II SA/Rz 812/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-04-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stałyalimentyzwrot świadczeńniezgodność z prawemkontrola sądowadecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku stałego w części dotyczącej ustalenia kwoty, uznając, że skarżąca nie miała świadomości zmiany sytuacji dochodowej przed wydaniem wyroku alimentacyjnego.

Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy nakaz zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stałego. Skarżąca R. B. kwestionowała obowiązek zwrotu, argumentując, że nie wiedziała o zmianie swojej sytuacji dochodowej związanej z podwyższeniem alimentów. Sąd administracyjny uchylił decyzję w części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku, uznając, że obowiązek poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej powstał dopiero z chwilą wydania wyroku alimentacyjnego, a nie wcześniej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta nakazującą zwrot nienależnie pobranego zasiłku stałego. Problem wynikał z faktu, że po przyznaniu zasiłku, wyrokiem Sądu Rejonowego ustalono podwyższone alimenty od daty wcześniejszej niż wydanie decyzji o zwrocie. Skarżąca twierdziła, że nie mogła wiedzieć o zmianie sytuacji dochodowej przed wydaniem wyroku alimentacyjnego i że pobrany zasiłek był jej potrzebny na remont mieszkania. Sąd administracyjny, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta w części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku stałego. Sąd uznał, że skarżąca miała obowiązek poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej dopiero od momentu wydania wyroku alimentacyjnego (9 lipca 2004 r.), a nie wcześniej. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Sąd podkreślił, że dla określenia kwoty nienależnego zasiłku istotne było samo wydanie wyroku przez Sąd Rejonowy, a nie jego prawomocność.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obowiązek poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej, a tym samym potencjalny obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, powstaje od daty wydania wyroku ustalającego podwyższone alimenty, a nie od daty jego prawomocności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca miała obowiązek poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej od momentu wydania wyroku alimentacyjnego, ponieważ ten fakt mógł rodzić obowiązek działania. Nieprawidłowe było ustalanie kwoty nienależnie pobranego zasiłku od daty wcześniejszej niż wydanie wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

prawo o p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

prawo o p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi w pozostałym zakresie.

Pomocnicze

u.p.s. art. 109

Ustawa o pomocy społecznej

Obowiązek informowania organu o zmianie sytuacji dochodowej.

prawo o p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie miała świadomości zmiany sytuacji dochodowej w momencie pobierania zasiłku, ponieważ wyrok alimentacyjny nie był jeszcze prawomocny. Obowiązek poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej powstał dopiero od daty wydania wyroku alimentacyjnego.

Odrzucone argumenty

Organ błędnie uznał, że skarżąca miała obowiązek zwrotu całej kwoty nienależnie pobranego zasiłku od daty wcześniejszej niż wydanie wyroku alimentacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podzielił argument skargi wskazujący na nieumyślność działania skarżącej w chwili pobierania zasiłku stałego przed rozstrzygnięciem o podwyższeniu alimentów. Do 9 lipca 2004 r. trudno domagać się od skarżącej by ta miała informować organ o takiej zmianie, skoro nie zapadło w sprawie jej alimentów żadne rozstrzygnięcie. Dla spełnienia obowiązku poinformowania organu istotne było samo wydanie wyroku przez Sąd Rejonowy w P., a nie jego prawomocność, która dla określenia kwoty nienależnego zasiłku nie ma znaczenia.

Skład orzekający

Krystyna Józefczyk

przewodniczący

Zbigniew Czarnik

sprawozdawca

Jolanta Ewa Wojtyna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku informowania organów o zmianie sytuacji dochodowej w kontekście świadczeń socjalnych i alimentów, moment powstania obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany dochodów spowodowanej wyrokiem alimentacyjnym i wpływu na zasiłek stały.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z ustalaniem nienależnie pobranych świadczeń socjalnych w sytuacji, gdy zmiana sytuacji dochodowej jest wynikiem późniejszego orzeczenia sądu.

Czy musisz oddać zasiłek, jeśli nie wiedziałeś o zmianie dochodów? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 538,56 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 812/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna
Krystyna Józefczyk. /przewodniczący/
Zbigniew Czarnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 109
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku stałego; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
II SA/Rz 812/05
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r., [...] uchylającą w całości decyzję własną z dnia [...] maja 2004, [...] w sprawie zasiłku stałego i nakazującą zwrot kwoty 538 zł 56 groszy jako kwoty nienależnej pobranej w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 września 2004 r. oraz określającą termin zwrotu nienależnie pobranego zasiłku do dnia 30 kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 9 lipca 2004 r., [...] ustalającym dla odwołującej R. B. podwyższone alimenty /w kwocie 550 złotych/ od dnia 1 marca 2004 r., zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały. Konsekwencją takiej sytuacji jest uznanie pobranych przez odwołującą należności jako świadczenia nienależnego, co odpowiada obowiązującym przepisom. Z tego też względu należało orzec o zwrocie kwot pobranych od 1 maja 2004 r. do 30 września 2004 r.
Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się R. B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu wskazała, że zwrot nienależnie pobranej kwoty – 538,56 złotych jest dla niej krzywdzący. Wskazała, że pobrany zasiłek służył jej na pokrycie kosztów związanych z remontem swojego mieszkania. Występując o zasiłek stały nie mogła wiedzieć, że w sprawie o podwyższenie alimentów Sąd ustali ich płatność od 1 marca 2004 r. Z tego względu skarżąca uważa, że pobrany zasiłek nie był świadczeniem niesłusznie pobranym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie przyjmując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem przewidziane środki. W ramach kontroli sądy zgodnie z treścią art. 134 § 1 prawa o p.s.a. nie są związane granicami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Tak wyznaczony zakres kontroli prowadzi do wniosku, że skarga R. B. zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnego zasiłku stałego. Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r., [...] w części ustalającej kwotę 538,56 złotych jako nienależnie pobraną za okres od 1.05.2004 r. do 30.09.2004 r. i ustalającej termin zwrotu. W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił jako nie mającą oparcia w przepisach prawa.
Uwzględnienie skargi w części odnoszącej się do określenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku wynikało stąd, że Sąd podzielił argument skargi wskazujący na nieumyślność działania skarżącej w chwili pobierania zasiłku stałego przed rozstrzygnięciem o podwyższeniu alimentów. Z analizy akt sprawy wynika, że skarżąca powzięła wiadomość /albo mogła powziąć/ o podwyższeniu alimentów z chwilą ogłoszenia wyroku w sprawie alimentacyjnej co miało miejsce 9 lipca 2004 r. Po tej dacie niewątpliwie skarżąca powinna mieć świadomość zmiany jej sytuacji materialnej, a to pociągało wykonanie obowiązku wynikającego z art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64, poz. 593, ze zm./ nakładając na skarżącą konieczność poinformowania organu, który przyznał świadczenie o zmianie sytuacji dochodowej mającej wpływ na przyznanie świadczenia. Do 9 lipca 2004 r. trudno domagać się od skarżącej by ta miała informować organ o takiej zmianie, skoro nie zapadło w sprawie jej alimentów żadne rozstrzygnięcie. Zatem data 9 lipca 2004 r. jest pierwszym faktem, który po stronie skarżącej mógł rodzić jakichkolwiek obowiązek działania, a jego nie wypełnienie może skutkować ujemnymi konsekwencjami prawnymi.
Organy określając nienależnie pobrany zasiłek zastosowały przepis art. 98 ustawy w sposób niemożliwy do przyjęcia. Dla Sądu poza sporem pozostaje stwierdzenie, że nienależnie pobrany zasiłek podlega zwrotowi, jednak zwrot taki może być orzeczony od momentu gdy orzeczenie o podwyższeniu alimentów zostało wydane, bo z tą datą skarżąca miała powiadomić organ o zmianie swojej sytuacji majątkowej /dochodowej/. Sąd podkreśla, że w dniu 9 lipca 2004 r. skarżąca mogła dowiedzieć się o wyroku alimentacyjnym i ten fakt był wystarczający do działania. Dla spełnienia obowiązku poinformowania organu istotne było samo wydanie wyroku przez Sąd Rejonowy w P., a nie jego prawomocność, która dla określenia kwoty nienależnego zasiłku nie ma znaczenia, dlatego Sąd nie uzależnia ustalenia wysokości nienależnego zasiłku od prawomocności wyroku.
Organy prowadząc postępowanie po uchyleniu decyzji w części będą zobowiązane do ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku przez skarżącą zgodnie z wytycznymi wskazanymi przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe i treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku a art. 151 prawa o p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
24.04.06mk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI