II SA/Rz 766/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2022-10-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
egzekucja administracyjnaroboty budowlanenadzór budowlanyzarzuty egzekucyjnewygaśnięcie obowiązkuuchylenie postanowieniaprawo budowlanepostępowanie egzekucyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego dotyczące egzekucji administracyjnej, uznając częściowe wygaśnięcie obowiązku wykonania robót budowlanych.

Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej na postanowienie WINB w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie PINB, uznając, że organ egzekucyjny objął tytułem wykonawczym obowiązki, które zostały już częściowo wykonane. Wskazano na naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż część robót budowlanych została wykonana przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Przedmiotem kontroli Sądu była sprawa ze skargi Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 6 maja 2022 r., które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 21 marca 2022 r. odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sprawa dotyczyła wykonania nakazu wynikającego z decyzji PINB z dnia 5 marca 2019 r., nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Po wielokrotnych przedłużeniach terminu, w toku kontroli stwierdzono częściowe wykonanie robót budowlanych (Etap II). Mimo to, PINB wszczął postępowanie egzekucyjne. Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej wniósł zarzuty, podnosząc m.in. naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), wskazując na nieistnienie lub wygaśnięcie obowiązku. Organ I instancji odmówił uwzględnienia zarzutów, a organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji, reformując je i oddalając zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że choć nie można zgodzić się z zarzutem nieistnienia obowiązku, to zarzut wygaśnięcia obowiązku w części (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.) okazał się skuteczny. Sąd wskazał, że organ egzekucyjny objął tytułem wykonawczym całość robót określonych jako Etap II, podczas gdy część z nich została już wykonana. Tym samym, nałożony na stronę skarżącą obowiązek określony w tytule wykonawczym wykraczał poza zakres pozostałych do wykonania robót. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania egzekucyjnego obejmującego całość robót, gdy część z nich została już wykonana, stanowi naruszenie przepisów, w szczególności art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż prowadzi do egzekwowania obowiązku, który w części wygasł.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że objęcie tytułem wykonawczym obowiązków, które zostały już częściowo wykonane, jest niedopuszczalne. Wskazano, że zarzut wygaśnięcia obowiązku w części okazał się skuteczny, ponieważ organ egzekucyjny nie uwzględnił wykonanych już prac przy formułowaniu tytułu wykonawczego, co doprowadziło do sytuacji, w której egzekwowany obowiązek wykraczał poza zakres pozostałych do wykonania robót.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 66 § 1 pkt 1 i 3

Ustawa Prawo budowlane

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Część robót budowlanych objętych Etapem II została wykonana przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, co skutkuje częściowym wygaśnięciem obowiązku. Organ egzekucyjny objął tytułem wykonawczym całość robót określonych jako Etap II, wykraczając poza zakres pozostałych do wykonania robót.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieistnienia obowiązku w całości. Wykonanie alternatywnych prac, które nie były zgodne z nałożonym obowiązkiem i sprzeczne z zasadami działania drenażu opaskowego.

Godne uwagi sformułowania

Objęcie tytułem wykonawczym obowiązków które zostały już wykonane, stanowi naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Egzekwowany obowiązek musi być wskazany w tytule wykonawczym w sposób niewątpliwy, tj. taki, który wyklucza omyłki w tym zakresie, a także potencjalnie zdublowanie egzekwowanego obowiązku poprzez jego ponowne dochodzenie. Nie jest dopuszczalna egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym, których wykonanie stwierdzono jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Skład orzekający

Karina Gniewek-Berezowska

sprawozdawca

Marcin Kamiński

członek

Paweł Zaborniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. (wygaśnięcie obowiązku w części) oraz dopuszczalność egzekucji obowiązków częściowo wykonanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji częściowego wykonania robót budowlanych nałożonych decyzją administracyjną i późniejszego wszczęcia egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z egzekucją administracyjną i koniecznością precyzyjnego określania zakresu obowiązku w tytule wykonawczym, co jest istotne dla prawników procesualistów.

Egzekucja administracyjna: Czy można egzekwować to, co już zostało zrobione?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 766/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a  i c p.p.s.a. oraz art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 §  2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 6 maja 2022 r. nr OA.7723.1.4.2022 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 21 marca 2022 r. nr PINB.52.1.2.2022; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie ( dalej: "WINB", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy") z 6 maja 2022 r., Nr OA.7723.1.4.2022 uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ( dalej: "PINB", lub "Organ I instancji") z 21 marca 2022 r., znak: PINB.52.1.2.2022, odmawiające uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez Zarząd Gospodarki [...] w [...] w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i jednocześnie oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2022r., Nr [...], dotyczącej wykonania nakazu wynikającego z decyzji PINB w [...] z dnia [...] marca 2019 r., Nr [...].
W podstawie prawnej postanowienia organ powołał art. 138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2021r., poz.735 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 34 § 2 pkt. 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.").
Z uzasadnienia postanowienia i akt sprawy wynika, że PINB decyzją ostateczną z [...] marca 2019 r., Nr [...], nakazał Zarządowi Gospodarki [...] w [...] ( dalej: "Strona skarżąca") usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i usterek w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] położonym na działce nr ewid. [...] w miejscowości R., [...] poprzez wykonanie następujących robót budowlanych:
"ETAP I" w lokalu nr [...] zamieszkałym przez Panią M. S. — w terminie do dnia 30 marca 2019 r.:
1. Usunąć zagrzybione i zawilgocone tynki wraz z zastosowaniem środków grzybobójczych oraz dokonać pomalowania ścian i sufitów,
2. Wykonać w drzwiach wejściowych otwory nawiewne w celu zapewnienia skutecznej wentylacji lokalu,
"ETAP II" w całym budynku — w terminie do dnia 31.08.2019 r.:
1. Wykonać drenaż opaskowy wokół budynku,
2. Wykonać izolację przeciwwilgociową i termiczną ścian fundamentowych wraz z tynkami cokołów,
3. Wykonać chodnik odbojowy wokół budynku z zachowaniem spadku od ścian,
4. Odpływy z rur spustowych należy wyprowadzić min. 0,50 m poza ściany fundamentowe w celu zapewnienia swobodnego spływu wód opadowych na teren działki,
5. Skuć odpadające tynki i wykonać nowe na kominie ponad dachem.
Na wniosek Strony skarżącej z 27 marca 2019 r. PINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2019r. znak: [...] wydłużył termin wykonania decyzji w części określonej jako "ETAP I" do dnia 15 maja 2019 r.
W dniu 15 kwietnia 2019 r. do PINB wpłynęło pismo Strony skarżącej z 11 kwietnia 2019 r. informujące o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości i usterek w lokalu mieszkalnym nr [...] (określonych jako "ETAP I"), co potwierdziła kontrola przeprowadzona przez organ powiatowy w dniu 26 kwietnia 2019 r. Kolejno na skutek wniosków Strony skarżącej z dnia 2 września 2019 r. i 31 października 2019 r. PINB decyzjami z 9 września 2019 r. i 7 listopada 2019 r. dwukrotnie przedłużył termin wykonania robót określonych jako "ETAP II" i ustalił ostateczny termin ich wykonania do dnia 31 sierpnia 2020 r.
Wobec niewykonania przez zobowiązanego całości obowiązków nałożonych w decyzji z 5 marca 2019 r. znak: PINB.5162.1.20.2018, PINB przesłał Stronie skarżącej na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienie z 23 października 2020 r., Nr PINB.5162.1.20.2018. W odpowiedzi na upomnienie Strona skarżąca pismem z 10 listopada 2021 r. zwróciła się do PINB z wnioskiem o ponowne przedłużenie wyznaczonego terminu wykonania nakazu z uwagi na panującą pandemię COVID-19, ograniczenia finansowe oraz trudności związane ze znalezieniem wykonawcy robót. Ponadto w piśmie z 31 grudnia 2020r. Strona skarżąca poinformowała organ powiatowy, że roboty określone jako "ETAP II" w decyzji organu I instancji z dnia 5 marca 2019 r. znak: PINB.5162.1.20.2018 zostaną wykonane do dnia 30 września 2021 r. Wobec powyższego PINB decyzją znak: [...] z [...] maja 2021 r. zmienił decyzję własną z [...] marca 2019 r. znak: [...] w zakresie terminu jej wykonania dla robót określonych jako "ETAP II" do dnia 30 września 2021 r.
Z uwagi na okoliczność, że Strona skarżąca nie wykonała w całości nałożonych decyzją obowiązków, organ I instancji, działając jako wierzyciel i organ egzekucyjny zobowiązany był do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w celu wyegzekwowania nałożonych obowiązków. W związku z powyższym przesłano Stronie skarżącej upomnienie z 4 stycznia 2022r. znak: PINB.5162.1.20.2018, którym wezwano do wykonania obowiązków w terminie 14 dni od daty jego doręczenia i pouczono o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, w przypadku niewykonania obowiązku.
Wobec niezastosowania się przez Stronę skarżącą do treści upomnienia, w dniu 23 lutego 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wystawił tytuł wykonawczy kierując go do egzekucji. Postanowieniem z [...] lutego 2022 r. znak: [...], nałożono na Stronę skarżącą grzywnę w celu przymuszenia.
Pismem z 15 marca 2021 r. Strona skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zgłoszenia zarzutów podano naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności: art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a., wobec nieistnienia obowiązku, który z wyłączeniem chodnika odbojowego został wykonany. Zarzucono naruszenie przez organ egzekucyjny przepisów postępowania w myśl art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego w sprawie poprzez pominięcie stanowiska Strony skarżącej zawartego w piśmie z 13 stycznia 2022 r., w którym wyjaśniono powód nie wykonania innych niż koniecznych dla zapewnienia bezpieczeństwa osób zamieszkujących w budynku i osób postronnych prac opisanych w decyzji PINB w [...] z [...] marca 2019 r. znak: [...].
Organ I instancji postanowieniem z 21 marca 2022r., znak: PINB.52.1.2.2022, odmówił uwzględnienia zarzutów. Wskazał, że są one bezpodstawne, ponieważ nakazane roboty nie zostały wykonane, Strona skarżąca na żadnym etapie nie kwestionowała treści nałożonego obowiązku a brak dysponowania środkami finansowymi i konieczność utrzymania pozostałych 43 obiektów - nie stanowi podstawy dla organu egzekucyjnego do odstąpienia od wykonania nakazanych robót, a tym bardziej do umorzenia postępowania.
W zażaleniu Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (w zakresie nieistnienia obowiązku, z wyłączeniem wykonania chodnika odbojowego, który to obowiązek nie został niewykonany celowo) oraz naruszenie art. 7 w zw. z art.77 oraz 80 k.p.a.
Organ II instancji nie zgodził się z zarzutami. Uchylając postanowienie organu I instancji zreformował je jedynie pod względem treści, oddalając zgłoszone zarzuty a nie odmawiając ich uwzględnienia oraz podając w sentencji postanowienia prawidłową decyzję, której dotyczy wszczęte postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2022r ., znak: [...].
Zgodził się w całości z Organem I instancji, że wniesione na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. zarzuty nie zasługują na uwzględnienie z uwagi na to, że obowiązek nałożony na Stronę skarżącą w decyzji PINB z [...] marca 2019r. znak: [...] nie został wykonany. Nie wykonano:
- drenażu opaskowego wokół budynku od strony północno - wschodniej i północno - zachodniej;
- izolacji przeciwwilgociowej i termicznej ścian fundamentowych od strony północno - wschodniej i północno - zachodniej:
- otynkowania cokołów wokół budynku:
- wykonania chodnika odbojowego wokół budynku z zachowaniem odpowiedniego spadku w kierunku od ścian,
- wyprowadzenia odpływów rur spustowych min. 0.50 m poza ściany fundamentowe, celem zapewnienia swobodnego spływu wód opadowych na teren działki.
Dopiero wykonanie obowiązku w całości skutkować może uznaniem zarzutów za uzasadnione.
W skardze do Sądu Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania, a to art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., poprzez uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec nie wywiązania się z nałożonych obowiązków pomimo, że o wykonaniu obowiązków celem usunięcia zagrożenia dla osób zamieszkujących w budynku i osób postronnych oraz samego budynku Strona skarżąca informowała Organ na piśmie, co prowadzi do wniosku, że w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie istniały już obowiązki wynikające z treści decyzji z [...] marca 2019 r. z wyłączeniem wykonania chodnika odbojowego, który to obowiązek nie został wykonany celowo;
2) przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art.77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego z uwagi na pominięcie stanowiska Strony skarżącej zawartego w piśmie z 13 stycznia 2022 r., w którym to Strona skarżąca wyjaśniła powód nie wykonania innych niż koniecznych dla zapewnienia bezpieczeństwa osób zamieszkujących w budynku i osób postronnych, prac opisanych w decyzji z [...] marca 2019 r.;
3) przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art.77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego z uwagi na uznanie, że zalegające w aktach sprawy Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obala twierdzenia Strony skarżącej w zakresie prawidłowości wykonania włączenia drenażu opaskowego odprowadzenia wód opadowych z rur spustowych, podczas gdy wykonany szkic połączeń drenażu z kolektorem odprowadzającym wody opadowe został dołączony do dokumentacji. Wykonana natomiast ekspertyza nie zawiera cech specjalności w rozumieniu art. 84 k.p.a., bowiem autor ekspertyzy nie wykonał ani jednej odkrywki ścian fundamentowych, więc nie mógł stwierdzić jaki jest stan techniczny pozostałej części fundamentów;
Na tych podstawach i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 pkt c p.p.s.a. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie postanowienia Organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ), zaś zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowicie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odmawiające uwzględnienia zarzutów w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i jednocześnie oddające te zarzuty.
W sprawie bezspornie decyzją z [...] marca 2019 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: "P.b.") nakazał Zarządowi Gospodarki [...] w [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i usterek w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położonym na działce nr ewid. [...] w miejscowości R., co wynikało z "Ekspertyzy stanu technicznego" opracowanej w styczniu 2019 r. przez mgr. Ł. H. posiadającego wymagane uprawnienia budowlane poprzez wykonanie następujących robót:
Etap I. W lokalu nr [...] zamieszkałym przez Panią M. S.:
1. Usunąć zagrzybione i zawilgocone tynki wraz z zastosowaniem środków grzybobójczych oraz dokonać pomalowania ścian i sufitów,
2. Wykonać w drzwiach wejściowych otwory nawiewne w celu zapewnienia skutecznej wentylacji lokalu w terminie do 30 marca 2019 r.
Etap II. W całym budynku:
1. Wykonać drenaż opaskowy wokół budynku,
2. Wykonać izolację przeciwwilgociową i termiczną ścian fundamentowych wraz z tynkami cokołów,
3. Wykonać chodnik odbojowy wokół budynku z zachowaniem spadku od ścian,
4. Odpływy z rur spustowych należy wyprowadzić minimum 0,50 m poza ściany fundamentowe w celu zapewnienia swobodnego spływu wód opadowych na teren działki,
5. Skuć odpadające tynki i wykonać nowe na kominie ponad dachem.
W sprawie nie ulega również wątpliwości, że prace wymienione jako Etap I w lokalu nr [...] zamieszkałym przez M. S. zostały wykonane ( pismo Zarządu Gospodarki [...] informujące o zakończeniu prac z 11 kwietnia 2019 r. oraz protokół kontroli z 26 kwietnia 2019 r.).
W sprawie w zasadzie nie ma również sporu co do tego, że część robót wymienionych jako Etap II, także została wykonana. Po trzykrotnym przedłużaniu terminu na wykonanie prac, w toku kontroli, przeprowadzonej 4 listopada 2021 r. stwierdzono, że wykonano część nakazanych robót wymienionych w Etapie II tj.:
- wykonano częściowo drenaż opaskowy budynku w części elewacji południowo-wschodniej i w części elewacji południowo – zachodniej,
- docieplono ściany fundamentowe budynku od stron elewacji południowo- wschodniej i południowo-zachodniej styrodurem o grubości 5 cm, do którego kółkami została zamocowana folia kubełkowa,
- dwie rynny (rury spustowe) od wyżej wymienionych stron elewacji podłączone zostały do częściowo wykonanego drenażu fundamentów,
- wykonano tynki na kominach ponad dachem.
Jednocześnie stwierdzono, że nie wykonano:
- odprowadzenia wód opadowych poza budynek na minimalną odległość 0,5 m,
- chodnika odbojowego wokół budynku od strony elewacji północno wschodniej i północno – zachodniej.
Zamiast wykonania odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych budynku za pomocą rynien i rur spustowych na minimalną odległość 0,5 m od ścian wyżej wymienionego budynku ( po powierzchni terenu) rury spustowe zostały wprowadzone do częściowo wykonanego drenażu opaskowego.
Wobec nie wykonania wszystkich nałożonych decyzją z [...] marca 2019 r. obowiązków w dniu 4 stycznia 2022 r. skierowano do Zarządu Gospodarki [...] w [...] upomnienie wskazując w nim, że do wykonania całości nakazu zostały następujące roboty budowlane:
- wykonanie drenażu opaskowego wokół budynku od strony północno-wschodniej i północno - zachodniej,
- wykonanie izolacji przeciwwilgociowej i termicznej ścian fundamentowych od strony północno -wschodniej i północno -zachodniej,
- otynkowanie cokołów wokół budynku,
- wykonanie chodnika odbojowego wokół budynku z zachowaniem odpowiedniego spadku w kierunku ścian,
- wprowadzenie odpływów rur spustowych na minimalną odległość 0,50 m poza ściany fundamentowe, celem zapewnienia swobodnego spływu wód opadowych na teren działki.
W upomnieniu wskazano, że powyższy obowiązek należy wykonać w terminie 14 dni od daty doręczenia upomnienia.
Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy z [...] lutego 2022 r. na podstawie decyzji z [...] marca 2019 r. nr [...] wskazując na treść obowiązku: "usunięcie stwierdzonych usterek i nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położonym na działce nr ewid. [...] w miejscowości R., gm. [...], co wynika z "Ekspertyzy stanu technicznego" opracowanego przez mgr. Inż. Ł. H. posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, poprzez wykonanie robót budowlanych dotyczących całego budynku określonego jako "Etap II".
W zarzutach Strona skarżąca powołała się na art. 33 § 2 ust. 1 u.p.e.a. wskazując, że w dacie wszczęcia postępowania nie istniały obowiązki wynikające z decyzji z [...] marca 2019 r. z wyłączeniem chodnika odbojowego, w skardze do Sądu podniesiono zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a.: podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
O ile nie można zgodzić się z zarzutem nieistnienia obowiązku – art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a. o tyle zarzut wygaśnięcia obowiązku w części, na co Strona skarżąca zwracała uwagę w zarzutach bez wskazania podstawy prawnej, a następnie w skardze powołując się już na art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. okazał się skuteczny.
Nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. W sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Decyzja stanowiąca tytuł egzekucyjny weszła do obrotu prawnego, nie stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcia, nie doszło również do przedawnienia obowiązku.
Niewątpliwie jednak w sprawie doszło do wygaśnięcia części obowiązku, co uzasadnia zarzut z art. 33 § 2 pkt 5 w aktualnym i znajdującym w sprawie zastosowania brzmieniu u.p.e.a.
W toku kontroli, przeprowadzonej 4 listopada 2021 r. stwierdzono, że wykonano część nakazanych robót wymienionych w Etapie II tj.:
- wykonano częściowo drenaż opaskowy budynku w części elewacji południowo-wschodniej i w części elewacji południowo – zachodniej,
- docieplono ściany fundamentowe budynku od stron elewacji południowo- wschodniej i południowo-zachodniej styrodurem o grubości 5 cm, do którego kółkami została zamocowana folia kubełkowa,
- dwie rynny (rury spustowe) od wyżej wymienionych stron elewacji podłączone zostały do częściowo wykonanego drenażu fundamentów,
- wykonano tynki na kominach ponad dachem.
Tymczasem organ egzekucyjny objął tytułem wykonawczym całość robót określonych jako Etap II wskazanych w decyzji z [...] marca 2019 r.
Nałożony na Stronę skarżącą obowiązek określony w tytule wykonawczym wykracza zatem poza zakres pozostałych do wykonania robót.
Wskazanie w tytule wykonawczym świadczenia niepieniężnego określonego w ostatecznej decyzji, ale zrealizowanego przed jego wystawieniem powoduje niebezpieczeństwo egzekwowania od zobowiązanego obowiązku nieistniejącego, jak również na zastosowanie nieadekwatnych wobec tego środków egzekucyjnych. Zdaniem WSA nie jest dopuszczalna egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym, których wykonanie stwierdzono jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Z tego powodu podnoszony w skardze zarzut częściowego wygaśnięcia nałożonych obowiązków art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. okazał się uzasadniony, ale tylko w zakresie powołania tego przepisu, ponieważ uzasadnienie zarzutu nie może zostać zaaprobowane.
Mianowicie strona skarżąca powołując się na ten przepis twierdzi, że egzekucja nie jest uzasadniona z tego powodu, że nałożone w tytule egzekucyjnym obowiązki, z wyjątkiem chodnika odbojowego, zostały wykonane w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców budynku, osób postronnych i samego budynku. Kwestionując istnienie obowiązku w zakresie włączenia drenażu opaskowego odprowadzania wód opadowych z rur spustowych ( robót, które pozostały do wykonania) wskazała, że wprowadzenie rur spustowych do częściowo wykonanego drenażu opaskowego jest zgodne z technologią i nie ma możliwości, jak twierdzi organ, przedostawania się wód opadowych do drenażu, nawet przy dużym ich spiętrzeniu w studzience.
W ostatecznej decyzji, stanowiącej tytuł egzekucyjny, został jednoznacznie określony obowiązek wykonania odprowadzania wód opadowych poza budynek na minimalną odległość 0,5 m. Kwestionowanie tego obowiązku na obecnym etapie postępowania i powoływanie się na zastosowanie innych, równie skutecznych sposobów zapobiegania niebezpieczeństwu, jest całkowicie nieuzasadnione.
Podkreślić należy, że pracownicy organu nadzoru budowlanego dysponują odpowiednią wiedzą i kwalifikacjami z zakresu budownictwa, pozwalającymi na określenie treści obowiązku, który zapobiegnie stwierdzonym nieprawidłowościom. W sytuacji precyzyjnego określenia treści obowiązku w decyzji stanowiącej tytuł egzekucyjny, nie może odnieść pozytywnego skutku próba wykazania, na etapie postępowania egzekucyjnego, w drodze zarzutów przeciwegzekucyjnych, że doszło do wygaśnięcia obowiązku na skutek wykonania innych, aniżeli określone w tytule egzekucyjnym, prac zwłaszcza w sytuacji, gdy organ je kwestionuje.
W piśmie z 23 listopada 2021 r. ( przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego) wyraźnie wskazano, że wykonane zamiennie prace są niezgodne z nałożonym obowiązkiem oraz sprzeczne z zasadami działania drenażu opaskowego. Podkreślono, że drenaż miał za zadanie odprowadzanie wód gruntowych ( przesączających się przez grunt), powstających w wyniku obfitych opadów atmosferycznych i roztapiania pokrywy śnieżnej zalegającej wokół budynku. Wprowadzenie bezpośrednio do drenażu wód opadowych z kilkusetmetrowej powierzchni połaci dachowej ( czego dokonał zobowiązany) powoduje zalewanie docieplonych ścian fundamentowych i ich zawilgocenie, przez co drenaż nie spełnia zamierzonej funkcji.
Wspomnieć przy tym należy, że w przypadku podjęcia przez stronę innych alternatywnych prac dotyczących robót objętych Etapem I organ poszedł na ustępstwa uznając, że zamontowanie na oknie nawiewnika higrosterowalnego powoduje brak konieczności wykonania w drzwiach wejściowych otworów nawiewnych, co wynikało z decyzji. Zatem stwierdzić należy, że organ w każdym przypadku poddał analizie nie tylko literalne wykonanie obowiązku, ale również jego skuteczność, która w przypadku ocenianych robót wypadła negatywnie.
Nie można przy tym zapominać, że nałożenie obowiązków było spowodowane zawiadomieniem Powiatowego Inspektora Sanitarnego Oddziału bieszczadzkiego i leskiego w [...] stwierdzającego w budynku nr [...] w R. zawilgocenia, zagrzybienia ścian, sufitów, mebli i ubrań, nieprzyjemny, gnilny zapach, a decyzja stanowiąca tytuł egzekucyjny miała za zadanie temu przeciwdziałać.
Reasumując stwierdzić należy, że objęcie tytułem wykonawczym obowiązków które zostały już wykonane, stanowi naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Doprowadziło do tego sformułowanie w tytule wykonawczym treści obowiązku bez uwzględnienia prac, które zostały już wykonane. Egzekwowany obowiązek musi być wskazany w tytule wykonawczym w sposób niewątpliwy, tj. taki, który wyklucza omyłki w tym zakresie, a także potencjalnie zdublowanie egzekwowanego obowiązku poprzez jego ponowne dochodzenie.
Działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].
O kosztach postępowania Sad orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 209 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI