II SA/Rz 780/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej (nowotworu złośliwego języka), wskazując na błędy w ocenie prawnej stanu faktycznego, w szczególności dotyczące utraty mocy obowiązującej przepisów o czynnikach rakotwórczych.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u E. S., u którego zdiagnozowano nowotwór złośliwy języka. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich i ocenie narażenia zawodowego, uznały, że choroba nie miała etiologii zawodowej, wskazując na palenie papierosów jako główny czynnik ryzyka. Skarżący kwestionował te ustalenia, podnosząc kwestię narażenia na szkodliwe substancje w miejscu pracy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając błędy prawne w ocenie stanu faktycznego, zwłaszcza w kontekście utraty mocy obowiązującej przepisów dotyczących czynników rakotwórczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpatrzył skargę E. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej – nowotworu złośliwego języka. Skarżący pracował jako tokarz i szlifierz, gdzie był narażony na mgłę olejową, opary benzyny ekstrakcyjnej oraz dym olejowy. Organy administracji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. i Instytutu Medycyny Pracy w Ł., które wykluczyły zawodową etiologię nowotworu. Jako główny czynnik ryzyka wskazano palenie papierosów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na istotne uchybienia prawne. Kluczowym błędem było powoływanie się przez Instytut Medycyny Pracy oraz organy decyzyjne na przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11.09.1996 r. dotyczące czynników rakotwórczych, które utraciły moc prawną z dniem przystąpienia Polski do UE. Sąd podkreślił, że w nowym stanie prawnym, przy braku stosownego rozporządzenia wykonawczego, ocena narażenia powinna opierać się na wiedzy medycznej i kryteriach ustawowych, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa związku choroby z warunkami pracy. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych uwag, w tym ewentualnego wpływu czynników szkodliwych na rozwój schorzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nowotwór może być uznany za chorobę zawodową, jeśli bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że został spowodowany działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, nawet jeśli inne czynniki (jak palenie papierosów) również odgrywają rolę.
Uzasadnienie
Sąd uchylił decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na błędy w ocenie prawnej. Kluczowe było stwierdzenie, że organy powoływały się na przepisy dotyczące czynników rakotwórczych, które utraciły moc prawną. Ocena powinna opierać się na aktualnej wiedzy medycznej i kryteriach ustawowych, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa związku choroby z warunkami pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
Dz.U. 2002 nr 132 poz. 1115 § poz. 17 pkt 7, § 8, § 5 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach
Określa wykaz chorób zawodowych i zasady postępowania.
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 5 § pkt 4a
k.p.a. art. 104 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Kodeks postępowania administracyjnego
Walor opinii biegłego.
k.p.a. art. 78 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Kontrola zaskarżonego aktu w aspekcie zgodności z prawem.
Dz.U. Nr 121 poz. 571
Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996 r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
Przepis utracił moc prawną, ale był błędnie stosowany przez Instytut Medycyny Pracy.
Dz.U. Nr 213 poz. 2081 art. 1 pkt 55 i art. 20
Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Przepis wskazujący na utratę mocy rozporządzenia z 1996 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. art. 222 § § 3
Obowiązek wydania stosownego rozporządzenia przez Ministra Zdrowia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powoływanie się przez organy na przepisy utracone moc prawną przy ocenie czynników rakotwórczych. Niewłaściwa ocena stanu prawnego dotyczącego czynników rakotwórczych w kontekście członkostwa Polski w UE.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji o pozazawodowej etiologii choroby, oparta na paleniu papierosów. Orzeczenia lekarskie wykluczające zawodową etiologię nowotworu.
Godne uwagi sformułowania
Uszło bowiem uwadze zarówno Instytutu jak i organów decyzyjnych w tej sprawie, iż z dniem [...].05.2005 r. tj. z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej rozporządzenie to {łącznie z wykazem stanowiącym załącznik} utraciło moc prawną. Oznacza to, że zawarte w wykazie enumeratywne wyliczenie czynników rakotwórczych dla ludzi utraciło rację bytu i nie można na nie powoływać się zarówno w orzecznictwie opiniodawczym medycznym jak i przy rozstrzyganiu spraw o stwierdzenie choroby zawodowej.
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący
Marian Ekiert
sprawozdawca
Jolanta Ewa Wojtyna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność stosowania aktualnego stanu prawnego, zwłaszcza w kontekście prawa UE, oraz na błędy proceduralne i materialnoprawne w sprawach o choroby zawodowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty mocy przepisów krajowych w związku z implementacją prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie (szczególnie związane z integracją z UE) mogą wpłynąć na rozstrzyganie spraw administracyjnych i jak ważne jest stosowanie aktualnych przepisów. Podkreśla też trudności w udowodnieniu związku między narażeniem zawodowym a chorobą nowotworową.
“Prawo UE zmienia zasady oceny chorób zawodowych: Sąd uchyla decyzję z powodu przestarzałych przepisów!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 780/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna
Marian Ekiert /sprawozdawca/
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
poz. 17 pkt 7, § 8, § 5 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Marian Ekiert /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...].07.2004 r. nr [...] odmówił stwierdzenia u E. S. choroby zawodowej, wymienionej w poz. 17 pkt 7 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach [ Dz.Ust. Nr 132 poz. 1115].
W uzasadnieniu swojej decyzji organ podniósł, iż podstawą do wydania tego typu decyzji było orzeczenie lekarskie nr [...] o baku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. oraz orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydane przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. w Ł.
W ramach prowadzonego postępowania ustalono, że E. S. od dnia [...].07.1955 r. do dnia [...].04.1961 r. pracował jako tokarz, z przerwą na odbycie zasadniczej służby wojskowej, a w okresie od dnia [...].05.1961 r. do dnia [...].08.1996 r. jako szlifierz w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego " [...] " .Z dniem [...].09.1996 r. E. S. przeszedł na emeryturę. Jego praca na stanowisku tokarza polegała na toczeniu zgrubnym i tłoczeniu detali. Do zakresu czynności szlifierza należało wykonywanie na szlifierce gwintów zewnętrznych i wewnętrznych obrabianych detali oraz frezów profilowych. Szlifowanie wykonywano podobnie jak na stanowisku tokarza początkowo przy użyciu oleju rzepakowego, a od ir.1994 stosowano olej syntetyczny Ferokol. Nie prowadzono pomiarów stężenia mgły olejowej. Pomiary stężenia benzyny ekstrakcyjnej podczas mycia detali w 1977 r. nie wykazały benzyny w pomieszczeniach gwintów. Wykonano także pomiar stężenia sumy aldehydów podczas szlifowania - do 0,5 NDS.
Odmawiając rozpoznania choroby zawodowej u wyżej wymienionego w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...].01.2004 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. podniósł, iż w trakcie wykonywania swoich obowiązków E. S. był narażony na mgłę olejową powstającą podczas obróbki metalu przy użyciu chłodziwa oraz na opary benzyny ekstrakcyjnej zawierające benzen. W skład chłodziwa początkowo wchodził olej rzepakowy, a od r. 1994 stosowano Ferokol EP-22 { na bazie głęboko rafinowanego oleju mineralnego oraz oleju roślinnego }, a następnie Ferokol EP-46. Chłodziwo to zawierało także dodatki poprawiające właściwości smarne, przeciwutleniacze oraz środki przeciwpienne. Chłodziwo znajdowało się w obiegu zamkniętym w temperaturze 40-50 st. C. Temperatury na styku powierzchni szliofowej ze ściernicą nie można ustalić w sposób obiektywny, gdyż nie były wykonywane pomiary, ani też nie określono stężenia mgły olejowej. Składniki oleju chłodzącego, a także oleju rzepakowego nie są umieszczone na liście czynników rakotwórczych czy też prawdopodobnie rakotwórczych. W nauce prezentowany jest pogląd co do zwiększonej zapadalności na raka płuc pracowników smażalni i kuchni, stykających się z produktami utlenienia olejów roślinnych, jednakże dotyczy to głównie innych olejów niż rzepakowy. W tych badaniach uwzględniono skutki działania czynników powstających w znacznie niższychs temperaturach niż w omawianym przypadku. Natomiast za nowotwór pochodzenia zawodowego można uznać tylko schorzenie wywołane czynnikami o udowodnionym działaniu rakotwórczym. W trakcie utleniania olejów roślinnych powstaje benzeno {a}piren i dibenzo{a,h}antracen, które znajdują się w wykazie czynników tylko prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi { rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11.09.1996 r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki - Dz.Ust. Nr 121 poz. 571 i z 2003 r. Nr 36 poz. 314 }. Z badań naukowych wynika również, że w dymie olejowym w czasie termicznego rozkładu stwierdzono występowanie czynników rakotwórczych i prawdopodobnie rakotwórczych {buta-l,3-dienu, benzenu i formaldehydu }. Benzen który mógł znajdować się jako zanieczyszczenie w benzynie ekstrakcyjnej używanej do mycia detali jest czynnikiem o udowodnionym działaniu rakotwórczym na organizm człowieka, lecz wywołuje głównie nowotwory szpiku kostnego, a nie schorzenie w rodzaju nowotworu rozpoznanego u E. S. Natomiast istotnym czynnikiem o udowodnionym działaniu rakotwórczym jest dym tytoniowy na którego działanie narażony był zainteresowany przez okres 20 lat. W owym czasie wypalał on około 20 papierosów dziennie. Analizowana dokumentacja medyczna potwierdza, że w r. 1995 u E. S. zdiagnozowano gruźlicę płuc w stadium włóknienia.
Także Instytut Medycyny Pracy w Ł. badający sprawę na wniosek zainteresowanego w swoim wymienionym wyżej orzeczeniu rozszerzonym o wyjaśnienia dotyczące dodatkowych ustaleń o narażeniu nie rozpoznał u niego choroby zawodowej. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami w sprawach chorób zawodowych nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze dla ludzi. Przeprowadzona ocena narażenia zawodowego nie wykazała tego rodzaju narażenia w środowisku pracy E. S. W wykazie czynników rakotwórczych wymienione są oleje mineralne nierafinowane lub słabo rafinowane. Olej rzepakowy nie należy do tej grupy olejów, a z kart charakterystyki wynika, że stosowane chłodziwa produkowane są na bazie olejów głęboko rafinowanych, które nie są rakotwórcze dla ludzi. Jeżeli nawet stosowano zamiennie z olejem rzepakowym inny bliżej nie określony olej, to w literaturze przedmiotu brak danych wskazujących na to, że oleje takie mogą wywołać nowotwory języka. Do grupy czynników rakotwórczych nie są również zaliczane aldehydy wymienione w ocenie narażenia zawodowego. Ewentualna domieszka benzenu w benzynie ekstrakcyjnej czy dymach olejowych nie może być rozpatrywana jako czynnik etiologiczny nowotworu języka, ponieważ benzen jest kancerogenem dla układu krwiotwórczego. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne { benzoapiren i formaldehyd }, które mogą uwalniać się w wysokich temperaturach jako produkty rozpadu oleju rzepakowego, nie są w polskim ustawodastwie uznane za czynniki rakotwórcze dla ludzi. Badania epidemiologiczne wskazują, że czynnikiem ryzyka rozwoju nowotworów błon śluzowych jamy ustnej i układu oddechowego jest palenie papierosów. W dymie papierosowym jest co najmniej kilkanaście substancji rakotwórczych i prawdopodobnie rakotwórczych. Z dokumentacji medycznej wynika, że E. S. przez 20 lat palił papierosy w ilości 20 sztuk dziennie. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy przyjąć, z przeważającym prawdopodobieństwem pozazawodową etiologię choroby. Według obowiązującej definicji, wynikającej z § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 30.07.2002 r. choroba zawodowa jest schorzeniem wymienionym w wykazie chorób zawodowych, jeżeli bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Dla stwierdzenia zatem choroby zawodowej w okolicznościach sprawy wystąpić muszą trzy przesłanki, a to jednostka chorobowa musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych, w środowisku pracy muszą wystąpić czynniki szkodliwe i istnieć musi związek przyczynowy pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Skoro zatem uprawnione jednostki do orzekania w sprawach chorób zawodowych przyjęły pozazawodową etiologię nowotworu języka u zainteresowanego, to brak jest podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej.
Decyzję zaskarżył odwołaniem E. S. kierując je do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.
Uzasadniając odwołanie odwołujący się podnosi, iż będąc zatrudniony jako tokarz i szlifierz wykonywał obróbkę detali " na sucho " i na chłodziwo przy braku wentylacji odpylającej. Jako chłodziwo używany był olej rzepakowy. Ze względów oszczędnościowych po pewnym okresie czasu zmieniono go na nieratyfikowany, a w latach dziewięćdziesiątych sprowadzono bliżej mu nieznany olej i w tym okresie zapadł on na chorobę gardła który to olej dopiero po interwencji lekarza zmieniono na oleje mineralne. W środowisku pracy panowało bardzo duże zapylenie i brak było wentylacji. Do mycia detali używana była benzyna. Oprócz pyłów olejowych występował i to bardzo często dym olejowy. W samej decyzji wskazano, że w dymie olejowym w czasie termicznego rozkładu stwierdzono występowanie czynników rakotwórczych i prawdopodobnie rakotwórczych, w tym benzenu. Benzen który znajduje się w benzynie ekstrakcyjnej używanej do mycia detali jest czynnikiem o udowodnionym działaniu rakotwórczym, lecz w celu zapewnienia w tej sprawie korzystnej sytuacji pracodawcy wywodzi się, że powoduje on schorzenia szpiku kostnego. W samej decyzji brak jest konkretów i dokładnej analizy całego okresu zatrudnienia w zakresie przyczynowo - skutkowym, pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Przedstawia się sugestię jakoby przyczyną występującego u niego schorzenia było palenie papierosów, odwracając uwagę od warunków panujących w jego środowisku pracy. Znamiennym jest, że sześciu z jego kolegów wspólnie z nim pracujących zmarło na chorobę nowotworową. Ponadto wniósł on o powołanie w dalszym postępowaniu świadków współpracujących w tym środowisku. Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 138 § 1 kpa oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach decyzją z dnia [...].08.2004 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy powołuje się na definicję choroby zawodowej zawartą w § 2 cyt. wyżej rozporządzenia. I dodaje że postępowanie w sprawie chorób zawodowych charakteryzuje się tym, że jako dowód obligatoryjny przewidziano w nim badanie przez uprawnioną do rozpoznania chorób zawodowych jednostkę medyczną, wymienioną w § 5 ust. 2 rozporządzenia, zakończone wydaniem orzeczenia mającego walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa. W rozstrzyganej sprawie badania wykonały WOMP w R. i IMP w Ł. Obydwie placówki w swych orzeczeniach wykluczyły zawodową etiologię nowotworu złośliwego języka u zainteresowanego. Przeprowadzona ocena narażenia zawodowego w środowisku pracy zainteresowanego nie potwierdziła występowania w nim czynników uznanych za rakotwórcze dla ludzi. Dotyczy to w szczególności oleju rzepakowego. Z kart bezpieczeństwa wynika również, że chłodziwa { oleje syntetyczne } produkowane na bazie olejów głębokorafinowanych nie są uznawane za rakotwórcze dla ludzi. W polskim ustawodastwie, obowiązującym w chwili rozpoczęcia postępowania, wolna krystaliczna krzemionka nie jest czynnikiem o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla ludzi. Do tej grupy czynników nie są zaliczane aldehydy wymienione w ocenie narażenia zawodowego. Ewentualna domieszka benzenu w benzynie ekstrakcyjnej czy dymach olejowych również nie może być rozpatrywana jako potencjalny czynnik etiologiczny raka języka, ponieważ na stanowisku pracy nie wykryto obecności benzenu w powietrzu, a ponadto benzen jest kancerogenem dla układu krwionośnego. Ponadto w literaturze przedmiotu brak jest danych wskazujących, że nierafinowane oleje mineralne mogą stwarzać ryzyko zachorowania na nowotwory języka w populacji narażonej. Udowodnione działanie rakotwórcze ma natomiast dym tytoniowy, na który zainteresowany był narażony z racji nałogu palenia papierosów. Dodać należy, że uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych placówki służby zdrowia uznały, że nie można przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii choroby, albowiem E. S. narażony był na udowodniony czynnik ryzyka rozwoju raka o tej lokalizacji w postaci palenia papierosów. W sprawach dotyczących stwierdzenia choroby zawodowej obowiązuje zasada przeważającego prawdopodobieństwa tz. dane schorzenie może być uznane za zawodowe tylko wtedy, gdy bezspornie lub z przeważającym prawdopodobieństwem zostało spowodowane przez warunki pracy zawodowej. Organ nie uwzględnił wniosku odwołującego się o dopuszczeniu dowodu z zeznań świadków, albowiem okoliczności na które został on powołany zostały już ustalone { art. 78 § 2 kpa }. Także i tę decyzję zaskarżył tym razem skargą E. S., kierując ją do Wojewódzkiego Sądu Adniimsuaeyjnego, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę skarżący podnosi, iż argumentacja przytoczona w uzasadnieniach decyzji zarówno organu I jak i II instancji nie jest przekonywująca, a decyzje te są dla niego wielce krzywdzące. W czasie wykonywania bowiem pracy zawodowej miał on styczność z substancjami szkodliwymi. W trakcie bowiem utleniania olejów roślinnych powstaje benzo{a}piren i dibenzol{a,h}antracen, które znajdują się w wykazie czynników rakotwórczych dla ludzi. W decyzji stwierdzono, że chłodziwo znajdujące się w obiegu miało temperaturę około 40 do 50 st.C. Jest to stwierdzenie dowolne, jako że w tym zakresie pomiary nigdy nie były wykonywane. Prawdą natomiast jest, że przy szlifowaniu detali powstawał dym olejowy, a na detalu występował nalot przypalenizny. Nie można więc stwierdzić jaką temperaturę miał olej. Nie jest także prawdą że styczność z benzyną wynosiła około 30 min. podczas zmiany, gdy w rzeczywistości czas tej styczności wynosił od 1,5 -do 2 godzin. Na placówce na której on pracował zmarło na chorobę nowotworową sześciu jego współpracowników. Oznacza to, że jego przypadek nie jest przypadkiem odosobnionym. W dalszej części wywodu skarżący nawiązuje do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu swojego odwołania od decyzji organu I instancji, co w konsekwencji prowadzi go do wniosku, iż oparte na wątpliwych i niespójnych opiniach decyzje są nieprawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w ramach postępowania sądowo -administracyjnego Sad stosownie do zapisu zawartego w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1269 ] ocenie go w aspekcie zgodności z prawem.
Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje zatem decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].08.2004 r. , stanowiąca o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].07.2004 r. , którą to decyzją ten ostatnio wymieniony organ odmówił stwierdzenia u skarżącego występowania choroby zawodowej wymienionej w poz. 17 pkt 7 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach tj. nowotworu złośliwego języka.
Wydając zakwestionowane skargą rozstrzygnięcie organ oparł się na § 8 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. , bazując przy tym zgodnie z powołanym przepisem prawa na wynikach przeprowadzonych badań lekarskich i dokumentacji medycznej skarżącego oraz dokumentacji dotyczącej przebiegu jego zatrudnienia oraz ocenia narażenia zawodowego, a w szczególności na orzeczeniach Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. i Instytutu Medycyny Pracy w Ł., które to jednostki są w rozumieniu § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych i których orzeczenia mają walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa. Obydwie te jednostki powołując się na obowiązujące przepisy w sprawach chorób zawodowych wykluczyły zawodową etiologię nowotworu złośliwego języka u skarżącego. Znamiennym przy tym jest, iż Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. J. N. w Ł. w swoim orzeczeniu lekarskim nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...].03.2004 r. posłużył się m.innymi przepisami zamieszczonymi w wykazie czynników o działaniu rakotwórczym dla ludzi, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11.09.1996 r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki [ Dz.Ust. Nr 121 poz. 571 ] wywodząc, iż substancje na które w trakcie pracy zawodowej narażony był E. S. nie są wymienione w tym w wykazie. Wydając jakby " opinię uzupełniającą " w tej sprawie wyrażoną w piśmie z dnia [...].06.2004 r. nr [...] Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. N., odwołując się przy tym do uprzednio wydanego orzeczenia, raz jeszcze podkreślił, posługując się nader enigmatyczną sformułowanie, iż " zgodnie z obowiązującymi przepisami " rozpatrywanie nowotworu złośliwego w aspekcie choroby zawodowej jest uzasadnione tylko w przypadku występowania w środowisku pracy czynników rakotwórczych { a nie prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi }. Rzecz jednakże w tym, że jakkolwiek odwołanie się do przepisów powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 11.09.1996 r. { łącznie z wykazem } było w pełni uprawnione przy wydaniu orzeczenia z dnia [...].03.2004 r., to już powołanie się na nie w dniu [...].06.2004 r. { opirii&uzupełniająca } mijało się ze stanem prawnym. Uszło bowiem uwadze zarówno Instytutu jak i organów decyzyjnych w tej sprawie, iż z dniem [...].05.2005 r. tj. z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej rozporządzenie to {łącznie z wykazem stanowiącym załącznik } utraciło moc prawną { vide : art. 1 pkt 55 i art. 20 ustawy z dnia 14.11.003 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz.Ust. Nr 213 poz. 2081 }. Oznacza to, że zawarte w wykazie enumeratywne wyliczenie czynników rakotwórczych dla ludzi utraciło rację bytu i nie można na nie powoływać się zarówno w orzecznictwie opiniodawczym medycznym jak i przy rozstrzyganiu spraw o stwierdzenie choroby zawodowej. Skoro zatem w aktualnym wówczas stanie prawnym właściwy Minister do spraw zdrowia działając w porozumieniu z Ministrem właściwym do spraw pracy nie wydał stosownego rozporządzenia, do czego zobowiązywał go art. 222 § 3 cyt. ustawy, to wydając stosowne orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jednostka orzecznicza winna była oprzeć się w tym zakresie li tylko na stosownej wiedzy medycznej przy uwzględnieniu wymienionych przez ustawodawcę kryteriów, w tym określając stopień prawdopodobieństwa możliwości wystąpienia choroby zawodowej spowodowanej czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy skarżącego. W dalszym zatem postępowaniu organ zobowiązany będzie do wystąpienia do Instytutu o wydanie opinii uzupełniającej z pominięciem klasyfikacji zawartej w załączniku do rozporządzenia z dnia 11.09.1996 r. i przy uwzględnieniu uwag i wniosków skarżącego, mając przy tym na względzie zebrany w sprawie i ewentualnie uzupełniony materiał dowodowy co do występowaniu w środowisku pracy E. S. czynników szkodliwych dla zdrowia, które to występowanie łączyć należy przyczynowo z istniejącym u skarżącego schorzeniem nawet w kategoriach wysokiego prawdopodobieństwa. Wyjaśnić także wypadnie czy owe czynniki nie były elementami współdecydującymi o schorzeniu występującym u skarżącego.
Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy pozwoli na wydanie w sprawie odpowiadającego prawu rozstrzygnięcia.
Wobec zatem zaistniałych uchybień z zakresu prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08,2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1270 z późn.zm. ], należało orzec jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI