II SA/Rz 782/08

II SA/Rz 782/08 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2009-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Zarębska-Kobak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 28, art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 43 ust. 1, art. 46 ust. 3, art. 48
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Towarzystwa Sportowego "W." na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym w sprawie wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomością -skargę oddala-
Uzasadnienie
II SA/Rz 782/08
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...].09.2008 r. nr [...] wydana w wyniku odwołania Towarzystwa Sportowego "W." od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.2008 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...].09.2007 r. nr [...] w sprawie wygaśnięcia prawa trwałego zarządu sprawowanego przez Komendę Wojewódzką Policji nieruchomością położoną w R. ozn. jako działka ew. nr 1518 o pow. 7746 m2 w obr. [...] obj. Kw nr [...] i ustanowieniu prawa trwałego zarządu do tej nieruchomości dla [...] Zarządu Infrastruktury w L.
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...].09.2007 r. sprostowaną postanowieniem z dnia [...].09.2007 r. orzekł o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu sprawowanego przez Komendę Wojewódzką Policji nieruchomością położoną w Rzeszowie ozn. jako działka ew. nr 1518 w obr. [...] i ustanowił prawo do trwałego zarządu nad tą nieruchomością przez [...] Zarząd Infrastruktury w L. Decyzja ta uzyskała walor decyzji ostatecznej.
Pismem z dnia 10.02.2008 r. Towarzystwo Sportowe "W." w R. wniosło o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją wskazując, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, bowiem mimo, iż przysługiwał im przymiot strony tego postępowania, nie brali w nim udziału i wskazali na przepis art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a.
Rozpatrując powyższy wniosek Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...].04.2008 r. działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4), art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne w opisanej wyżej sprawie, następnie decyzją z dnia [...].07.2008 r. działając w oparciu o art. 104, art. 151 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...].09.2007 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wygaśnięcia prawa trwałego zarządu sprawowanego przez Komendę Wojewódzką Policji nieruchomością poł. w obr. [...] w R. ozn. jako działka nr 1518 zostało wszczęte na wniosek Komendy Wojewódzkiej Policji oraz [...] Zarządu Infrastruktury w L. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami właściwy organ reprezentujący Skarb Państwa, w tym przypadku Starosta – Prezydent Miasta [...], orzeka w drodze decyzji o przekazaniu trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek złożony za zgodą organów nadzorujących te jednostki. W przedmiotowej sprawie na takie działanie wyraził zgodę Wojewoda jako organ nadzorujący gospodarowanie policyjnymi nieruchomościami, natomiast ze strony [...] Zarządu Infrastruktury w L. Minister Obrony Narodowej. W postępowaniu wznowieniowym zasadniczy problem sprowadza się do wyjaśnienia kwestii uczestnictwa w tym postępowaniu w charakterze strony wnioskodawcy, tj. Towarzystwa Sportowego "W.", które swoje uczestnictwo upatruje w tym, że miało zawartą umowę użyczenia z Komendą Wojewódzką Policji. Umowa użyczenia zawarta w dniu 1.07.2004 r. z Komendą Wojewódzką Policji została rozwiązana z dniem 30.06.2007 r. tj. w toku postępowania administracyjnego w spawie wygaśnięcia trwałego zarządu, dlatego też zawarta została ponownie umowa użyczenia, która z kolei została rozwiązana z dniem 6.01.2008 r. W ocenie organu Towarzystwo Sportowe W. nie może wywodzić z w/w umów użyczenia prawa udziału strony w postępowania w sprawie wygaśnięcia prawa trwałego zarządu wobec treści art. 48 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który określa strony tego postępowania i nie przewiduje uczestnictwa w nim osoby biorącej w użytkowanie nieruchomość objętą trwałym zarządem.
Wobec braku uznania Towarzystwa Sportowego "W." za stronę postępowania w postępowaniu w sprawie wygaśnięcia prawa trwałego zarządu, brak było podstaw do uchylenia tej decyzji.
W odwołaniu do Wojewody odwołujące Towarzystwo Sportowe "W." wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wykazania, że istnieją podstawy do przyjęcia Towarzystwa Sportowego "W." jako strony postępowania wnosząc o przesłuchanie wnioskującego w charakterze strony oraz zawnioskowanych świadków.
W uzasadnieniu odwołania wyjaśnili, że mają interes prawny w sprawie przekazania trwałego zarządu nieruchomości na rzecz [...] Zarządu Infrastruktury w L. poł. w obr. [...] w R. ozn. jako działka nr 1518, bowiem zgodnie z umową zawartą z Komendą Wojewódzką Policji Towarzystwo Sportowe "W." miało prawo do tej nieruchomości na podstawie umowy użyczenia.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania i stawianych w nim zarzutów i wyjaśnił, że trwały zarząd jest prawną formą władania nieruchomością przez określone jednostki organizacyjne i ustanowienie czy też wygaśnięcie tego prawa następuje w drodze decyzji właściwego organu. Towarzystwo Sportowe "W." w R. sporną nieruchomość posiadało jedynie na podstawie umowy użyczenia zawartej z Komendą Wojewódzką Policji, która została przez nią wypowiedziana. Tym samym do tej nieruchomości nie miało żadnego tytułu prawnego w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta w dniu [...].09.2007 r. W ocenie organu odwoławczego Towarzystwo Sportowe "W." posiadało jedynie przedmiotową nieruchomość w użyczeniu na podstawie umowy użyczenia, do której mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżące Towarzystwo Sportowe "W." w R. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].07.2008 r., zasądzenie od Wojewody na ich rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych, przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz dowodu z przesłuchania świadków S. M., A. A. i W. C. wysyłając wezwania na adres strony skarżącej.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 3, art. 68 ust. 1 pkt 2 i art. 59 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 42 ust. 1 i 42 ust. 2 pkt 1 i pkt 4 ustawy o kulturze fizycznej, art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 4 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.
W argumentach skargi zostało wyjaśnione, że w listopadzie 2007 r. Komenda Główna Policji oraz Komendą Wojewódzka Policji w związku z zaleceniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęła decyzję o rezygnacji trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości położonej w R. w związku z uznaniem przez Komendę Wojewódzką Policji Hali Sportowej "W." za zbędną.
Wbrew twierdzeniom organu skarżący nie domagał się w tym postępowaniu przyznania statusu strony, lecz statusu uczestnika tego postępowania ze wskazaniem na swój interes prawny wynikający z faktu władania tą nieruchomością na podstawie umowy użyczenia wskazując jako podstawę prawną art. 37 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 2 i art. 59 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skarżący wskazał jednocześnie, że z Komendą Wojewódzką Policji zawarł umowę użyczenia tej nieruchomości i decyzja o wygaśnięciu trwałego zarządu została wydana w trakcie istnienia w obrocie prawnym umowy użyczenia i z tego tytułu niewątpliwie skarżącemu przysługuje udział w tym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Nadto skarżący zarzucił organom orzekającym w sprawie niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez odmowę przesłuchania zawnioskowanych przez niego świadków poprzez niewskazanie przyczyn tej odmowy. Tym samym naruszony został przepis art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie a podniesione w niej zarzuty nie są trafne.
Kontrola Sądu Administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej ustawą P.p.s.a. nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...]z dnia [...] września 2008 r nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o odmowie uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji własnej wydanej w sprawie wygaśnięcia prawa trwałego zarządu sprawowanego przez Komendę Wojewódzka Policji nieruchomością położoną w R. oznaczoną nr ewid.1518 o pow. 7746 m2 i ustanowieniu prawa trwałego zarządu do tej nieruchomości dla [...] Zarządu Infrastruktury w L.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano przepis art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1, natomiast organ I instancji powołał przepis art. 104 i art. 151 pkt 1 k.p.a.
Stan faktyczny sprawy jest niekwestionowany i sprowadza się do stwierdzenia, że; sporna nieruchomość oznaczona działką nr ewid.1518 o pow. 7746 m2 jest własnością Skarbu Państwa /wypis z rejestru gruntu k.5 akt administracyjnych/, została ona przekazana w trwały zarząd Komendzie Wojewódzkiej Policji a następnie przez KWP oddana w użyczenie Towarzystwu Sportowemu "W.".
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] orzekł o wygaśnięciu trwałego zarządu sprawowanego przez Komendę Wojewódzka Policji co do w/w nieruchomości i jednocześnie ustanowił prawo trwałego zarządu nad nią przez [...] Zarząd Infrastruktury w L. W/w decyzja uzyskała walor decyzji ostatecznej.
Wnioskiem z dnia 10 lutego 2008 r. Towarzystwo Sportowe "W." z siedzibą w R. zwróciło się do Prezydenta Miasta [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia z dnia [...] września 2007 r nr [...], jednocześnie podnieśli, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało prowadzone bez ich udziału. Z tytułu umowy użyczenia jaką zawarli z Komendą Wojewódzką Policji co do tej nieruchomości przysługiwał im przymiot strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. We wniosku wskazano, że został zachowany termin miesięczny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż o w/w decyzji dowiedzieli się z pisma Prezydenta doręczonego im w dniu 16 stycznia 2008 roku.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r Nr [...] Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] lipca 2008 r. Nr [...] odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] września 2007 r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że bezzasadny jest zarzut wnioskodawcy naruszenia przepisu art. 28 k.p.a. bowiem z prawa użyczenia nie można wywodzić interesu prawnego w postępowaniu o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu.
Zatem spór w niniejszej sprawie dotyczy wyjaśnienia czy w postępowaniu w sprawie wygaśnięcia prawa trwałego zarządu, skarżącym z tytułu umowy użyczenia przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. a tym samym czy byli uprawnieni do złożenia wniosku o wznowienie tego postępowania.
Stosownie do art. 147 k.p.a. , wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić na wniosek strony, czyli podmiotu który spełnia przesłankę z art. 28 k.p.a. tj. którego interesu prawnego dotyczyło to postępowanie.
Twierdzenie podmiotu wznoszącego o wznowienie postępowania, iż posiada on status strony, podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie do rozpoznania tego wniosku.
W utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. jeżeli wykaże, że rozstrzygniętej sprawie ma interes prawny a o tym przesądzają przepisy prawa materialnego, z którego wynikają dla tego podmiotu określone prawa i obowiązki.
Ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza zatem wskazanie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego skutecznie można domagać się czynności organu bądź żądać zaniechania jakiś działań.
Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli stan w którym podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa materialnego, z którego wynikałoby dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki.
Postępowanie administracyjne w sprawie wygaśnięcia trwałego zarządu co do w/w nieruchomości zostało zakończone decyzją ostateczną Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2007 r Nr [...].
W podstawie prawnej tej decyzji powołano przepis art. 45, 48, 82 ust.1 i 2 , art. 83 ust.1. ust.2, art. 90 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami /Dz.U z 2004 r Nr 261 poz. 2603 ze zm./.
W ocenie Sądu, organ II instancji słusznie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że art. 48 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm./ określa strony tego postępowania i stanowi, że przekazanie trwałego zarządu następuje między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek za zgodą organów nadzorujących te jednostki.
Trwały zarząd jest formą władania nieruchomością przez określone jednostki organizacyjne a ustanowienie czy tez wygaśnięcie prawa trwałego zarządu następuje w formie decyzji administracyjnej /art. 43 ust.1 ustawy/,- stanowi on odrębną instytucję prawną w zakresie gospodarowania zasobami gruntów państwowych i komunalnych.
Zatem stronami postępowania w sprawie przekazania trwałego zarządu i jego wygaśnięcia są państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne .
Twierdzenie skarżącego, że źródłem ich interesu prawnego jest umowa użyczenia jest bezzasadne.
Użyczenie jako stosunek o charakterze zobowiązaniowy, nie wiąże się z prawem do gruntu, zgodnie z art. 710 k.c. daje on jedynie uprawnienia do używania tej nieruchomości, a z tego nie wynika interes prawny o którym mowa w art. 28 k.p.a.
Kwestia wypowiedzenia umowy użyczenia uregulowana została w art. 46 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego to wynika, że wygaśniecie trwałego zarządu jest równoznaczne z wypowiedzeniem użyczenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, jeżeli nieruchomość, w stosunku do której wygasł trwały zarząd była użyczona.
W tej sprawie biorący w u życzenie w tym przypadku Towarzystwo Sportowe "W." z siedzibą w R. może ewentualnie poszukiwać ochrony prawnej przed sądem powszechnym.
Zasadnie zdaniem Sądu organy obu instancji dokonując oceny wniosku w aspekcie art. 28 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 48 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2004 r Nr 261 poz. 2603 ze zm./ uznały, że Towarzystwo Sportowe "W." z siedzibą w R. nie ma przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną wydaną przez Prezydenta Miasta w dniu [...] września 2007 r nr [...].
Reasumując stwierdzić należy, że wznowienie postępowania jest to postępowanie szczególne, w którym można dochodzić wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 145 § 1 wylicza podstawy wznowienia postępowania i nie dopuszcza wykładni rozszerzającej.
Wniosek swój skarżący o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wyżej opisaną decyzją wsparli o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a.
Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Ustalenie w postępowaniu wznowieniowym, że podanie wniesione zostało przez podmiot, który nie jest stroną zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. I taka decyzja zapadła w niniejszej sprawie, która w ocenie Sądu jest prawidłowa.
Z wyżej wymienionych względów Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną stosownie do art. 151 P.p.s.a.