny stan posiadania jest zgodny ze wskazaniem geodety, który w znacznej mierze pokrywa się ze wskazaniem pełnomocnika właścicielki działki sąsiadującej nr [...] – T. G., który zaakceptował go w pełni. W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, Organ I instancji orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., zasadnie obciążył kosztami rozgraniczenia stronę, która żądała wszczęcia postępowania, bowiem nie było stanu sporności czy niepewności co do przebiegu granic nieruchomości.
Zdaniem SKO, zarzuty zażalenia, w których Skarżący domagają się obciążenia kosztami postępowania właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...] solidarnie, nie zasługują na uwzględnienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, J. K. oraz G. O. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego – matkę S. K. zarzucili naruszenie prawa materialnego, a to art. 262 §1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego zastosowanie oraz art. 152 k.c., poprzez jego niezastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu, że koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny zostać poniesione wyłącznie przez wnioskodawców, jako osoby w których interesie koszty te zostały poniesione, pomimo że postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie właścicieli wszystkich sąsiednich nieruchomości, skutkujące błędnym obciążeniem kosztami postępowania wyłącznie wnioskodawców.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wnieśli uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Organu I instancji, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - pisma Skarżących do O. G. z 1 września 2023 r., wraz z dowodem nadania, na okoliczność istnienia pomiędzy stronami postępowania sporu, co do przebiegu granicy.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący podali, że konieczność wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego wynikała z potrzeby ustalenia prawnych granic przedmiotowych nieruchomości. Stały się one sporne po zleceniu wykonania prac geodezyjnych przez sąsiadów - w 2011 r. Prace te zostały zwieńczone decyzją Starosty Powiatu [...] z [...] września 2011 r. (znak sprawy: [...]).
W ocenie Skarżących granice nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], w wyniku przeprowadzenia powyższych prac są błędne i nie odpowiadają granicom prawnym. Powyższe prace geodezyjne zostały wykonane w sposób nierzetelny, zaś granice nieruchomości ustalone w oparciu o punkty nie stanowiące znaków granicznych.
W świetle powyższego uzasadnione jest przyjęcie, że pomiędzy stronami co najmniej od 2011 r. istniał spór, co do przebiegu przedmiotowych granic. Nie sposób przyjąć, iż fakt ustalenia przez geodetę w toku postępowania rozgraniczeniowego, iż przebieg spornej granicy odpowiada dotychczasowym wpisom w ewidencji gruntów, uzasadnia automatycznie uznanie niesporności granic. Powyższe założenie prowadziłoby do błędnej konkluzji, iż ustalenie sporności granic nieruchomości, zależy od wyniku rozgraniczenia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. W ocenie Sądu Organy I oraz II instancji nie naruszyły prawa, obciążając kosztami postępowania rozgraniczeniowego wyłącznie Skarżących.
Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie określają zasad ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zasady te reguluje art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, dalej: k.c.) oraz przepisy art. 262 § 1 i 264 § 1 k.p.a. Z art. 152 k.c. wynika, że właściciele gruntów sąsiadujących ponoszą po połowie koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych. Zgodnie zaś z art. 262 § 1 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2).
Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 k.p.a.). Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie.
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, sąd stwierdził, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może - uwzględniając normę art. 152 k.c. - obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jaki i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 Kodeksu cywilnego z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2023 poz. 1752 ze zm., dalej: "p.g.k."), które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Konsekwentnie należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. NSA wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej.
Niemniej jednak w orzecznictwie NSA wskazuje się, że powyższe nie oznacza, że w każdym przypadku organ, prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe, musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby biorące w nim udział. We wspomnianej wyżej uchwale NSA dopuścił bowiem jedynie możliwość obciążenia właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami, nie stwierdzając jednak kategorycznie, że tego rodzaju rozstrzygnięcie musi zawsze zapaść w takim postępowaniu (wyrok NSA z 18 stycznia 2021 r., I OSK 1902/20 i cyt. tam wyrok NSA z 16 maja 2019 r. I OSK 1813/17). Przeciwne stanowisko ograniczałoby bowiem organowi swobodę stosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym przepisu art. 262 § 1 k.p.a., a więc swobodę w ocenie, które z wygenerowanych w toku postępowania kosztów strona powinna ponieść w związku z tym, że albo wynikły one z jej winy albo zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 1 sierpnia 2019 r., II SA/Go 301/19). Orzeczenie o kosztach postępowania następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Postanowienie dotyczące kosztów postępowania powinno zatem uwzględniać rozstrzygnięcie organu co do meritum sprawy. Stąd też podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, organ musi brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie, a w tym ostatnim przypadku - w jakim stosunku.
Sąd podziela również pogląd WSA w Krakowie, który w wyroku z 5 lutego 2024 r., III SA/Kr 1458/23, podkreślił konieczność oceny ad casum, wskazując na takie okoliczności jak to, czy istniał spór co do przebiegu linii granicznej, czy też chodziło jedynie o wznowienie znaków granicznych, jakie czynności podejmowała strona i pozostali uczestnicy w toku postępowania rozgraniczeniowego i czym było to podyktowane. Tym samym rozkład kosztów powinien odzwierciedlać rzeczywisty zakres sporności lub niepewności. Podział kosztów powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w tym stanowiska stron postępowania, wolę uniknięcia lub zakończenia sporu, zasadność wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie co do całej granicy. WSA podkreślił, że takie podejście realizuje zasady sprawiedliwego rozdziału obowiązków między strony postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu Kolegium w okolicznościach tej sprawy postąpiło prawidłowo, utrzymując w mocy postanowienie obciążające kosztami postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 3.800 zł wyłącznie Skarżących (współwłaścicieli działki nr [...]). Postępowanie rozgraniczeniowe (umorzone na mocy decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2025r.) dotyczyło odcinka granicy pomiędzy działkami nr [...] (współwłasność Skarżących) oraz nr [...] (własność O. G.). W trakcie postępowania rozgraniczeniowego, wszczętego na wniosek Skarżących geodeta wskazał przebieg granicy na podstawie danych z operatów przyjętych do zasobu geodezyjnego. Do rozgraniczenia wykorzystano mapę ewidencji gruntów po modernizacji. Geodeta oznaczył również granicę według ostatniego spokojnego stanu posiadania (zgodnie z stanem istniejącym na gruncie) i stwierdził, że granica ta pokrywa się ze wskazaniem wynikającym z danych z zasobu. Pełnomocnik O. G. uznał granicę wskazaną przez geodetę. Ze wskazaniem geodety nie zgodziła Się S. K. – jako przedstawiciel ustawowy małoletniej G. O., której wskazanie różniło się ze wskazaniem geodety o 4,45m w pkt 707 i 4,85m w pkt 1753 w stronę działki nr [...].
Zasadniczą przesłanką wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego na wniosek jednego z właścicieli nieruchomości sąsiadujących jest stan sporności lub niepewności co do przebiegu granic tych nieruchomości (art. 153 k.c. w zw. z art. 29 ust. 1 p.g.k.). Powyższy stan sporności lub niepewności nie może być rozumiany subiektywnie jako wyraz jednostkowej oceny jednego z właścicieli, lecz musi znaleźć następcze potwierdzenie w wynikach postępowania rozgraniczeniowego. Podstawa faktyczna wniosku o rozgraniczenie musi mieć zatem charakter obiektywnie i pozytywnie (co najmniej częściowo) weryfikowalny. Jeśli bowiem stan sprawy będzie przedstawiał się w ten sposób, że wniosek o rozgraniczenie okaże się całkowicie lub częściowo nieuzasadniony (położenie punktów i linii granicznych w terenie będzie odpowiadało w całości lub w części stanowi wynikającemu z wiążącej dokumentacji, w tym operatu geodezyjno-kartograficznego), to brak będzie podstaw, aby strona postępowania niebędąca wnioskodawcą (właściciel sąsiadującej nieruchomości) została obciążona w równej mierze kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek strony, w której subiektywnym przekonaniu przebieg granicy w całości lub w części był sporny lub niepewny. Stan sporności lub niepewności przebiegu granic ma bowiem charakter obiektywny i niezależny od subiektywnych ocen jednostki. Podmiot żądający rozgraniczenia powinien zatem rozważnie i stosownie do istniejących potrzeb wyznaczyć zakres wniosku (por. art. 29 ust. 2 p.g.k.), gdyż nie do zaakceptowania jest rozwiązanie, w ramach którego – niezależnie od potwierdzenia stanu sporności lub niepewności w ocenie wnioskodawcy – koszty rozgraniczenia obciążały w takim samym zakresie pozostałych właścicieli nieruchomości sąsiadujących, jeśli właściciele ci wskazywali stan wynikający z dokumentacji geodezyjno-kartograficznej i stan ten okazał się w całości albo w części miarodajny i aktualny (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 22 września 2020r., II SA/Rz 543/20, dost. baza CBOSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem pełnomocnik właściciela działki o nr [...] zaakceptował przebieg granicy, wskazany przez geodetę na podstawie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej oraz stanu w terenie (wzdłuż istniejących betonowych słupków). W tej sytuacji nie zachodzą podstawy do tego, aby właściciela działki o nr [...] obciążać kosztami postępowania rozgraniczeniowego, które zostało wszczęte z wyłącznej inicjatywy Skarżących, którzy nie akceptują przebiegu granicy wyznaczonej przez geodetę na podstawie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej i położenia punktów granicznych w terenie. Strona niebędąca wnioskodawcą zaakceptowała przebieg granicy odpowiadający stanowi geodezyjnemu i kartograficznemu wskazanemu przez geodetę. W tej sytuacji nie ma podstaw do obciążania właściciela działki nr [...] kosztami postępowania rozgraniczeniowego.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę