II SA/Rz 809/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-09-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
produkty kosmetyczneoznakowaniewycofanie z rynkuinspekcja sanitarnarozporządzenie 1223/2009numer partiidata minimalnej trwałościPAOidentyfikowalność produktupostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wycofaniu z rynku części produktów kosmetycznych, uznając brak wystarczających dowodów na naruszenie przepisów dotyczących oznakowania i bezpieczeństwa.

Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję o wycofaniu z rynku części produktów kosmetycznych, zarzucając organom naruszenie przepisów KPA i rozporządzenia kosmetycznego. Sąd uznał, że organy nie wykazały wystarczających podstaw do wycofania produktów, szczególnie w zakresie oznakowania datą ważności (maski do twarzy) oraz numerem partii (róże i sztyfty). Brak pełnego materiału dowodowego i wadliwa wykładnia przepisów doprowadziły do uchylenia decyzji w części dotyczącej produktów nr 5-13.

Przedmiotem skargi była decyzja Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PPWIS) w Rzeszowie, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w części dotyczącej wycofania z rynku 178 sztuk produktów kosmetycznych z powodu niewłaściwego oznakowania. Zarzuty dotyczyły braku daty minimalnej trwałości lub znaku PAO (maski do twarzy), braku numeru partii lub identyfikowalności (róże do policzków) oraz stosowania identycznych numerów partii dla różnych wariantów kolorystycznych (róże i sztyfty wielofunkcyjne). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej produktów nr 5-13. Sąd uznał, że organy nie wykazały wystarczających podstaw do wycofania produktów z obrotu, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który wymaga bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. W przypadku masek do twarzy, sąd stwierdził brak pełnego materiału dowodowego, w szczególności brak analizy wewnętrznych etykiet z instrukcją użycia, co uniemożliwiło ocenę, czy produkt jest jednorazowy i czy wymaga znaku PAO. W odniesieniu do różów i sztyftów, sąd uznał, że organy wadliwie zinterpretowały przepisy dotyczące numeru partii i oznaczeń identyfikacyjnych. Sąd podkreślił, że art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1223/2009 dopuszcza stosowanie numeru partii w połączeniu z innymi oznaczeniami (np. kodem EAN, nazwą koloru), a identyczne numery partii dla produktów z tej samej masy produkcyjnej, różniących się jedynie kolorem, są dopuszczalne, o ile zapewniona jest identyfikowalność produktu. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zebrano pełnego materiału dowodowego (np. wewnętrznych etykiet z instrukcją użycia) pozwalającego na jednoznaczną ocenę charakteru produktu i jego wymogów oznakowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż maski do twarzy nie są produktami jednorazowymi, opierając się jedynie na częściowych informacjach z etykiety zewnętrznej. Brak analizy wewnętrznych instrukcji użycia uniemożliwił prawidłową ocenę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie nr 1223/2009 art. 19 § ust. 1 lit. c

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych

rozporządzenie nr 1223/2009 art. 19 § ust. 1 lit. e

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych

rozporządzenie nr 1223/2009 art. 26

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych

u.p.i.s. art. 27 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

rozporządzenie nr 1223/2009 art. 6 § ust. 1-3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych

rozporządzenie nr 1223/2009 art. 8 § ust. 1 i ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych

u.p.i.s. art. 4 § ust. 1 pkt 4 i 4a

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.j.p. art. 4 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim

u.j.p. art. 5

Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały wystarczających podstaw do wycofania produktów z obrotu. Brak pełnego materiału dowodowego w zakresie oznakowania masek do twarzy. Wadliwa interpretacja przepisów dotyczących numeru partii i oznaczeń identyfikacyjnych dla różów i sztyftów. Zastosowanie identycznych numerów partii dla różnych wariantów kolorystycznych jest dopuszczalne, jeśli zapewniona jest identyfikowalność produktu.

Godne uwagi sformułowania

Organy w ocenie Sądu nie wykazały, że zachodziły przesłanki do podjęcia decyzji o wycofaniu produktów z obrotu, wskazane w art. 27 ust. 2 u.p.i.s. Warunkiem zastosowania art. 27 ust. 2 u.p.i.s jest po pierwsze, zaistnienie naruszenia oraz po drugie, co wymaga podkreślenia, zaistnienie stanu, który spowodował bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Sąd nie zgadza się z najdalej idącym zarzutem skargi, dotyczącym naruszenia art. 26 w zw. z art. 6 ust. 1-3 rozporządzenia nr 1223/2009. W ocenie Sądu sam fakt wykonania testu alergicznego na skórze nie pozbawia jeszcze jednorazowego charakteru danego produktu kosmetycznego. W ocenie Sądu powyższa argumentacja nie pozwala przyjąć, że numer partii produktu na opakowaniu zewnętrznym i finalnym nie jest identyczny. W ocenie Sądu przedstawiona powyżej definicja partii produktu zakłada, że produkt jest uzyskany w wyniku jednego lub szeregu procesów, co do których można przyjąć założenie, że są jednorodne.

Skład orzekający

Piotr Godlewski

przewodniczący

Maria Mikolik

sprawozdawca

Jolanta Kłoda-Szeliga

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oznakowania produktów kosmetycznych (numer partii, data ważności, PAO) oraz wymogów wycofania produktów z rynku w kontekście zagrożenia dla zdrowia i życia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE (rozporządzenie 1223/2009) i polskiego prawa administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie używanych produktów kosmetycznych i szczegółowych wymogów ich oznakowania, co może być interesujące dla konsumentów i przedsiębiorców z branży.

