II SA/Rz 777/20

II SA/Rz 777/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Maciej Kobak /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 379/21 - Wyrok NSA z 2024-06-28
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a ust. 1, ust. 2, ust. 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głownego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. R. kwotę 1017 zł /słownie: tysiąc siedemnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
W dniu [...] maja 2019 r. w R. na al. [...], na podstawie zgłoszenia Komendy Miejskiej Policji w [...], funkcjonariusze Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę pojazdu marki Toyota o nr rej. [...]. W toku czynności kontrolnych ustalono, że pojazdem kierował M. R. (dalej: "skarżący"), który wykonywał zarobkowy przewóz osób z P. F. [...] na ul. [...]. Na podstawie zeznań pasażera ustalono, że zamówił przewóz za pośrednictwem aplikacji Bolt., a po zakończeniu przewozu, przy pomocy ww. aplikacji uiścił opłatę w wysokości 6 zł i zażądał paragonu od kierowcy.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 2 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 92a ust. 2 i 8 oraz art. 93 ust. 5 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm.) – dalej: "u.t.d." w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.
Organ I instancji podał, że w toku czynności kontrolnych oraz w prowadzonym postępowaniu administracyjnym skarżący nie okazał jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego odbycie badań lekarskich i psychologicznych potwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania zawodu kierowcy pojazdów kategorii B. Tymczasem było to obowiązkiem skarżącego, wynikającym z art. 39j ust. 4 pkt 1 i art. 39k ust 3 pkt 1 u.t.d. Jednocześnie zdaniem organu w opisywanej sprawie nie zachodzą żądne szczególne okoliczności, wyłączające odpowiedzialność skarżącego za zaistniałe naruszenie na podstawie art. 92c u.t.d.
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji argumentując, że organ I instancji rozstrzygnął sprawę w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego uznania, że kontrolowanym przejazdem wykonywany był zarobkowy transport osób, na którego realizację wymagane jest uzyskanie stosownego zezwolenia, a kierowca winien posiadać aktualne badania lekarskie i psychologiczne. Czynności podjęte przez skarżącego nie mieszczą się bowiem w definicji krajowego transportu drogowego, o której mowa w art. 4 ust. 1 u.t.d.
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, podzielając w całości stanowisko organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego decyzja WITD została wydana po zgromadzeniu niezbędnego zakresu materiału dowodowego oraz po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.". Nałożenie na skarżącego kary pieniężnej było słuszne, gdyż w toku prowadzonego postępowania wykazano w sposób niebudzący wątpliwości, że w dniu kontroli nie legitymował się orzeczeniem lekarskim i psychologicznym o braku przeciwskazań do wykonywania zawodu kierowcy. Na podstawie podpisanego protokołu kontroli oraz zeznań złożonych przez skarżącą pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań ustalono natomiast, że kontrolowany przejazd odpowiadał definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, M. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a ponadto braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
2. naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3. naruszenie art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 u.t.d. w zw. z Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się orzeczeniami;
4. art. 92a ust. 10 u.t.d. poprzez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej dwa razy za ten sam czyn, gdyż decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12 000 zł;
5. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
6. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedoniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżącego;
7. art. 8 K.p.a. poprzez procedowanie w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Wyrokiem z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1477/19 oddalił skargę M. R. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł na podstawie art. 5b u.t.d. w zw. z lp.1. załącznika nr 3 za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia.
Sąd w uzasadnieniu podzielił stanowisko wynikające tak z przepisów prawa krajowego jak i Unii Europejskiej, które jest reprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przewóz wykonany wskutek skorzystania przez pasażera z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu ma charakter odpłatny i nie jest to przewóz niezarobkowym na potrzeby własne. To, że płatności niedokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana była w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji Bolt, nie ma istotnego znaczenia. W tej sytuacji na skarżącym ciąży obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Ponadto Sąd stwierdził, że okoliczności faktyczne, na podstawie których przyjęto działanie skarżącego z naruszeniem przepisów ustawy o ruchu drogowym zostały przeprowadzone zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego.
Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1477/19 wynika, że skarżący w czasie kontroli w dniu [...] maja 2019 r. wykonywał przewóz osób z P. F. [...] na ul. [...] w R. pojazdem marki Toyota o nr rej. [...]. W aktualnie zaskarżonej decyzji wynika, że karze podlega działanie skarżącego również z dnia [...] maja 2019 r. za wykonanie przewozu zarobkowego pojazdem marki Toyota nr rej. [...] wykonanym na zamówienie przez pasażera za pośrednictwem aplikacji Bolt w R. na trasie – P. F. [...] - ul. [...]. W rozpoznawanej sprawie podstawą wymierzenia kary jest art. 92 a ust. 2, ust. 4 i ust. 8 u.t.d. w zw. z l.p. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.
Sąd zwraca uwagę, że już na etapie odwołania pełnomocnik skarżącego w pkt 5 odwołania zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 3 u.t.d., gdyż WITD decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. wymierzył skarżącemu karę w łącznej wysokości 12.000 zł - zaś oba naruszenia stwierdzone przez WITD wynikają z jednej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. stwierdzonym jednym protokołem kontroli. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu II instancji wskazuje, że organ II instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do tego zarzutu. Zarzut ten został powtórzony w skardze do Sądu w pkt 5 i okazał się zarzutem skutecznym obligującym Sąd do uwzględnienia skargi tak w aspekcie naruszenia przepisów procesowych jak i przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik postępowania.
Stosownie do art. 92 a ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Przepis ten kształtuje zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie, jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w przypadku, gdy ten sam podmiot za ten sam czyn, w którym realizują się znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., to karę wymierza się wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3 u.t.d. Poprzez ten sam czyn w kontekście art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92 a ust. 2 u.t.d.), to karę - stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy (patrz: wyrok WSA w Szczecinie z 12.03.2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1107/19 dostępny na str. cbosa).
W sprawie zakończonej nieprawomocnym wyrokiem tut. sądu z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1477/19 skarżący kwestionował wymierzenie kary na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 7 i ust. 11 u.t.d. w związku z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wobec przyznania skarżącemu statusu podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Zgodnie z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1 określa załącznik nr 3 do ustawy.
W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że za ten sam czyn opisany w protokole kontroli z dnia [...] maja 2019 r.tj przewozu pasażerów wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92 ust. 2 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. Organy przypisały skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie sprawy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d. wobec okoliczności faktycznych i prawnych znanych organowi z urzędu to jest wydaniu innej decyzji o wymierzeniu kary wobec skarżącego. W tym znaczeniu i w tym zakresie Sąd za zasadny uznaje zarzut wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i pominięcia dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy normy kolizyjnej zawartej w art. 92a ust. 10 u.t.d.
W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, wobec uznania, że organ II instancji dysponuje wachlarzem rozstrzygnięć, które umożliwią zakończenie postępowania zgodnie z wyżej opisanymi zasadami i oceną prawną.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Wskazania, co do dalszego procedowania wynikają wprost z uzasadnienia wyroku.