II SA/Rz 803/23

II SA/Rz 803/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c i art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 61, art. 103 ust. 3, art. 106 ust. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2023 poz 1270
art. 5 ust. 1 pkt 1 i 5, art. 9 pkt 3 i 7, art. 11 ust. 1, art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2023 r. sprawy ze skarg M. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 8 marca 2023 r. nr SKO.4116.157.2023 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 27 stycznia 2023 r. nr MGOPS.5027.1.2023; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego M. K. kwotę 497 zł /słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 8 marca 2023 r. nr SKO.4116.157.2023, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: "Burmistrz", "Organ I instancji") z 27 stycznia 2023 r. nr MGOPS.5027.1.2023 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.
W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "k.p.a.") oraz art. 59 ust. 1 art. 60 ust. 4 w zw. z ust. 2 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 i pkt 2, art. 103 ust. 3, art. 104 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.; dalej: "u.p.s.").
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z [...] stycznia 2023 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] postanowił:
1) zmienić decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] marca 2018 r., znak: [...], ustalającą i zobowiązującą do ponoszenia opłaty za pobyt W. M. w Miejskim Domu Pomocy Społecznej w [...] przez M. K. oraz przez M. K1., w części I, II i III w ten sposób, że punkty I, II i III otrzymują poniższe brzmienie:
I. ustalić miesięczną opłatę za pobyt W. M. umieszczonej na pobyt stały w Miejskim Domu Pomocy Społecznej w [...] na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania:
– w wysokości: 3.416,60 zł począwszy od dnia 01.03.2018 r. - kwota opublikowana w Dz. Urz. Województwa Podkarpackiego z dnia [...] lutego 2018 r. poz. [...];
– w wysokości: 3.565,43 zł począwszy od dnia 01.04.2019 r. - kwota opublikowana w Dz. Urz. Województwa Podkarpackiego z dnia [...] marca 2019 r. poz. [...];
– w wysokości: 3.780,31 zł począwszy od dnia 01.03.2020 r. - kwota opublikowana w Dz. Urz. Województwa Podkarpackiego z dnia [...] lutego 2020 r. poz. [...];
– w wysokości: 4.071,73 zł począwszy od dnia 01.03.2021 r. - kwota opublikowana w Dz. Urz. Województwa Podkarpackiego z dnia [...] lutego 2021 r. poz. [...];
– w wysokości: 4.461,91 zł począwszy od dnia 01.04.2022 r. na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania - kwota opublikowana w Dz. Urz. Województwa Podkarpackiego z dnia [...] marca 2022 r. poz. [...];
II. zobowiązać do ponoszenia opłaty:
Mieszkańca W. M. zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 u.p.s. od dnia umieszczenia w domu pomocy społecznej tj. od dnia 01.07.2016 r. w następującej wysokości:
– w wysokości: 677,46 zł do dnia 31.03.2018 r.;
– w wysokości: 765,77 zł od dnia 01.04.2018 r. do dnia 31.03.2020 r.;
– w wysokości: 878,44 zł od dnia 01.04.2020 r. do dnia 31.01.2022 r.;
– w wysokości: 964,57 zł od dnia 01.02.2022 r. do dnia 31.03.2022 r.;
– w wysokości: 1.032,09 zł od dnia 01.04.2022 r.
płatną na konto domu pomocy społecznej.
III. zobowiązać do ponoszenia opłaty za pobyt W. M. w Miejskim Domu Pomocy Społecznej w [...]:
1. M. K1., tj. córkę W. M. - osoba zobowiązana zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 lit. a i b u.p.s. do ponoszenia odpłatności za pobyt W. M. w MDPS w [...]:
- w wysokości: 294,94 zł miesięcznie od dnia 01.02.2018 r. do dnia 31.05.2018 r.;
- w wysokości: 450,41 zł miesięcznie od dnia 01.06.2018 r. do dnia 31.09.2018 r.;
- w wysokości: 393,44 zł miesięcznie od dnia 01.10.2018 r. do dnia 30.11.2019 r.;
- w wysokości: 534,33 zł miesięcznie od dnia 01.12.2019 r. do dnia 31.03.2021 r.;
- w wysokości: 805,57 zł miesięcznie od dnia 01.04.2021 r. do dnia 30.09.2021 r.;
- w wysokości: 673,85 zł miesięcznie od dnia 01.10.2021 r. do dnia 31.12.2021 r.;
- w wysokości: 471,35 zł miesięcznie od dnia 01.01.2022 r.
Od miesiąca marca 2022 r. M. K1. zobowiązała się do pokrywania w całości powstałej różnicy za pobyt mamy w dps (oświadczenie przesłane do MGOPS z 21.03.2022 r.).
2. M. K1., tj. wnuka W. M. - osoba zobowiązana zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 lit. B u.p.s. do ponoszenia odpłatności za pobyt W. M. w MDPS w [...] w wysokościach:
- w wysokości 2.059,83 zł miesięcznie od 01.06.2018 r. do dnia 30.09.2018 r.;
- w wysokości 1.891,93 zł miesięcznie od 01.10.2018 r. do dnia 28.02.2019 r.;
- w wysokości 1.013,90 w miesiącu marcu 2019 r.;
- w wysokości 1.450,24 zł miesięcznie od 01.04.2019 r. do dnia 31.07.2019 r.;
- w wysokości 609,03 zł miesięcznie od 01.08.2019 r. do dnia 31.01.2020 r.;
- w wysokości 762,13 zł miesięcznie od 01.02.2020 r. do dnia 31.03.2020 r.;
- w wysokości 1.041,52 zł miesięcznie od 01.04.2020 r. do dnia 31.08.2020 r.;
- w wysokości 1.124,58 zł miesięcznie od 01.09.2020 r. do dnia 31.01.2021 r.;
- w wysokości 1.032,72 zł miesięcznie od 01.02.2021 r. do dnia 31.10.2021 r.;
- w wysokości 2.205,07 zł miesięcznie od 01.11.2021 r. do dnia 31.12.2021 r.;
- w wysokości 1.147,69 zł miesięcznie od 01.01.2022 r. do dnia 30.09.2022 r.;
- w wysokości 2.023,55 zł miesięcznie od 01.10.2022 r.
3. K. K., tj. wnuczkę W. M. - osoba zobowiązana zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.s. do ponoszenia odpłatności za pobyt W. M. w MDPS w w wysokościach:
- w wysokości 336,89 zł w miesiącu lutym 2022 r.;
- w wysokości 472,27 zł miesięcznie od 01.03.2022 r. do 30.09.2022 r.;
- w wysokości 934,92 zł miesięcznie od 01.10.2022 r.
4. Wysokość opłaty wnoszona przez Miasto i Gminę [...] od dnia 01.04.2017 r. stanowi wysokość różnicy pomiędzy średnim kosztem utrzymania mieszkańca w Miejskim Domu Pomocy Społecznej w [...], a opłatami wnoszonymi przez ww. osoby zobowiązane.
Zobowiązani wpłacają wskazaną kwotę na konto Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...].
W przypadku opóźnienia, w płatności ww. zobowiązani są do zapłaty ustawowych odsetek za opóźnienie.
Od powyższej decyzji odwołania złożyli: M. K. oraz K. K. (dalej: "Skarżący").
M. K. w swoim odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego polegające na błędnym ustaleniu i ocenie sytuacji rodzinnej Skarżącego;
2) art. 6, art. 7a i art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady zaufania obywateli do organów państwa polegające na błędnym przyjęciu, że ustalenie odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej od miesiąca marca 2022 r. może nastąpić z pominięciem oświadczenia M. K1. z 12 marca 2022 r.;
3) art. 59 w zw. z art. 61 i art. 104 u.p.s., poprzez ich błędną wykładnię, polegające na przyjęciu, że ustalenie zarówno kręgu osób zobowiązanych do odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, jak i wysokość tej odpłatności nie jest uwarunkowane oświadczeniami poszczególnych stron postępowania w tym w szczególności M. K1. z 12 marca 2022 r., którym to oświadczeniem zobowiązała się ona do pokrywania wszelkich należności z tytułu ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej;
4) art. 104 u.p.s. w zw. z art. 60 pkt 7 i art. 67 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że możliwe jest obok ustalenia odpłatności za pobyt mieszkańca w DPS ustalenie również odsetek z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społeczne.
Wobec tak sformułowanych zarzutów M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu odwołania M. K. wskazał, że M. K1. - jedna z osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt W. M. w domu pomocy społecznej, oświadczyła, że od marca 2022 r. będzie uiszczać w całości wszelkie kwoty wynikające z umieszczenia jej matki W. M. w DPS w [...], powołując się na swoje zarobki, które będą jej umożliwiały ponoszenie takich kosztów. Okoliczność ta jednak nie znalazła odzwierciedlenia w sentencji decyzji oraz jej uzasadnieniu, gdyż wszelkie zobowiązania w stosunku do osoby Skarżącego M. K. nie posiadają końcowej daty granicznej, a mianowicie nie wskazano miesiąca do którego będzie on zobowiązany uiszczać należności a tytułu odpłatności za pobyt babki zobowiązanego.
K. K. zaskarżając ww. decyzję Burmistrza w zakresie części III punkt 3 zobowiązującej ją do ponoszenia odpłatności za pobyt W. M. w DPS, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 2 u.p.s. w myśl którego kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu odwołania wskazała, że jej matka, tj. M. K1., od marca 2022 r. pokrywa w całości różnicę za pobyt swojej mamy, tj. W. M. w MDPS w [...], co zostało wskazane również w zaskarżonej decyzji (część III punkt 1), co jest zgodne ustawą o pomocy społecznej, w której to w art. 61 ust. 1 wymieniono w kolejności podmioty obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.
Skarżąca wskazała, że jedynie przez trzy miesiące od kwietnia do czerwca 2022 r. jej matka wpłacała kwotę niepełną o 390,18 zł, co wynikało z niepoinformowania jej przez MGOPS w [...] o podniesieniu opłat za pobyt w DPS.
Do odwołania K. K. dołączyła potwierdzenia dokonanych przez jej matkę przelewów za pobyt W. M. w MDPS w [...], które potwierdzają, że zobowiązanie z marca 2022 r. dotyczące pokrywania w całości różnicy za pobyt W. M. w MDPS w [...] jest realizowane i znajduje odzwierciedlenie w stanie faktycznym.
Wobec powyższego wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, opisaną na wstępie decyzją z 8 marca 2023 r. nr SKO.4116.157.2023, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium wskazało, że podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy u.p.s.
W dalszej kolejności Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie obowiązani z u.p.s. do partycypowania w kosztach pobytu w DPS mieli pełną świadomość, co do tego, jakie i kto będzie ponosił opłaty związane ze skierowaniem ich członka rodziny do DPS i mogli dokonać świadomego wyboru, czy umieścić taką osobę w domu pomocy społecznej, czy inaczej rozwiązać kwestię koniecznej opieki nad nią. Uczestnicy postępowania mieli świadomość że w przypadku, gdy dochody świadczeniobiorcy nie pokrywają w całości kosztów jego pobytu w domu pomocy w dalszej kolejności zobowiązani są jego małżonek, zstępni przed wstępnymi. Natomiast dopiero w przypadku gdy opłaty wnoszone przez wymienione podmioty nie pokrywają w całości kosztów pobytu świadczeniobiorcy w domu pomocy społecznej lub gdy takich podmiotów brak, odpłatność ponieść musi gmina, z której osoba została skierowana do takiej placówki.
Natomiast w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na osobach wymienionych w art. 61 ust. 1 u.p.s. w ustalonej w tym przepisie kolejności. Z obowiązku tego zwolnieni są małżonek, zstępni i wstępni, których dochód nie przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że już na etapie skierowania W. M. do domu pomocy społecznej informował strony postępowania o zasadach kierowania do domu pomocy społecznej zgodnie z art. 54 u.p.s. oraz zasadach odpłatności za dom pomocy społecznej zgodnie z art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. W trakcie trwania postępowania administracyjnego na każdym etapie osoby zobowiązane do partycypowania w kosztach utrzymania w domu pomocy społecznej ich członka rodziny informowane były o zasadach odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, po czym można wywodzić, że zobowiązani byli zapoznani z warunkami realizacji ciążącego na nich obowiązku.
Odnosząc się do zarzutów odwołania M. K., Kolegium wskazało, że postępowanie administracyjne zmierzające do ustalenia kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt W. M. w dps zostało przeprowadzone z należytą starannością i dokładnością, zgromadzone w trakcie postępowania dowody pozwoliły na właściwe ustalenie kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności, jak również pozwoliły na rzetelne ustalenie sytuacji dochodowej i majątkowej tych osób. Strona w każdym stadium postępowania miała umożliwiony czynny udział w postępowaniu, wnoszenia dowodów i składania wyjaśnień. Wielokrotnie przeprowadzone rozmowy pomiędzy pracownikiem socjalnym, kierownikiem ośrodka, a stronami postępowania, tj. Skarżącym M. K. oraz jego mamą M. K1. (opiekunem prawnym W. M.) i ustanowionym przez ww. pełnomocnikiem odbywały się na gruncie przepisów u.p.s. i na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych.
W przedmiotowej sprawie w dniu 14 października 2015 r. M. K1. (opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej W. M.) złożyła wniosek o umieszczenie jej w dps ze względu na stan zdrowia. Ponownie w dniu 26 października 2015 r. złożyła wniosek ze wskazaniem o umieszczenie swojej mamy w Miejskim Domu Pomocy Społecznej w [...]. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego z M. K1. oraz zebranych dowodów w sprawie W. M. została skierowana do domu pomocy społecznej. Podczas wywiadu M. K1. została poinformowana, że zostanie przeprowadzone postępowanie mające na celu ustalenie kręgu osób zobowiązanych do współuczestniczenia w ponoszeniu opłaty za pobyt członka rodziny w dps. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że W. M. jest panną, ma jedną córkę – M. K1. oraz dwoje wnuków – M. K. i K. K.
Następnie w dniu [...] listopada 2015 r. wydano decyzję kierującą W. M. do DPS nr [...]. W związku z powyższym w dniu 25 lipca 2016 r. do M. K1. wysłano pismo informujące wraz z projektem umowy. W dniu 29 lipca 2016 r. M. K1. zwróciła do MGOPS w [...] podpisaną umowę. Analogiczna sytuacja miała miejsce w przypadku Skarżącego M. K. Mimo podejmowanych negocjacji, co do wysokości partycypowania w kosztach pobytu babci w MDPS w [...] umowa nie została ze Skarżącym podpisana.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia oświadczenia M. K1. z 12 marca 2022 r. Kolegium wyjaśniło, że pomimo złożonego oświadczenia przez M. K1. do pokrywania w całości powstałej różnicy za pobyt mamy w DPS od miesiąca marca 2022 r., nałożono obowiązek na mieszkańca DPS oraz osoby zobowiązane - wnuki, gdyż M. K1. po przesłaniu oświadczenia do Organu, iż będzie pokrywać całość powstałej różnicy za pobyt mamy w DPS do chwili obecnej mimo kilkukrotnych prób podejmowania kontaktu nie skontaktowała się z Organem, nie określiła też swego partycypowania w kosztach utrzymania członka rodziny w DPS, nie wyjaśniła czy są to wpłaty za wszystkich zobowiązanych, dlatego też wpisane zobowiązania miały na celu informację o przysługujących im należnościach za pobyt babci w DPS na wypadek nie regulowania opłaty przez M. K1. Natomiast od dnia 1 marca 2022 r., osoby zobowiązane, tj. M. K. i K. K. nie wnosili żadnych opłat za pobyt babci w DPS. Niemniej jednak oświadczenie M. K1. nie może zwolnić Skarżących z ich ustawowego obowiązku ponoszenia opłat. Zwolnienie z ponoszonej opłaty może zostać dokonane jedynie na wniosek zobowiązanego i po spełnieniu przesłanek określonych w u.p.s.
Odnosząc się do zarzutu naliczania odsetek od nieterminowych płatności z tytułu opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, wnoszonych przez osoby zobowiązane wymienione w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s., Organ odwoławczy uznał, że w przypadku nieterminowej płatności należy obciążyć spóźnionych zobowiązanych odsetkami zgodnie z przepisami ogólnymi odnoszącymi się do świadczeń pieniężnych.
Od powyższej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli M. K. i K. K.
W swojej skardze M. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego polegające na błędnym ustaleniu i ocenie sytuacji rodzinnej Skarżącego;
2) art. 6, art. 7a i art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady zaufania obywateli do organów państwa polegające na błędnym przyjęciu, że ustalenie odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej od miesiąca marca 2022 r. może nastąpić z pominięciem oświadczenia M. K1. z 12 marca 2022 r.;
3) art. 59 w zw. z art. 61 i art. 104 u.p.s., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że ustalenie zarówno kręgu osób zobowiązanych do odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, jak i wysokość tej odpłatności nie jest uwarunkowane oświadczeniami poszczególnych stron postępowania w tym w szczególności M. K1. z 12 marca 2022 r., którym to oświadczeniem zobowiązała się ona do pokrywania wszelkich należności z tytułu ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej;
4) art. 104 u.p.s. w zw. z art. z art. 60 pkt 7 i art. 67 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, polegające na przyjęciu, że możliwe jest obok ustalenia odpłatności za pobyt mieszkańca w DPS ustalenie również odsetek z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi II instancji, względnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, a także o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Z kolei K. K. w swojej skardze zaskarżyła decyzję w zakresie części III pkt 3 zobowiązującej ją do ponoszenia odpłatności za pobyt W. M. w DPS.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
1) art. 103 ust. 2 u.p.s., poprzez niedochowanie obowiązku przedstawienia umowy zstępnej K. K., która to umowa regulowałaby kwestię ponoszenia opłat za pobyt W. M. w domu pomocy społecznej;
2) art. 9 k.p.a. w związku z niedochowaniem należytej staranności Organu w celu poinformowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wobec powyższego wniosła o uchylenie decyzji SKO oraz Burmistrza we wskazanej części oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedziach na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Skarga M. K. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 803/23, natomiast skarga K. K. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 804/23.
Postanowieniem z 12 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 804/23 Sąd działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Rz 803/23 i II SA/Rz 804/23 i prowadzi je dalej pod sygn. akt II SA/Rz 803/23.
Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 18 października 2023 r. pełnomocnik Skarżącego M. K. - adwokat P. S. podtrzymał wniesioną skargę i podniósł, że w sprawie kluczowe znaczenie miało złożone przez M. K1. oświadczenie z 12 marca 2022 r., w którym oświadczyła ona, że będzie pokrywała w całości należności za pobyt swojej matki w DPS, którego to oświadczenia Organy nie uwzględniły wydając rozstrzygnięcia. Pełnomocnik podtrzymał również złożone przez Skarżącego zarzuty dotyczące naliczania odsetek od należności głównej. Natomiast Skarżący M. K. podniósł, że nigdy nie było jego zamiarem przedłużanie postępowania, dążył do szybkiego jego załatwienia, a także chciał ponosić opłatę za pobyt babci w DPS na warunkach uzgodnionych z Organem w umowie, do której zawarcia dążył. Do zawarcia umowy nie doszło nie z jego winy, w związku z powyższym sprzeciwia się obciążeniu go powstałymi z tego tytułu odsetkami.
Skarżący przedstawił Sądowi decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] stycznia 2023 r. nr [...] o odstąpieniu od żądania zwrotu opłaty wniesionej zastępczo przez Miasto i Gminę [...] za pobyt babci w domu pomocy społecznej za okres od dnia 1 lutego 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. i wskazuje na nieprawidłowości tej decyzji w zakresie wyliczenia należności.
Natomiast obecna na rozprawie uczestniczka M. K1. wskazała na przedłożone przez siebie oświadczenie do Organu w dniu 12 marca 2022 r. Podniosła, że podjęła starania w celu uregulowania należności jej dzieci, tak by cała kwota była opłacona przez nią za pobyt matki z DPS. W trakcie trwającego postępowania wyjechała do N., gdzie zatrudniła się w celu uzyskania zarobków pozwalających jej na uregulowanie całego długu. Zmieniała swoje miejsce zamieszkania, ale w postępowaniu reprezentował ją pełnomocnik, do którego Organ nie zwrócił się z pismami dotyczącymi wyjaśnienia niezbędnych kwestii. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w przedmiocie zmiany decyzji w spawie ustalenia i zobowiązania do ponoszenia opłaty za pobyt W. M. w Domu Pomocy Społecznej.
Jak wynika z akt decyzją z [...] marca 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] ustalił opłatę za pobyt W. M. w podanych w decyzji wysokościach zobowiązując do jej ponoszenia W. M. w wysokości 70 % dochodu, jej córkę M. K1. oraz wnuka M. K. odpowiednio do dochodów, w powstałej części obciążając opłatą Gminę [...].
Decyzja ta była przedmiotem kontroli administracyjnej, jak również sądowoadministracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu decyzją z dnia [...] maja 2018 r., Nr [...] utrzymało decyzję Wójta Gminy [...] w mocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 904/18 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 1085/19 oddalił skargę kasacyjną.
Zgodnie z art 153 p.p.s.a.: ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Aktualnie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja dotycząca zmiany opisanej wyżej decyzji z [...] marca 2018 r.
Jak wynika z akt sprawy, uzasadnienia decyzji Wójta Miasta i Gminy [...] z 27 stycznia 2023 r., jak również decyzji Kolegium z 8 marca 2023 r., zmiana decyzji wiąże się ze zmianą wysokości kosztów utrzymania mieszkańca DPS – pkt I decyzji, zmianą wysokości dochodów mieszkańca DPS – pkt II decyzji, zmianą wysokości dochodów zobowiązanej do ponoszenia opłat córki mieszkanki M. K1. – pkt III decyzji , zmianą wysokości dochodu zobowiązanego do ponoszenia opłat wnuka mieszkanki – M. K. -pkt IV decyzji, ustaleniem możliwości ponoszenia odpłatności za pobyt mieszkanki przez wnuczkę K. K.
Ustalenia te znajdują potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i w zasadzie nie są kwestionowane przez Skarżących.
M. i K. K. zarzucają Organom nie uwzględnienie złożonego przez ich matkę a córkę podopiecznej – M. K1. oświadczenia z dnia 12 marca 2022 r., w którym zobowiązała się ona do pokrywania wszelkich należności z tytułu ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w DPS. Podnoszą, że oświadczenie to nie zostało uwzględnione o czym świadczy brak w decyzji ustalającej i zobowiązującej ich do odpłatności, końcowej daty spoczywającego na nich obowiązku.
Dodatkowo M. K. zarzuca nieprawidłowość w zakresie nałożenia obowiązku uiszczenia odsetek.
Kolegium odnosząc się do powyższych zarzutów wskazało, że pomimo złożonego przez M. K1. oświadczenia, nie podjęła ona kontaktu z Organem, nie określiła zakresu partycypowania w kosztach utrzymania członka rodziny w DPS, w związku z czym stwierdziło, że wpisanie zobowiązania względem wnuków miało na celu jedynie informację o przysługujących względem nich należnościach za pobyt babci w DPS, na wypadek nieregulowania opłaty przez M. K1. Podkreśliło przy tym, że oświadczenie M. K. nie może zwolnić Skarżących z obowiązku ponoszenia opłaty. Zwolnienie może nastąpić jedynie na wniosek zobowiązanego i po spełnieniu przesłanek określonych w ustawie.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego ustalenia odsetek Organ z kolei wyjaśnił, że w związku z opóźnieniem w spłacie należy zobowiązanych obciążyć odsetkami zgodnie z przepisami ogólnymi odnoszącymi się do świadczeń pieniężnych. Jak podkreślił Organ nie może być bowiem tak, że zobowiązany lekceważy swój obowiązek związany z odpłatnością za pobyt w dps i obciąża tym samym finanse publiczne.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Organy jako podstawę zaskarżonej decyzji powołały art. 103 ust. 3 u.p.s., choć prawidłowo powinien to być art. 106 ust. 5 u.p.s.
Na podstawie art. 103 ust. 3 u.p.s.: zmiana wysokości opłaty ustalonej w drodze umowy, o której mowa w ust. 2, lub w drodze decyzji, o której mowa w art. 61 ust. 2d i 2e, z mocy prawa lub z powodów, o których mowa w art. 64, art. 64a albo art. 64b, nie może powodować zwiększenia kwoty opłaty ustalonej od innych osób, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2a.
Z kolei na podstawie z kolei art. 106 ust. 5 u.p.s.: decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
W niniejszej sprawie dotychczas ustalone kwoty należności nie wynikały z zwartych umów lecz z decyzji organów, w związku z czym nieuzasadnione jest powołanie w podstawie prawnej art. 103 ust. 3 u.p.s.
Dalej wyjaśnić należy, że zasady odpłatności za pobyt członka rodziny w DPS reguluje art. 61 u.p.s.
Zgodnie z tym przepisem:
1. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:
1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej
- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
2. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
2a. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej mogą wnosić osoby niewymienione w ust. 2.
2b. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, gmina wnosi opłatę w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a.
2c. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, art. 103 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2d. W przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2.
2e. W przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
2f. Wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, o której mowa w ust. 2e, ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia.
3. W przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a, z obowiązku opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, ustalonego w decyzji lub umowie, o której mowa w art. 103 ust. 2, opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wydatki gminy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 104 ust. 3-8 stosuje się odpowiednio.
4. Dochód mieszkańca domu podejmującego pracę ze wskazań terapeutyczno-rehabilitacyjnych lub uczestniczącego w warsztatach terapii zajęciowej, stanowiący podstawę naliczania opłaty, zmniejsza się o 50% kwoty otrzymywanej z tytułu wynagrodzenia za tę pracę lub o kwotę odpowiadającą wysokości kieszonkowego wypłacanego z tytułu uczestnictwa w tych warsztatach.
Z powyższego przepisu wynika szereg zasad.
W pierwszej kolejności zasada obowiązku ponoszenia odpłatności. Wnoszenie opłaty jest obowiązkiem krewnych (i małżonka), a konkretyzacja tego zobowiązania następuje w formie umowy, a w przypadku odmowy jej zawarcia – w formie decyzji administracyjnej. Dalej; zasada kolejności ponoszenia obowiązku. Wynika z niej, że w pierwszej kolejności obowiązek ponosi mieszkaniec, a w dalszej kolejności jego małżonek, zstępni, wstępni oraz gmina. Niemożliwość wywiązania się z tego obowiązku w pełnym zakresie przez zobowiązanego w pierwszej kolejności, przenosi ten obowiązek na osoby zobowiązane w dalszej kolejności, do wysokości różnicy wynikającej z należności oraz opłat ponoszonych przez osoby zobowiązane w pierwszej kolejności. W ostatniej kolejności obowiązek przechodzi na Gminę.
Kolejną zasadą jest dążenie do zawarcia umowy. Jednak w każdym przypadku, gdy ustalona w drodze umowy (umów) opłata nie będzie pokrywać rzeczywistego kosztu pobytu mieszkańca w domu pomocy społecznej, organ ma obowiązek wydać decyzję o ustaleniu wysokości należnej opłaty od osoby wymienionej w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., uwzględniając maksymalną dopuszczalność kwotowego obciążenia opłatą przy stosowaniu kryterium ustawowego wynikającego z art. 61 ust. 2 u.p.s.
W niniejszej sprawie ustalenie należności za okres do 12 marca 2022 r. w zasadzie nie budzi wątpliwości i nie była również kwestionowana. Wątpliwości natomiast budzi stan po tej dacie, a to w związku ze złożeniem przez osobę zobowiązaną w pierwszej kolejności M. K. oświadczenia, że będzie pokrywać wszelkie należności związane z pobytem matki w DPS.
Wprawdzie Sąd nie znalazł tego oświadczenia w aktach administracyjnych, jednak ze względu na to, że powołują się na nie zarówno Organy, jak również Skarżący, Sąd uznał jego sporządzenie za okoliczność pewną.
Brak tego oświadczenia w aktach uniemożliwia jednak ocenę jego treści. Z uwagi jednak na podniesione w odwołaniu, jak również w skardze wątpliwości oraz dołączone dowody wpłat dokonywanych przez M. K1. za okresy: luty 2022 r. w wysokości 1300 zł, marca do czerwca 2022 r. w kwocie 3.394,27 zł, lipiec - 3.784,45 zł, sierpnia - lutego 2023 r. w kwocie 3.784,45 zł, co najmniej wątpliwe wydaje się nałożenie po tej dacie obowiązku uiszczania należności przez osoby zobowiązane w dalszej kolejności tj. przez Skarżących.
Ratio legis analizowanych przepisów sprowadza się do finansowego obciążenia kosztami pomocy członków rodziny świadczeniobiorcy, w związku z czym nie można odrzucić zawarcia umowy tylko dlatego, że członek rodziny chcący te koszty ponosić deklaruje taką gotowość po przyznaniu świadczenia lub też gdy dopiero po wydaniu decyzji zgłosił gotowość do wspierania osoby bliskiej. Złożenie przez osobę zobowiązaną takiego oświadczenia rodzi po stronie Organu obowiązek uruchomienia procedury celem zawarcia umowy o jakiej mowa w art. 103 u.p.s. Wprawdzie Kolegium wskazało, że M. K1. pomimo złożenia takiego oświadczenia, kilkakrotnie wzywana nie stawiła się do Organu w celu określenia zakresu partycypowania, jednak okoliczność ta nie jest potwierdzona dołączonymi do odpowiedzi na skargę aktami. Jak się wydaje Kolegium oparło się w tym zakresie wyłącznie na informacji udzielonej przez Organ I instancji w piśmie przekazującym na podstawie art. 133 k.p.a. odwołanie od decyzji Organu I instancji. Twierdzeniom tym przeczy natomiast Skarżąca K. K., która w skardze wniesionej do Sądu podnosi, że jej matka ustanowiła pełnomocnika w osobie W. K. w celu przekazywania informacji i kontaktowania się, z uwagi na swój pobyt za granicą, co Organ zlekceważył. Okoliczności te potwierdziła M. K1. słuchana na rozprawie w charakterze uczestnika postępowania. Podaje, że zamiast do pełnomocnika, Organ w piśmie z 30 marca 2022 r. zwrócił się do niej o przekazanie mamie informacji w sprawie wysokości kosztów utrzymania mieszkańca DPS. W odwołaniu podnosiła natomiast, że mama płaciła kwotę niepełną o 390,18 zł co wynikało z niepoinformowania jej przez MGOPS w [...].
W świetle tych twierdzeń i dodatkowo dowodów opłacania należności przez M. K1. od lutego 2022 r. do lutego 2023 r. ustalenia i wnioski Organu odwoławczego jawią się jako całkowicie bezpodstawne, a przede wszystkim niesprawdzone.
W pierwszej kolejności Kolegium powinno było wyjaśnić kwestię złożonego oświadczenia i nadać mu skutki prawne poprzez zawarcie umowy z M. K1. Brak wyjaśnienia powyższych kwestii ma zasadniczy wpływ na wynik sprawy, ponieważ wątpliwym czyni nałożenie obowiązku opłaty na Skarżących po dacie 12 marca 2022 r.
Całkowicie chybione są twierdzenia Kolegium, że zapisy dotyczące wysokości zobowiązania Skarżących wobec złożonego przez ich matkę oświadczenia mają wyłącznie charakter informacyjny, na wypadek niewywiązywania się przez nią z nałożonych obowiązków.
Nałożenie decyzją obowiązku nigdy nie ma charakteru informacyjnego. Stanowi podstawę egzekucji i wynikających z tego skutków prawnych. W związku z powyższym nałożony obowiązek powinien ściśle wynikać z ustaleń i przepisów prawa. Pomimo bowiem dobrowolnej odpłatności przez M. K1. należności w większej wysokości niż wynikająca z decyzji, Organ nadal dysponuje tytułem wykonawczym w stosunku do Skarżących stanowiących uprawnienie do żądania tej samej kwoty. I choć Skarżący będą mogli wystąpić z zarzutem przeciwegzekucyjnym dotyczącym wygaśnięcia zobowiązania, to może ich to narazić na niepotrzebne koszty postępowania i co najważniejsze jest nieuzasadnione prawnie.
Nie powiódł się natomiast podniesiony przez M. K. zarzut nieuprawnionego nałożenia obowiązku uiszczenia odsetek od nieterminowego regulowania należności.
Skarżący M. K. kwestionuje możliwość nałożenia tego obowiązku w ogóle wskazując, że brak jest ku temu podstaw w ustawie o pomocy społecznej.
Owszem u.p.s. nie reguluje tej kwestii. Nie mniej jednak zwrócić należy uwagę, że należności za pobyt członka rodziny w DPS są niczym innym jak niepodatkowymi należności budżetowymi o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 pkt. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz.U. z 2023 r., poz. 1270; dalej: "u.f.p.").
Zgodnie bowiem z art. 9 pkt 3 i 7 u.f.p. sektor finansów publicznych tworzą m.in. jednostki budżetowe. DPS jest jednostką budżetową.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.f.p. jednostki budżetowe są jednostkami organizacyjnymi sektora finansów publicznych nieposiadającymi osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa lub budżetu jednostek samorządu terytorialnego, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiedniego budżetu.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 5 u.f.p., środkami publicznymi są między innymi dochody publiczne, a także przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności i pochodzące z innych źródeł. W myśl art. 36 pkt 2 lit. o u.p.s. świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia niepieniężne w postaci pobytu i usług w domu pomocy społecznej. Natomiast zgodnie z art. 55 ust. 1 i 2 u.p.s. dom pomocy społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego standardu, w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb osób w nim przebywających.
Na gruncie przywołanych przepisów ustawy o finansach publicznych, nie może budzić wątpliwości fakt, że środki, którymi dysponuje dps są środkami publicznymi, do których stosuje się przepisu ustawy o finansach publicznych, w tym również definicję środków publicznych. Powyższe było już wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (patrz wyroki: NSA z 29 lipca 2015 r., II GSK 1488/14, z 15 lipca 2015 r., II GSK 1363/14, z 7 lipca 2015 r., II GSK 496/14, z 16 grudnia 2014 r., II GSK 1988, 1989/13, 65, 774/14 z 27 listopada 2014 r., II GSK 1755, 1819, 1368, 1369/13, z 22 lipca 2014 r., II GSK 1155, 616, 1447, 922, 1035, 1093, 1094/13, 20 maja 2014 r. II GSK 290/13 z 16 kwietnia 2014 r., II GSK 28, 67, 132, 331, 332, 448, 498, 481, 679, 295, 836, 747/13).
Skoro tak, to na podstawie art. 67 u.f.p. stosuje się do nich przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.). w przepisie tym jest mowa o należnościach, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych. Należności za pobyt członka rodziny w DPS nie zostały uregulowane w ustawie o finansach publicznych, ale jest o nich mowa w art. 60- dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw ( pkt 7) a zatem zastosowanie wyżej wymienionych przepisów nie może budzić wątpliwości.
Dział III Ordynacji podatkowej dotyczy zobowiązań podatkowych i reguluje między innymi kwestie nieterminowego regulowania należności podatkowych rodzących prawo naliczania odsetek – art. 53 Ordynacji podatkowej. Zatem nie można zgodzić się ze Skarżącym, że odpłatności za pobyt członka rodziny w dps za nieterminowe regulowanie należności za pobyt członka rodziny w dps nie należą się odsetki.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.