Czy kosmetyk bez daty ważności można wycofać z rynku? Sąd wyjaśnia wymogi oznakowania.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Rz 809/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c  zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 4 kwietnia 2025 r. nr SCH.906.5.2024.AR w przedmiocie wycofania produktu z rynku I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu II oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 12 listopada 2024 r. nr PSŻ.9020.7.33.2024 w części dotyczącej wycofania z rynku produktów kosmetycznych pod pozycją 5 - 13; II. zasądza od Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. w [...] kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. sp. z o.o. z/s w [...] jest decyzja Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [....] (dalej: "PPWIS", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 4 kwietnia 2025 r. nr SCH.906.5.2024.AR, wydana w przedmiocie wycofania produktów z obrotu.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że decyzją z [...] listopada 2024 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: "PPIS" lub "Organ I instancji") stwierdził, że produkty kosmetyczne, w łącznej ilości 178 sztuk:
1. odświeżający żel pod prysznic [....], pojemność: 400 ml, producent: [...], kod [...], numer partii: 01644019A, data minimalnej trwałości: 01.2024 (6 sztuk), numer partii: 28194165C, data minimalnej trwałości: 06.2024 (5 sztuk); w łącznej ilości 11 sztuk (po upływie daty minimalnej trwałości);
2. odświeżający żel pod prysznic [...], pojemność: 400 ml, producent: [....], kod [...], numer partii: 06114058A, data minimalnej trwałości: 02.2024, w ilości 11 sztuk (po upływie daty minimalnej trwałości);
3. odświeżający żel pod prysznic [...], pojemność: 400 ml, producent: [...], kod [...], numer partii: 30974193A, data minimalnej trwałości: 07.2024 (5 sztuk), numer partii: 00274008A, data minimalnej trwałości: 01.2024 (1 sztuka); w łącznej ilości 6 sztuk (po upływie daty minimalnej trwałości);
4. woda toaletowa [...], pojemność:100 ml, IMPORTER [....], kod: [...] w ilości 1 sztuki (nieczytelny numer partii);
5. zabieg z maską do twarzy z glinką [....], osoba odpowiedzialna: [...], pojemność: 25 g, numer partii: Sh04X305, kod [...] w ilości 10 sztuk (brak podanej daty minimalnej trwałości);
6. zabieg z maską do twarzy z glinką [...], osoba odpowiedzialna: [...], pojemność: 25 g, numer partii: Sh04X305, kod [...] w ilości 15 sztuk (brak podanej daty minimalnej trwałości);
7. zabieg z maską do twarzy z glinką [...], pojemność: 25 g, osoba odpowiedzialna: [...], numer partii: Sh04x305, kod [...] w ilości 5 sztuk (brak podanej daty minimalnej trwałości);
8. róż do policzków w stemplu [...], osoba odpowiedzialna: [...], pojemność: 6,5 g, kod [...] w ilości 10 sztuk (brak numeru partii);
9. róż do policzków w stemplu [...], osoba odpowiedzialna: [...], pojemność 6,5 g, kod [...] w ilości 7 sztuk, (brak numeru partii);
10. róż do policzków w stemplu [...], osoba odpowiedzialna: [...], pojemność: 6,5 g, kod [...] w ilości 39 sztuk (brak numeru partii);
11. sztyft wielofunkcyjny [...], osoba odpowiedzialna: [...], pojemność: 7,5 g, kod [...] w ilości 54 sztuki (nieprawidłowy numer partii );
12. sztyft wielofunkcyjny [...], osoba odpowiedzialna: [....], pojemność: 7,5 g, kod [...] w ilości 3 sztuk (nieprawidłowy numer partii);
13. sztyft wielofunkcyjny [...], osoba odpowiedzialna: [...], pojemność: 7,5 g, kod [...] w ilości 5 sztuk (nieprawidłowy numer partii);
zabezpieczone podczas czynności kontrolnych 10 września 2024 r. nie odpowiadają wymaganiom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 dotyczącego produktów kosmetycznych i w związku z tym nakazał Skarżącej wycofać z rynku wskazane wyżej produkty niewłaściwie oznakowane w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r.
Organ I instancji podał, że 10 września 2024 r. przeprowadził czynności kontrolne w należącym do Spółki sklepie A. w [...], przy [...]. Kontrola dotyczyła oceny prawidłowości znakowania produktów kosmetycznych. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono:
– brak podania daty minimalnej trwałości ani wymaganego symbolu PAO (przy produktach o trwałości powyżej 30 miesięcy) – w przypadku produktów określonych nr 5, 6 i 7 rozstrzygnięcia decyzji,
– brak podanego numeru partii produktu lub oznaczenia pozwalającego na identyfikację produktu kosmetycznego w przypadku produktów pod nazwą: róż do policzków [...] w różnych wariantach kolorystycznych,
– stosowanie identycznych numerów partii dla trzech różnych produktów kosmetycznych tej samej marki różniących się odcieniem, określonych pod nr 4, 8, 9, 10, 11, 12 i 13.
Organ I instancji podniósł, że stwierdzone nieprawidłowości stanowią naruszenie art. 19 ust. 1 lit. c) i e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych (Dz.U. UE. L. z 2009 r. Nr 342, str. 59 z późn. zm.). To zaś, stosownie do art. 26 rozporządzenia nr 1223/2009 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 i 4a, art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 416) – dalej: "u.p.i.s.", obligowało do wycofania produktów z obrotu.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z 4 kwietnia 2025 r. nr SCH.906.5.2024.AR Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie:
I. uchylił opisaną wyżej decyzję PPIS w zakresie wycofania z obrotu niewłaściwie oznakowanych kosmetyków, wskazanych w pkt 1 – 4 decyzji i w tym zakresie umorzył postępowanie Organu I instancji;
II. utrzymał w mocy ww. decyzję w zakresie obowiązku określonego w części I, dotyczącego wycofania z obrotu niewłaściwie oznakowanych kosmetyków wskazanych w pkt 5-13.
Organ odwoławczy podniósł, że w zakresie produktów oznaczonych w decyzji nr 1 – 3 uznał stanowisko Spółki. Jednym ze sposobów oznaczenia terminu trwałości kosmetyków jest oznaczenie go datą minimalnej trwałości, ale w tym przypadku data (zapis: miesiąc i rok lub dzień, miesiąc i rok) lub szczegółowe informacje o jej umiejscowieniu (np. umieszczona na wieczku lub spodzie opakowania), musi poprzedzać symbol klepsydry (określony w załączniku VII pkt 3 rozporządzenia 1223/2009) lub zwrot: "najlepiej zużyć przed końcem". W przypadku kosmetyków, których okres przydatności do użycia wynosi więcej niż 30 miesięcy podanie daty minimalnej trwałości nie jest obowiązkowe, a wówczas istnieje wymóg umieszczenia (jedynie) znaku PAO z podaniem liczbowym miesięcy lub lat jego stabilności mikrobiologicznej po jego otworzeniu (np. 12M, czy 2Y). W opisywanej sprawie, na tylnej części opakowania w białym polu (równolegle do kodu EAN) trzech zakwestionowanych żelach, w dwóch wierszach umieszczono: ciąg cyfr zakończonych literą (pierwszy wiersz) oraz ciąg sześciu cyfr (wiersz poniższej), tj.: 072024, 022024, 062024 lub 012024. Wskazane wyżej ciągi cyfr nie zostały oznaczone symbolem klepsydry lub deklaracją: najlepiej zużyć przed końcem. Nie umieszczono ich także w żadnym innym miejscu opakowań. Przy braku tych elementów znakowania jednoznacznie wskazujących na datę minimalnej trwałości należało przyjąć, że termin trwałości oznakowany znakiem PAO był w tym przypadku wystarczający, bowiem wskazane kombinacje 6 cyfr należało uznać za oznaczenie daty (miesiąc i roku) ich produkcji.
Odnośnie do produktu kosmetycznego oznaczonego w decyzji Organu I instancji nr 4 PPWIS wskazał, że w piśmie z 17 września 2024 r. Spółka poinformowała o dobrowolnym wycofaniu z obrotu handlowego produktu i przekazaniu go do utylizacji. Niemożliwe było zatem wydanie decyzji o wycofaniu produktu z obrotu, bowiem kwestionowanej wody toaletowej nie było już w ofercie sprzedaży lub na stanie magazynowym. PPIS został o tym fakcie poinformowany, a mimo to błędnie uznał, że należało wycofać kosmetyk z obrotu.
Odnośnie do produktów oznaczonych w decyzji PPIS nr 5 – 7 Organ odwoławczy nie podzielił argumentów Spółki i nie uznał, że produkty te są kosmetykami jednorazowymi. Świadczy o tym wskazany przez producenta sposób postępowania z nimi, jak np. informacja o konieczności użycia kosmetyku w czasie 24 godzin po teście alergicznym co wskazuje, że kosmetyk powinien zostać użyty co najmniej dwukrotnie. Brak jest również wyjaśnień w jakich warunkach bezpiecznie przechowywać otwarte opakowanie oraz jakie parametry powinna mieć woda, którą ma uzupełnić (wlać) sam użytkownik. Ponadto, samo wieczko opakowania produktu nie jest szczelnym zamknięciem zawartego w nim proszku, co niekorzystnie może wpływać na parametry, a w konsekwencji bezpieczeństwo mieszaniny.
W odniesieniu do produktów oznaczonych w decyzji PPIS nr 8 – 10 Organ odwoławczy podzielił stanowisko Organu I instancji i uznał, że na opakowaniach zewnętrznych (opakowanie kartonowe) i finalnych (słoiczek z tworzywa sztucznego z masą kosmetyczną) produkty te nie posiadały identycznego nr partii lub oznaczenia pozwalającego na identyfikację produktu kosmetycznego, uwzględniającą ich różne odcienie kolorystyczne. Róże wymienione w pkt 8-10 posiadały na opakowaniach identyczne ciągi cyfr, co wyklucza je jako numery identyfikacyjne, które powinny być niepowtarzalne dla każdego produktu.
Organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na nieczytelność zdjęć dołączonych do odwołania na okoliczność tych samych numerów, jakie miały znajdować się na słoiczku i opakowaniu kartonowym PPWIS stwierdził, nie można uznać, że mamy do czynienia z tymi produktami, które zostały zakwestionowane w toku kontroli.
Natomiast odnośnie do kosmetyków oznaczonych w decyzji Organu I instancji nr 11 – 13 PPWIS podał, że produkty te miały ten sam numer partii na opakowaniu zewnętrznym, co nie pozwalało na identyfikację niepowtarzalnych cech tego produktu, uwzględniającego warianty kolorystyczne.
Zdaniem Organu odwoławczego, przepis art. 19 ust. 1 lit. e) ww. rozporządzenia nie pozostawia wyboru producentom co do zamieszczania numeru partii na opakowaniach zewnętrznych lub pojemnikach. Wskazana regulacja nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i nakazuje umieszczać numer partii zarówno na pojemnikach, jak i na opakowaniach zewnętrznych. Wyjątkiem od zasady jednoczesnego umieszczenia numeru partii na opakowaniu zewnętrznym oraz produkcie jest sytuacja określona w drugim zdaniu wskazanego przepisu, tj. jeżeli jest to niemożliwe ze względów praktycznych, uwarunkowanych małymi rozmiarami produktu kosmetycznego, informacja ta może być umieszczona tylko na opakowaniu zewnętrznym. W przypadkach kosmetyków, których oznakowanie zakwestionowano, osoby odpowiedzialne nie miały problemów z umieszczaniem tych informacji na opakowaniach zewnętrznych oraz opakowaniu kosmetyku gotowego. Ponadto Organ odwoławczy stwierdził, że oznaczenie na opakowaniu kosmetyku dodatkowo nazwy odcienia (koloru) nie będzie identyfikować niepowtarzalnych cech danego produktu. W przypadku gdyby indywidualne i niepowtarzalne cechy danego produktu miały być zapisane w kodzie EAN, nie powinno się dodatkowo umieszczać na opakowaniu kosmetyku numeru partii.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. sp. z o.o. z/s w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie jej pkt II, uchylenie decyzji Organu I instancji w zakresie produktów oznaczonych nr 5 – 13 i umorzenie postępowania administracyjnego, zasądzenie kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
I. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a." poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów w odniesieniu do produktu kosmetycznego (oznaczonych w decyzji PPIS nr 5-7), wyrażające się w:
– błędnym ustaleniu, że wskazany przez producenta sposób postępowania z produktem wyklucza przyjęcie, że jest to produkt jednorazowego użytku,
– błędnym ustaleniu, że poszczególne informacje dotyczące sposobu użycia produktu zawarte na opakowaniu są ze sobą sprzeczne i wprowadzające w błąd,
– błędnym ustaleniu, jakoby zgodnie z informacją zawartą na etykiecie możliwe było co najmniej dwukrotne użycie produktu,
– błędnym i arbitralnym ustaleniu, że chodzi o kosmetyk, w przypadku którego istnieje ryzyko zepsucia, podczas gdy produkt ten ma postać proszku, a wniosek o ryzyku zepsucia nie wynika z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie ani też z zasad logiki i doświadczenia życiowego, natomiast czas pozostawienia produktu w postaci proszku nawet w otwartym opakowaniu wynoszący zgodnie z informacją na etykiecie 24 godziny (tj. do czasu uzyskania wyniku testu na alergię) nie pozwala na zaistnienie jakiegokolwiek niebezpieczeństwa dla konsumenta ze strony produktu,
– błędnym i arbitralnym ustaleniu, że wieczko opakowania produktu nie jest szczelnym zamknięciem zawartego w nim proszku oraz że fakt nieposiadania szczelnego zamknięcia "niekorzystnie może wpływać na parametry, a w konsekwencji bezpieczeństwo tej mieszaniny", podczas gdy wniosek ten nie wynika z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie ani też z zasad logiki i doświadczenia życiowego,
– błędnym przyjęciu, że maska nie jest produktem, który jest zużywany od razu i w całości, lecz jest produktem do kontynuacji stosowania po upływie określonego czasu, podczas gdy zgodnie z informacją na opakowaniu po wykonaniu zalecanego testu na alergię proszek należy w całości wymieszać z wodą i zużyć od razu i w całości.
II. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów w odniesieniu do produktów kosmetycznych: róż do policzków w stemplu w 3 wariantach kolorystycznych (oznaczonych w decyzji Organu I instancji nr 8-10) oraz sztyft wielofunkcyjny w 3 wariantach kolorystycznych (oznaczonych w decyzji Organu I instancji nr 11-13) wyrażające się w błędnym, arbitralnym i ogólnikowym ustaleniu, jakoby:
– każdy z kosmetyków o danym odcieniu mógł "pochodzić z różnych mas kosmetycznych oraz być konfekcjonowany w różnych warunkach i czasie",
– "oznaczenie na opakowaniu kosmetyku (na którym już istnieje numer partii) dodatkowo nazwy danego odcienia (koloru) nie będzie identyfikować niepowtarzalnych cech tego produktu, będąc jedynie dodatkową informacją ułatwiającą konsumentom wybór kosmetyku w pożądanym kolorze",
– osoby odpowiedzialne "nie miały problemów z umieszczaniem" informacji o numerze partii produktu lub oznaczenia pozwalającego na identyfikację produktu kosmetycznego na opakowaniach zewnętrznych oraz na opakowaniu kosmetyku,
podczas gdy Organ odwoławczy nie dokonał w ogóle ustaleń w powyższym zakresie w odniesieniu do tych konkretnych produktów, a wnioski te nie miały żadnego oparcia w materiale dowodowym zebranym w sprawie ani też w zasadach logiki i doświadczenia życiowego, natomiast Skarżąca w toku postępowania przedstawiła wyjaśnienia producentów zakwestionowanych produktów.
III. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów w odniesieniu do produktu kosmetycznego róż do policzków w stemplu w 3 wariantach kolorystycznych (oznaczonych w decyzji Organu I instancji nr 8-10) wyrażające się w:
– błędnym, bezpodstawnym ustaleniu, jakoby "kwestionowany róż do policzków posiadał oznaczenia numeru partii w postaci ciągów cyfr, które były inne na opakowaniu zewnętrznym (2035131/24P0270-000208) od tych jakie umieszczono na pojemniku jednostkowym (2035131/24P0270-000208 JD20R01)", podczas gdy zarówno z odwołania, jak i z dokumentacji zdjęciowej oraz oględzin zakwestionowanych produktów dobitnie wynika, że zarówno na opakowaniu zewnętrznym, jak i na słoiczku widnieje to samo oznaczenie: 2035131/24PO270- 000208 oraz JD20R01,
– błędnym nieuwzględnieniu, że:
– zarówno pojemnik (słoiczek), jak i opakowanie zewnętrzne zawierały stosowne oznaczenia identyfikujące dany produkt kosmetyczny, a to identyczny numer partii umiejscowiony zarówno na słoiczku, jak i na opakowaniu zewnętrznym, wraz z charakterystyczną kolorystyką słoiczka i opakowania zewnętrznego (dla danego koloru produktu),
– na opakowaniu zewnętrznym produktu kosmetycznego znajdowała się również jego nazwa, tj.: "[...]" (kolor jasnoróżowy), [...]" (kolor brzoskwiniowy), "[...]" (kolor intensywnego, ciemniejszego różu), a także kod EAN ([...], [...], [...]), które wraz z numerem partii tworzyły unikalne oznaczenie pozwalające zidentyfikować produkt oraz odróżnić go od innych produktów,
– numery partii (tj. 2035131/24P0270-0000208 i nr JD 20RD1) były umieszczone na pojemniku (słoiczku) i na opakowaniu zewnętrznym produktu (na lewo i ponad kodem EAN) i te numery partii były ze sobą zgodne.
IV. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie produktu kosmetycznego wielofunkcyjny sztyft (oznaczonych w decyzji Organu I instancji nr 11-13), polegające na błędnym ustaleniu, że produkt ten w 3 różnych wariantach kolorystycznych miał nieprawidłowy, ten sam numer partii na opakowaniu zewnętrznym, tj. 01242830, co rzekomo nie pozwalało na identyfikację niepowtarzalnych cech danego produktu kosmetycznego, i pominięcie przytoczonych w odwołaniu wyjaśnień producenta, podczas gdy na każdym produkcie oraz na jego opakowaniu zewnętrznym znajduje się numer partii, a dodatkowo unikalne wskazanie numeryczne oraz nazwa koloru ("[...]" albo "[...]", albo "[...]") i kod EAN ([...], [...] – [...]); ponadto poszczególne warianty kolorystyczne posiadają odróżniające opakowania oraz opakowania zewnętrzne w kolorze jasnoróżowym, kolorze brzoskwiniowym albo w kolorze intensywnego, ciemniejszego różu.
V. art. 7, art. 8, art. 9, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 5 i art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1556 z późn. zm.) art. 27 Konstytucji RP względem różu do policzków w stemplu (pkt 8-10) oraz wielofunkcyjnych sztyftów (pkt 11-13) poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz poprzez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy w II instancji całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym zdjęć zawartych w odwołaniu oraz dokumentów załączonych do odwołania (sporządzonych częściowo w językach obcych), z lakonicznym powołaniem się na ich nieczytelność i ogólnikowość, podczas gdy obowiązkiem organu II instancji jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o całość materiału dowodowego, w tym również tego przedstawionego przez stronę w odwołaniu, a w razie wątpliwości co do treści przedkładanych dowodów - wezwanie strony do przedłożenia czytelnych dokumentów oraz sporządzenia tłumaczeń dokumentów w języku obcym (względnie zobowiązania strony do przedłożenia stosownego tłumaczenia), gdy tymczasem z wyjaśnień wytwórców dołączonych do odwołania (załączniki 3-4) i ich przetłumaczonej na język polski wersji zamieszczonej w treści odwołania wprost wynika, że oznaczanie tych samych produktów (niezależnie od ich kolorystyki) jednym numerem partii jest standardem rynkowym i powszechną, prawidłową i zgodną z normą PN-EN ISO 22716:2009 praktyką producentów produktów kosmetycznych, bowiem proces produkcyjny jest dla tych produktów jednakowy, a ponadto że wystarczające dla prawidłowej identyfikacji, śledzenia i odróżnialności danych produktów kosmetycznych i ich wariantów kolorystycznych oraz ich składników w całym procesie produkcji, w tym konfekcjonowania, transportu i dystrybucji, jest dodanie dodatkowych oznaczeń (numeru, koloru, nazwy, kodu EAN, innych elementów odróżniających, przy czym nie wszystkie z nich muszą być uwidaczniane na opakowaniu oraz pojemniku danego produktu, co z kolei potwierdza stosowanie przez producentów zakwestionowanych produktów Dobrych Praktyk Produkcji GMP PN-EN ISO 22716:2009 zgodnych z normą zharmonizowaną UE.
VI. naruszenie art. 19 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1223/2009 poprzez jego błędną wykładnię i uznanie w odniesieniu do produktu kosmetycznego zabieg z maską do twarzy (pkt 5-7 decyzji Organu I instancji) obowiązku oznaczenia go terminem ważności użycia po otworzeniu opakowania (znak PAO), ze względu na to, że produkt ten nie jest zdaniem Organu produktem jednorazowego użytku, a ponadto poprzez wprowadzenie nieznanego temu przepisowi dodatkowego kryterium "produktu gotowego" oraz innych dodatkowych wymogów (jak np. podanie parametrów wody, którą należy dodać do produktu), podczas gdy zakwestionowany produkt spełnia kryteria produktu jednorazowego użytku pomimo zawarcia na jego opakowaniu zastrzeżenia o potrzebie przeprowadzenia testu na alergię, a zatem nie wymaga oznakowania znakiem PAO (ani też podawania daty minimalnej trwałości z uwagi na trwałość dłuższą niż 30 miesięcy), a ponadto produkt ten jest produktem gotowym, przy czym ww. przepis nie uzależnia rodzaju oznakowania od tego, czy chodzi o gotowy produkt kosmetyczny, czy nie, ani też nie wprowadza dalszych wymogów, jak np. podanie przez producenta parametrów wody, którą należy dodać do proszku w celu przygotowania maski.
VII. naruszenie art. 19 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 1223/2009 poprzez jego błędną wykładnię w odniesieniu do różu do policzków (oznaczonych w decyzji Organu I instancji nr 8-10) oraz wielofunkcyjnego sztyftu (oznaczonych w decyzji Organu I instancji nr 11-13) w tym wadliwą wykładnię pojęcia "oznaczenia pozwalające na identyfikację produktu kosmetycznego" polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że wyróżnienia kolorystyczne (kolor pojemnika i opakowania zewnętrznego: jasnoróżowy, brzoskwiniowy i ciemnoróżowy), odmienna nazwa, a - w zakresie wielofunkcyjnego sztyftu - także jednoznaczne, wyróżniające oznaczenie cyfrowe ("[...]", [...]", "[...]"), jak również kod EAN znajdujący się na opakowaniu zewnętrznym, nie są "oznaczeniami pozwalającymi na identyfikację produktu kosmetycznego "oraz że nawet w połączeniu z podanym numerem partii nie jest możliwe skuteczne zidentyfikowanie danego produktu kosmetycznego (i jego składników) oraz wzajemne odróżnienie od siebie produktów kosmetycznych (w tym wariantów kolorystycznych), a także, że na pojemniku i opakowaniu zewnętrznym produktów kosmetycznych powinien znajdować się wyłącznie numer partii produktów albo wyłącznie oznaczenie pozwalające na jego identyfikację (maksymalnie jedno z nich - zastosowano spójnik "albo", tj. alternatywę rozłączną), podczas gdy prawidłowa wykładnia pojęcia "oznaczenia pozwalające na identyfikację produktu kosmetycznego" nie prowadzi do zakazu ani nie nakazuje znakowania produktów kosmetycznych w konkretny sposób, a zatem dopuszcza ono umieszczenie informacji również poprzez podanie numeru partii w połączeniu z innymi oznaczeniami (spójnik "lub", tj. alternatywa łączna), co dodatkowo potwierdza zastosowanie liczby mnogiej ("oznaczenia" zamiast "oznaczenie").
VIII. art. 19 ust. 1 lit. e), art. 8 rozporządzenia nr 1223/2009 i art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2227) oraz pkt 2.3 i 2.4 Normy PN-EN ISO 22716:2009 poprzez błędną wykładnię pojęć "partii" oraz "numer partii" w odniesieniu do różu do policzków (oznaczonych w decyzji Organu I instancji nr 8-10) oraz wielofunkcyjnego sztyftu (oznaczonych w decyzji Organu I instancji nr 11-13), polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że z pojęcia "partii" wynika wymóg nadania innego, unikalnego numeru partii dla różnych wariantów kolorystycznych tego samego produktu kosmetycznego (na pojemniku i opakowaniu) i nie może być zastosowany taki sam numer partii dla różnych wariantów kolorystycznych tego samego produktu kosmetycznego, podczas gdy ww. pojęcia nie zostały zdefiniowane w Rozporządzeniu ani Ustawie, a definicja "partii" oraz "numeru partii" znajdująca się w Dobrych Praktykach Produkcji GMP (polska norma zharmonizowana PN-EN ISO 22716:2009), nie zakazuje oznakowania wspólnym numerem partii tych samych produktów z danej partii, które odróżnia jedynie kolor. Organ powinien był uznać, że nadawanie tego samego numeru partii jest dopuszczalne, o ile zachowana jest możliwość identyfikowania, śledzenia poszczególnych produktów kosmetycznych (w tym ich wariantów kolorystycznych oraz składników) w łańcuchu produkcji i dostaw, która to w niniejszej sprawie została zapewniona i potwierdzona, co wynikało z dokumentów - oświadczeń producentów wspomnianych produktów kosmetycznych załączonych do odwołania.
IX. art. 26 w zw. z art. 6 ust. 1-3 rozporządzenia 1223/2009 poprzez ich błędne zastosowanie w zakresie, w jakim utrzymano wobec Skarżącej nakaz wycofania z rynku w odniesieniu do produktu kosmetycznego zabieg z maską do twarzy (oznaczonych w decyzji PPIS nr 5-7), pomimo że ustalone przez Organ niezgodności z art. 19 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nie dotyczyły zobowiązań dystrybutora określonych w art. 6 rozporządzenia, podczas gdy Skarżąca nie spełnia definicji osoby odpowiedzialnej, a zgodnie z art. 26 rozporządzenia właściwe organy nakazują dystrybutorom podjęcie wszelkich proporcjonalnych do rodzaju ryzyka odpowiednich środków, jeżeli niezgodność z przepisami dotyczy zobowiązań określonych w art. 6, do których to zobowiązań nie należy kontrola zamieszczenia informacji wskazanych w art. 19 ust. 1 lit. c) rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzja o wycofaniu z obrotu produktów kosmetycznych pod poz. 5-13 została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego (przede wszystkim art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1223/2009). Organy w ocenie Sądu nie wykazały, że zachodziły przesłanki do podjęcia decyzji o wycofaniu produktów z obrotu, wskazane w art. 27 ust. 2 u.p.i.s.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.i.s, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.
Zgodnie z art. 27 ust. 2 u.p.i.s, jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, produktu kosmetycznego lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
Zatem warunkiem zastosowania art. 27 ust. 2 u.p.i.s jest po pierwsze, zaistnienie naruszenia oraz po drugie, co wymaga podkreślenia, zaistnienie stanu, który spowodował bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Taki stan natomiast występuje w przypadku istotnego naruszenia lub takiego, którego nie można usunąć na zasadach określonych w art. 27 ust. 1 tej ustawy (tak wyrok WSA w Bydgoszczy z 30.06.2020 r., II SA/Bd 481/20, LEX nr 3048048).
Powyższy przepis należy stosować w łączności z art. 26 rozporządzenia nr 1223/2009, który stanowi, że jeżeli niezgodność z przepisami dotyczy zobowiązań określonych w art. 6, właściwe organy nakazują dystrybutorom podjęcie wszelkich proporcjonalnych do rodzaju ryzyka odpowiednich środków, w tym środków naprawczych zapewniających osiągnięcie zgodności produktu kosmetycznego z przepisami, wycofanie produktu z rynku lub jego wycofanie od użytkowników końcowych w określonym uzasadnionym terminie.
W przypadku produktów opisanych w pkt 5-7 zaskarżonej decyzji Organ II instancji przyjął, że maski do twarzy nie są produktem jednorazowym, dlatego powinny być oznaczone terminem ważności ich użycia po otwarciu opakowania (znak PAO). Brak takiego oznaczenia zakwalifikowano jako naruszenie art. 19 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1223/2009.
W odniesieniu do tego naruszenia Sąd nie zgadza się z najdalej idącym zarzutem skargi, dotyczącym naruszenia art. 26 w zw. z art. 6 ust. 1-3 rozporządzenia nr 1223/2009. W ocenie Skarżącej, zarzucone przez organ uchybienia nie mieszczą się w zakresie zobowiązań dystrybutora.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1223/2009 w ramach swojej działalności podczas udostępniania produktu kosmetycznego na rynku dystrybutorzy działają z należytą starannością w odniesieniu do obowiązujących wymogów. W myśl ust. 2 powołanego przepisu przed udostępnieniem produktu kosmetycznego na rynku dystrybutorzy sprawdzają, czy
- podane są informacje dotyczące oznakowania określone w art. 19 ust. 1 lit. a, e i g oraz w art. 19 ust. 3 i 4,
- spełnione są wymogi językowe określone w art. 19 ust. 5,
- nie upłynęła data minimalnej trwałości, o ile ma ona zastosowanie na mocy art. 19 ust. 1.
Jak przewiduje ust. 3 ww. przepisu, jeżeli dystrybutorzy uznają lub mają powody sądzić, że:
– dany produkt kosmetyczny nie jest zgodny z wymogami przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu, nie udostępniają produktu na rynku, dopóki nie zostanie on dostosowany do obowiązujących wymogów;
– produkt kosmetyczny, który udostępnili na rynku, nie jest zgodny z niniejszym rozporządzeniem, zapewniają przyjęcie środków naprawczych niezbędnych do dostosowania tego produktu, wycofania go z rynku lub wycofania od użytkowników końcowych, w razie potrzeby.
Ponadto jeżeli produkt kosmetyczny stwarza ryzyko dla zdrowia ludzi, dystrybutorzy niezwłocznie informują o tym osobę odpowiedzialną oraz właściwe organy krajowe państw członkowskich, w których udostępniły dany produkt, podając szczegóły zwłaszcza dotyczące niezgodności oraz przyjętych środków naprawczych.
Należy wskazać, że co prawda art. 19 ust. 1 lit c nie został bezpośrednio wymieniony w art. 6 ust. 2 ww. rozporządzenia to jednak w przepisie tym do obowiązków dystrybutora zaliczono również sprawdzenie daty minimalnej trwałości, o ile ma ona zastosowanie na mocy art. 19 ust. 1. Dystrybutor jest więc zobowiązany sprawdzić, czy nie upłynęła data minimalnej trwałości – jeżeli ma zastosowanie do danego produktu. Regulacje w tym zakresie zawiera art. 19 ust. 1 lit. c rozporządzenia, który określa co do zasady obowiązek umieszczenia na opakowaniu daty minimalnej trwałości z wyjątkiem produktów o trwałości dłuższej niż 30 miesięcy, które jednak w takim przypadku powinny informować o okresie trwałości produktu po otwarciu. Zaliczenie do obowiązków dystrybutora sprawdzenia daty minimalnej trwałości oznacza, że dystrybutor jest zobowiązany do weryfikacji produktu kosmetycznego pod względem zgodności z art. 19 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1223/2009.
Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie o wycofaniu z obrotu produktów wskazanych w poz. 5-7 zaskarżonej decyzji jest przedwczesne, ponieważ zostało oparte na niepełnym materiale dowodowym.
Zgodnie z wytycznymi nr 48 do rozporządzenia nr 1223/2009, w celu informowania konsumentów, produkty kosmetyczne powinny zawierać dokładne i zrozumiałe wskazania dotyczące okresu ich przydatności do użycia. Biorąc pod uwagę, że konsumenci powinni być poinformowani o terminie, do którego dany produkt zachowuje swoją pierwotną funkcję i pozostaje bezpieczny, istotne jest, aby znać datę minimalnej trwałości, tj. termin, w którym najlepiej jest produkt zużyć. Gdy okres minimalnej trwałości przekracza 30 miesięcy, konsumenci powinni być poinformowani o okresie po otwarciu, w którym produkt kosmetyczny może być stosowany bez szkody dla konsumentów. Jednakże wymóg ten nie powinien mieć zastosowania, gdy pojęcie trwałości po otwarciu nie ma zastosowania, to znaczy w przypadku produktów jednorazowego użytku, produktów, dla których nie istnieje ryzyko zepsucia lub produktów, których się nie otwiera.
Organ II instancji uznając, że nie mamy do czynienia z produktem jednorazowym oparł się na następujących informacjach wskazanych na etykiecie zewnętrznej produktu:
- zaleceniu sprawdzenia reakcji alergicznej skóry – w tym celu zalecono wykonanie opisanego tam testu na skórze,
- informacji, że jeżeli w ciągu 24 godzin nie dojdzie do reakcji alergicznej można kontynuować używanie.
PPWIS na podstawie tych informacji wywiódł, że mamy w takim przypadku do czynienia z dwukrotnym co najmniej użyciem tego produktu, akcentując zawarte na etykiecie sformułowanie o kontynuowaniu używania produktu.
W ocenie Sądu sam fakt wykonania testu alergicznego na skórze nie pozbawia jeszcze jednorazowego charakteru danego produktu kosmetycznego. Kluczowe są natomiast wszystkie informacje, dotyczące instrukcji korzystania z takiego produktu kosmetycznego.
Strona w skardze odwoływała się do treści ostrzeżeń, instrukcji przygotowania testu na alergię oraz instrukcji przygotowania i użycia maski. Ta ostatnia została bowiem zawarta w etykiecie wewnętrznej, gdzie wyraźnie wskazano, że cała maskę należy nałoży natychmiast po wymieszaniu proszku z wodą. W ocenie Skarżącej nie jest możliwe wprowadzenie w błąd rozsądnego konsumenta, nie istnieje żadne zagrożenie dla osoby stosującej produkt.
Odnosząc się do argumentacji skargi należy wskazać, że Organ do protokołu kontroli dołączył jedynie zdjęcia zewnętrznych etykiet masek do twarzy. Znajdują się w nich informacje powoływane w zaskarżonej decyzji tj. o wykonaniu test alergicznego oraz o możliwości późniejszego kontynuowania używania produktu. Następnie zawarta jest informacja o konieczności zapoznania się ze środkami ostrożności i postępowaniu zgodnie z instrukcjami. W etykiecie zewnętrznej jest więc wyraźne odwołanie się do dalszych instrukcji użycia produktu, które jednak nie zostały przez Organ udokumentowane. Załączniki do protokołu kontroli nie zawierają zdjęć etykiet wewnętrznych. Oprócz zdjęcia zewnętrznego opakowania (kubka) z etykietą zewnętrzną organ wykonał zdjęcia opakowania z góry (z widocznym wieczkiem) oraz od spodu. Zdjęcie zamieszczone na k. 43 akt administracyjnych pozwala się jedynie domyślać, że w środku opakowania zewnętrznego znajduje się być może saszetka z proszkiem oraz szpatułka do wykonania masy. Jednak organ nie przedstawił zdjęć etykiety wewnętrznej z instrukcją wykonania samej maski, do której odwołuje się informacja zawarta na etykiecie zewnętrznej. Należy zauważyć, że na opakowaniu zewnętrznym znajduje się symbol "ręki na książce", który oznacza, że do opakowania dołączona jest ulotka z ważnymi informacjami na temat stosowania i przechowywania kosmetyku. Istnienie dodatkowej ulotki, dołączonej do tych produktów jest więc bezsporne.
Jednak tego rodzaju ulotki Organ w żaden sposób nie udokumentował i nie odniósł się do jej treści. Ustalenia dotyczące jednorazowego charakteru produktu powinny być dokonane w oparciu o wszystkie informacje, jakie znajdują się zarówno na etykiecie zewnętrznej, jak i wewnętrznej produktu. Brak ustaleń w tym zakresie i oparcie się jedynie na ostrzeżeniach wynikających z etykiety zewnętrznej, które stanowią jedynie części informacji o produkcie prowadzi do wniosku, że Organy nie wykazały naruszenia art. 19 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1223/2009. Tym samym doszło do naruszenia w sposób istotny przepisów postępowania, wskazanych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W przypadku produktów opisanych w pkt 8-10 zaskarżonej decyzji (róże do policzków w stemplu) Organy Inspekcji Sanitarnej zarzuciły, że nie posiadały identycznego numeru partii na opakowaniach zewnętrznych (opakowanie kartonowe) i finalnych (słoiczek z masą kosmetyczną), co miało stanowić o naruszeniu art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia 1223/2009. Z przepisu tego wynika, że na pojemnikach i opakowaniach zewnętrznych mają znajdować się informacje: numer partii produktu lub oznaczenia pozwalające na identyfikację produktu kosmetycznego.
Wedle Organów różnica w oznaczeniu numeru partii na tych opakowania miała polegać na tym, że na pojemniku finalnym oprócz ciągu cyfr i znaków ([...]) znajdowało się również oznaczenie: "JD20R01". Na opakowaniu zewnętrznym był jedynie pierwszy z wymienionych ciąg znaków.
W odwołaniu Skarżąca podnosiła natomiast, że oznaczenie numeru partii na opakowaniu zewnętrznym oraz finalnym było jednakowe. Na potwierdzenie przedłożyła dokumentację zdjęciową, z której wynika, że na opakowaniu finalnym znajdują się dwa wyżej wskazane oznaczenia. Najpierw "[...]" a pod spodem "JD20R01". Z kolei na opakowaniu zewnętrznym te dwa oznaczenia znajdują się przy kodzie kreskowym. Pierwsza część numeru partii ma znajdować się po lewej stronie kodu, druga natomiast prostopadle przy górnej krawędzi. Organ stwierdził, że zła jakość zdjęć nie pozwala stwierdzić, czy mamy do czynienia z tym samym produktem, co będący przedmiotem kontroli.
Sąd takiej oceny Organu nie podziela. Po pierwsze dołączone do odwołania zdjęcia są czytelne. Zwłaszcza fotografia opakowania finalnego jasno ukazuje nr partii produktu, którą opisał Organ w zaskarżonej decyzji. Po drugie należy zauważyć, że do protokołu kontroli zostały dołączone wyłącznie zdjęcia opakowań zewnętrznych róży. Organ sformułował zarzut o różniących się numerach partii na opakowaniach zewnętrznym i finalnym, jednocześnie nie dołączając do protokołu kontroli zdjęć opakowań finalnych. Jest to istotny brak dowodowy, ponieważ organ tym samym nie przedstawił własnego materiału dowodowego, który ukazywałby różnicę pomiędzy numerem partii na opakowaniu zewnętrznym i na pojemniku z masą kosmetyczną. W tej sytuacji jednym zdjęciem pojemnika, które obrazuje umieszczony na nim numer partii produktu jest ten przedstawiony przez Skarżącą.
Jeżeli chodzi o zdjęcie opakowania zewnętrznego, które zostało dołączone do odwołania – jasno z niego wynika, w którym miejscu znajdują się oznaczenia numeru partii. Co więcej, na zdjęciach ww. opakowania zewnętrznego, które zostały załączone do protokołu kontroli są wprost widoczne oznaczenia numeru partii produktu w miejscach wskazanych przez Spółkę. Nie budzi więc wątpliwości, że na opakowaniach zewnętrznych róży zostały umieszczone oznaczenia numeru partii produktu przy kodzie EAN. Powyższą okoliczność wprost dokumentują zdjęcia dołączone do protokołu kontroli. Jak wynika natomiast z odpowiedzi na skargę, Organ przyjął, że oznaczenia numeru partii nie można uznać za identyczne, ponieważ na spodzie pojemnika jest on zapisany w jednym ciągu a na opakowaniu zewnętrznym oznaczenie "JD20R01" jest w innymi miejscu (nad kodem EAN) niż ciąg cyfr i liter"[...]" (po lewej i prostopadle do kodu EAN).
W ocenie Sądu powyższa argumentacja nie pozwala przyjąć, że numer partii produktu na opakowaniu zewnętrznym i finalnym nie jest identyczny. Nie budzi wątpliwości, że zarówno na pojemniku z masą kosmetyczną, jak i na opakowaniu zewnętrznym został umieszczony numer partii produktu. Jak już powyżej opisano na pojemniku został umieszczony w dwóch liniach ("JD20R01" w drugiej linii). Na opakowaniu zewnętrznym numer partii produktu umieszczony jest obok kodu EAN po dwóch jego stronach ("JD20R01" nad kodem EAN). Jednakże takie różnice w graficznym rozmieszczeniu numeru partii produktu nie mogą prowadzić do wniosku, że numer partii produktu nie jest identyczny. Zastosowano bowiem identyczny ciąg cyfr i liter na tych opakowaniach a ich graficzne rozdzielenie nie może prowadzić do wniosku, że nie są tożsame.
Organ przy tym w żaden sposób nie wykazał, by tego rodzaju różnice w graficznym rozdzieleniu oznaczenia numeru partii powodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, o jakim mowa w art. 27 ust. 2 u.p.i.s. Bowiem tylko takie zagrożenie w myśl ww. przepisu stanowi podstawę do wycofania produktu kosmetycznego z obrotu. Tym samym Organ z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 2 u.p.i.s uznał, że jest to to podstawa do wycofania produktów z obrotu.
Względem róży w stemplu oraz sztyftów wielofunkcyjnych wymienionych w pkt 8-13 zaskarżonej decyzji Organy zarzuciły, że zastosowano identyczne numery partii dla produktów różniących się odcieniem kolorystycznym.
Skarżąca argumentowała, że dla ww. produktów różniących się odcieniem kolorystycznym stosowany jest ten sam numer partii, ponieważ jest to ta sama partia produktu, powstająca z tych samych surowców w ramach jednego procesu produkcyjnego. Jedyną cechą odróżniającą jest dodanie dodatkowego pigmentu na ostatnim etapie produkcji. W związku z powyższym odmienne odcienie kolorystyczne danego produktu są różnicowane poprzez kod EAN – inny dla każdego produktu, dodatkowe oznaczenie koloru opakowania i jego nazwy.
Organ stanął na stanowisku, że ten sam numer partii produktu nie może być stosowany do produktów o różnych odcieniach kolorystycznych. Zdaniem Organu, jeżeli produkt jest identyfikowany poprzez kod EAN, to nie powinno się dodatkowo umieszczać na opakowaniu numeru partii produktu.
Sąd nie podziela takiego stanowiska Organu. Zgodnie z przywołanym już art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia 1223/2009, na pojemnikach i opakowaniach zewnętrznych znajdują się następujące, nieusuwalne, łatwe do odczytania i widoczne informacje: numer partii produktu lub oznaczenia pozwalające na identyfikację produktu kosmetycznego.
W przepisie tym zastosowano alternatywę łączną ("lub") co oznacza, że obowiązek informacyjny, o którym mowa w powyższym przepisie można zrealizować w trzech wariantach – tj. na pojemnikach i opakowaniach zewnętrznych mogą znajdować się:
- wyłącznie numer partii produktu,
- wyłącznie oznaczenia pozwalające na identyfikację produktu kosmetycznego,
- zarówno numer partii produktu, jak i oznaczenia pozwalające na identyfikację produktu kosmetycznego.
W przypadku produktów wskazanych w pkt 8-13 zaskarżonej decyzji obowiązek, o którym mowa w art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1223/2009 zrealizowano w trzecim wariancie, bowiem produkty są identyfikowane poprzez numer partii oraz inne oznaczenia – tj. kod EAN, nazwa koloru. Należy w tym kontekście zauważyć, że w art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia posłużono się pojęciem "oznaczenia pozwalające na identyfikację", bez ich szczegółowego dookreślenia, Należy więc przyjąć, że wymogi z powyższego przepisu zostaną spełnione jeśli zostanie osiągnięty cel regulacji, wynikający z ww. przepisu – tj. na produkcie (pojemniku i opakowaniu zewnętrznym) zostaną umieszczone nieusuwalne, łatwe do odczytania i widoczne informacje pozwalające na identyfikację produktu kosmetycznego. Organ w żaden sposób nie wykazał, by zastosowany w przypadku kwestionowanych produktów sposób oznaczenia, polegający na umieszczeniu zarówno numeru partii produktu, jak i kodu EAN uniemożliwiał identyfikację produktu.
Należy w tym kontekście odwołać się do treści normy zharmonizowanej ISO 22716:2009, która miała w tej sprawie zastosowanie. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 1223/2009, aby zapewnić realizację celów art. 1, produkcja produktów kosmetycznych odbywa się zgodnie z dobrą praktyką produkcji. Proces produkcji uznaje się za zgodny z dobrą praktyką produkcji, jeżeli jest zgodny z odpowiednimi normami zharmonizowanymi, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Powyższa norma ISO jest zharmonizowana, zgodnie z Komunikatem Komisji w ramach wdrażania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 dotyczącego produktów kosmetycznych (Dz. U. UE. C. z 2011 r. Nr 123, str. 3).
Zgodnie z pkt 2.3 Normy partia to określona ilość surowca, materiałów opakowaniowych lub produktu uzyskanego w ramach jednego procesu lub szeregu procesów, co do których można przyjąć założenie, że są jednorodne. Z kolei numer partii (pkt 2.4.) to unikatowe połączenie cyfr, liter i/lub symboli, które jednoznacznie identyfikuje partię.
Zarówno Organ w odpowiedzi na skargę, jak i Skarżąca w odniesieniu do pojęcia "jednorodna" odwoływali się do definicji tego pojęcia wynikającej ze słownika języka polskiego. Zgodnie z tą definicją, jednorodny oznacza pochodzący z jednego źródła, składający się z takich samych części/mający te same właściwości, jednakowy. Jak podnosiła Skarżąca, przedmiotowe produkty kosmetyczne powstają w ramach jednej partii z tych samych surowców, w ramach jednego, tożsamego i wspólnego procesu produkcyjnego. Jedyną cechą odróżniającą warianty tych produktów jest dodanie kolorantu na ostatnim etapie produkcji. Na potwierdzenie swej argumentacji Skarżąca do skargi dołączyła certyfikaty wydane przez Intertek, potwierdzające spełnienie przez producentów róży w stemplu oraz wielofunkcyjnych sztyftów spełnienie wymagań wynikających z normy ISO 2276:2009.
W ocenie Sądu przedstawiona powyżej definicja partii produktu zakłada, że produkt jest uzyskany w wyniku jednego lub szeregu procesów, co do których można przyjąć założenie, że są jednorodne. Z przedstawionej powyżej definicji nie wynika więc, że produkty, które powstają w ramach jednego procesu produkcji z tych samych surowców, a różniące się jedynie kolorantem dodanym na ostatnim etapie produkcji - nie mogą być objęte jednym numerem partii. Kluczowe dla spełnienia wymogu wynikającego z art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1223/2009 jest bowiem takie oznaczenie pojemników i opakowań zewnętrznych, które pozwala na identyfikację produktu kosmetycznego. W przypadku kwestionowanych produktów są one identyfikowane poprzez numer partii (wspólny dla różnych wariantów kolorystycznych) oraz kod EAN, nazwę koloru i odpowiadający mu kolor opakowania. Produkty te posiadają więc kilka rodzajów oznaczeń w celu ich identyfikacji. Nie sposób więc przyjąć, że wymóg, wynikający z art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1223/2009 nie został zrealizowany. Sąd przy tym nie podziela stanowiska Organu II instancji, że w przypadku zastosowania kodu EAN nie powinno się dodatkowo umieszczać na opakowaniu numeru partii. Z brzmienia przepisu art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1223/2009 nie można wyprowadzić tego rodzaju wniosku, skoro posłużono się w nim alternatywną łączną, o czym była mowa we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia. W ocenie Sądu zatem naruszenie art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1223/2009 nie zostało przez Organ wykazane. Niezależnie od powyższego Organ w żaden sposób nie podjął próby wykazania, że zastosowany w przypadku ww. produktów system identyfikacji spowodował bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi zwłaszcza w kontekście wyjaśnień Skarżącej, która podawała, że produkty wytwarzane z tej samej masy kosmetycznej powinny otrzymać ten sam unikalny numer dla każdego wariantu kolorystycznego. W przypadku wadliwości surowców wszelkie produkty stanowiące daną partię ulegają wycofaniu – bez względu na to, do jakiego wariantu kolorystycznego należały.
Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że Organy I oraz II instancji orzekając o wycofaniu z obrotu produktów kosmetycznych wskazanych w poz. 5-13 zaskarżonej decyzji naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na istotne, opisane powyżej uchybienia przepisom postępowania. W konsekwencji w sposób wadliwy zastosowały przepisy prawa materialnego tj. art. 19 ust. 1 lit. c i lit. e, art. 26 rozporządzenia nr 1223/2009 przyjmując, że doszło do naruszenia wymagań z zakresu oznakowania. Organy stosując art. 27 ust. 2 u.p.i.s nie wykazały, że zaistniałe - ich zdaniem - naruszenia spowodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Organy nie wykazały, że zachodziły podstawy do wycofania produktów z obrotu. W przypadku zabiegów maska do twarzy – brak wykazania przesłanek wynikał z braku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w postaci etykiet wewnętrznych tych produktów. W przypadku róży do policzków w stemplu uznanie, że pojemniki oraz opakowania zewnętrzne nie posiadały tych samych numerów partii nie miało oparcia w pełnym materiale dowodowym z uwagi na brak udokumentowanie przez Organ wyglądu pojemników z masą kosmetyczną, jak również z uwagi na bezpodstawne pominięcie dowodów przedkładanych przez Skarżącą na tą okoliczność do odwołania. Organy dokonały również wadliwej wykładni prawa materialnego w postaci art. 19 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1223/2009 przyjmując, że numer partii produktu powinien być odrębny dla każdego wariantu kolorystycznego danego produktu kosmetycznego a identyfikacja wariantu kolorystycznego poprzez kod EAN wyklucza możliwość umieszczenia na opakowaniu numeru partii.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Organu I instancji - obydwie w części - stosownie do zakresu zaskarżenia, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) Sąd zasądził na rzecz Skarżącej od PPWIS w Rzeszowie zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17zł).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę