II SA/Rz 816/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-05-16
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaekspertyza technicznapostanowieniezażalenieniedopuszczalność zażaleniapostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie zobowiązujące do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej samowolnie dobudowanego garażu.

Skarga dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zobowiązujące do przedłożenia ekspertyzy technicznej garażu. Sąd uznał, że postanowienie PINB wydane na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. ma charakter dowodowy i nie służy na nie zażalenie, co potwierdzały wcześniejsze orzeczenia sądowe. W związku z tym, postanowienie WINB o niedopuszczalności zażalenia było zasadne, a skarga została oddalona.

Przedmiotem skargi H. i T. W. było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] lipca 2005 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] maja 2005 r. PINB zobowiązał skarżących do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego. Skarżący wnieśli zażalenie, twierdząc m.in. że organ nie mógł zmieniać własnego postanowienia, które było już przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowej. WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia, wskazując, że postanowienie PINB wydane na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. ma charakter dowodowy i nie podlega zaskarżeniu zażaleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że jest związany wcześniejszymi wyrokami sądów administracyjnych, które potwierdziły, iż na postanowienia wydane na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przysługuje zażalenie. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące braku udziału sąsiadów w postępowaniu nie są trafne, gdyż kwestie te będą rozstrzygane na dalszym etapie postępowania, po przedstawieniu ekspertyzy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, na postanowienie wydane na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przysługuje zażalenie, ponieważ ma ono charakter dowodowy i może być przedmiotem kontroli w odwołaniu do wydanej w sprawie decyzji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok NSA, który stwierdził, że postanowienie wydane w trybie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. ma charakter dowodowy i nie służy na nie zażalenie. Zasadę tę potwierdzają również przepisy k.p.a. dotyczące zmiany lub uchylenia postanowień dowodowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Upb z 1974 art. 56

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 77 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 11 maja 1974 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 30

Pwsa art. 99

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie PINB wydane na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. ma charakter dowodowy i nie podlega zaskarżeniu zażaleniem. Sąd jest związany wcześniejszymi wyrokami sądów administracyjnych w podobnych kwestiach. WINB zasadnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB.

Odrzucone argumenty

Organ nie mógł zmieniać własnego postanowienia, które było już przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowej. Organ zażaleniowy uchylił się od rozpatrzenia zarzutów wobec postanowienia organu I instancji. Postanowienie PINB nie ma charakteru dowodowego. Wydano postanowienie z naruszeniem prawa, stosując jego wsteczne działanie (dotyczyło przepisów prawa budowlanego z 1994 r.). Nie zawiadomiono o wydaniu postanowienia sąsiadów – właścicieli działek sąsiednich.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie podjęte w toku postępowania w sprawie wybudowanego obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami ma charakter dowodowy i nie przysługuje na nie zażalenie na wydane w trybie art.56 Upb z 1974r. nie służy zażalenie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa)

Skład orzekający

Małgorzata Wolska

przewodniczący

Maria Zarębska-Kobak

członek

Robert Sawuła

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności postanowień dowodowych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście Prawa budowlanego z 1974 r. i jego stosowania po nowelizacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem budowlanym z 1974 r. i wcześniejszym orzecznictwem. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do aktualnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym – możliwości zaskarżania postanowień dowodowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

Kiedy zażalenie jest niedopuszczalne? Kluczowa interpretacja w sprawie budowlanej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 816/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Małgorzata Wolska /przewodniczący/
Maria Zarębska-Kobak
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 56
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. i T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie zobowiązujące do przedłożenia ekspertyzy technicznej odnośnie wykonanych robót budowlanych -skargę oddala-
Uzasadnienie
II SA/Rz 816/05
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi H. i T. W. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dn.[...].07.2005r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia od postanowienia wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dn.[...].05.2005r. Nr [...] w przedmiocie przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej budynku garażowego. Tym ostatnim postanowieniem PINB zmienił własne postanowienie z [...].01.2000r. Nr [...], w którym zobowiązano H. i T. W. do przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej budowlanej budynku garażowego dobudowanego do budynku mieszkalnego na dz. nr ewid. 2465 w obr. 219 w R. przy ul.W. wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości wykonanych robót i zgodności obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi. Postanowienie PINB z [...].01.2000r. wydano na podstawie art.56 ustawy z 24.10.1974r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm., zwane dalej Upb z 1974). H. i T. W. wnieśli zażalenie na postanowienie PINB z [...].01.2000r., a WINB postanowieniem z [...].01.2002r. Nr [...] stwierdził jego niedopuszczalność. Skargę H. i T. W. na to ostatnie postanowienie oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z [...].06.2004r. SA/Rz 198/02. Po zwrocie sprawy przez Sąd PINB postanowieniem z [...].05.2005r. zmienił własne postanowienie z [...].01.2000r. w ten sposób, iż zobowiązał H. i T. W. do przedłożenia technicznej ekspertyzy określającej prawidłowość wykonanych robót przy realizacji budynku garażowego dobudowanego do budynku mieszkalnego i określił termin wywiązania się z tego obowiązku na dzień [...].09.2006r.. W podstawie prawnej tego postanowienia organ powołał m.in. art.56 Upb z 1974r oraz art.123, 124 i 77 § 2 ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.). Postanowienie zawiera wskazówkę, iż nie służy na nie zażalenie. Postanowienie doręczono H. i T. W. w dn.[...].05.2005r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych).
W dn.[...].05.2005r. H. i T. W. wnieśli pismo procesowe określone jako zażalenie na postanowienie PINB z [...].05.2005r., twierdząc iż doręczono im je w dn.[...].05.2005r. W zażaleniu zarzucili iż organ nie mógł zmieniać własnego postanowienia, które było rozpatrywane przez "instancję nadrzędną tj. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zostało utrzymane w mocy przez niego a następnie rozpatrywane przez następną instancje nadrzędną jaka jest Wojewódzki Sąd Administracyjny i również utrzymane w mocy i zwrócone do realizacji". Żalący się wywodzą, iż posiadali mapę z 1997r., gdzie naniesiono garaż, zaskarżone postanowienie wydano na skutek inspiracji donosem sąsiada Z. K., ekspertyzę sporządza się w wyjątkowych sytuacjach, nadto nie zawiadomiono o jego wydaniu innych sąsiadów – właścicieli działek graniczących z działką nr 2465, a ograniczono się do osoby, która wniosła donos. Postawiono także zarzut oparcia się przez organ na przepisach prawa budowlanego z 1994r., co sprawia iż wydano postanowienie z naruszeniem prawa stosując jego wsteczne działanie.
Opisanym na wstępie postanowieniem WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu, iż PINB wydał postanowienie zmieniające własne postanowienie z [...].01.200r. na podstawie art.56 Upb z 1974r.. Takie działanie organu ma charakter dowodowy, a przepis prawa materialnego nie przewiduje możliwości wniesienia zaskarżenia. Przywołano także treść art.77 § 2 k.p.a., wedle którego organ może w każdym stadium zmienić lub uchylić swoje postanowienie odnośnie przeprowadzenia dowodu. Także i przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w oparciu o art.77 § 2 k.p.a..
Skargę na postanowienie WINB wnieśli do WSA w Rzeszowie H. i T. W. wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucają, iż organ II instancji nie mógł powołać w swym rozstrzygnięciu art.134 w zw. z art.144 k.p.a., uznając iż przepisy te nie mogły mieć w sprawie zastosowania. Zarzucono także, iż organ zażaleniowy uchylił się od rozpatrzenia zarzutów wobec postanowienia wydanego przez organ I instancji, nadto skarżący wywodzą, iż wbrew organom orzekającym w sprawie postanowienie PINB nie ma charakteru dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. W piśmie procesowym złożonym przed rozprawą skarżący podtrzymali swe zarzuty, dodatkowo eksponując iż pozbawiono strony uprawnień procesowych w aspekcie braku doręczenia rozstrzygnięcia pozostałym właścicielom działek sąsiednich w stosunku do działki skarżących.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa).
Skarga nie jest uzasadniona.
PINB prowadził postępowanie w sprawie dobudowanego przez H. i T. W. garażu do budynku mieszkalnego na działce nr 2465 przy ul.W. w R. na skutek podania Z. K. wobec konfliktu sąsiedzkiego mającego mieć związek z odprowadzaniem wód opadowych na działkę zawiadamiającego. Z uwagi, iż organ nadzoru budowlanego ustalił, iż dobudowa miała charakter samowolny i miała miejsce w latach 1986-1988 w sprawie miało zastosowanie Upb z 1974r.. Wydając postanowienie w dn.[...].01.2000r. PINB w R. zobowiązał inwestorów do przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej dobudowanego garażu wraz ze stosowną ekspertyzą. H. i T. W. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, które utrzymał w mocy WINB postanowieniem z dn.[...].03.2000r. Nr [...]. To z kolei postanowienie na skutek skargi inwestorów było przedmiotem, kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z dn.14.11.2001r. SA/Rz 548/00 Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie stwierdził nieważność postanowienia WINB z dn.[...].03.2000r.. Sąd powołując także w uzasadnieniu inne orzeczenia w podobnych sprawach zajął stanowisko, iż postanowienie podjęte w toku postępowania w sprawie wybudowanego obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami ma charakter dowodowy i nie przysługuje na nie zażalenie, może zaś być przedmiotem kontroli w odwołaniu do wydanej w sprawie decyzji. Na wydane w trybie art.56 Upb z 1974r. nie służy zażalenie, zatem wydane postanowienie przez WINB z dn.[...].03.2000r. uznano za pozbawione podstawy prawnej. Będąc związanym tym wyrokiem, na zasadzie art.30 ustawy z dn.11.05.1974r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia H. i T. W. na postanowienie PINB z [...].01.2000r. Skargę na to postanowienie oddalił WSA wyrokiem z 9.06.2004r. SA/Rz 198/02. Można zatem skutecznie twierdzić, że w sprawie Sąd orzekający obecnie jest związany uprzednio wydanymi wyrokami, a to na podstawie art.153 Ppsa oraz art.99 ustawy z dn.30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa). Zgodnie z art.99 Pwsa ocena wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art.100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wyrok SA/Rz 548/00 wiąże zatem w sprawie oceną iż postanowienie PINB wydane na podstawie art.56 Upb nie jest zaskarżalne zażaleniem. Z kolei wyrok SA/Rz 198/02 oddalający skargę na postanowienie w sprawie niedopuszczalności zażalenia od postanowienia wydanego na podstawie cyt. wyżej przepisu Upb z 1974 oznacza akceptację sądu administracyjnego dla takiego rozstrzygnięcia procesowego.
PINB zmienił własne postanowienie z dn.[...].01.2000r., niemniej jednak nadal ma ono za podstawę prawną art.56 Upb z 1974r., tym samym pozostają aktualne poglądy wyrażone w wyroku SA/Rz 548/00 odnośnie niedopuszczalności zaskarżenia tego typu postanowienia w drodze zażalenia. Zasadnie zatem WINB powołując się na dyspozycję art.134 w zw. z art.144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
W ocenie Sądu zarzuty braku udziału w postępowaniu pozostałych właścicieli działek sąsiednich nie są trafne. Zaskarżone postanowienie doręczono wyłącznie skarżącym. Stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia nie rodzi dla właścicieli działek sąsiednich żadnych praw, ani nie ustanawia dla nich żadnych obowiązków. Sprawa, w której wydano postanowienie przez organ I instancji odnosi się do kwestii ewentualnego zalegalizowania popełnionej przez inwestorów samowoli budowlanej. To czy doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, poza niewątpliwym brakiem legitymowania się przez skarżących pozwoleniem na budowę przedmiotowego garażu, a w konsekwencji tego naruszenia nastąpiło także takiego rodzaju skutki, które mogą oddziaływać na sferę praw i obowiązków innych osób, w szczególności właścicieli działek sąsiednich w stosunku do nieruchomości, na której zlokalizowany jest przedmiotowy garaż, a więc wpływać także na ustalenie kręgu stron postępowania, będzie można rozstrzygnąć dopiero po przedstawieniu przez inwestorów żądanej przez organ nadzoru budowlanego ekspertyzy. Jeśli z poczynionych ustaleń okaże się, iż lokalizacja garażu i sposób wykonania przy nim robót budowlanych nie prowadziło do naruszeń obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, to wyłącznie inwestorom przysługiwać będzie prawo strony w postępowaniu zmierzającym do zalegalizowania popełnionej samowoli.
Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną i działając na podstawie art.151 Ppsa skargę oddalono.
1.06.06 mk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI