II SA/Rz 812/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku stałego w części dotyczącej ustalenia kwoty, uznając, że skarżąca nie miała świadomości zmiany sytuacji dochodowej przed wydaniem wyroku alimentacyjnego.
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy nakaz zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stałego. Skarżąca R. B. kwestionowała obowiązek zwrotu, argumentując, że nie wiedziała o zmianie swojej sytuacji dochodowej związanej z podwyższeniem alimentów. Sąd administracyjny uchylił decyzję w części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku, uznając, że obowiązek poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej powstał dopiero z chwilą wydania wyroku alimentacyjnego, a nie wcześniej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta nakazującą zwrot nienależnie pobranego zasiłku stałego. Problem wynikał z faktu, że po przyznaniu zasiłku, wyrokiem Sądu Rejonowego ustalono podwyższone alimenty od daty wcześniejszej niż wydanie decyzji o zwrocie. Skarżąca twierdziła, że nie mogła wiedzieć o zmianie sytuacji dochodowej przed wydaniem wyroku alimentacyjnego i że pobrany zasiłek był jej potrzebny na remont mieszkania. Sąd administracyjny, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta w części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku stałego. Sąd uznał, że skarżąca miała obowiązek poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej dopiero od momentu wydania wyroku alimentacyjnego (9 lipca 2004 r.), a nie wcześniej. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Sąd podkreślił, że dla określenia kwoty nienależnego zasiłku istotne było samo wydanie wyroku przez Sąd Rejonowy, a nie jego prawomocność.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Obowiązek poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej, a tym samym potencjalny obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, powstaje od daty wydania wyroku ustalającego podwyższone alimenty, a nie od daty jego prawomocności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca miała obowiązek poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej od momentu wydania wyroku alimentacyjnego, ponieważ ten fakt mógł rodzić obowiązek działania. Nieprawidłowe było ustalanie kwoty nienależnie pobranego zasiłku od daty wcześniejszej niż wydanie wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (4)
Główne
prawo o p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
prawo o p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi w pozostałym zakresie.
Pomocnicze
u.p.s. art. 109
Ustawa o pomocy społecznej
Obowiązek informowania organu o zmianie sytuacji dochodowej.
prawo o p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie miała świadomości zmiany sytuacji dochodowej w momencie pobierania zasiłku, ponieważ wyrok alimentacyjny nie był jeszcze prawomocny. Obowiązek poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej powstał dopiero od daty wydania wyroku alimentacyjnego.
Odrzucone argumenty
Organ błędnie uznał, że skarżąca miała obowiązek zwrotu całej kwoty nienależnie pobranego zasiłku od daty wcześniejszej niż wydanie wyroku alimentacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podzielił argument skargi wskazujący na nieumyślność działania skarżącej w chwili pobierania zasiłku stałego przed rozstrzygnięciem o podwyższeniu alimentów. Do 9 lipca 2004 r. trudno domagać się od skarżącej by ta miała informować organ o takiej zmianie, skoro nie zapadło w sprawie jej alimentów żadne rozstrzygnięcie. Dla spełnienia obowiązku poinformowania organu istotne było samo wydanie wyroku przez Sąd Rejonowy w P., a nie jego prawomocność, która dla określenia kwoty nienależnego zasiłku nie ma znaczenia.
Skład orzekający
Krystyna Józefczyk
przewodniczący
Zbigniew Czarnik
sprawozdawca
Jolanta Ewa Wojtyna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku informowania organów o zmianie sytuacji dochodowej w kontekście świadczeń socjalnych i alimentów, moment powstania obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany dochodów spowodowanej wyrokiem alimentacyjnym i wpływu na zasiłek stały.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z ustalaniem nienależnie pobranych świadczeń socjalnych w sytuacji, gdy zmiana sytuacji dochodowej jest wynikiem późniejszego orzeczenia sądu.
“Czy musisz oddać zasiłek, jeśli nie wiedziałeś o zmianie dochodów? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 538,56 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 812/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2006-04-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jolanta Ewa Wojtyna Krystyna Józefczyk. /przewodniczący/ Zbigniew Czarnik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6321 Zasiłki stałe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Oddalono skargę w części Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2004 nr 64 poz 593 art. 109 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku stałego; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Uzasadnienie II SA/Rz 812/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r., [...] uchylającą w całości decyzję własną z dnia [...] maja 2004, [...] w sprawie zasiłku stałego i nakazującą zwrot kwoty 538 zł 56 groszy jako kwoty nienależnej pobranej w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 września 2004 r. oraz określającą termin zwrotu nienależnie pobranego zasiłku do dnia 30 kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 9 lipca 2004 r., [...] ustalającym dla odwołującej R. B. podwyższone alimenty /w kwocie 550 złotych/ od dnia 1 marca 2004 r., zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały. Konsekwencją takiej sytuacji jest uznanie pobranych przez odwołującą należności jako świadczenia nienależnego, co odpowiada obowiązującym przepisom. Z tego też względu należało orzec o zwrocie kwot pobranych od 1 maja 2004 r. do 30 września 2004 r. Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się R. B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu wskazała, że zwrot nienależnie pobranej kwoty – 538,56 złotych jest dla niej krzywdzący. Wskazała, że pobrany zasiłek służył jej na pokrycie kosztów związanych z remontem swojego mieszkania. Występując o zasiłek stały nie mogła wiedzieć, że w sprawie o podwyższenie alimentów Sąd ustali ich płatność od 1 marca 2004 r. Z tego względu skarżąca uważa, że pobrany zasiłek nie był świadczeniem niesłusznie pobranym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie przyjmując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem przewidziane środki. W ramach kontroli sądy zgodnie z treścią art. 134 § 1 prawa o p.s.a. nie są związane granicami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Tak wyznaczony zakres kontroli prowadzi do wniosku, że skarga R. B. zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnego zasiłku stałego. Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r., [...] w części ustalającej kwotę 538,56 złotych jako nienależnie pobraną za okres od 1.05.2004 r. do 30.09.2004 r. i ustalającej termin zwrotu. W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił jako nie mającą oparcia w przepisach prawa. Uwzględnienie skargi w części odnoszącej się do określenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku wynikało stąd, że Sąd podzielił argument skargi wskazujący na nieumyślność działania skarżącej w chwili pobierania zasiłku stałego przed rozstrzygnięciem o podwyższeniu alimentów. Z analizy akt sprawy wynika, że skarżąca powzięła wiadomość /albo mogła powziąć/ o podwyższeniu alimentów z chwilą ogłoszenia wyroku w sprawie alimentacyjnej co miało miejsce 9 lipca 2004 r. Po tej dacie niewątpliwie skarżąca powinna mieć świadomość zmiany jej sytuacji materialnej, a to pociągało wykonanie obowiązku wynikającego z art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64, poz. 593, ze zm./ nakładając na skarżącą konieczność poinformowania organu, który przyznał świadczenie o zmianie sytuacji dochodowej mającej wpływ na przyznanie świadczenia. Do 9 lipca 2004 r. trudno domagać się od skarżącej by ta miała informować organ o takiej zmianie, skoro nie zapadło w sprawie jej alimentów żadne rozstrzygnięcie. Zatem data 9 lipca 2004 r. jest pierwszym faktem, który po stronie skarżącej mógł rodzić jakichkolwiek obowiązek działania, a jego nie wypełnienie może skutkować ujemnymi konsekwencjami prawnymi. Organy określając nienależnie pobrany zasiłek zastosowały przepis art. 98 ustawy w sposób niemożliwy do przyjęcia. Dla Sądu poza sporem pozostaje stwierdzenie, że nienależnie pobrany zasiłek podlega zwrotowi, jednak zwrot taki może być orzeczony od momentu gdy orzeczenie o podwyższeniu alimentów zostało wydane, bo z tą datą skarżąca miała powiadomić organ o zmianie swojej sytuacji majątkowej /dochodowej/. Sąd podkreśla, że w dniu 9 lipca 2004 r. skarżąca mogła dowiedzieć się o wyroku alimentacyjnym i ten fakt był wystarczający do działania. Dla spełnienia obowiązku poinformowania organu istotne było samo wydanie wyroku przez Sąd Rejonowy w P., a nie jego prawomocność, która dla określenia kwoty nienależnego zasiłku nie ma znaczenia, dlatego Sąd nie uzależnia ustalenia wysokości nienależnego zasiłku od prawomocności wyroku. Organy prowadząc postępowanie po uchyleniu decyzji w części będą zobowiązane do ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku przez skarżącą zgodnie z wytycznymi wskazanymi przez Sąd. Mając na uwadze powyższe i treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku a art. 151 prawa o p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. 24.04.06mk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI