II SA/Rz 823/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej, uznając, że decyzja ta utraciła byt prawny w związku z przekazaniem sprawy do sądu powszechnego.
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z 2018 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, zarzucając rażące naruszenie prawa, w tym brak udziału Gminy jako strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając decyzję Wójta za bezprzedmiotową, ponieważ sprawa rozgraniczenia została przekazana do sądu powszechnego. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, potwierdzając, że decyzja administracyjna utraciła byt prawny w momencie otwarcia drogi sądowej, a postępowanie o stwierdzenie jej nieważności stało się bezprzedmiotowe.
Sprawa dotyczyła skargi B. B. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z lutego 2021 r., którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z lipca 2018 r. o rozgraniczeniu nieruchomości. Skarżący zarzucali decyzji Wójta rażące naruszenie prawa, w tym art. 32 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (p.g.k.) oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 107 K.p.a., wskazując m.in. na brak wezwania Gminy jako strony postępowania, mimo że doszło do zmiany granic jej działki nr 415. SKO umorzyło postępowanie, opierając się na stanowisku, że decyzja Wójta o rozgraniczeniu utraciła byt prawny w momencie, gdy Skarżący złożyli wniosek o przekazanie sprawy do sądu powszechnego (na podstawie art. 33 ust. 3 p.g.k.). Sąd Rejonowy potwierdził, że sprawa rozgraniczenia jest w toku i dotyczy granic wskazanych we wniosku inicjującym postępowanie. WSA w Rzeszowie, rozpoznając skargę na decyzję SKO, uznał, że decyzja Wójta o rozgraniczeniu faktycznie utraciła moc obowiązującą w całości, ponieważ przekazanie sprawy do sądu powszechnego spowodowało powrót do stanu początkowego, tj. do wniosku o rozgraniczenie. Sąd podkreślił, że wyrok WSA z października 2020 r. (sygn. II SA/Rz 612/20) nakazywał SKO ustalenie zakresu otwarcia drogi sądowej i ewentualnie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. SKO wykonało te zalecenia, uzyskując informację z SR, która potwierdziła, że sprawa jest w toku i dotyczy granic wskazanych we wniosku inicjującym. W konsekwencji, WSA uznał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, a zarzuty skargi skierowane przeciwko nieistniejącej decyzji nie mogły być uwzględnione. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja administracyjna o rozgraniczeniu nieruchomości traci byt prawny w momencie otwarcia drogi sądowej na skutek wniosku strony o przekazanie sprawy do sądu powszechnego. Skutkuje to bezprzedmiotowością postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Uzasadnienie
Przekazanie sprawy o rozgraniczenie do sądu powszechnego na podstawie art. 33 ust. 3 p.g.k. powoduje, że sprawa administracyjna wraca do stanu początkowego, tj. do wniosku o rozgraniczenie. Decyzja administracyjna wydana w tej sprawie traci swój byt prawny, a postępowanie o stwierdzenie jej nieważności staje się bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, gdy decyzja administracyjna utraciła byt prawny.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - rażące naruszenie prawa.
p.g.k. art. 33 § ust. 3
Prawo geodezyjne i kartograficzne
Przekazanie sprawy o rozgraniczenie do sądu powszechnego i utrata bytu prawnego decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 158 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie ocena prawną i wskazaniami sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja administracyjna o rozgraniczeniu nieruchomości utraciła byt prawny w związku z przekazaniem sprawy do sądu powszechnego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, która utraciła byt prawny, jest bezprzedmiotowe.
Odrzucone argumenty
Decyzja Wójta o rozgraniczeniu została wydana z rażącym naruszeniem prawa (brak udziału Gminy, zmiana granic działki nr 415). SKO naruszyło art. 153 P.p.s.a. poprzez niewykonanie zaleceń z wyroku WSA z dnia 14 października 2020 r.
Godne uwagi sformułowania
decyzja [...] utraciła swój byt prawny postępowanie [...] jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu na skutek przekazania sprawy do sądu, sprawa administracyjna o rozgraniczenie nieruchomości wróciła do stanu początkowego
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący sprawozdawca
Karina Gniewek-Berezowska
sędzia
Marcin Kamiński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków przekazania sprawy o rozgraniczenie do sądu powszechnego dla bytu prawnego decyzji administracyjnej i możliwości stwierdzenia jej nieważności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sprawa rozgraniczeniowa jest przedmiotem zarówno postępowania administracyjnego, jak i sądowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań rozgraniczeniowych i interakcję między administracją a sądem powszechnym, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Decyzja administracyjna straciła moc prawną przez przekazanie sprawy do sądu – co to oznacza dla jej nieważności?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 823/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2021-09-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/ Karina Gniewek-Berezowska Marcin Kamiński Symbol z opisem 6122 Rozgraniczenia nieruchomości Hasła tematyczne Rozgraniczenie nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 219/22 - Wyrok NSA z 2025-02-18 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 105 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2017 poz 2101 art. 33 ust. 3 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151, art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2021 r. sprawy ze skargi B. B. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - skargę oddala - Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium"), na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz.256 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 33 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm., dalej: "p.g.k."), umorzyło postępowanie z wniosku A. B. i B. B. (dalej: "Skarżący") w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiących własność A. F. (dalej: "Wnioskodawca") oznaczonymi numerami 480/1 i 480/2, z nieruchomościami oznaczonymi jako działka nr 481 stanowiącymi współwłasność Skarżących oraz z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 474, 475 i 476, stanowiącymi własność H. C. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Skarżący wnioskiem z dnia 10 lutego 2020 r., wystąpili do Kolegium o stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2018 r., zarzucając decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 p.g.k. oraz przepisów prawa procesowego, tj. art.156 § 1pkt 2 K.p.a w zw. z art. 107 K.p.a. Kolegium przedstawiło przebieg postępowania rozgraniczeniowego poprzedzającego wydanie przez Wójta decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności oraz zawartą w decyzji tej argumentację organu. Decyzja Wójta z dnia [...] lipca 2018 r., nie stała się ostateczna, gdyż Skarżący złożyli wniosek o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w [...], celem rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym. Kolegium nadmieniło, że wyrokiem z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 612/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "WSA") uchylił postanowienie Kolegium nr [....] z dnia [...] kwietnia 2020 r., utrzymujące w mocy własne postanowienie nr [...] z dnia [...] marca 2020r., o odmowie wszczęcia na wniosek Skarżących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. WSA stwierdził, że przymiot strony postępowania rozgraniczeniowego powinna posiadać także Gmina [...] nie tylko w zakresie punktów trójgranicy ale i północnych punktów granicy działek 415 z działką nr 481 oraz z działką 474. W zaleceniach Sąd nakazał Kolegium wystąpienie do Sądu Rejonowego w [...] (dalej: "SR") o zajęcie jednoznacznego stanowiska co do tego, czy na skutek wniosku Skarżących o przekazanie sprawy do sądu powszechnego otworzyła się droga sądowa co do całej decyzji rozgraniczeniowej, czy też tylko do części a jeśli tak, to do jakiej. Nadto WSA stwierdził, że w tym celu konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co wyklucza wydanie postanowienia w trybie art. 61a §1 K.p.a. Realizując te wytyczne Kolegium wystąpiło do SR. W piśmie z dnia 28 stycznia 2021 r. SR potwierdził, że przedmiotem postępowania sądowego w sprawie sygn. [...] jest rozgraniczenie działek nr 480/1 i 480/2 z działką nr 481 oraz z działkami nr 474, 475 i 476. Sprawę o rozgraniczenie zainicjował Wnioskodawca, zatem również w postępowaniu sądowym ustaleniu podlega tylko przebieg granic jego nieruchomości z działkami sąsiednimi, które wskazał w swoim wniosku. Granice działki nr 481 (współwłasność Skarżących) są więc objęte postępowaniem sądowym tylko w zakresie wspólnej granicy z działkami Wnioskodawcy. Sprawa nadal jest w toku i nie zapadło jeszcze żadne rozstrzygnięcie. Kolegium wskazało na materialnoprawną podstawę decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 33 ust.1 i ust. 3 p.g.k.) oraz uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2014 r., sygn. III CZP 48/14, gdzie podkreślono, że użycie w przepisie art. 33 ust. 3 p.g.k. zwrotu o przekazaniu sprawy oznacza, że ustawodawca uznaje, iż sprawa o rozgraniczenie jest prowadzona w odpowiednim dla niej jednym postępowaniu, obejmującym obligatoryjny etap administracyjny i fakultatywny etap sądowy. Tylko przy takim rozumieniu konstrukcji postępowania rozgraniczeniowego można mówić o przekazaniu sprawy z fazy administracyjnej do jej dalszego rozpoznawania w postępowaniu sądowym. Skorzystanie przez stronę postępowania administracyjnego z możliwości żądania przekazania sprawy sądowi należy uznać za czynność otwierającą drogę sądową w sprawie o rozgraniczenie konkretnie oznaczonych nieruchomości. Ten skutek procesowy ma istotne znaczenie dla bytu decyzji administracyjnej określającej przebieg granicy, nie można bowiem przyjmować, że w sprawie, w której została otwarta droga sądowa i o rozgraniczeniu może orzec sąd, mogą pozostawać w mocy skutki wcześniej wydanej decyzji administracyjnej. Przejście sprawy o rozgraniczenie do etapu postępowania sądowego powoduje, że decyzja o rozgraniczeniu traci byt. Do stwierdzenia takiego skutku żądania przekazania sprawy sądowi nie jest konieczne istnienie przepisu ustawowego potwierdzającego utratę bytu prawnego decyzji administracyjnej; utrata skutków takiej decyzji jest wynikiem zamknięcia etapu postępowania administracyjnego w związku ze złożeniem przez stronę żądania przekazania sprawy sądowi. Takie rozumienie przedmiotowych kwestii Kolegium uznało za prawidłowe podkreślając, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne wykazały, że cała decyzja z dnia [...] lipca 2018r., w kształcie i zakresie opisanym w jej rozstrzygnięciu, utraciła byt prawny. Nie zmienia takiego stanu także fakt braku udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym Gminy [...] (styk trójgranic), bowiem utrata mocy obowiązującej całości przedmiotowej decyzji Wójta nie tworzy nowego stanu tak faktycznego, jak i prawnego także dla działek będących gminnymi drogami publicznymi (nr 415 oraz 417). Na skutek przekazania sprawy do sądu, administracyjno-prawna sprawa o rozgraniczenie nieruchomości wróciła do stanu początkowego, tj. do dnia złożenia przez Wnioskodawcę wniosku o rozgraniczenie i to sąd powszechny będzie rozstrzygał o przebiegu granic - być może także w stosunku do działek będących drogi gminnymi. W konkluzji Kolegium uznało, że z uwagi na żądania przekazania sprawy rozgraniczenia sądowi na podstawie art. 33 ust. 3 p.g.k., utraciła swój byt prawny decyzja administracyjna Wójta z dnia [....] lipca 2018 r. i niezależnie od dalszych losów postępowania o rozgraniczenie przed sądem, decyzja o rozgraniczeniu nie odzyskuje swojego bytu w obrocie prawnym. Zatem brak przedmiotu sprawy w postaci decyzji administracyjnej objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności musiał skutkować umorzeniem, jako bezprzedmiotowe, prowadzonego przez Kolegium postępowania. W skardze Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2021 r., zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, wystąpienie do SR o wskazanie, czy postępowanie w związku z odwołaniem wniesionym przez skarżących od decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2018 r. o rozgraniczeniu nieruchomości toczy się z udziałem Gminy [...] i dotyczy również granic działki nr 415 dla wykazania, iż w części w jakiej zmianie na skutek w/w decyzji uległy również granice tej działki, decyzja uzyskała walor ostateczności oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonej decyzji Skarżący postawili zarzut naruszenia przepisów: I. prawa materialnego, tj.: a) art. 32 p.g.k. poprzez umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na nie wezwaniu do udziału w postępowaniu i stawienia się na gruncie Gminy [...] jako strony w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości (jedynie jako przedstawiciela organu), skutkiem czego obecnie sprawa sądowa toczy się bez udziału gminy, a skarżący nie mają możliwości domagania się ustalenia stanu prawnego z działką gminną nr 415, która została "powiększona" na skutek czynności geodety w ramach rozgraniczenia; b) art. 33 p.g.k., poprzez umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta, podczas gdy wydana przez Wójta decyzja w sprawie rozgraniczenia nieruchomości zawiera ukryte rozstrzygnięcie co do działki nie objętej rozgraniczeniem, a która to działka nr 415, stanowiąca własność Gminy [...] również powinna zostać uwzględniona w orzeczeniu, ponieważ doszło do zwiększenia jej powierzchni kosztem nieruchomości pozostałych właścicieli działek; c) art. 29 ust. 2 p.g.k. poprzez umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta, podczas gdy prawidłowa wykładnia przedmiotowej normy powinna prowadzić do wniosku, iż działka nr 415, stanowiąca własność Gminy [...], również powinna zostać ujęta w postępowaniu rozgraniczeniowym, a postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego winno zostać uzupełnione o tę działkę, skutkiem czego decyzja o rozgraniczeniu powinna również dotyczyć tej nieruchomości, ponieważ faktycznie w wyniku dokonanego rozgraniczenia doszło do zmiany powierzchni tej działki, a tym samym, zmiany jej granic, co nie wynika z żadnego dokumentu urzędowego, a zostało dokonane kosztem innych, sąsiednich działek, które podlegały rozgraniczeniu; II. prawa procesowego: 1) art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) w zw. z art. 105 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta, podczas gdy skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji wskazali na szereg uchybień materialnych i procesowych, jakich dopuścił się organ przy wydawaniu tej decyzji, co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na naruszenie: a) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 107 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na niejako ukrytym zawarciu w decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego zmiany powierzchni działki nr 415, której właścicielem jest Gmina [...]. Zmiana powierzchni tej działki nie wynika wprost z sentencji decyzji ani z uzasadnienia, tylko jedynie z mapy uzupełniającej z rozgraniczenia nieruchomości sporządzonej w dniu 21 marca 2018 r. Wymieniona działka nr 415 nie była przedmiotem postępowania o rozgraniczeniu nieruchomości, a Gmina [...] nie była stroną postępowania i nie została w decyzji oznaczona jako strona postępowania; b) art. 28 K.p.a. poprzez pominięcie udziału strony w postępowaniu, tj. pominięcie udziału Gminy [...] jako właściciela działki nr 415, która formalnie nie została ujęta w decyzji o rozgraniczeniu, jednak w jego wyniku doszło do zwiększenia powierzchni tej działki kosztem nieruchomości pozostałych osób, biorących udział w postępowaniu rozgraniczeniowym, skutkiem czego organ ten nie bierze również udziału w postępowaniu o rozgraniczenie, toczącym się przed Sądem, a skarżący nie mają możliwości usunięcia nieprawidłowości naniesionych na mapę uzupełniającą z rozgraniczenia nieruchomości, która stanowi podstawę wpisania zmian w ewidencji gruntów i odwrócenia negatywnych skutków, w postaci zwiększenia powierzchni działki nr 415 kosztem nieruchomości innych osób, w tym m.in. skarżących; c) art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez wydanie decyzji przez Wójta jako przedstawiciela Gminy [...], w sprawie w której stroną postępowania jest Gmina [...]. Na mocy tej decyzji Gmina przyznała sama sobie kosztem wnioskujących i właściciela sąsiedniej działki nr 480/1 i 480/2, korzyść w postaci powiększenia swojej działki nr 415 o 66 m2; d) art. 8 § 1 K.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania, poprzez prowadzenie postępowania w sposób zmniejszający poziom zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegający na podstępnym, ukrytym przyznaniu w decyzji Gminie [...] korzyści w postaci powiększenia powierzchni działki nr 415, której jest właścicielem; e) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, skutkujące błędnymi ustaleniami faktycznymi i umorzeniem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy błędnie ustalono i przyjęto, że - postępowanie nieważnościowe jest bezprzedmiotowe, wskutek czego Kolegium było zobligowane do umorzenia postępowania, podczas gdy skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wskazali szereg nieprawidłowości w postępowaniu, prowadzonym przez Wójta Gminy [...], w tym również naruszenia przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie, wskazali na przesłanki, uzasadniające wniosek i wskazujące na zasadność wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta w sprawie rozgraniczenia; - postępowanie podlegało umorzeniu, podczas gdy organ nie wziął pod uwagę i nie przeprowadził zaleceń WSA z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 612/20, uchylającego poprzednie postanowienia Kolegium wydane w sprawie, a w szczególności organ nie ustalił zakresu zaskarżenia decyzji Wójta przez skarżących, nie zbadał, czy w zakresie granicy z działką nr 415 decyzja również została zaskarżona czy może w tym zakresie stała się ona prawomocna i ostateczna, a także nie przeprowadził czynności wyjaśniających postępowania dowodowego, co zalecił WSA wprost w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Rz 612/20; - organ był zobligowany do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z powodu złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy rozgraniczenia przez sąd, podczas gdy błędy, jakie popełnił Wójt na etapie postępowania administracyjnego doprowadziły do tego, że Gmina nie jest uczestnikiem postępowania sądowego, a skarżący nie mają możliwości odwrócić skutków decyzji w postaci podstępnego powiększenia działki Gminnej nr 415, podczas gdy sentencja przedmiotowej decyzji nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia w zakresie działki nr 415 i jej powiększenia, a jedynie przysporzenie to zostało uwidocznione na dołączonej do decyzji mapie uzupełniającej z rozgraniczenia nieruchomości, która to mapa, a nie decyzja organu czy Sądu w przypadku działki 415 będzie podstawą do wpisania w ewidencji zmian, w tym powierzchni działki 415 i działek skarżących oraz Wnioskodawcy. SR bowiem nie uważa Wójta za stronę postępowania rozgraniczeniowego i pomija fakt, że powiększeniu uległa działka 415, jak również nie znajduje podstaw do wydawania orzeczenia, które przywróciłoby powierzchnię działki 415 do poprzedniego areału, bez jego powiększenia kosztem działki skarżących i Wnioskodawcy, a nadto decyzja Wójta w sprawie rozgraniczenia zostanie usunięta z obrotu prawnego dopiero wskutek wydania prawomocnego orzeczenia Sądu w tej sprawie, do tego czasu decyzja jest ostateczna i posiada moc wiążącą; - wskutek złożenia wniosku do sądu o rozgraniczenie, decyzja Wójta z dnia [...] lipca 2018 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, podczas gdy nie zostały usunięte jej skutki w postaci zmian naniesionych na mapę uzupełniającą z rozgraniczenia nieruchomości w zakresie zwiększenia powierzchni działki nr 415, będącej własnością Gminy [...], która nie jest stroną postępowania rozgraniczeniowego przed Sądem, a organ nie zbadał, czy decyzja została zaskarżona przez skarżących również w tym zakresie, a nadto decyzja straci moc wiążącą oraz przymiot ostateczności dopiero z chwilą wydania prawomocnego orzeczenia Sądu. 2) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") poprzez umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, pomimo nie przeprowadzenia postępowania dowodowego i nie zrealizowania innych zaleceń, zawartych w wyroku WSA z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 612/20. W obszernym uzasadnieniu Skarżący rozwinęli podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. I. 1. Stan sprawy jest następujący. Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., Wójt orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiących własność Wnioskodawcy oznaczonych numerami 480/1 i 480/2, z nieruchomościami oznaczonymi jako działka nr 481 stanowiących współwłasność Skarżących oraz z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 474, 475 i 476, stanowiącymi własność H. C. Decyzja ta nie stała się ostateczna, gdyż Skarżący złożyli wniosek o przekazanie sprawy do SR. 2. Wnioskiem z dnia 10 lutego 2020 r., Skarżący wystąpili do Kolegium o stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2018 r., w powodu rażącego naruszenia prawa. Kolegium, po rozpatrzeniu wniosku, postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2018 r., a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2020r. Na skutek skargi Skarżących, WSA wyrokiem z dnia 14 października 2020 r. sygn. II SA/Rz 612/20, uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...] kwietnia 2020 r. i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] marca 2020 r. 3. Ponownie rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2018 r. Kolegium, decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., umorzyło postępowanie w przedmiotowej sprawie; rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi. II. W rozpoznawanej sprawie fundamentalne znaczenie ma art. 153 P.p.s.a., wedle którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane (zob. np. wyrok NSA z dnia 245 marca 2021 r. sygn. I OSK 4162/18). III. Wskazania odnośnie do dalszego postępowania sformułowane zostały w wyroku WSA z dnia 14 października 2020 r. sygn. II SA/Rz 612/20, uchylającym postanowienie Kolegium z dnia [...] kwietnia 2020 r. i poprzedzające je postanowienie z dnia [....] marca 2020 r. W uzasadnieniu tego wyroku WSA stwierdził m.in., że: "W niniejszej sprawie decyzja Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2018 r. dotyczyła rozgraniczenia nieruchomości A. F., właściciela dz. 480/1 i 480/2 poł. w [...], z działką skarżących nr 481 od zachodu i od wschodu z działkami nr 474, 475, 476 własności H. C. Taka jest sentencja ww. decyzji. Dopiero z uzasadnienia tej decyzji można się dowiedzieć o sposobie rozgraniczenia. Wskazano w nim, że przebieg granic obrazuje operat techniczny z wykonania rozgraniczenia sporządzony przez geodetę (...) i przyjęty do zasobu ewidencji gruntów i budynków (k. 1 akt administracyjnych, w wersji kolorowej mapa uzupełniająca z rozgraniczenia nieruchomości dołączona do pisma skarżących z 3 października 2020 r.). Oczywistym jest, że co do zasady rozgraniczenie obejmowało tzw. punkty trójgranicy rozgraniczonych działek, w tym wypadku z działkami drogowymi nr 415 i nr 417 własności Gminy. Wynika to zresztą także z wykazu zmian na opisanej wyżej mapie uzupełniającej. (...) Szkopuł w tym, że stanowiąca załącznik do decyzji o rozgraniczeniu mapa, z której wyłącznie wynika przebieg granic rozgraniczonych działek ma szerszy zakres niż sentencja decyzji rozgraniczeniowej. Dotyczy to całej północnej granicy działek nr 481 i nr 474 z działką nr 415. W tej sytuacji jedyną możliwą do zaakceptowania wykładnią treści decyzji Wójta o rozgraniczeniu jest taka, że decyzja obejmuje północne granice działek nr 481 i nr 474 z działką nr 415. W ewidencji gruntów granica na tych odcinkach jest ujawniona na podstawie mapy z rozgraniczenia. Możliwości podważenia tej granicy przez skarżących w innym trybie niż rozgraniczenie są żadne". Formułując wytyczne WSA stwierdził, że "W niniejszej sprawie rzeczą SKO będzie wystąpienie do Sądu Rejonowego o jednoznaczne zajęcie stanowiska, co do tego czy na skutek wniosku skarżących z dnia 17 sierpnia 2018 r. o przekazanie sprawy do Sądu otworzyła się droga sądowa co do całej decyzji rozgraniczeniowej (w kształcie i zakresie opisanym w tym uzasadnieniu), czy też tylko w części, a jeśli tak to jakiej. Oczywiście kluczowe znaczenie ma tu stanowisko skarżących, którzy powinni sprecyzować przed Sądem Rejonowym czy zaskarżyli całe rozgraniczenie czy tylko granice swojej działki i które. Powyższe rozważania oznaczają także, że konieczne będzie prowadzenie przez SKO czynności wyjaśniających postępowania dowodowego co wyklucza wydawanie postanowień w trybie art. 61a § 1 K.p.a.". Procedując ponownie w przedmiocie wniosku Skarżących z dnia 10 lutego 2020 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2018 r., Kolegium wystąpiło do SR z pytaniami podanymi w uzasadnieniu wyroku. Uzyskało informację, że "przedmiotem postępowania sądowego w sprawie [...] jest rozgraniczenie działek nr 480/1 i 480/2 własności A. F. z działką nr 481 własności A. B. i B. B. oraz z działkami nr 474,475 i 476 własności H. C. Wnioskodawcą w sprawie rozgraniczenia był A. F., zatem w postępowaniu sądowym ustaleniu podlega tylko przebieg granicy jego nieruchomości z działkami sąsiednimi, które wskazał w swoim wniosku. Granice działki uczestników A. B. i B. B. nr 481 są więc objęte postępowaniem sądowym tylko w zakresie wspólnej granicy z działkami wnioskodawcy A. F. Sprawa [...] nadal jest w toku i nie zapadło jeszcze żadne rozstrzygnięcie" (pismo z dnia 28 stycznia 2021 r.). Przy tej treści informacji zasadnie Kolegium przyjęło, że decyzja z dnia [...] lipca 2018r., w całości utraciła byt prawny. Wskazać należy, że przedmiot rozgraniczenia wyznaczony został we wniosku A. F. Oznacza to, że rozgraniczenie dokonane decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. mogło dotyczyć sprawy administracyjnej wyłącznie w granicach tego wniosku. Decyzja, to również jej uzasadnienie, zatem na skutek przekazania sprawy do sądu, sprawa administracyjna o rozgraniczenie nieruchomości w całości wróciła do stanu początkowego, tj. do wniosku o rozgraniczenie. Powtórzyć należy, że sprawę administracyjną o rozgraniczenie wyznaczył wniosek A. F. i tylko w takim zakresie o rozgraniczeniu mogła rozstrzygać decyzja. Decyzja ta, na skutek przekazania sprawy na podstawie art. 33 ust. 3 p.g.k., utraciła w całości swój byt prawny. Stwierdzenie to dotyczy również uzasadnienia decyzji rozgraniczeniowej, w którym przywołana została mapa uzupełniająca sporządzona przez uprawnionego geodetę. W konsekwencji, decyzja Wójta z dnia [...] lipca 2018 r. nie tworzy nowego stanu prawnego nie tylko dla działek wymienionych w rozstrzygnięciu, ale także dla działek będących gminnymi drogami publicznymi (nr 415 oraz 417). Stąd też rozważania WSA dotyczące udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym Gminy [....] (styk trójgranic) nie upoważniają do wniosku, że w obrocie prawnym pozostała część decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2018 r., która mogłaby być przedmiotem sprawy administracyjnej o stwierdzenie nieważności. Reasumując Sąd stwierdza, że nastąpiła w całości utrata mocy obowiązującej decyzji Wójta o rozgraniczeniu (wraz z uzasadnieniem oraz sporządzoną w tym postępowaniu mapą uzupełniającą). Natomiast sprawa administracyjna o rozgraniczenie nieruchomości wróciła do stanu początkowego, tj. do dnia złożenia przez Wnioskodawcę wniosku o rozgraniczenie i obecnie to sąd powszechny będzie rozstrzygał o przebiegu granic oraz decydował o uczestnikach postępowania rozgraniczeniowego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skargi Kolegium nie dopuściło się naruszenia art. 153 P.p.s.a. Wytyczne zawarte w wyroku WSA z dnia 14 października 2020 r. sygn. II SA/Rz 612/20 zostały bowiem wykonane, a uzyskana z SR informacja stanowiła podstawę do trafnych końcowych wniosków. Brak przedmiotu w postaci decyzji administracyjnej objętej wnioskiem Skarżących z dnia 10 lutego 2020 r. ma ten skutek, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2018 r., jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu. Oznacza to również, że zarzuty skargi formułowane pod adresem nieistniejącej decyzji (z dnia [...] lipca 2018 r.) nie mogą być oceniane. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI