II SA/RZ 829/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając spółkę za podmiot urządzający gry hazardowe na automatach mimo jedynie dzierżawy powierzchni.
Spółka A zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Spółka twierdziła, że jedynie dzierżawiła powierzchnię w swojej stacji paliw firmie B, która instalowała i obsługiwała automaty. Sąd uznał jednak, że umowa dzierżawy miała charakter pozorny i świadczyła o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym, a spółka A aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier, co uzasadniało nałożenie kary.
Sprawa dotyczyła skargi spółki "A." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o wymierzeniu spółce kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Automaty te, należące do firmy B, były zainstalowane na stacji paliw należącej do spółki A na podstawie umowy dzierżawy. Spółka A argumentowała, że jedynie udostępniała powierzchnię i nie miała związku z urządzaniem gier. Sąd pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, oddalił skargę, uznając, że umowa dzierżawy była pozorowana i świadczyła o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym między spółką A a firmą B. Sąd podkreślił, że postanowienia umowy, takie jak powiązanie czynszu z eksploatacją automatów, obowiązek informowania o uszkodzeniach urządzeń oraz zapewnienie obsługi prawnej przez dzierżawcę, wykraczały poza ramy zwykłej umowy dzierżawy. Sąd uznał, że spółka A aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier, zapewniając lokal i sprawując nadzór nad urządzeniami, co kwalifikowało ją jako podmiot urządzający gry hazardowe w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych ani materialnych, a także prawidłowo zastosował przepisy obowiązujące w dacie popełnienia czynu, w tym wysokość kary pieniężnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa dzierżawy ma charakter pozorny i świadczy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym, a dzierżawiący aktywnie uczestniczy w procesie urządzania gier, zapewniając lokal i sprawując nadzór nad urządzeniami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia umowy dzierżawy, takie jak powiązanie czynszu z eksploatacją automatów, obowiązek informowania o uszkodzeniach, zapewnienie obsługi prawnej przez dzierżawcę, oraz fakt, że czynsz był płatny od wyjęcia gotówki z automatu, świadczą o tym, że spółka A nie ograniczała się do zwykłego udostępnienia powierzchni, lecz aktywnie uczestniczyła w przedsięwzięciu urządzania gier hazardowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.g.h. art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Definicja gier na automatach jako gier na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
u.g.h. art. 2 § ust. 4
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Wygrana rzeczowa obejmuje możliwość przedłużania gry bez wpłaty stawki lub rozpoczęcia nowej gry za wygrane punkty.
u.g.h. art. 2 § ust. 5
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Definicja gry na automacie obejmuje gry urządzane w celach komercyjnych, inicjowane przez zakredytowanie, w lokalu ogólnie dostępnym.
u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Kara pieniężna podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (w brzmieniu obowiązującym w 2015 r.).
u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Kara pieniężna wynosiła 12.000 zł od każdego automatu (w brzmieniu obowiązującym w 2015 r.).
u.g.h. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.g.h. art. 90
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 91
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw art. 1 § pkt 67
Ordynacja podatkowa art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.g.h. art. 8
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa dzierżawy była pozorna i świadczyła o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym. Spółka A aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier, zapewniając lokal i sprawując nadzór nad urządzeniami. Automaty spełniały definicję automatów do gier hazardowych zgodnie z ustawą. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny.
Odrzucone argumenty
Spółka A jedynie dzierżawiła powierzchnię i nie miała związku z urządzaniem gier. Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego (np. przesłuchanie świadków). Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
umowa dzierżawy miała na celu organizację przedsięwzięcia, polegającego na połączeniu składników majątkowych jakimi dysponowały strony tej umowy (lokalem użytkowym wydzierżawiającego oraz automatami dzierżawcy) w celu urządzaniu gier hazardowych. płatność czynszu dzierżawnego nie została powiązana z samym udostępnieniem powierzchni lokalu, lecz z okresem funkcjonowania urządzeń, umieszczonych w lokalu. skarżący miał interes ekonomiczny, aby z eksploatacji automatu czynsz pobierać regularnie, a co za tym idzie dbać o ten automat aby zawsze był sprawny. nie można również pominąć, że dzierżawca w ww. ramowej umowie dzierżawy zobowiązał się do zapewnienia wydzierżawiającemu obsługi prawnej związanej z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym zakresie, uzgodnionym wcześniej między stronami. Odpowiedzialność administracyjna na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ma obiektywny charakter i nie jest uzależniona od stopnia świadomości co do braku podstaw prawnych do prowadzenia tego rodzaju działalności.
Skład orzekający
Grzegorz Panek
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Niedobylska
członek
Jacek Boratyn
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'urządzającego gry' w kontekście umów dzierżawy powierzchni pod automaty do gier hazardowych, obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2015 roku; specyfika umowy dzierżawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zakwalifikować umowę dzierżawy jako próbę obejścia prawa i ukarania podmiotu, który pozornie nie miał związku z nielegalną działalnością. Pokazuje to złożoność odpowiedzialności prawnej w kontekście gier hazardowych.
“Czy dzierżawa powierzchni pod automaty to gra hazardowa? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 24 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 829/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2020-10-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-08-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Grzegorz Panek /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Boratyn Małgorzata Niedobylska Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane II GSK 349/21 - Wyrok NSA z 2024-05-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 2 ust. 3, 4, 5, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS), po rozpoznaniu odwołania A (dalej: skarżąca, spółka), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości łącznej 24.000,00 zł z tytułu urządzania gier na automatach Apollo Games nr [...], Apex Hot Multi Magic Fruits [...]poza kasynem gry. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] sierpnia 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego na podstawie postanowienia prokuratora z Prokuratury Rejonowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. sygn. [...] przeprowadzili czynności procesowe na stacji paliw [...] w L, należącej do A. Jak wynika ze sporządzonej notatki służbowej, w trakcie tych czynności stwierdzono, że w lokalu znajdują się dwa urządzenia wyglądem przypominające typowe automaty do gier hazardowych tj.: Apollo Games nr [...] i Apex Hot Multi Magic Fruits [....]. Urządzenia były włączone i gotowe do gry. Następnie dokonano oględzin ww. urządzeń oraz przeprowadzono na nich eksperymenty procesowe. Urządzenia nie posiadały rejestracji wymaganej dla automatów do gier. Znajdowały się w lokalu na podstawie umowy dzierżawy zawartej między A (dalej: A) a B (dalej: B). W wyniku przeprowadzonego eksperymentu procesowego ustalono, że urządzenia, na których przeprowadzono gry są automatami do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 201, poz.1540 ze zm.), dalej: u.g.h. ponieważ: - są urządzeniami elektronicznymi typu video, - wszystkie urządzenia przyjmują pieniądze, co świadczy o komercyjnym charakterze urządzanych gier, - przebieg gier ma charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne ani od woli ani od zręczności grającego, - urządzenia są wyposażone w element pozwalający na wypłatę środków pieniężnych, tzw. hopper i umożliwiają ich wypłatę bezpośrednio z automatu, - po uzyskaniu wygranej, pojawia się możliwość skorzystania z dodatkowej opcji polegającej na podwajaniu wygranych punktów, przy czym grający nie ma żadnego wpływu na wynik tego podwojenia, - urządzenia umożliwiają uzyskiwanie wygranych punktowych, przekazywanie ich na licznik kredytowy i sumowanie z punktami kredytowymi uzyskiwanymi w wyniku wpłaty pieniędzy do urządzenia, - na automatach możliwe jest rozgrywanie gier w trybie autostart całkowicie bez udziału gracza, Na podstawie powyższego stwierdzono, że urządzenia na których przeprowadzono eksperyment są automatami do gier w rozumieniu art. 2 u.g.h. Następnie w dniach: [...] sierpnia 2016 r. i [...] sierpnia 2016 r. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej przeprowadził specjalistyczne badania zatrzymanych urządzeń, a ich wyniki ujęto w sposób następujący: - gry rozgrywane są na urządzeniach elektronicznych, - w grach na automatach można uzyskać wygrane pieniężne; program gier, budowa zewnętrzna oraz budowa wewnętrzna automatów pozwala na uzyskanie wygranej pieniężnej; automaty wyposażone są w urządzenie wypłacające - tzw. hopper, - w grach na automatach można uzyskać wygrane rzeczowe pozwalające na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach, - przebieg gier ma charakter losowy, zawierając tym samym element losowości, otrzymywane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli i zręczności grającego. - warunkiem rozpoczęcia rozgrywania gier na automatach jest ich zakredytowanie przez grającego poprzez wprowadzenie monet do akceptora monet lub banknotów do akceptora banknotów. Badania podsumowano stwierdzeniem, że gry prowadzone na badanych automatach zawierają się w definicji gier na automatach określonej w art.2 ust.3 u.g.h., zaś możliwość rozpoczęcia nowych gier za punkty uzyskane w wyniku wygranej zawiera się w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art.2 ust.4 ww. u.g.h. W trakcie prowadzonego postępowania w dniu [...] sierpnia 2015 r. przeprowadzono również dowód z przesłuchania świadka J G - funkcjonariusza z Urzędu Celnego, z którego wynika, że świadek w dniu [...] sierpnia 2015 r. na stacji paliw [...] w L, należącej do A stwierdził istnienie dwóch włączonych i gotowych do gier automatów. Świadek z urzędu posiadał wiedzę o braku przez ten podmiot koncesji na urządzanie gier hazardowych oraz, że w lokalu tym były już wcześniej zatrzymywane nielegalne automaty do gier, a mianowicie zatrzymano dwa nielegalne automaty w maju 2015 r. Następnie w dniu [...] sierpnia 2015 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania świadka S C - kierownika kontrolowanej stacji paliw, który zeznał, że znajdujące się na stacji paliw automaty zostały wstawione około 3 miesiące wcześniej, ale świadek nie był przy tym obecny. Świadek nie znał okoliczności podpisania umowy dzierżawy. Wskazał, że automaty znajdowały się w oddzielnym pomieszczeniu w budynku stacji paliw i świadek nie miał wobec nich żadnych obowiązków. Nadzór nad nimi sprawował operator B - C, którego nazwiska nie zna. Świadek zeznał, że w razie potrzeby tj. usterki bądź braku środków na wypłaty wygranych z automatów dzwonił do operatora C, który przyjeżdżał i załatwiał te sprawy. Z zeznań świadka wynika, że automaty były włączone do sieci przez okres pracy stacji, a wyłączał je pracownik, który w danej chwili był na zmianie, zaś całość spraw związanych z automatami była realizowana przez operatora i zarząd firmy. W toku postępowania przesłuchano również W P - jedynego udziałowca i prezesa jednoosobowego zarządu A który zeznał, że na stacjach należących do spółki A wydzierżawiono firmie B część lokalu. Świadek deklarował brak wiedzy na temat osób, które wstawiły do stacji paliw automaty i kto je obsługiwał. Według zeznań świadka na pewno to nie był nikt z pracowników stacji. Organ I instancji pozyskał również uwierzytelnioną ramową umowę dzierżawy części lokalu, podpisaną dnia [...] czerwca 2015 r. zawartą pomiędzy wydzierżawiającym - A Stacja Paliw [...] w L a dzierżawcą - B z ustalonym czynszem miesięcznym w wysokości 2.000,00 zł wraz z aneksem i listami aktualizacyjnymi wstawianych automatów oraz fakturami VAT. W związku z powyższymi ustaleniami, Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego, decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., opisaną na wstępie wymierzył A karę pieniężną w łącznej wysokości 24.000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automatach Apollo Games nr [...] i Apex Hot Multi Magic Fruits [....]. Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zobowiązanie organu I instancji do przeprowadzenia dowodów w postaci przesłuchania w charakterze świadków: członków zarządu spółki B, ponowne przesłuchanie W P oraz ustalenie i przesłuchanie w charakterze świadka osób, które zajmowały się serwisowaniem automatów do gier. Jednocześnie podniesiono zarzut naruszenia przepisów: - art. 187 § 1, art. 122, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa), poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz oparcie decyzji na niepełnym oraz niedostatecznie rozpatrzonym materiale dowodowym, co doprowadziło do błędnego uznania spółki A za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy spółka ta jedynie wydzierżawiała powierzchnię w swoim lokalu, - art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 u.g.h., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu spółki A za urządzającego gry na ww. automatach w sytuacji, gdy spółka ta jedynie wydzierżawiała powierzchnię w swoim lokalu.. DIAS, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zatrzymane na stacji paliw [...] urządzenia spełniały wszystkie cechy automatów do gier hazardowych, co udowodniono w toku postępowania przeprowadzając eksperymenty z gier oraz poddając je badaniom laboratoryjnym. Wnioski wynikające z tych czynności w sposób jednoznaczny potwierdzają istnienie cech koniecznych do uznania tychże urządzeń za automaty do gier hazardowych w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Odnosząc się do kwestii podmiotu urządzającego gry na automatach poza kasynem gry DIAS wskazał, że na podstawie umowy dzierżawy A wydzierżawiła część powierzchni w lokalu stacji paliw [...] w L, umożliwiającą zainstalowanie urządzeń do gier, na których dzierżawca, tj. B będzie prowadziła działalność gospodarczą. Wydzierżawiający zobligowany został w umowie do niezwłocznego informowania dzierżawcy o przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń. W zamian dzierżawca zobowiązał się w umowie do zapewnienia wydzierżawiającemu, czyli A obsługi prawnej związanej z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym zakresie, uzgodnionym wcześniej między stronami umowy. Czynsz miesięczny z tytułu umowy dzierżawy ustalono w wysokości 2.000,00zł, płatny od chwili uruchomienia urządzeń do miesiąca, w którym urządzenie przestało być eksploatowane (włącznie). W umowie znajdowała się również klauzula, że w przypadku nieeksploatowania urządzenia obowiązek zapłaty czynszu aktualizuje się w miesiącu, w którym rozpoczęła się eksploatacja urządzenia lub urządzenie dotychczas eksploatowane zostało zastąpione nowym uruchomionym urządzeniem. Ponadto ustalono, że czynsz dzierżawny jest płatny w dniu wyjęcia gotówki przez przedstawiciela dzierżawcy a dzierżawca wystawi fakturę w dniu wyjęcia gotówki z urządzeń i dokona jej wysyłki w terminie do 20-go dnia miesiąca po miesiącu, w którym doszło do wyjęcia gotówki. W dniu [...] sierpnia 2015 r. do ww. umowy dzierżawy zawarto aneks, w którym A wyraziła zgodę na wystawianie w jej imieniu i na jej rzecz faktur z tytułu czynszu przez dzierżawcę, tj. B. DIAS wskazał, że w aktach sprawy znajdują się faktury VAT za miesiące od czerwca 2015 r. do listopada 2015 r. Do umowy dzierżawy dołączono ponadto trzy dokumenty o nazwie: "Lista aktualizacji urządzeń do umowy dzierżawy powierzchni", opieczętowane pieczątkami spółki A oraz podpisane przez zleceniobiorcę o nazwisku B. Organ z urzędu posiadał wiedzę, ze B B był przedstawicielem spółki B. W związku z powyższym DIAS uznał, że rola władającego lokalem, czyli A w przedsięwzięciu urządzania gier na zatrzymanych automatach nie budzi wątpliwości. Rola ta bowiem nie ograniczała się do udostępnienia części lokalu, ale generowała po stronie wydzierżawiającego dodatkowe obowiązki, odbiegające znaczenie od typowych cywilistycznych ciężarów nałożonych przez Kodeks Cywilny na tę stronę umowy dzierżawy. DIAS nie dał wiary temu, że A nie wiedziała co się na dzierżawionej powierzchni dzieje, ograniczając swój udział tylko do zawarcia umowy i pobierania z tego tytułu czynszu. Organ odwoławczy wskazał, że cała umowa jest tak skonstruowana, że jej przedmiot, czyli dzierżawa powierzchni jest ściśle powiązana z automatami do gier, ustawionymi na tej powierzchni. DIAS zwrócił uwagę, że w umowie nie określono wielkości dzierżawionej powierzchni, od której, w normalnych warunkach zależy wysokość czynszu, ale określono ją jako umożliwiającą zainstalowanie urządzeń do gier, na których dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą. Nie skonkretyzowano ilości urządzeń, ani ich gabarytów. Powyższe, zdaniem DIAS daje podstawy do uznania, że pomiędzy stronami umowy istniał o wiele ściślejszy związek niż z umowy miał wynikać. Świadczy o tym również kolejny zapis umowy, w którym dzierżawca, czyli B zobowiązał się do zapewnienia wydzierżawiającemu obsługi prawnej związanej z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym zakresie, uzgodnionym wcześniej między stronami. Organ odwoławczy stwierdził, że takie zobowiązanie dzierżawcy względem wydzierżawiającego nie jest typowym elementem umowy dzierżawy. DIAS zwrócił również uwagę, że ta obsługa prawna nie miała dotyczyć przedmiotu dzierżawy sensu stricto, ale funkcjonowania i eksploatacji urządzeń, z którymi spółka A nie miała żadnego związku. W ocenie DIAS powyższy zapis umowy stanowi dowód współpracy stron umowy w procederze urządzania gier na automatach, ścisłego porozumienia i związku gospodarczego, ukierunkowanego na obopólne czerpanie korzyści z funkcjonowania i eksploatacji automatów. Organ odwoławczy wskazał również, że z jednego z zapisów umowy wynika, że zakres obsługi prawnej został między stronami uzgodniony wcześniej. Oznacza to, że miał on formę umowy ustnej a szczegóły tych uzgodnień były na tyle istotne, że wzmiankowano o nich w umowie. Nie znalazły się jednak w umowie, gdyż w ocenie organu odwoławczego umowa dzierżawy miała stwarzać pozór umowy zawartej na zasadach ogólnych. DIAS przyjął założenie, że gdyby strona skarżąca nie miała żadnego, oprócz udostępnienia powierzchni, obowiązku i żadnego związku z urządzaniem gier na ustawionych na tej powierzchni automatach, to nie potrzebowałby również obsługi prawnej z tym związanej, a już z pewnością nie obsługi prawnej ze strony potencjalnego przeciwnika procesowego, tj. drugiej strony umowy dzierżawy. O faktycznym charakterze omawianej umowy dzierżawy świadczy również, zdaniem DIAS, powiązanie momentu płatności czynszu dzierżawnego z automatami. Dzierżawca miał uiszczać miesięczny czynsz należny od chwili uruchomienia urządzeń do miesiąca, w którym urządzenie przestało być eksploatowane (włącznie). Umowa przewidywała również, że w przypadku braku eksploatacji urządzenia, obowiązek zapłaty czynszu aktualizował się w miesiącu, w którym rozpoczęła się eksploatacja urządzenia lub urządzenie dotychczas eksploatowane zostało zastąpione nowym uruchomionym urządzeniem. DIAS wywiódł, że strony umowy uzależniły czynsz nie od wielkości dzierżawionej powierzchni, której właśnie dlatego w umowie brak, ale wyłącznie od faktu uruchomienia urządzeń i ich działania. Zapłatę czynszu uzależniono nawet nie od momentu instalacji automatu, ale od chwili jego uruchomienia. W tym kontekście spójny jest zapis, w którym A zobligowana została do niezwłocznego informowania dzierżawcy o przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń. Okoliczność ta świadczy o zobowiązaniu się spółki A do pełnienia nadzoru nad zainstalowanymi przez dzierżawcę urządzeniami i ich stanem. Użycie sformułowania niezwłocznie świadczy zdaniem DIAS o konieczności sprawowania permanentnego nadzoru nad sprawnym przebiegiem gier na urządzeniach. Był to dodatkowy obowiązek, odbiegający od warunków typowej umowy dzierżawy. DIAS wskazał również, że dowodem świadczącym o ścisłej zależności realizacji umowy dzierżawy od faktycznych dochodów uzyskiwanych z urządzanych gier na automatach były klauzula umowna, zgodnie z którą czynsz miał być płatny w dniu wyjęcia gotówki z automatu przez przedstawiciela dzierżawcy. O współpracy spółki A z dzierżawcą czyli B świadczą również listy aktualizacyjne wstawianych do dzierżawionego lokalu automatów do gier, opieczętowane przez A i podpisane przez przedstawiciela spółki B B B. W dokumentach tych obie strony umowy potwierdzały, jakie automaty w poszczególnych okresach zostały ulokowane na dzierżawionej powierzchni. DIAS zwrócił uwagę, że gdyby umowa dzierżawy miała zwykły wymiar, wówczas rola wydzierżawiającego kończyłaby się faktycznie na udostępnieniu dzierżawcy powierzchni użytkowej. Fakt wydania automatów przez dzierżawcę wydzierżawiającemu, a następnie fakt zwrotu przez A tych urządzeń dzierżawcy świadczy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym, w którym obie strony są zaangażowane i aktywnie uczestniczą, dokonując rotacji automatami, troszcząc się o prawidłowy, przynoszący w efekcie zysk, przebieg procederu urządzania gier na automatach. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że B B - przedstawiciel dzierżawcy, określany był w ww. listach zleceniobiorcą, co w świetle opisanych list aktualizacyjnych, ma sens tylko wtedy, gdy zleceniodawcą, a więc odbierającym i zwracającym automaty jest spółka A. DIAS wziął również pod uwagę, że na przestrzeni niespełna półtora roku na stacjach paliw należących do A zatrzymano łącznie 29 automaty do gier hazardowych w tym 6 automatów na stacji paliw [...] w L. Dodatkowo z załączonych do umowy dzierżawy faktur VAT, wystawionych przez A na rzecz B zwłaszcza za czerwiec 2015 r. i lipiec 2015 r. wynika, że co najmniej w tych miesiącach spółka A dysponowała automatami do gier zainstalowanymi również na innych jej stacjach. W ocenie organu odwoławczego powyższe jednoznacznie świadczy o tym, że strona postępowania wypełniała znamiona pojęcia urządzającego grę, a co za tym idzie, jest adresatem normy prawnej z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Tym samym spółka A, jako urządzająca gry na automatach poza kasynem gry jest podmiotem wymiaru z tego tytułu kary pieniężnej w wysokości po 12.000 zł od każdego automatu, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w jego brzmieniu obowiązującym w dniu ujawnienia zdarzenia. Spółka A, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję DIAS z dnia [...] maja 2020 roku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie w całości decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. : - art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, 180 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 122 Ordynacji podatkowej, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co do rzeczywistych czynności podejmowanych przez A w stosunku do automatów; oparcie decyzji na niekompletnym materiale dowodowym, poczynienie naruszających interesy skarżącej ustaleń faktycznych, podczas gdy prawidłowe przeprowadzenie postępowania, wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i rzetelna jego ocena powinny prowadzić do wniosku, że w przypadku skarżącej brak jest podstaw do wymierzenia kary pieniężnej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że skarżąca jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy jedynie wydzierżawiała powierzchnię w swoim lokalu B; - art. 138 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji gdy w okolicznościach sprawy brak było podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji; Skarżąca zarzuciła również naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 u.g.h., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na objęciu dyspozycją tego przepisu skarżącej, skutkujące błędnym uznaniem jej za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry, podczas gdy prawidłowe przeprowadzenie postępowania, wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i rzetelna ocena powinny prowadzić do wniosku, że w przypadku skarżącej brak jest podstaw do wymierzenia kary pieniężnej, gdyż strona jedynie wydzierżawiała powierzchnię w swoim lokalu spółce B.. Skarżąca stanęła na stanowisku, że bez znaczenia pozostają przywołane przez DIAS postanowienia umowy dzierżawy, nakładające na spółkę, jako wydzierżawiającego, podstawowe obowiązki z uwzględnieniem charakteru przedmiotu dzierżawy, jakim jest powierzchnia użytkowa udostępniona w celu prowadzenia przez dzierżawcę własnej działalności gospodarczej. Treść zeznań kierownika stacji paliw S C czy tez pracownika stacji J G, przedłożone przez skarżącą faktury VAT czy też zeznania prezesa zarządu A w żaden sposób nie wskazują na to, że skarżąca wykonywała jakiekolwiek czynności właściwe dla urządzania gier w rozumieniu u.g.h. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżąca podniosła, że organ winien był przed wydaniem zaskarżonej decyzji przesłuchać w charakterze świadka członków zarządu B na okoliczność: - czy spółka B poinformowała przy podpisaniu umowy dzierżawy lokalu prezesa zarządu A W P jaki charakter mają automaty do gier; - czy prezes zarządu A W P mógł w tamtym czasie samodzielnie ustalić, że automaty do gier na stacji to te zakazane wg prawa; - jaki wpływ A miała na funkcjonowanie automatów; - kto odpowiadał za stan techniczny i serwisowanie urządzeń i czy odpowiadał za niego A; - dokąd trafiały pieniądze zgromadzone w automacie, czy do A; - kto zajmował się transferem środków zgromadzonych w automatach; - czy pracownicy A brali udział w organizowaniu gier i czy otrzymywali oni za to wynagrodzenie. Dodatkowo skarżąca zarzuciła, że organ nie przesłuchał w charakterze świadka prezesa zarządu spółki A, W P - na okoliczności istotne, przez organ nie ustalone tj.: - czy W P miał świadomość urządzania przez spółkę B gier na automatach niezgodnie z u.g.h.; - jaki był zakres obowiązków spoczywających na A, jako wydzierżawiającym; - czy spółka A czerpała zyski z prowadzonych na tych automatach gier, a jeśli tak, to w jakiej wysokości; - czy pracownicy spółki A informowali o braku środków wystarczających na wygrane w automatach odpowiednio spółkę B; - czy pracownicy A objaśniali komukolwiek zasady gry na tych automatach; - czy wykonywali inne czynności związane z funkcjonowaniem automatu; - czy spółka A pośredniczyła we właściwej eksploatacji urządzeń; - czy A posiadała jakichkolwiek prawa do automatu, uprawnienia do pozyskiwania środków pieniężnych znajdujących się w automatach; - czy w tamtym okresie, grający zgłaszali roszczenia reklamacyjne związane z funkcjonowaniem automatów wydzierżawiającemu; - czy spółka A zasilała automaty w gotówkę do wypłaty wygranych, co mogłoby świadczyć o jej zaangażowaniu w proces urządzania gier na automatach. Ponadto, zdaniem skarżącej organ nie przesłuchał w charakterze świadka osoby czy też osób, które zajmowały się serwisowaniem automatów do gier - na okoliczność: - jak często były przeprowadzanie kontrole stanu technicznego automatów; - czy w procesie serwisowania urządzeń brali udział pracownicy spółki A; - jak często były serwisowane urządzenia służące do gry; - kogo informowano zarówno o usterkach, jak i przeprowadzonych naprawach urządzeń; - czy były zgłaszane roszczenia reklamacyjne a jeśli tak, to przez kogo; - na jakiej podstawie prowadzono serwis i z kim było zawarte takie uzgodnienie; - na czym polegała działalność serwisanta w przypadku automatów do gier; - czy osoby odpowiedzialne za serwis automatów wiedziały, że urządzenia serwisowane miały charakter gier sprzecznych z ustawą o grach hazardowych. Powyższe potwierdza zdaniem strony, że w niniejszej sprawie nie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy, pozwalający w sposób jednoznaczny, pozbawiony wątpliwości i bezstronny na wydanie prawidłowego orzeczenia przez organ. Zdaniem skarżącej, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika w sposób dostateczny, aby wykonywała ona jakiekolwiek - poza zwykłym cywilistycznym wydzierżawieniem powierzchni lokalowej - czynności związane z grami na automatach, czy też, aby wzięła na siebie obowiązki mogące wskazywać na jej rzeczywiste zaangażowanie w proces urządzania gier na nich. Organ w niniejszej sprawie nie wykazał np., aby do pracowników skarżącej zatrudnionych w tamtym okresie, grający zgłaszali roszczenia reklamacyjne związane z funkcjonowaniem automatów, by pracownicy skarżącej byli zobowiązani włączać i wyłączać automaty w lokalu, czy też by skarżąca zasilała automaty w gotówkę do wypłaty wygranych, co mogłoby świadczyć o jej zaangażowaniu w proces urządzania gier na automatach. Organ ponadto nie wykazał, by skarżąca czerpała zyski z prowadzonych na tych automatach gier, by pracownicy skarżącej informowali o braku środków wystarczających na wygrane w automatach odpowiednio spółkę B lub objaśniali komukolwiek zasady gry, czy też wykonywali inne czynności związane z funkcjonowaniem automatu, pośredniczyła we właściwej eksploatacji urządzeń. Skarżąca podkreśliła, że nie posiadała jakichkolwiek praw do automatów, ani też żadnych uprawnień do pozyskiwania środków pieniężnych znajdujących się w automatach. To spółka B ponosiła ryzyko gospodarcze związane z rentownością automatów i to do niej jedynie trafiał utarg z automatów. Zdaniem strony nie jest wystarczające ustalenie, że skarżąca jako wydzierżawiający uzyskiwała czynsz z umowy dzierżawy części powierzchni lokalu. Jest to bowiem immanentna cecha tej umowy, która nie stanowi czynności nielegalnej. Samo bowiem udostępnienie miejsca nie jest przejawem aktywnego uczestnictwa w tym procesie, lecz co najwyżej warunkiem rozpoczęcia tego procesu, czyli swego rodzaju pośrednim uczestnictwem w procesie urządzania, które jednak ze względu na sanacyjny i dotkliwy charakter odpowiedzialności przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., na tym etapie działania nie może być jeszcze utożsamiane z zachowaniem wypełniającym ustawowe znamiona "urządzania gier". Skarżąca zwróciła uwagę, że z postanowień umowy nie wynika, że gry spełniają cechy z art. 2 ust. 3 u.g.h. W szczególności umowa nie określa tego, czy gry zawierają element losowości lub są losowe. Skarżąca na dzień zawarcia umowy dzierżawy nie posiadała informacji na temat zasad funkcjonowania automatów. Potwierdzają to złożone przez organem zeznania w charakterze świadka pracowników stacji oraz prezesa spółki A. Umowa nie precyzuje również, jaki charakter mają wskazane gry i na jakich zasadach działają. Twierdzenie, że gry służące do prowadzenia działalności gospodarczej muszą oznaczać, że są automatami zabronionymi w myśl u.g.h. nie jest poparte konkretnymi dowodami. Skarżąca zarzuciła również, że organ w toku postępowania nie podjął próby wyjaśnienia nie tylko roli spółki B w urządzaniu gier na automatach, ale i ewentualnego związku pomiędzy spółką B a skarżącą. Organ ograniczył się jedynie do ustalenia, że wymienione spółki zawarły umowę dzierżawy. Nie podjęto próby ustalenia, na podstawie chociażby korespondencji, zeznań świadków, dokumentów lub innych dowodów, na czym polegała działalność spółki B. Nie przesłuchano serwisantów, którzy odpowiadali za stan techniczny automatów. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontroli Sądu poddano decyzję, którą wymierzono A karę pieniężną za urządzanie gier na dwóch automatach poza kasynem gry. Poddając zaskarżone rozstrzygnięcie kontroli sądowej w granicach określonych przez ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.) Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu, który wymagałby zastosowania środków określonych w art. 145 p.p.s.a. Jeżeli chodzi o cechy automatów, o których mowa w okolicznościach przedmiotowej sprawy, to ich zakwalifikowanie jako automatów do gier w rozumieniu u.g.h. nie budzi wątpliwości. Jak wynika z przeprowadzonych na urządzeniach badań, przebieg gier oferowanych na urządzeniach, których dotyczy przedmiotowa sprawa miał charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gier były nieprzewidywalne i niezależne od woli bądź zręczności grającego. Opisane gry cechowała losowość bezwzględna, a urządzane były w celach komercyjnych, gdyż inicjacja gry wymagała zakredytowania, a automat wstawiony był do lokalu ogólnie dostępnego, co już samo w sobie spełnia definicję gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust 5 u.g.h. Ponadto, badania spornych urządzeń wykazały, że umożliwiały one uzyskiwanie po pierwsze wygranych pieniężnych, poprzez urządzenie wypłacające - tzw. hopper a po drugie, wygranych rzeczowych, polegających na możliwości rozpoczęcia nowej gry, poprzez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach (art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h.). Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.). Ustalenia poczynione w ramach postępowania odnośnie cech urządzeń zostały przeprowadzone na podstawie badań laboratoryjnych, przeprowadzonych przez uprawniony podmiot, tj. Laboratorium Celne Izby Celnej, które jest uprawnioną jednostką badającą. Sąd nie dopatrzył się także błędów w ustaleniach organów i subsumpcji stwierdzonego przez nie stanu faktycznego pod znamię podmiotowe deliktu administracyjnego z art. 89 ust 2 u.g.h. Należy w tym kontekście zaznaczyć, że w dacie wydania decyzji przez organy stan prawny - jeżeli chodzi o brzmienie przepisów art. 89 u.g.h. - był inny aniżeli w dacie stwierdzenia ocenianego deliktu administracyjnego. W sierpniu 2015 r. przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stanowiły, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, a kara ta wynosiła 12.000 zł od każdego automatu. Obecnie odpowiedzialność na jego podstawie może ponieść m. in. urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia (art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.), a także posiadacz samoistny/zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego (art. 89 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 u.g.h.), zaś kara pieniężna wynosi - w obu wymienionych kategoriach podmiotów - 100.000 zł od każdego automatu. Zmiany całego artykułu 89 u.g.h. dokonano na mocy ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 88; art. 1 pkt 67 noweli). Weszła ona zasadniczo w życie w dniu 1 kwietnia 2017 r., ale nie zawierała przepisów intertemporalnych odnoszących się do problematyki będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W takiej sytuacji należało zastosować przepisy dotychczasowe, zgodnie z zasadą dalszego stosowania przepisów dotychczasowych, które okazały się dla strony względniejsze (korzystniejsze). Dotychczas kara pieniężna wynosiła bowiem 12.000 zł od każdego automatu, podczas gdy obecnie wynosi 100.000 zł. W kontrolowanej sprawie organ wymierzył skarżącej karę pieniężną na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 kwietnia 2017r. i działanie to należało ocenić jako prawidłowe. Oceniane zdarzenia - zachowania skarżącej spółki, stanowiące delikty administracyjny, miały miejsce w 2015 r., a w przepisie ustawowym brak jest wyraźnego polecenia, aby należało je ocenić przez pryzmat innego stanu prawnego, aniżeli obowiązującego w czasie, kiedy skarżąca podejmowała określoną, zakwestionowaną przez organy aktywność. Przy braku przepisów przejściowych należy zastosować reguły i zasady wykładni prawniczych, odnoszące się do tzw. prawa represyjnego, aby uczynić zadość konstytucyjnej zasadzie państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej oraz nie doprowadzić do naruszenia wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP zasady niedziałania prawa wstecz (łac. lex retro non agit) oraz stypizowanego w art. 234 Ordynacji podatkowej, znajdującego w kontrolowanej sprawie z mocy art. 8 u.g.h., zakazu (łac.) reformationis in peius (zakazu pogarszania w postępowaniu odwoławczym sytuacji odwołującego się). W związku z powyższym, zachowanie skarżącej w sierpniu 2015 r., należało oceniać przez pryzmat obowiązującego wówczas brzmienia art.89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., na podstawie których karze pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu podlegał urządzający gry na automatach poza kasynem gry. W roku 2015 przepisy art. 89 u.g.h. nie zawierały wyszczególnienia, tak jak to ma miejsce w obecnie obowiązującej wersji tego uregulowania, że karze pieniężnej podlega również posiadacz zależny lub samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Niemniej jednak, brak tej kategorii podmiotowej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu 10 sierpnia 2015 r. nie stanowił przeszkody do nałożenia kary pieniężnej na posiadacza samoistnego lub zależnego lokalu, jeżeli podmiot ten swoim zachowaniem wypełnił znamiona czynu, polegającego na urządzaniu gier hazardowych. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w 2015 roku w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że urządzanie gier na automatach obejmuje działania podmiotów zaangażowanych w tego rodzaju procesy, polegające przede wszystkim na organizowaniu i pozyskiwaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowaniu go do danego rodzaju działalności, umożliwieniu dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywaniu automatów w stanie stałej aktywności, poprzez umożliwienie ich sprawnego funkcjonowania, wypłacanie wygranych pieniężnych oraz czynności związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu, ewentualnie jego szkoleniem. Chodzi zatem o aktywny i istotny udział danego podmiotu w procesie urządzania gier na automatach, a dotyczący stworzenia technicznych, ekonomicznych czy organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia. Należy podkreślić, że dla uznania danego podmiotu za "urządzającego gry hazardowe", wystarczające jest przypisanie temu podmiotowi nawet niewielkiego wycinka z opisanej aktywności, bowiem zakres pojęcia "urządzanie gier" nie jest tożsamy z pojęciem "prowadzenia działalności" gospodarczej, gdyż jest od niego węższy (zob. np. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2210/16 - dostępne w bazie CBOSA). W sytuacji, gdy poszczególne, opisane wyżej warunki, zapewniają odrębne podmioty, można mówić o ich współudziale w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach. Na gruncie omawianej regulacji w orzecznictwie przyjęto szeroko możliwość nałożenia kary pieniężnej na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Jak się podkreśla, wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna, jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu jako element wspólnego przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 191/18, z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt II GSK 517/18, z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 2736/16). W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że aktywność skarżącej spółki nie ograniczała się jedynie do udostępnienia części powierzchni stacji paliw, ale faktycznie sprowadzała się do przystąpienia do przedsięwzięcia, we współpracy z innym podmiotem, w ramach którego urządzane były gry na automatach. Sąd podzielił wnioski organy odwoławczego, płynące z analizy zawartej przez skarżącą umowy dzierżawy, które sprowadzały się do uznania, że w istocie stron zawartej umowy nie wiązał klasyczny stosunek dzierżawy, lecz umowa, mająca na celu organizację przedsięwzięcia, polegającego na połączeniu składników majątkowych jakimi dysponowały strony tej umowy (lokalem użytkowym wydzierżawiającego oraz automatami dzierżawcy) w celu urządzaniu gier hazardowych. O zasadności powyższego wniosku świadczą następujące postanowienia umowne, które wykraczają poza klasyczny stosunek dzierżawy. W ramowej umowie dzierżawy w sposób specyficzny określono już sam przedmiot kontraktu. W § 1 wskazano bowiem, że przedmiotem umowy jest dzierżawa części lokalu, umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier. Należy zwrócić uwagę, że w umowie nie określono wielkości powierzchni będącej przedmiotem tej umowy (co jest powszechnie stosowane przy umowach dzierżawy), gdyż de facto nie miało to dla stron tej umowy istotnego znaczenia, ponieważ w ustalonym stanie faktycznym sprawy celem podjętego przez nich wspólnego "przedsięwzięcia" było urządzanie gier hazardowych na automatach. Przede wszystkim jednak podkreślenia wymaga to, że płatność czynszu dzierżawnego nie została powiązana z samym udostępnieniem powierzchni lokalu, lecz z okresem funkcjonowania urządzeń, umieszczonych w lokalu. Strony ustaliły bowiem, że czynsz miał być płatny od chwili uruchomienia urządzeń do miesiąca, w którym urządzenia przestałby być eksploatowane. Obowiązek zapłaty czynszu miał się ponadto aktualizować w miesiącu, w którym rozpoczęła się eksploatacja urządzenia lub w którym nastąpiła jego wymiana. Zatem płatność czynszu była ściśle powiązana z działalnością automatu, a nie jak ma to powszechnie miejsce w tego typu usługach, z datą przekazania dzierżawcy do dyspozycji dzierżawionej powierzchni. Treść przedmiotowej umowy wskazuje bezsprzecznie, że wywoływała ona określone nią skutki prawne w przypadku uruchomienia w lokalu strony spornego automatu. Co równie istotne, płatność czynszu oraz wystawienie faktury zostało ustalone na dzień wyjęcia gotówki przez przedstawiciela dzierżawcy. Skarżący miał zatem interes ekonomiczny, aby z eksploatacji automatu czynsz pobierać regularnie, a co za tym idzie dbać o ten automat aby zawsze był sprawny. Wydzierżawiający zobowiązał się również do tego, aby w przypadku włamania, lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń, niezwłocznie poinformować o tym fakcie przedstawiciela dzierżawcy. To zaś wskazuje, że oprócz udostępnienia powierzchni lokalu skarżący miał sprawować pieczę nad urządzeniami i ich prawidłowym funkcjonowaniem. Wbrew zatem twierdzeniom zawartym w skardze, rola spółki A nie ograniczała się jedynie do udostępnienia części lokalu innej firmie, bowiem wskazane powyżej czynności wpisują się w schemat nadzoru nad urządzeniami do gier hazardowych. Nie można również pominąć, że dzierżawca w ww. ramowej umowie dzierżawy zobowiązał się do zapewnienia wydzierżawiającemu obsługi prawnej związanej z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym zakresie, uzgodnionym wcześniej między stronami. Zapis ten dowodzi, w powiązaniu z przedstawionymi powyżej okolicznościami, że skarżącą wraz z dzierżawcą wiązał nie klasyczny stosunek obligacyjny, dotyczący dzierżawy części lokalu, lecz podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony tej umowy (lokalem użytkowym wynajmującego oraz automatami najemcy), które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach. Zdaniem Sądu organy w dostateczny sposób wyjaśniły powody, dla których uznały skarżącą za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry, a ustalenia te znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, wystarczającym dla dostatecznego wyjaśnienia sprawy. Ustaleniom tym nie można skutecznie postawić zarzutu dowolności, a tym samym przypisać naruszenia wymienionych w skardze przepisów proceduralnych związanych z gromadzeniem i oceną dowodów. Nie zaistniały jakiekolwiek podstawy do odmowy zastosowania w stosunku do skarżącej przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 14 ust. 1 u.g.h., co oznacza, że wymierzenie kary w wysokości określonej przepisem art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. było uzasadnione. Skarżąca, kwestionując zasadność ustaleń organów podnosiła w skardze konieczność przesłuchania członków zarządu spółki B - jako wydzierżawiającego, ponownego przesłuchania prezesa zarządu spółki A, czy też osób zajmujących się serwisowaniem automatów do gier na okoliczności, które miały dotyczyć szczegółów realizacji zawartej umowy. Skarżąca stanęła na stanowisku, że organy powinny były przesłuchać wskazane powyżej osoby w celu ustalenia stopnia świadomości W P jako prezesa zarządu spółki A co do urządzania przez spółkę B gier na automatach niezgodnie z ustawą o grach hazardowych i charakteru wstawionych do lokalu urządzeń. W tym kontekście wskazać należy, że ewentualny brak świadomości co do nielegalności działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry pozostaje bez znaczenia. Odpowiedzialność administracyjna na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ma obiektywny charakter i nie jest uzależniona od stopnia świadomości co do braku podstaw prawnych do prowadzenia tego rodzaju działalności. Szczegóły dotyczące transferu pieniędzy zgromadzonych w automatach, czy też sposobu zasilania automatów w gotówkę nie mogą zmienić podstawowego wniosku co do tego, że wynagrodzenie, należne spółce z tytułu zawartej umowy było wprost powiązane z funkcjonowaniem automatów w lokalu skarżącej. W § 2 ust. 2 umowy wprost wskazano, że czynsz płatny był w dniu wyjęcia gotówki przez przedstawiciela dzierżawcy. Taki zapis umowy wskazuje, że dzierżawca dzielił się ze skarżącą zyskiem z funkcjonowania automatów do gier, przekazując jej część utargu z automatów. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że zapłata kwoty nominalnie nazwanej czynszem dzierżawnym, była ściśle powiązana z okresem eksploatacji automatów do gier. Skarżąca wskazywała również na konieczność ustalenia szczegółowych okoliczności, dotyczących serwisowania i dbania o stan techniczny urządzeń, jak również stopnia zaangażowania pracowników spółki A w procesie funkcjonowania automatów i przebiegu gier. Zdaniem Sądu, przeprowadzenie dodatkowych dowodów z przesłuchań świadków w celu ustalenia ww. okoliczności nie było konieczne dla rozpoznania niniejszej sprawy i nie mogło zmienić zasadniczej oceny co do przypisania skarżącej statusu urządzającego gry na automatach. Zakres obowiązków, wynikających z umowy dzierżawy i rzeczywista rola skarżącej spółki w procesie urządzania gier na automatach wynika z poszczególnych, powyżej analizowanych postanowień umowy. W związku z powyższym, szczegółowe ustalenia dotyczące tego, czy w imieniu spółki A, poszczególnych czynności z zakresu nadzoru nad urządzeniami dokonywali pracownicy tego podmiotu, czy też sam W P - nie ma przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotne jest bowiem to, co zostało wykazane w sposób wyczerpujący przez organy, że spółka przyjęła na siebie rolę, która sprowadzała się do brania udziału w organizowaniu gier, poprzez udostępnienie części lokalu wydzierżawiającemu w celu umieszczenia automatów do gier, następnie poprzez przyjęcie konkretnych urządzeń na stan lokalu, co potwierdzają listy aktualizacji urządzeń oraz podjęcie się obowiązku nadzoru nad urządzeniami, co wynika z treści zawartej umowy. Należy również wyjaśnić, że aby zostać uznanym za podmiot urządzający gry, nie trzeba dysponować konkretnym tytułem prawnym do automatów. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wystarczającym jest pełnienie jednej z ról niezbędnych do organizacji procedury, t.j. dostarczenie lokalu, czy też pełnienie czynność nadzorczych nad urządzeniami - co miało miejsce w przypadku skarżącej spółki. Na uwzględnienie nie zasługuje również argument skarżącej co do tego, że z postanowień umowy nie wynika, aby gry urządzane na przedmiotowych automatach spełniały cechy, wymienione w art. 2 ust. 3 u.g.h. Należy bowiem zauważyć, że o cechach rozgrywanych gier i automatów nie przesądzają postanowienia umowne, lecz badania, przeprowadzone przez uprawnione do tego organy, które jak powyżej wskazano, dostarczyły niebudzących wątpliwości wniosków co do tego, że wstawione do lokalu skarżącej urządzenia spełniały cechy automatów do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Organy podatkowe zastosowały karę administracyjną za urządzenie gier na automatach w prawidłowej wysokości tj. 12.000 zł od każdego automatu, która wynikała z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu popełnienia deliktu administracyjnego. Zastosowanie art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. w tej wersji zostało ocenione jako prawidłowe z przyczyn przedstawionych we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, natomiast zarzuty skargi są nieuzasadnione. Z tego więc względu Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI