II SA/Rz 79/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-06-28
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościtrwały zarządgospodarka nieruchomościamiustawa o lasachlądowiskozasób Skarbu Państwawygaszenie zarząduwłaściwość rzeczowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Nadleśnictwa na decyzję o wygaszeniu trwałego zarządu nieruchomościami wykorzystywanymi jako lądowisko, uznając, że nie podlegają one przepisom ustawy o lasach.

Sprawa dotyczyła wygaszenia trwałego zarządu nad nieruchomościami Skarbu Państwa, które były wykorzystywane jako lądowisko i wydzierżawione osobie trzeciej, a nie do gospodarki leśnej. Nadleśnictwo twierdziło, że zarząd powinien być regulowany przez ustawę o lasach, a nie ustawę o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że skoro nieruchomości nie są wykorzystywane do gospodarki leśnej, to właściwe jest zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przedmiotem skargi było wygaszenie trwałego zarządu nad nieruchomościami Skarbu Państwa, które były w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. Starosta wygasił trwały zarząd, uznając, że działki te nie są wykorzystywane do prowadzenia gospodarki leśnej, ponieważ znajduje się na nich lądowisko i zostały wydzierżawione osobom trzecim. Wojewoda Podkarpacki utrzymał tę decyzję w mocy. Nadleśnictwo wniosło skargę do WSA, argumentując, że zarząd powinien być regulowany przez ustawę o lasach (lex specialis), a nie ustawę o gospodarce nieruchomościami. Sąd uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że skoro nieruchomości nie spełniają definicji lasu zawartej w ustawie o lasach (nie są przeznaczone do produkcji leśnej i nie są wykorzystywane dla potrzeb tej gospodarki), to właściwe jest zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że trwały zarząd jest instytucją prawa publicznego, a w przypadku nieruchomości niebędących lasem, zastosowanie mają przepisy ogólne. Uznano, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a decyzje organów były zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Zarząd nad nieruchomościami, które nie spełniają definicji lasu w rozumieniu ustawy o lasach i nie są wykorzystywane do gospodarki leśnej, podlega przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro przedmiotowe nieruchomości nie są lasem w rozumieniu ustawy o lasach (nie są przeznaczone do produkcji leśnej i nie są wykorzystywane dla potrzeb tej gospodarki), to właściwe jest zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami do wygaszenia trwałego zarządu. Ustawa o lasach ma charakter lex specialis, ale dotyczy tylko lasów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (35)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 46 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 46 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

pkt 6

u.o.l. art. 3

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 46 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 199 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 2 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 43

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 50

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 2 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.o.l. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

u.o.l. art. 4 § 3

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

u.o.l. art. 32 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

u.o.l. art. 2

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

u.o.l. art. 3

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

u.o.l. art. 32 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

u.o.l. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

pkt 1 i 2a

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n.r.s.p. art. 24a

Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

u.g.n.r.s.p. art. 24

Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomości nie spełniają definicji lasu w rozumieniu ustawy o lasach. Nieruchomości nie są wykorzystywane do gospodarki leśnej. Zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami jest właściwe. Dzierżawa nieruchomości na cele lotnicze czyni ją zbędną na cel pierwotnego trwałego zarządu.

Odrzucone argumenty

Zarząd powinien być regulowany przez ustawę o lasach jako lex specialis. Wygaszenie trwałego zarządu bez podstawy prawnej. Wadliwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania i ustalania stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

ustawa o lasach nie wprowadziła bowiem innej, odrębnej formy zarządu, ani dualizmu (zarząd, trwały zarząd) trwały zarząd można określić mianem modelu dopuszczającego używanie składnika mienia administracji wewnątrz jej struktur kwalifikacja terenu nieruchomości gruntowej jako las, w świetle ustawowej definicji art. 3 u.l., jest w dalszej kolejności determinantem późniejszych zapisów ewidencyjnych.

Skład orzekający

Paweł Zaborniak

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Mazur-Selwa

sędzia

Maria Mikolik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących trwałego zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa, rozróżnienie między przepisami ustawy o lasach a ustawy o gospodarce nieruchomościami w zależności od przeznaczenia nieruchomości."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (lądowisko na terenie potencjalnie leśnym) i konkretnych przepisów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między różnymi reżimami prawnymi (gospodarka nieruchomościami vs. gospodarka leśna) w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Czy lądowisko na terenie Lasów Państwowych może być wyłączone z trwałego zarządu leśnego?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 79/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2775/23 - Wyrok NSA z 2025-09-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 344
art. 46 ust. 1 w zw. z art. 46 ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 28 października 2022 r. nr N-V.7581.7.2022 w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (dalej: "Skarżący" lub "Nadleśnictwo") jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 28 października 2022 r. nr N-VI.7581.7.2022, wydana w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że decyzją z [...] lipca 2022 r. nr [...] Starosta [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ I instancji"), wygasił trwały zarząd nieruchomościami oznaczonymi w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] celem włączenia ich do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa.
Organ I instancji podał, że działki nie są wykorzystywane do prowadzenia gospodarki leśnej, ponieważ na ich terenie istnieje od lat urządzone lądowisko, a ponadto zostały wydzierżawione na rzecz osób trzecich. Oznacza to, że Lasy Państwowe nie prowadzą na nich działalności należącej do zakresu ich działania, a zatem nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu. To zaś obligowało do wydania decyzji w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu na podstawie art. 46 ust. 1 w zw. z art. 46 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm.) – dalej: "u.g.n.",
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji, zarzucając wygaszenie trwałego zarządu bez podstawy prawnej. Nadleśnictwo podniosło, że do zarządu sprawowanego przez nie w odniesieniu do działek objętych zaskarżoną decyzją mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 672 z późn. zm.) – dalej: "u.o.l.", a nie przepisy dotyczące trwałego zarządu, o jakim mowa w u.g.n.
Decyzją z [...] października 2022 r. nr [...] Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty.
Organ odwoławczy wskazał, że działka nr [...] została przekazana w zarząd Lasom Państwowym - Nadleśnictwu [...] decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] listopada 1995 r. nr [...], na wniosek Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddziału Terenowego w [...]. Natomiast działka nr [...] została przekazana nieodpłatnie na rzecz Generalnego Dyrektora Lasów Państwowych, umową z [...] lutego 1999 r. nr [...], zawartą pomiędzy Prezesem Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa a Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych. Nieruchomości te zostały trwale rozdysponowane przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa (poprzednika prawnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa) i nie wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Nie mają więc względem nich zastosowania przepisy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Organ odwoławczy podniósł, że teren działek nr [...] jest pod względem gospodarczym i funkcjonalnym wyodrębnionym obszarem z kompleksu leśnego. Teren ten jest w całości ogrodzony, zaś w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego został określony jako lądowisko. Ponadto Nadleśnictwo umową z [...] marca 2012 r. nr [...] wydzierżawiło teren działek [...] jako miejsce przystosowane do startów i lądowań samolotów. Ponadto z informacji uzyskanej od Wójta Gminy [...] wynika, że według Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy w [...], działki położone są w konturach oznaczonych jako Lotnisko - Obsługa usług turystycznych oraz obszary gruntów rolnych, łąk i pastwisk.
Zdaniem Wojewody, wobec tak ustalonego stanu faktycznego Starosta słusznie uznał, że stanu prawnego nieruchomości o takim charakterze nie regulują też przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Działki objęte zaskarżoną decyzją nie odpowiadają kryteriom określonym art. 3 u.o.l., ponieważ nie są związane z prowadzoną przez Lasy Państwowe gospodarka leśną i nie są wykorzystywane dla potrzeb tej gospodarki. W konsekwencji skoro działki nie są wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej, a dodatkowo zostały wydzierżawione na rzecz osób trzecich, to Lasy Państwowe nie prowadzą na nich działalności należącej do zakresu ich działania. Wydanie decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu uznać zatem należało za zasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Państwowo Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art., 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775) – dalej: "K.p.a.", poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, obejmującego niedokonanie ustaleń w przedmiocie stanu prawnego nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją, w tym błędne przyjęcie, że działki te nie były oznaczone użytkiem Ls oraz nieprzeprowadzenie dowodu z planów urządzania lasów Nadleśnictwa;
2. art. 6 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez podstawy prawnej;
3. art. 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie i nieodniesienie się do zarzutów Skarżącej sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji;
4. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnia zaskarżonej decyzji w sposób niespełniający wymagań stawianych przepisami prawa;
5. art. 10 K.p.a. poprzez niedoniesienie się do zarzutów i twierdzeń Skarżącej w toku postępowania;
6. Art. 28 K.p.a. poprzez uznanie za stronę postępowania Prezesa zarządu [...] S.A., względnie [...] S.A. i niewskazanie interesu prawnego ww. podmiotu;
7. art. 46 ust. 1 i art. 46 ust. 2 pkt 6 u.g.n. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że w odniesieniu do spornych działek zarząd sprawowany jest w oparciu o u.g.n. a nie u.o.l.;
8. art. 24a i art. 24 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2329 z późn. zm.), w brzemieniu obowiązującym w 1995 r., poprzez przyjęcie, że działki przekazane Nadleśnictwu w oparciu o decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego, nie zostały przekazane w zarząd Skarżącej, a de facto przeszły do zasobu nieruchomości w rozumieniu u.g.n.;
9. art. 2 pkt 3 u.g.n. poprzez przyjęcie, że przepisy u.o.l. nie stanowią lex specialis względem przepisów u.g.n.;
10. art. 3, art. 4 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 , art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2a u.o.l. poprzez uznanie, że działki objęte zaskarżoną decyzją nie znajdują się w zarządzie Nadleśnictwa, a przeszły do zasobów poprzez pozbawienie prawa zarządu Nadleśnictwa nad nieruchomościami przekazanymi w oparciu o ustawę o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
W pismach z 30 stycznia i 23 lutego 2023 r. [...] S.A. podzielił w całości stanowisko Wojewody, wnosząc o oddalenie skargi. Zwrócono się do Sądu także o przeprowadzenie dowodów z załączonych do pism dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga okazała się niezasadna, przez co została w całości oddalona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 P.p.s.a. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.
Przedmiotem swej skargi Nadleśnictwo uczyniło decyzję Wojewody Podkarpackiego wydaną w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu jaki przysługiwał Stronie do wydzielonych części nieruchomości Skarbu Państwa położonych w miejscowości [...].
Z przekazanych do WSA akt administracyjnych wynika w szczególności, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2022 r., działając z urzędu wygasił trwały zarząd jaki przysługiwał Stronie skarżącej względem w/w nieruchomościami celem włączenia do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. W wyniku analizy stanu faktycznego zagospodarowania terenów tych działek Organ I instancji podjął czynności faktyczne i prawne zmierzające do wydzielenia terenów działek, które nie są wykorzystywane do prowadzenia gospodarki leśnej w związku z faktem, że na ich terenie istnieje od lat lądowisko obecnie nazywane "[...]". Na podstawie dokumentacji geodezyjno - prawnej dotyczącej podziału nieruchomości wydzielono działki zajęte pod urządzone lądowisko. Ogrodzony teren służący potrzebom lotniczym figuruje w urządzeniach ewidencyjnych Urzędu Lotnictwa Cywilnego jako lądowisko o ustalonych prawem wymaganych parametrach, zgłoszone w 2012 r. przez [...] S.A. Dodatkowo zwrócono też uwagę na fakt obowiązywania umowy dzierżawy z 26 marca 2012 r. na mocy, której Nadleśnictwo wydzierżawiło teren przedmiotowych działek [...] S.A. na okres 20 lat, jako miejsce przystosowane do startów i lądowań samolotów.
Sąd w pełni potwierdza ustalenia prawne i faktyczne Organów dotyczące sposobu wykorzystania terenu w/w działek na cele lotnicze, niezwiązane z prowadzeniem przez Nadleśnictwo gospodarki leśnej. Słuszność ma Wojewoda oraz Starosta, że wobec dostatecznie ustalonego stanu zagospodarowania wymienionych nieruchomości, związanych z nimi zagadnień prawnych nie może regulować ustawa szczegółowa, jaką jest ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1356; zwana dalej u.l.). Jej przepisy stanowią bowiem wyraźnie, że można je stosować tylko do lasów, bez względu na formę ich własności (art. 2 u.l.). Natomiast lasem w rozumieniu w/w ustawy jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne (zob. art. 3 u.l.).
Dlatego Starosta nie naruszył powołanych w skardze przepisów prawa, kierując się do przepisów ustawy o ogólnej, jaką jest w tych okolicznościach ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344; zwana dalej u.g.n.). Potwierdza ten wniosek przepis u.g.n., który przewiduje konwersje zarządu ustanowionego przez wejściem jej w życie w trwały zarząd, czyli w instytucje prawną unormowaną w art. 43 – 50 tej ustawy. Otóż w myśl art. 199 ust. 2 u.g.n. zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy sprawowany w dniu wejścia w życie w niniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem trwały zarząd tych nieruchomości. Przepis ten powinien być stosowany lasów państwowych, bowiem wg art. 32 ust. 1 ustawy o lasach, Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Dodać jeszcze wypada z uwagi na okoliczności tej sprawy, że przekształcenie zarządu w trwały zarząd, o którym mowa nastąpiło z mocy prawa, czyniąc zbędnym wydawanie jakichkolwiek decyzji administracyjnych dotyczących tego przekształcenia (tak słusznie E. Bończak-Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2018, art. 199, LEX).
WSA odnosząc się do zarzutów skargi Nadleśnictwa stwierdza, że brzmienie przepisów u.g.n., jak i u.l., nie pozwala wykluczyć, wbrew tezom środka zaskarżenia, iż konkretna nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa została przekazana w zarząd państwowej jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych na zasadach ogólnych, tj. w trybie niezwiązanym z wypełnieniem ustawowych funkcji związanych z gospodarką leśną i nigdy nie miała charakteru leśnego w rozumieniu art. 3 i 4 ustawy o lasach. W rezultacie, taki zarząd sprawowany przez państwową jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej będzie podlegać regulacji ogólnej ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie przepisom o zarządzie z u.l. Lasy Państwowe niezależnie od "zarządu", o którym mowa w ustawie o lasach mogą bowiem sprawować również zarząd nad nieleśnym mieniem Skarbu Państwa na podstawie u.g.n. W orzecznictwie oraz literaturze prawa zgodnie podkreśla się, że trwały zarząd nie jest prawem rzeczowym ani formą umowy cywilnoprawnej. Jest to szczególna forma władania nieruchomością stanowiącą przedmiot własności publicznej przez określoną jednostkę organizacyjną (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2372/02, LEX). Trwały zarząd można określić mianem modelu dopuszczającego używanie składnika mienia administracji wewnątrz jej struktur.
Idąc dalej, w pełni należy podzielć pogląd wyrażony przez WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 19 grudnia 2016 r. sygn. II SA/Rz 531/16, CBOSA, zgodnie z którym instytucję zarządu Lasów Państwowych nad nieruchomościami Skarbu Państwa reguluje ustawa o lasach, która ma charakter lex specialis. Zatem jej przepisy będą dotyczyć ale wyłącznie nieruchomości Skarbu Państwa objętych pojęciem "lasu" w rozumieniu jaki ustawa ta przyjęła. Wprawdzie ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, jak i ustawa o lasach z 1985 r. posługiwały się tym samym pojęciem "zarządu nieruchomością", a dopiero u.g.n. wprowadziła pojęcie "trwałego zarządu", niemniej należy zwrócić uwagę na treść art. 2 pkt 3 u.g.n., zgodnie z którym ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Zgodnie zaś z art. 2 u.l., przepisy ustawy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności. Ze wskazanej regulacji wynika, że ustawa ma zastosowanie do każdego lasu, co z kolei oznacza, że co do zasady każdy przepis ustawy będzie miał zastosowanie do każdego lasu, niezależnie od osoby właściciela. W konsekwencji można przyjąć domniemanie, że dana regulacja będzie miała zastosowanie do każdego lasu, niezależnie od osoby właściciela, chyba że co innego wynika wyraźnie z ustawy. Na przyjęcie odmiennego rozwiązania wobec lasów będących przedmiotem własności Skarbu Państwa i wobec innych lasów konieczne jest istnienie stosownej normy prawnej (zob. B.Rakoczy, Ustawa o lasach. Komentarz. Warszawa 2011 r., komentarz do art. 2, LEX).
Dlatego kluczowe znaczenie dla koniecznego w tej sprawie określenia reżimu prawnego zarządzania mieniem Skarbu Państwa przez Lasy Państwowe miało ustalenie, czy przedmiotowe nieruchomości mieszczą się w ustawowej definicji lasu (zob. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2019 r. sygn. I OSK 962/17, CBOSA). Ustawa o lasach nie wprowadziła bowiem innej, odrębnej formy zarządu, ani dualizmu (zarząd, trwały zarząd; A.Stelmachowski w: red. T.Dybowski, System Prawa Prywatnego, Prawo rzeczowe, t. 3, C.H. Beck 2007, s. 172-173, nb 210; A.Stelmachowski, K.Zaradkiewicz w: red. E. Gniewek, System Prawa Prywatnego, Prawo rzeczowe, t. 3, C.H. Beck 2013, s. 306-307, nb 194).
Ze zgromadzonych akt administracyjnych wynika, że dnia 19 stycznia 2022 r. pracownicy Starosta Powiatowego w [...] przeprowadzili oględziny terenu lądowiska [...] celem ustalenia jaki jego obszar zajmuje to lądowisko. W tych czynnościach udział wzięli pracownicy Nadleśnictwa oraz przedstawiciel dzierżawcy terenu. Stwierdzono, co nie jest przez stronę kwestionowane, że teren lądowiska został ogrodzony; za ogrodzeniem znajduje się płyta lotniska oraz tereny zielone bez drzew, budynek administracyjny oraz urządzenia służące do obsługi lądowiska. Do akt załączono także wspominaną już wyżej kopie umowy dzierżawy zawartą pomiędzy [...] Spółka Akcyjna a Skarbem Państwa Nadleśnictwem [...], a na mocy jej postanowień nieruchomość położoną na działkach o podanych wyżej numerach oddano Spółce w dzierżawę. Przedmiotowa nieruchomość stanowi pas przystosowany do lądowań i startów samolotów o wymiarach 1200 m długości i 30 m szerokości wraz z odcinkami dróg dojazdowych, teren nieistniejących zabudowań związanych z lotniskiem, związany z pasem startowym, plac manewrowo – postojowy oraz przyległe grunty rolne. Typowo lotnicze i nie związane z gospodarką leśną przeznaczenie lądowiska [...] potwierdzają także dowody oraz argumentacja wyrażona w pismach uczestnika postępowania, a kierowanych do Sądu.
Skarżąca strona powołuje się na treść zapisów ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych. Jednakże zdaniem Sądu te dokumenty mimo że posiadają walory dokumentów urzędowych, nie stanowią dowodu przesadzającego o zaliczeniu wydzielonego terenu nieruchomości Skarbu Państwa jako lasu w rozumieniu przepisów u.l. Wymaga w tym miejscu wyraźnego podkreślenia, że kwalifikacja terenu nieruchomości gruntowej jako las, w świetle ustawowej definicji art. 3 u.l., jest w dalszej kolejności determinantem późniejszych zapisów ewidencyjnych. Zaliczanie gruntów do gruntów leśnych przeprowadza się z uwzględnieniem tego przepisu, nie zaś na podstawie stosownych przepisów ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, które takich definicji nie zawierają. O tych kwestiach nie można decydować wyłącznie w oparciu o zapisy ewidencji, zwłaszcza jeżeli tak w jak w niniejszej sprawie okaże się, że określona nieruchomość w czasie rozstrzygania jak i wcześniej nie odpowiada kryteriom kwalifikującym u.l., czyli przede wszystkim przeznaczeniu do prowadzenia produkcji leśnej. Taka produkcja na wyodrębnionym obszarze nie jest i nie była prowadzona, co dostatecznie ujawniono za pomocą oględzin terenu w/w działek oraz umowy dzierżawy lądowiska [...], wykorzystywanego na cele lotnicze związane z funkcjonowaniem Spółki. Powyższe potwierdza też analiza wypisu z rejestru gruntów, z której wynika że określone pow. działek o nr [...] zaliczone do użytków o oznaczeniu symbolem "Ti" – inne tereny komunikacyjne. Treść ewidencji wraz z pozostałymi dowodami, tylko potwierdza trafność zastosowanych przez Organy przepisów u.g.n. o konieczności wygaszenia trwałego zarządu – art. 46 ust. 1, ust. 2 pkt 6, ust. 3 u.g.n. W wyniku działań Nadleśnictwa wydzielony teren nieruchomości stał się oczywiście zbędny dla celów powstania trwałego zarządu, czyli celów określonych w dokumentach powstałych przed wejściem w życie u.g.n o przekazaniu Nadleśnictwu [...] gruntów Skarbu Państwa dla potrzeb prowadzenia kompleksowej gospodarki leśnej (np. zalesianie).
Ponadto, żadnego wpływu na wynik sprawy nie miało uznanie za stronę postępowania Spółki Akcyjnej [...]. Prowadzone postępowanie miało wpływ na prawa i obowiązki tego podmiotu z uwagi na treści art. 46 ust. 3 u.g.n., czyli przepisu przewidującego rozwiązanie umowy dzierżawy po upływie 3 miesięcy od dnia wygaśnięcia trwałego zarządu. Wobec tego Organy miały obowiązek zapewnić uczestnikowi postępowania czynny udział w prowadzonych czynnościach procesowych na zasadzie art. 28 K.p.a. Decyzje nie są nieważne jak twierdzi Strona, skoro zostały skierowane do Nadleśnictwa, które posiadało z mocy przepisów u.g.n. prawo trwałego zarządu do nieruchomości Skarbu Państwa.
Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w działaniach procesowych organów obu instancji jakichkolwiek powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych – art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a. Decyzje wydane w toku postępowania, jako zgodne z przepisami procesowymi i materialnoprawnymi powinny pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w nich skutki.
Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania przez WSA nie orzeczono z uwagi na art. 200 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI