II SA/Rz 796/22

II SA/Rz 796/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-12-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Karina Gniewek-Berezowska
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 801/23 - Wyrok NSA z 2024-05-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 97 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. K. i R. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 18 maja 2022 r. nr OA.7722.20.1.2022 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a."), postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB") z dnia 18 maja 2022 r. nr OA.7722.20.1.2022 wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.
Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") prowadził postępowanie w sprawie wybudowania szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szklarni i budynku gospodarczego, położonych na działce nr [...] w S., obręb [...].
Wnioskiem z 21 grudnia 2021 r. A.J., A.K. i K.J. zwrócili się o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości nr [...] i [...] w S., obręb [...]. toczącej się obecnie przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział Cywilny pod sygn. [...].
PINB w [...], postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne w ww. sprawie. Organ wskazał, że przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] może mieć wpływ na wynik prowadzonej sprawy. Sama sprawa może być uzależniona od wyniku toczącego się postępowania rozgraniczeniowego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły K.K. oraz R.K., wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania w tym zakresie (tj. zawieszenia) a w konsekwencji zobowiązanie organu pierwszej instancji do kontynuowania merytorycznego rozpoznania sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Podkreśliły, że organ w pierwszej kolejności winien ustalić istnienie związku przyczynowego pomiędzy postępowaniem prowadzonym przez organ administracji budowlanej, a postępowaniem w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości prowadzonym najpierw przez Burmistrza Miasta [...], a obecnie przez Sąd Rejonowy w [...]. Zdaniem składających zażalenie wskazane wyżej postępowania (administracyjne i sądowe) w żadnym stopniu nie wiążą się ze sobą. Ich zdaniem działania PINB stanowią naruszenie art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podały, że sprawa legalności wybudowania szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z tej szklarni i budynku gospodarczego była przedmiotem rozstrzygnięcia NSA w wyroku z dnia 13.03.2019r., sygn. akt II OSK 877/18, jak również w wyroku z dnia 19.12.2019 r., sygn. akt II OSK 3408/18, który wyraźnie wskazał, że w sprawie bezspornym jest zakwalifikowanie spornej szklarni, jako obiektu budowlanego wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd wskazał również, że nie budzi wątpliwości, że "inwestorzy takiego pozwolenia nie uzyskali". W tym stanie rzeczy szklarnię uznać należy za obiekt stanowiący samowolę budowlaną.
Składające zażalenie podniosły, że dokonując oceny prawnej prawidłowości wzniesienia szklarni oraz odprowadzania wód opadowych odnieść się należy do pojęcia "granicy działki", którą jest linia rozdzielająca dwie nieruchomości wynikająca z odpowiednich urządzeń geodezyjnych (map, ewidencji gruntów itp.), utrwalona w odpowiedni sposób w terenie i niezależna od faktycznego posadowienia ogrodzenia oraz ewentualnych wzajemnych uzgodnień sąsiadów (o ile uzgodnienia te nie zostały dokonane w formie przepisanej prawem stanowiąc np. umowę sprzedaży nieruchomości). W niniejszej sprawy za granicę działek o numerach [...] i [...] uznać można wyłącznie linię graniczną wytyczoną w wyniku czynności uprawnionych geodetów. W niniejszej sprawie czynności te wykonywało trzech geodetów i wszyscy oni wskazali identyczny przebieg granicy odwołując się do jej wytyczenia w latach 80-ych XX w. Granica ta miała identyczny przebieg również w 1994 r. Dalsze czynności uczestników polegające na wystąpieniu z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości (najpierw w postępowaniu administracyjnym, a następnie przed Sądem Rejonowym w [...]) w żaden sposób nie wpływają na przebieg linii granicznej w roku 1994. Ewentualne zmiany - o ile do takich dojdzie - będą skutkowały na przyszłość, a nie będą mieć żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości posadowienia szklarni, która - w ocenie Sądu - została wzniesiona w roku 1994.
Składające zażalenie uznały kwestionowane rozstrzygnięcie za całkowicie nieuzasadnione i naruszające obowiązujące przepisy. W ich ocenie toczące się przed SR w [...] postępowanie dotyczące rozgraniczenia nieruchomości w żaden sposób nie wpływa na ocenę prawidłowości posadowienia szklarni na działce oznaczonej nr [...] oraz odprowadzania wód opadowych z tej szklarni jak również budynku gospodarczego znajdującego się na tej samej nieruchomości.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 18 maja 2022 r. PWINB w Rzeszowie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko PINB. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przedmiotem prowadzonego przez PINB postępowania jest budowa szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szklarni i budynku gospodarczego, położonych na działce nr [...] w S., obręb [...]. Problematyka dotycząca prawidłowości budowy szklarni i odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szklarni i budynku gospodarczego oraz dokonanie oceny faktyczno-prawnej w aspekcie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych i wydanie ewentualnych nakazów w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami wymaga uprzedniego ustalenia odległości przedmiotowych obiektów położonych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...]. Z akt wynika, że kwestia usytuowania obiektów będących przedmiotem postępowania zlokalizowanych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią nr [...] stanowiącej własność wnoszących zażalenie jest sprawą sporną, trwa bowiem spór o przebieg granicy przed sądem cywilnym. We wniosku inicjującym postępowanie A.J., A.K. i K.J. poinformowali o toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości nr [...] i [...]. W toku postępowania zażaleniowego ustalono, że z wniosku wymienionych stron toczy się postępowanie o rozgraniczenie sygn. [...] dotyczące nieruchomości nr [...] i [...] w S. Postępowanie nie zostało zakończone.
Zdaniem PWINB w sprawie wystąpiły łącznie trzy przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania, tj. postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości jest w toku, wynik tego postępowania w sposób istotny wpływa na postępowanie prowadzone przez organ I instancji, a zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Pozyskanie informacji o sposobie zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, umożliwi jednoznaczne i bezsporne wyjaśnienie okoliczności co do przebiegu granic, a to w konsekwencji pozwoli na dokonanie oceny zgodności usytuowania przedmiotu postępowania z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi.
Między rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy, a przebiegiem granic działek objętych postępowaniem rozgraniczeniowym istnieje związek przyczynowy. Organ odwoławczy uznał, że koniecznym było zawieszenie prowadzonego przez PINB postępowania do czasu wydania prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego w sprawie rozgraniczenia w/w działek. PINB na tle zaleceń wynikających z wyroków orzekających w sprawie Sądów zobowiązany jest do ustalenia odległości szklarni i budynku gospodarczego wybudowanych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią tj. nr ewid. [...] - w celu wyjaśnienia czy w dacie budowy spornej szklarni oraz budynku gospodarczego zostały naruszone przepisy prawa i ustalenia czy w konsekwencji w istniejącym stanie faktyczno-prawnym usytuowanie ww. obiektów i sposób odprowadzenia wód opadowych wymaga interwencji administracyjnej. Ta okoliczność dawała podstawę do zawieszenia postepowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie K.K. i R.K. wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy PINB do ponownego rozpoznania. Zwróciły się także o dopuszczenie dowodu z akt sądowych sprawy o sygn. II SA/Rz 1052/17, i znajdującego się w nich wyroku NSA z 13.03.2019 r., sygn. II OSK 877/18 oraz II SA/Rz 669/18 i znajdującego się w nich wyroku NSA z 19.12.2019 r. sygn. II OSK 3408/18 na okoliczność zawartej w nich oceny prawnej i wskazań NSA co do dalszego postępowania. Nadto dopuszczenie dowodu z wyroku WSA z 25.01.2022 r., sygn. II SA/Rz 1422/21 na okoliczność wyrażonej oceny do istnienia sporu granicznego oraz czynności podejmowanych przez uczestników postepowania K.J., A.K. i A.J.
Podtrzymując argumentację zażalenia skarżące wskazały, że przedmiotem orzeczenia przez SR w [...] będzie aktualny przebieg granicy między nieruchomościami i wywierający skutki w przyszłości, a nie jej przebieg z roku 1994 r. Zdaniem skarżących założenie o istnieniu sporu granicznego jest z gruntu błędne bowiem to jedynie uczestnicy postępowania podejmują kolejne działania zmierzające do osiągnięcia rezultatu spełniającego ich oczekiwania. Uczestnicy poprzez rozgraniczenie nieruchomości nie mogą dochodzić swoich roszczeń względem sąsiedniej nieruchomości wynikających z ewentualnego zasiedzenia jej fragmentu. W ich ocenie rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Kwestia aktualnego przebiegu granicy pomiędzy działkami oznaczonymi nr [...] i [...] nie jest zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia kwestii legalności budowy szklarni oraz odprowadzania wód opadowych ze szklarni i budynku gospodarczego, bowiem nie prowadzi do ustaleń odnoszących się do przebiegu granicy między tymi nieruchomościami w roku 1994.
W ocenie skarżących kwestionowane rozstrzygnięcie narusza także art. 153 i art. 170 P.p.s.a. poprzez brak zastosowania się przez orzekające organy do wytycznych wskazanych w zapadłych wyrokach NSA sygn. II OSK 877/18 i II OSK 3408/21.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 20 października 2022 r. K.J., A.J. i A.K. sprzeciwili się stanowisku zaprezentowanemu przez skarżące. Wyjaśnili, że granice pomiędzy działkami nr [...] i [...] zostały fizycznie i w dobrej wierze wyznaczone w latach 1985-1986 wykonanym wspólnie ogrodzeniem trwałym. Stan ten nie był przez żadną ze stron kwestionowany aż do 2019 r., kiedy podczas wydzielania z ich działki fragmentu okazało się, że punkt graniczny powinien być usytuowany w innym miejscu. Współwłaściciele działki nr [...] zażądali "pisemnie" pasa terenu o szer. 91 cm, pomimo braku wyznaczenia drugiego punktu granicznego. W ich ocenie żądanie to było bezpodstawne, gdyż nastąpiło zasiedzenie. Okoliczności wskazują na istnienie sporu granicznego oraz konflikt sąsiedzki.
Odnosząc się do powyższego stanowiska skarżące w piśmie procesowym z dnia 15 listopada 2022 r. zakwestionowały twierdzenia tam zawarte i podtrzymały argumentację oraz zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie PWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia 3 stycznia 2022 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości, tj. działek nr [...] i [...] w S., obręb [...] toczącej się obecnie przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział Cywilny pod sygn. [...].
Sąd w całości podziela zgodne stanowisko organów obu instancji o prejudycjalnym charakterze ww sprawy o rozgraniczenie dla prowadzonego postępowania.
Z akt sprawy wynika, że niniejsze postępowanie było już zawieszane postanowieniem PINB w [...] z dnia 29 września 2020 r. ze względu na trwające, prowadzone przez Burmistrza Miasta [...], postępowanie dotyczące rozgraniczenia działek nr [...] i [...] w S. - do czasu rozstrzygnięcia przez Burmistrza Miasta [...] przebiegu granicy między ww. działkami.
Z uwagi na przekazanie sprawy o rozgraniczenie do Sądu Rejonowego w [...] postanowieniem PINB w [...] postanowieniem z dnia 07.09.2021 r. po rozpatrzeniu wniosku Pani K.K. i Pani R.K. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szklarni i budynku gospodarczego, położonych na działce nr [...] w S., obręb [....], do czasu rozstrzygnięcia obecnie przez Sąd Rejonowy w [...] przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] w S., obręb [...].
Postanowieniem z dnia 08.12.2021 r. znak OA.7722.20.6.2021 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu zażaleniowym uchylił zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postanowienie w przedmiocie odmowy podjęcia postępowania nie powinno być przez organ I instancji wydane, gdyż formalnie ustała okoliczność wskazana przez organ I instancji jako przyczyna zawieszenia postępowania "do czasu rozstrzygnięcia przez Burmistrza Miasta [...] przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] w S., obręb [....]", bo Burmistrz Miasta [...] wydał już decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 21.12.2021 r. wydał postanowienie na podstawie art. 97 § 2 Kpa o podjęciu postępowania w sprawie wybudowania szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szklarni i budynku gospodarczego, położonych na działce nr [...] w S., obręb [...] zawieszonego do czasu rozstrzygnięcia przez Burmistrza Miasta [...] przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] w S.
Wnioskiem z dnia 27.12.2021 r. Pan A.J., Pani A.K. i Pani K.J. zwrócili się o ponowne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości nr [...] i [...] w S., obręb [...] toczącej się obecnie przed Sądem Rejonowym w [...] I Wydział Cywilny pod sygn. [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], postanowieniem z dnia 03.01.2022 r. wskazanym wyżej na wstępie, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne w ww. sprawie.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Należy podkreślić, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji do podjęcia rozstrzygnięcia, nawet wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Użycie w tym wypadku koniunkcji wskazuje, że chodzi o wydanie decyzji w wyniku rozpatrzenia sprawy, tzn. decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania jurysdykcyjnego. Regulacja art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, zgodnie z którą organ administracji obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, gdy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy nie tylko rozpatrzenie sprawy, ale i wydanie decyzji, potwierdzają tezę, że przeszkodą jaką stanowi zagadnienie wstępne ma bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną.
Przedmiotem postępowania administracyjnego zawisłego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] jest budowa szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szkłami i budynku gospodarczego, położonych na działce nr [...] w S., obręb [...].
Problematyka dotycząca prawidłowości budowy szklarni i odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szkłami i budynku gospodarczego oraz dokonanie oceny faktyczno-prawnej w aspekcie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych i wydanie ewentualnych nakazów w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami wymaga uprzedniego ustalenia odległości przedmiotowych obiektów położonych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...].
Z akt wynika, że kwestia usytuowania obiektów będących przedmiotem postępowania zlokalizowanych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią nr [...] stanowiącej własność skarżących jest sprawą sporną, trwa bowiem spór o przebieg granicy przed sądem cywilnym.
Rację ma PWINB wskazując, iż w mniejszej sprawie wystąpiły łącznie trzy przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania, tj. postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości jest w toku, przy czym wynik tego postępowania w sposób istotny wpływa na postępowanie prowadzone przez organ I instancji, a zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Pozyskanie informacji o sposobie zakończenia postępowania rozgraniczeniowego umożliwi jednoznaczne i bezsporne wyjaśnienie, dla potrzeb postępowania przed organami nadzoru budowlanego, okoliczności co do przebiegu granic, a to w konsekwencji pozwoli na dokonanie oceny zgodności usytuowania przedmiotu postępowania z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi.
Biorąc pod uwagę podane wyżej uwarunkowania, kwestia ostatecznego przebiegu granic między działką nr [...] i [...] w S. jest kwestią istotną, od której uzależnione jest ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, czyli zagadnieniem wstępnym, wymagającym uprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd Cywilny.
Z powyższego wynika, że między rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy, a przebiegiem granic działek objętych postępowaniem rozgraniczeniowym istnieje związek przyczynowy, który powoduje, że bez uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji w prowadzonej przed organem I instancji sprawie.
Organy prawidłowo przyjęły, że koniecznym było zawieszenie postępowania prowadzonego przez PINB w [...] do czasu wydania prawomocnego orzeczenia Sądu Cywilnego w sprawie rozgraniczenia w/w działek. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na tle zaleceń wynikających z wyroków orzekających w sprawie Sądów zobowiązany jest do ustalenia odległości szklarni i budynku gospodarczego wybudowanych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią tj. nr ewid. [...] - w celu wyjaśnienia czy w dacie budowy spornej szklarni oraz budynku gospodarczego zostały naruszone przepisy prawa i ustalenia czy w konsekwencji w istniejącym stanie faktyczno-prawnym usytuowanie ww. obiektów i sposób odprowadzenia wód opadowych wymaga interwencji administracyjnej.
Niespornie kwestia ostatecznego przebiegu granic między działkami nr [...] i [...] w S., obręb [...], jest kwestią istotną od której uzależnione jest ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, czyli jest zagadnieniem wstępnym, wymagającym uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny.
Sąd w tym zakresie w całości podziela stanowisko PWINB.
Odnosząc się do zarzutów skargi, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza art. 153 P.p.s.a czy też art. 170 P.p.s.a. i nie pozostaje w sprzeczności z wytycznymi orzekających w tej sprawie sądów administracyjnych.
Przywołany w skardze wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2022 r., II SA/Rz 1422/21 nie dotyczył niniejszego postępowania, a jedynie rozliczenia kosztów rozgraniczenia na jego administracyjnym etapie.
Skarżący nie kwestionują faktu, że konieczne w sprawie jest ustalenie odległości, w jakich od granicy działki oraz innych budynków można lokować poszczególne rodzaje obiektów oraz, że co do zasady w przypadku samowoli budowlanej do oceny jej zaistnienia bierze się pod uwagę stan faktyczny i prawny z daty jej popełnienia.
Granica pomiędzy działkami stron wyznaczona istniejącym od lat 80 – tych ubiegłego wieku ogrodzeniem stała się sporna. Zdaniem skarżących, zasięg ich własności sięga poza istniejące ogrodzenie na ok. 91 cm na niekorzyść P.P. J. (por. pisma stron k. 60 i k. 62 akt sądowych).
Przeczy to tezie skarżących o braku sporu granicznego.
W postępowaniu rozgraniczeniowym nie jest wyłączona możliwość ustalenia takiego stanu prawnego, który uzasadnia przebieg linii granicznych w miejscach, przez które granice przedtem nie przebiegały. Podstawą rozgraniczenia jest aktualny stan prawny, mianowicie z chwili orzekania, choćby w jego wyniku nastąpiło ustalenie dotychczas nieistniejących granic (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1974 r., , z 6 maja 1974 r., III CRN 81/74, z 3 września 1981 r., III CRN 171/81, z 17 października 2000 r., I CKN 851/98, niepubl., z 11 grudnia 2013 r., , z 27 lutego 2013 r., IV CSK 357/12, z 24 sierpnia 2011 r., IV CSK 596/10, z 5 grudnia 2003 r., IV CK 255/00, z 24 sierpnia 2011 r., IV CSK 596/10).
Przez stan prawny należy rozumieć również stan powstały na skutek zasiedzenia przygranicznych pasów gruntów, o czym sąd powinien rozstrzygnąć w sprawie o rozgraniczenie (por.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 1967 r., III CRN 424/66, z 22 kwietnia 1974 r., , z 5 grudnia 2003 r., IV CK 255/02, niepubl.).
Przez przygraniczny pas gruntu należy rozumieć wąskie zazwyczaj pasmo ziemi przylegające do geodezyjnej-katastralnej lub ewidencyjnej - granicy nieruchomości, posiadane przez właściciela nieruchomości sąsiedniej z naruszeniem tej granicy w sposób prowadzący do nabycia własności tego pasma przez zasiedzenie (art. 172 i n.k.c.) i swoistego przyłączenia go do tej nieruchomości. Pasmo to bywa wyraźnie oznaczone na gruncie widocznymi znakami, np. ogrodzeniem, naturalnym ukształtowaniem terenu, uprawami, zabudowaniami itp. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 r., III CSK 279/16). Przy czym warunkiem możliwości rozważania kwestii zasiedzenia przygranicznych pasów ziemi w ramach kryterium stanu prawnego granic gruntów jest uprzednie ustalenie przebiegu linii granicznej według dokumentów zaświadczających o zasięgu prawa własności sąsiadujących ze sobą właścicieli (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2013 r., IV CSK 180/13 ) (tak słusznie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. III CSK 202/20).
Ustalenie granic działek ma charakter deklaratoryjny, nie ustala się ich na konkretną datę.
Jeśli w toku postępowania rozgraniczeniowego ustalą organy granice z uwzględnieniem zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu, będzie to przedmiotem merytorycznej oceny organów.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.