II SA/Rz 777/05

II SA/Rz 777/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Krystyna Józefczyk /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
art. 4 ust. 1 pkt 3 a i b
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich -skargę oddala-
Uzasadnienie
II SA/Rz 777/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po rozpoznaniu wniosku M. K. odmówił przyznania uprawnień kombatanckich powołując jako podstawę prawną przepis art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 42, poz. 371/.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia jednym zdaniem naprowadził, iż "strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów, że zachodzą przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy".
W szczególności z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wraz z matką przesiedliła się na teren ZSRR jako osoba narodowości ukraińskiej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. podkreśliła, iż wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 24.10.2002 r. uznana została za osobę polskiego pochodzenia i uzyskała status repatrianta.
Po ponownym rozpoznaniu wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu naprowadził, iż wnioskodawczyni podaje, że 29.05.1946 r. została wraz z matką wysiedlona przymusowo z rodzinnej W. do regionu [...] w obwodzie lwowskim ZSRR.
Z akt sprawy oraz poświadczenia [...]oraz życiorysu wynika, że strona została wysiedlona na mocy układu z 22.09.1944 r. między PKWN, a rządem USRR.
Zdaniem organu prowadzona wówczas repatriacja miała charakter dobrowolny i oparta była na deklaracji osób ewakuowanych. Wobec tego nie jest to represja w rozumieniu cytowanej ustawy.
M. K. zaskarżyła do WSA opisaną na wstępie decyzję, wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podkreśliła, iż organ nie uwzględnił faktu, iż jej obywatelstwo polskie zostało przesądzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2002 r.
Jej zdaniem organ nie wyjaśnił całości sprawy naruszając tym samym przepis art. 7 i 77 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezspornym jest, że skarżąca M. K., ur. w 1944 roku, w maju 1946 r. wraz z matką W. K. - mieszkające podówczas we W. - "repatriowała się do Ł. obwodu [...] w USRR". Wraz z nimi wyjechali rodzice matki, ojciec skarżącej wraz ze swoimi rodzicami pozostał w Polsce.
Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. M. K. uznana została za osobę polskiego pochodzenia.
Ustawa o kombatantach jest aktem prawnym o szczególnym charakterze, który po raz pierwszy stwarza możliwość uzyskania uprawnień nie tylko za działalność kombatancką, ale także za cierpienia zadane wielu obywatelom Państwa Polskiego przez władze III Rzeszy i ówczesne władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich ze względów narodowościowych, politycznych i religijnych... Tak stanowi preambuła do tej ustawy, która składa się z trzech akapitów.
Pierwszy z nich odnosi się do tych obywateli polskich, którzy walczyli o suwerenność i niepodległość ojczyzny, drugi do tych obywateli polskich, którzy doznali cierpień z przyczyn narodowościowych, politycznych i religijnych. Trzeci zawiera deklarację szacunku oraz szczególnej troski i opieki ze strony instytucji państwowych, samorządów terytorialnych i organizacji społecznych w równej mierzy dla kombatantów i ofiar represji.
Przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania /.../ z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR - przepis art. 4 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 97, poz. 142/.
Cytowana ustawa nie definiuje pojęć "przymusowe zesłanie i deportacja", lecz zastosowanie wykładni gramatycznej pozwala przyjąć, iż jednym z elementów każdego z tych pojęć jest to, że nie może cechować go dobrowolność ze strony osoby objętej tą sytuacją.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania matka skarżącej "K. W. repatriuje się do Ł. Obwodu [...] z córką M." - poświadczenie nr [...] o repatriacji do ZSRR.
Zatem bezspornym jest, iż matka skarżącej opuściła Polskę dobrowolnie.
Skarżąca podkreśla, iż jako dwuletnie dziecko nie miała wpływu na decyzję matki, lecz było to wbrew jej woli, a jej stanowisko w tej sprawie wywieść można z faktu, iż później podjęła kroki, aby uznano ją za osobę polskiego pochodzenia.
Z analizy orzecznictwa NSA wynika, iż "osobę urodzoną w więzieniu lub łagrze ZSRR, albo na przymusowym zesłaniu lub deportacji w ZSRR należy uważać za podlegającą w tym czasie represjom w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy" /patrz: uchwała SN z dnia 10 lutego 1994 r. II UZP 31/93/.
"Dziecko urodzone w czasie transportu do Polski z miejsca przymusowego pobytu matki na zesłaniu lub deportacji w ZSRR jest osobą represjonowaną w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy" /patrz: wyrok SN z dnia 26.09.1996 r. III ARN 40/96/.
Dalej analizując orzecznictwo NSA i SN zauważyć wypada, iż zmierza ono również do rozszerzenia praw dziecka poczętego /por.: orzeczenie 8.10.1952 r. C.756/51 - NP 1953 nr 5 s. 70/. Wg orzecznictwa istnieje podstawa do przyjęcia, że dziecko, które samo nie było deportowane do ZSRR czy zesłane - ale tam się urodziło, podlegało represjom z przyczyn określonych w ustawie o kombatantach.
Zawsze natomiast w tych sytuacjach dziecko jakoby dzieliło los matki, tzn. zawsze było deportowane do ZSRR lub zesłane wraz z jego matką.
Z brzmienia przepisów obowiązującej ustawy nie da się wywieść takiej interpretacji, aby nie wiązać losu dziecka z decyzją jego matki.
Jeżeli była to decyzja dobrowolna przez fakt, że dziecko ze względu na wiek nie miało wpływu na jej podjęcie nie można przyjąć, że było deportowane do ZSRR czy zesłane w rozumieniu przepisów obowiązującej ustawy.
Z tych względów na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.
9.08.2006 r. PK