II SA/Rz 803/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego, uznając, że zasiłek chorobowy pobierany w trakcie zawieszonej działalności gospodarczej powinien być traktowany jako dochód utracony.
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta o uchyleniu prawa do zasiłku rodzinnego. Organy uznały, że dochód rodziny przekracza próg kwalifikujący do świadczeń, uwzględniając dochód z zasiłku chorobowego pobieranego w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że zasiłek chorobowy pobierany w trakcie zawieszonej działalności gospodarczej powinien być traktowany jako dochód utracony, a nie uzyskany.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego skarżącej, M. P. Decyzją Wójta Gminy, a następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylono prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalony próg. Organy administracji wliczyły do dochodu rodziny zasiłek chorobowy pobierany przez skarżącą w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, traktując go jako dochód uzyskany. Skarżąca argumentowała, że zasiłek chorobowy powinien być traktowany jako dochód utracony, zwłaszcza że jej działalność gospodarcza była zawieszona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przychylił się do stanowiska skarżącej. Sąd uznał, że zasiłek chorobowy pobierany w trakcie zawieszonej działalności gospodarczej powinien być traktowany jako dochód utracony, zgodnie z interpretacją przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd podkreślił, że utrata dochodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje również świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które są z nią związane. W związku z wadliwym zaliczeniem dochodu, sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz decyzję Wójta, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowej kwalifikacji dochodu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zasiłek chorobowy pobierany w trakcie zawieszonej działalności gospodarczej powinien być traktowany jako dochód utracony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że utrata dochodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje również świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które są z nią związane, nawet jeśli działalność została zawieszona, a nie wykreślona z rejestru. Interpretacja przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje, że utrata dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej obejmuje także świadczenia wypłacane z ubezpieczenia społecznego, o ile pozostają one w związku z działalnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 3 § pkt 2, pkt 2a, pkt 22, pkt 23 lit. c, f, h
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Definicje dochodu rodziny, dochodu członka rodziny, utraty dochodu (w tym z tytułu zatrudnienia, działalności gospodarczej, zasiłku chorobowego).
u.ś.r. art. 5 § ust. 1, ust. 3-3d, ust. 4-4c
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Ustalanie dochodu rodziny, uwzględnianie dochodu utraconego i uzyskanego, zasady stosowania przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.
u.ś.r. art. 32 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Zmiana decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasiłek chorobowy pobierany w trakcie zawieszonej działalności gospodarczej powinien być traktowany jako dochód utracony, a nie uzyskany.
Odrzucone argumenty
Dochód uzyskany przez męża w listopadzie 2022 r. u nowego pracodawcy powinien być traktowany jako dochód utracony, mimo że stanowił kontynuację zatrudnienia.
Godne uwagi sformułowania
utrata dochodu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej oznacza, że doszło do utraty dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c) u.ś.r. zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową jest też prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej utrata dochodu wynikająca z utraty zatrudnienia (...) nie ogranicza się jedynie do utraty samego wynagrodzenia za pracę, lecz obejmuje również utratę wszelkich jego składników i substytutów, w tym świadczeń wypłacanych z ubezpieczenia społecznego, o ile pozostają one w związku ze stosunkiem pracy
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
przewodniczący
Maria Mikolik
sprawozdawca
Piotr Godlewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty i uzyskania dochodu w kontekście świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w przypadku zawieszonej działalności gospodarczej i zasiłku chorobowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów lub indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu świadczeń socjalnych – sposobu liczenia dochodu rodziny, co ma bezpośrednie przełożenie na życie wielu osób. Interpretacja sądu w kwestii zasiłku chorobowego i zawieszonej działalności gospodarczej jest kluczowa dla zrozumienia przepisów.
“Zasiłek chorobowy a zawieszona firma: Sąd wyjaśnia, kiedy to dochód utracony, a nie uzyskany.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 803/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2024-10-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/ Maria Mikolik /sprawozdawca/ Piotr Godlewski Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Prezes Rady Ministrów Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 615 art. 3 pkt 2, pkt 2a, pkt 22, pkt 23 lit. c, f, h, art. 5, art. 32 ust. 1 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2024 r. nr SKO.4111/76/2023 w przedmiocie uchylenia prawa do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 13 stycznia 2023 r. nr GOPS.5210.523.8.2023. Uzasadnienie Przedmiotem skargi M.P. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 31 stycznia 2024 r. nr SKO.4111/76/2023, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") z dnia 13 stycznia 2023 r. nr GOPS.5210.523.8.2023, zmieniającą decyzję w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Jak wynika z akt sprawy, w wyniku rozpoznania wniosku Skarżącej, Wójt decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] przyznał Skarżącej: 1) zasiłek rodzinny na dziecko: M.P., na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. w wysokości 124,00 zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrzesień 2023; 2) zasiłek rodzinny na dziecko: M.P., na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. w wysokości 124,00 zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrzesień 2023; 3) zasiłek rodzinny na dziecko: M.P., na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. w wysokości 124,00 zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w wysokości 95,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrzesień 2023. Następnie decyzją z dnia 13 stycznia 2023 r. nr GOPS.5210.523.8.2023, Wójt, działając na podstawie m.in. art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 24, art. 25, art. 26 oraz art. 12a, art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. 2022 poz. 615 z późn. zm.; dalej: "u.ś.r."), zmienił wyżej opisaną decyzję z dnia 23 listopada 2022 r. w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, w ten sposób że: - w pkt 1, na dziecko M.P., uchylił prawo do zasiłku rodzinnego na okres od 1 stycznia 2023 do 31 października 2023 r. w wysokości 124,00 zł miesięcznie oraz uchylił prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrzesień 2023; - w pkt 2, na dziecko M.P., uchylił prawo do zasiłku rodzinnego na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023 r. w wysokości 124,00 zł miesięcznie oraz uchylił prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrzesień 2023; - w pkt 3, na dziecko M.P., uchylił prawo do zasiłku rodzinnego na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023 r. w wysokości 124,00 zł miesięcznie oraz uchylił prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrzesień 2023 i prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania w rodzinie wielodzietnej na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023 r. w wysokości 95,00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał, że podstawą do przyznania świadczeń rodzinnych są dochody rodziny za 2021 r. Następnie podał, że w miesiącu listopadzie 2022 r. P.P. rozpoczął zatrudnienie w firmie [...] z siedzibą w B. W dalszej kolejności przedstawił ustawowe definicje służące wyliczeniu dochodu oraz jak kształtuje się sytuacja dochodowa rodziny. Organ wskazał, że w skład rodziny wchodzi pięć osób, w tym troje dzieci. Łączny roczny dochód rodziny wynosi 46 940,58 zł, na który składa się dochód uzyskany przez M.P. z tytułu zasiłku dla bezrobotnych: 2 920,06 zł za cztery 4 miesiące i dochód z tytułu zasiłku chorobowego z ZUS, pobieranego w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej: 12 773,17 zł za pięć miesięcy oraz dochód uzyskany przez P.P. 27 023,23 zł za dwanaście miesięcy i dochód z tytułu ulgi na dzieci: 4 224,12 zł za dwanaście miesięcy. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 5 888,60 zł (730,02 zł + 2 554,63 zł + 2 251,94 zł + 352,01 zł). Dochód utracony przez M.P. z tytułu utraty zasiłku dla bezrobotnych wyniósł 730,02 zł, natomiast dochód utracony przez P.P. wyniósł 2 251,94 zł. Z kolei za miesiąc grudzień 2022 r. P.P. nabył dochód netto z tytułu zatrudnienia w firmie [...] w wysokości 3 039,00 zł. Miesięczny dochód po utracie i nabyciu wyniósł zatem 5 945,64 zł (5 888,60 zł - 730,02 zł - 2 251,94 zł + 3 039,00 zł), a łączny miesięczny dochód na jednego członka rodziny wyniósł 1 189,13 zł (5 946,64 zł/5 osoby). Organ wyjaśnił następnie, że do wyliczeń przyjęto zgodnie z art. 5 ust. 1 u.ś.r. dochód "progowy" w wysokości 674,00 zł. W związku z powyższym miesięczny dochód na osobę wynoszący 1 189,13 zł, przekracza kwotę progową 674,00 zł o kwotę 515,13 zł, co stanowiło podstawę do uchylenia przyznanego świadczenia zgodnie z sentencją wydanej decyzji. Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, w którym wyjaśniła, że od dnia wydania decyzji przyznającej zasiłek rodzinny do chwili obecnej, jedyną zmianą zakresie dochodów rodziny była zmiana pracy przez męża P.P. Wskazała, że w stosunku pracy z poprzednim pracodawcą, tj. B. Sp. z o.o. mąż pozostawał do dnia 4 listopada 2022 r. i otrzymał na ten okres w dniu 9 listopada 2022 r. wynagrodzenie w wysokości 620,85 zł. Od dnia 9 listopada 2022 r. P.P. podjął zatrudnienie na czas określony w [...] i z tego tytułu za okres od 9 listopada 2022 r. do 30 listopada 2022 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 2335,51 zł. Zatem jego dochód w miesiącu listopadzie 2022 r. wyniósł łącznie 2956,36 zł. W dniu 14 grudnia 2022 r. związał się umową na czas nieokreślony z [...] i z tego tytułu za miesiąc grudzień 2022 r. otrzymał wynagrodzenie w kwocie 3039,00 zł. Skarżąca zwróciła uwagę, że w zaskarżonej decyzji wskazano utratę dochodu przez męża w wysokości 2251,94 zł, natomiast jej zdaniem prawidłowa kwota to łączna suma wynagrodzeń męża za okres listopad 2022 r., tj. kwota 2956,36 zł. Była to jedyna zmiana sytuacji dochodowej rodziny w okresie pomiędzy 23 listopada 2022 r. a 13 stycznia 2023 r. Skarżąca podniosła również, że niezrozumiałym jest fakt uwzględniania utraty jej dochodu jedynie z tytułu utraty zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 2920,06 zł, gdy tymczasem nie uwzględniono utraty jej dochodu z tytułu zasiłku chorobowego w wysokości 12773,17 zł. Znaczyła przy tym, że zasiłek chorobowy pobierany był przed przyznaniem zasiłku dla bezrobotnych, natomiast do utraty dochodu wliczony został jedynie ten drugi. Podkreśliła, że nadal jest osobę bezrobotną, a prowadzona przez nią działalność gospodarcza jest zawieszona od 1 czerwca 2021 r. W jej ocenie status działalności zawieszonej wraz z ze statusem osoby bezrobotnej jasno wskazują na utratę dochodu i brak jego uzyskiwania w chwili obecnej. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób prawidłowy zakwalifikował określone składniki dochodu rodziny jako dochód utracony oraz prawidłowo określił i zakwalifikował poszczególne składniki jako dochód uzyskany. Jednocześnie, stosując przepis art. 5 ust. 4c ustawy, zgodnie z którym przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się, jeżeli członek rodziny utraci dochód m.in. z tytułu zatrudnienia i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyska go ponownie u tego samego pracodawcy, tj. w tym przypadku w firmie [...] - organ przyjął ciągłość zatrudnienia. W konsekwencji, działając na podstawie art. 5 ust. 4b u.ś.r., organ ustalił dochód na podstawie dochodu członków rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, tj. za miesiąc grudzień 2022 r., w związku z uzyskaniem dochodu w miesiącu listopadzie u pracodawcy [...]. Odnosząc się do nieuwzględnienia w kwocie dochodu - jako utraconego - dochodu z tytułu zasiłku chorobowego z ZUS pobieranego w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 23 u.ś.r., utrata dochodu w związku z zaprzestaniem pobierania zasiłku chorobowego dotyczy wyłącznie utraty zasiłku chorobowego przysługującego po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jednocześnie o utracie dochodu w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem w związku z utratą źródła dochodu, można mówić wyłącznie w warunkach określonych w art. 3 pkt 23 lit. f u.ś.r., natomiast Skarżąca nie zawiesiła działalności gospodarczej w celach określonych w art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2022 r. poz. 933, 1155 i 2140) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z późn. zm.). W konsekwencji nie było podstaw do przyjęcia, że realizowany zasiłek chorobowy z ZUS był świadczeniem pobieranym po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jednocześnie dla przedmiotowej sprawy znaczenie ma fakt, że strona poinformowała organ w dniu 23 listopada 2022 r., że zasiłek chorobowy pobierała w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca ponowiła zarzuty przedstawione w odwołaniu. Jej zdaniem organ dokonał błędnej interpretacji pojęcia utraty dochodu. Podkreśliła, że pomiędzy decyzją Wójta przyznającą świadczenie, a decyzją zmieniającą upłynęło zaledwie 51 dni. W tym okresie sytuacja finansowa rodziny nie zmieniła się. Nastąpiła jedynie zmiana pracodawcy przez męża Skarżącej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że skarga jest zasadna, bowiem Organy w sposób wadliwy do dochodu rodziny Skarżącej zaliczyły dochód uzyskany z tyt. zasiłku chorobowego z ZUS, pobieranego w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej. W sprawie nie budzi wątpliwości, że na wniosek Skarżącej przyznano na mocy decyzji z 23 listopada 2022r. zasiłki rodzinne wraz z dodatkami na rzecz trójki małoletnich dzieci Skarżącej w okresie zasiłkowym, przypadającym od 1 listopada 2022r. do 31 października 2023r. Następnie w wyniku powzięcia wiadomości, że małżonek Skarżącej – P.P. rozpoczął w listopadzie 2022r. nowe zatrudnienie w formie [...], Organ I instancji w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r. zmienił ww. decyzję z 23 listopada 2022r. w ten sposób, że uchylił prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w okresie zasiłkowym od 1 listopada 2022r. do 31 października 2023r. Organ I instancji przyjął, że do dochodu rodziny wchodzą dochody uzyskane zarówno przez Skarżącą, jak i jej małżonka. W przypadku Skarżącej Organ I instancji przyjął, że do dochodu rodziny należy zaliczyć dochód z tyt. zasiłku chorobowego z ZUS, pobieranego w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej, który został uzyskany w 2021r. Skarżąca w 2021r. uzyskała również dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych. Jednak Organ dochód ten zaliczył do dochodu utraconego. W przypadku P.P. Organ I instancji stwierdził, że do dochodu rodziny należy zaliczyć dochód z tyt. ulgi na dzieci uzyskany w 2021r. oraz dochód netto uzyskany za miesiąc grudzień 2022r. z tyt. zatrudnienia w firmie [...]. Jako dochód utracony P.P. Organ potraktował dochód z tytułu zatrudnienia w B. Sp. z o.o., które zakończyło się w listopadzie 2022r. Odnosząc się do prawidłowości zaliczenia poszczególnych dochodów do dochodu rodziny, która to kwestia była przedmiotem zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że co do zasady, zgodnie z art. 3 pkt 2 i 2a u.ś.r., dochód rodziny oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Z kolei przez dochód członka rodziny - rozumie się przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. W niniejszej sprawie rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy był rok 2021r. Zatem w pierwszej kolejności to dochody uzyskane w tym roku były podstawą ustaleń, czy zostały spełnione przesłanki do uzyskania zasiłków rodzinnych. Jednak ustawodawca w art. 5 u.ś.r. zawarł regulacje, które nakładają na Organ obowiązek uwzględnienia zmiany sytuacji dochodowej w rodzinie, jaka ma miejsce w trakcie okresu zasiłkowego tak, aby prawo do świadczeń rodzinnych ustalane było w oparciu o możliwie jak najbardziej aktualną sytuację dochodową rodziny. Zgodnie z art. 5 ust. 4 u.ś.r., w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Stosownie do art. 5 ust. 4a u.ś.r., w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 4b u.ś.r., w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma również art. 5 ust. 4c u.ś.r., zgodnie z którym, przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wykreślenia z rejestru lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, osoba ucząca się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie Skarżąca podnosiła, że do dochodu utraconego należy zaliczyć oprócz zasiłku dla bezrobotnych (który Skarżąca przestała pobierać od 14 grudnia 2021r.) również zasiłek chorobowy z ZUS. Ze zgromadzonych w toku postępowania dokumentów wynika, że zasiłek ten był pobierany w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej. Nie ulega również wątpliwości, że z dniem 1 czerwca 2021r. Skarżąca zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Kolegium w zaskarżonej decyzji argumentowało, że zasiłku chorobowego nie można uznać za dochód utracony ponieważ zwieszenie działalności gospodarczej nie nastąpiło w celach określonych w art. 3 pkt 23 lit. f u.ś.r. Ponadto zasiłek choroby nie był pobierany po utracie zatrudnienia, o czym stanowi art. 3 pkt 23 lit. h u.ś.r. Odnosząc się do tak zarysowanego sporu należy wskazać, że zgodnie z art. 3 pkt 23 u.ś.r. utrata dochodu - oznacza utratę dochodu spowodowaną m.in: [...] c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, [...], f) wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, 1429, 1672 i 1941), [...] h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, [...]. Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wprawdzie przepis art. 3 pkt 23 lit. f u.ś.r. uznaje za utratę dochodu utratę dochodu spowodowaną wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r. poz. 2336 oraz z 2018 r. poz. 650) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia (...) października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 357, 398 i 650), to nie oznacza jednak, że nie należy za utratę dochodu uznawać utraty dochodu w sytuacji, gdy na skutek zawieszenia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej członek rodziny przestaje uzyskiwać dochody z tego tytułu. Sąd podziela pogląd, iż poza przypadkiem wynikającym z art. 3 pkt 23 lit. f u.ś.r. utratę dochodu - w rozumieniu art. 3 pkt 23 u.ś.r. - należy wiązać także z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, tj. z utratą możliwości wykonywania działalności gospodarczej, połączoną z utratą dochodów z tego źródła (por. wyrok WSA w Kielcach z 20 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Ke 772/17, wyrok WSA w Warszawie z 19 sierpnia 2016 r., sygn. I SA/Wa 841/16, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia/nsa.gov.pl). Należy bowiem wziąć pod uwagę, że przepis art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r. wskazuje, że utratą dochodu jest utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 22 u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, (...) a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Innymi słowy zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową jest też prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W konsekwencji utrata dochodu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej oznacza, że doszło do utraty dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c) u.ś.r. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 października 2019 r., II SA/Po 244/19). Skoro więc w przypadku Skarżącej doszło do zawieszenia działalności gospodarczej z dniem 1 czerwca 2021r. i jak wynika z akt w 2022r. Skarżąca nie uzyskała dochodu z tego tytułu to należało uznać, że doszło do utraty dochodu w odniesieniu do zasiłku chorobowego wypłacanego w trakcie działalności gospodarczej. Należy bowiem pamiętać, że utrata dochodu wynikająca z utraty zatrudnienia (art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r.) nie ogranicza się jedynie do utraty samego wynagrodzenia za pracę, lecz obejmuje również utratę wszelkich jego składników i substytutów, w tym świadczeń wypłacanych z ubezpieczenia społecznego, o ile pozostają one w związku ze stosunkiem pracy (tak wyrok NSA z 13 lipca 2018 r., I OSK 2237/16, LEX nr 2539846). Sąd nie podzielił natomiast zarzutów Skarżącej dotyczących wadliwego ustalenia dochodu uzyskiwanego przez P.P. Jak podnosiła Skarżąca, jako utratę dochodu potraktowano dochód z tytułu zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy w B. Sp. z o.o. które istniało w 2021r. a ustało z dniem 4 listopada 2022r. Następnie w okresie od 9 do 30 listopada 2022r. P.P. zatrudniony był w firmie [...] na podstawie umowy na czas określony, z którego to tytułu otrzymał wynagrodzenie. Dnia 14 grudnia 2022r. P.P. związał się z firmą [...] umową na czas nieokreślony. Z tego tytułu w grudniu otrzymał wynagrodzenie. Według Skarżącej jako utratę dochodu należy potraktować nie tylko wynagrodzenie w związku z ustaniem zatrudnienia w B. Sp. z o.o., lecz łączną sumę wynagrodzeń, jaką P.P. uzyskał w listopadzie 2022r. W ocenie Sądu nie zachodzą podstawy do zakwalifikowania do utraty dochodu wynagrodzenia uzyskanego w listopadzie 2022r. również u nowego pracodawcy - w firmie [...] a to z uwagi na treść art. 5 ust. 4c u.ś.r. Przepis art. 5 ust. 4c u.ś.r. należy odczytywać w ten sposób, że przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się, jeżeli członek rodziny utraci dochód m.in. z tytułu zatrudnienia i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyska go ponownie u tego samego pracodawcy. Nie chodzi jednak o uzyskanie jakiegokolwiek dochodu ale dochodu w wysokości co najmniej odpowiadającej dochodowi utraconemu. Aby organ mógł zastosować przepis art. 5 ust. 4c ustawy musi zaistnieć nie tylko kontynuacja zatrudnienia u tego samego pracodawcy (bez względu na podstawę prawną tego zatrudnienia) ale też kontynuacja w uzyskiwaniu dochodu (dochód uzyskany w okresie 3 miesięcy nie może być niższy niż dochód utracony). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do kontynuacji zatrudnienia P.P. w firmie [...] w rozumieniu art. 5 ust. 4c u.ś.r. P.P. po uzyskaniu dochodu w listopadzie 2022r. uzyskał ponownie dochód u tego samego pracodawcy w grudniu 2022r. a więc w przeciągu trzech miesięcy a dochód ten był wyższy niż dochód uzyskany w listopadzie 2022r. o czym świadczą przedstawione przez Skarżącą potwierdzenia przelewu. Z tego względu dochodu uzyskanego w listopadzie 2022r. w firmie [...] nie można uznać za dochód utracony mimo, że został on uzyskany na podstawie umowy na czas określony, która obowiązywała wyłącznie w listopadzie 2022r. Zostały bowiem spełnione przesłanki kontynuacji zatrudnienia wskazane w art. 5 ust. 4c u.ś.r. Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd uznał więc, że z uwagi na wadliwe zaliczenie dochodu z tytułu zasiłku chorobowego do dochodu rodziny sprawa winna zostać rozpoznana ponownie. W toku ponownego rozpoznania sprawy Organ dochód z tytułu ww. zasiłku chorobowego winien zaliczyć do dochodu utraconego na podstawie art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r. i z uwzględnieniem tej okoliczności winien ponownie ustalić przeciętny miesięczny dochód rodziny a następnie ustalić prawo do zasiłku rodzinnego na podstawie art. 5 ust. 1 z uwzględnieniem ust. 3-3d u.ś.r. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z 13 stycznia 2023r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI