II SA/Rz 76/22

II SA/Rz 76/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-06-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Karina Gniewek-Berezowska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1834/22 - Wyrok NSA z 2026-02-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 776
§ 6 ust. 2 i ust. 7
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu  przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 776 z  późn. zm.).
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 450
art. 83b ust. 2 pkt 1, art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 30 listopada 2021 r. nr SKO.4120.87.2550.2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdu - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: SKO lub Kolegium) z 30 listopada 2021 r. nr SKO.4120.87.2550.2021 wydana w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.
W podstawie prawnej organ wskazał art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – zwana dalej "k.p.a.") oraz art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 4500 ze zm. – zwana dalej: "P.r.d.").
Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że w dniu 16 lutego 2021 r. przeprowadzona została kontrola Podstawowej Stacji Kontroli Pojazdów nr [...] w trakcie której stwierdzone zostały nieprawidłowości w sposobie wykonania badania technicznego pojazdu oraz wydanie dokumentacji niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Badania techniczne przeprowadził T.P., posiadający uprawnienie diagnosty nr [...] wydane przez Starostę [...]. Stwierdzone przez kontrolujących nieprawidłowości dotyczyły następujących badań technicznych: nr [...] z 8 stycznia 2021 r., nr [...] z 11 stycznia 2021 r., nr [...] z 12 stycznia 2021 r., nr [...] z 21 stycznia 2021 r., nr [...] z 23 stycznia 2021 r. oraz nr [...] i nr [....] z 16 lutego 2021 r. Wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 17 lutego 2021 r. nr KM-05.5421.1.18.2021.
Starosta [...] wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych. W jego trakcie T.P. poinformował o usunięciu nieprawidłowości dotyczących badań nr: [...], [...], [...], [...] oraz [...]. W przypadku badania nr [...], wykonał je powtórnie (poz. [....]). W wyniku przeprowadzonego badania zostały przedstawione dokumenty potwierdzające sprawność urządzenia technicznego (zbiornik gazu) zamontowanego w pojeździe, wydanego po terminie skierowania na badanie dodatkowe (gaz, protokół, decyzja nr TDT-321/743/D/21 z dnia 10 marca 2021). Natomiast odnośnie badania nr [...] i [...], wyjaśnił że pomyłki i uchybienia powstały na skutek zdenerwowania (była to pierwsza kontrola w życiu) oraz problemów technicznych z linią diagnostyczną. Jako diagnosta pracował on dopiero od niespełna 6 miesięcy. W dniu kontroli czytnik OBD II nie był dostępny na stacji, gdyż urządzenie było w serwisie. Do złożonych wyjaśnień wymieniony dołączył wydruki zaświadczeń z przedmiotowych badań technicznych.
Po przeprowadzeniu postępowania Starosta [...] decyzją z dnia 28 września 2021 r. nr KT.5422.1.2021 cofnął diagnoście T.P. uprawnienie do wykonywania badań technicznych.
W uzasadnieniu podał, że na podstawie art. 84 ust. 3 P.r.d., starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Organ wyjaśnił nadto, że zakres i sposób przeprowadzania badań technicznych określa rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 776 ze zm. – zwane dalej "rozporządzeniem"). Podkreślił, że orzekając o cofnięciu uprawnień diagnosty nie działa w ramach uznania administracyjnego, a to oznacza, że w razie wystąpienia któregokolwiek ze stanów faktycznych określonych w powyższej regulacji musi orzec o cofnięciu diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych.
Odnosząc się do wyjaśnień strony wskazał, że odpowiedzialność diagnosty ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że strona podmiotowa czynu, czyli stopień zawinienia sprawcy, czy jego motywacje, pozostają bez znaczenia dla zaistnienia jego odpowiedzialności. Istotny jest sam fakt wykonania badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym. Żadne inne okoliczności, w tym również przyczyny na skutek, których miało dojść do stwierdzonych uchybień, nie mogą być brane pod uwagę.
Odwołanie od tej decyzji złożył T.P. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zawieszenie podstępowania do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnięcia w sprawie Ts 132/20.
Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię dyspozycji art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 P.r.d. poprzez przyjęcie, że została spełniona przesłanka o jakiej mowa w tym przepisie uzasadniająca cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów oraz błędne zastosowanie dyspozycji ww. przepisu w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził kontroli mogącej stanowić podstawę do zastosowania wskazanej normy prawnej, a jedynie oparł się na ustaleniach (których nie zweryfikował) innego podmiotu.
Odwołujący zarzucił także naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
- brak zebrania w całości materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich faktów istotnych w sprawie, brak przywołania uzasadnienia faktycznego w zaskarżonej decyzji, co przekłada się na wadliwość i niepełność wydanej decyzji na gruncie przepisów k.p.a.;
- brak przeprowadzenia materiału dowodowego w postaci opinii biegłego na fakt zaistnienia przesłanek określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d., co przekłada się na wadliwość i niepełność wydanej decyzji na gruncie przepisów k.p.a.;
- brak rozważenia przez organ I instancji wyjaśnień złożonych przez odwołującego się w toku postępowania, co przekłada się na ograniczenie praw odwołującego się do rozpoznania sprawy zgodnie z zasadami i przepisami k.p.a.
Odwołujący zarzucił także naruszenie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. w zw. z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, art. 65 ust. 1 Konstytucji RP poprzez "mechaniczne" ukształtowanie odpowiedzialności odwołującego się, podczas gdy w świetle naruszonych przepisów prawa stopień dolegliwości sankcji określonej w ustawie powinien odpowiadać wadze i istotności niedopełnienia obowiązku przewidzianego przez prawo.
Wskazaną na wstępie decyzją z 30 listopada 2021 r. SKO w Krośnie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium wywiodło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d., a organ I instancji w sposób kompleksowy i wyczerpujący dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o przekazany mu protokół z dnia 16 lutego 2021 r., z przeprowadzonej kontroli u przedsiębiorcy J.J. [...], prowadzącego stację kontroli diagnostycznej pojazdów, zatrudniającego diagnostę T.P. oraz na podstawie złożonych przez stronę wyjaśnień.
Wbrew zarzutom odwołującego oparcie ustaleń faktycznych na treści protokołu kontrolnego przeprowadzonego przez inny uprawniony w tym zakresie organ administracyjny, a nie dokonanej przez Starostę [...] kontroli rzetelności i prawidłowości wykonywania przez stronę obowiązków diagnosty samochodowego, nie stanowi naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 P.r.d. Sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w ww. przepisie nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji w nim przewidzianej.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium szczegółowo opisało nieprawidłowości jakich dopuścił się odwołujący przy wykonywaniu diagnostycznych badań technicznych pojazdów. Jako szczególnie istotne wskazał na uchybienia jakich dopuścił się on podczas badań dodatkowych w dniu 11 stycznia 2021 r. – badanie nr [...] – pojazdu skierowanego przez organ po wypadku (uszkodzenia pokolizyjne), a następnie badania okresowego - nr badania [...] -gdzie wynik badań określony został jako pozytywny, pomimo braku dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego potwierdzającego sprawność urządzenia technicznego, tj., zbiornika na gaz, zamontowanego w pojeździe, wydanego po terminie skierowania na badania dodatkowe. Tak przeprowadzone badanie było sprzeczne z art. 81 ust. 12 P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia. Dopuszczenie przez odwołującego do ruchu pojazdu na skutek pozytywnego wyniku badania, pomimo zaistnienia istotnej usterki, miało charakter rażący (uchybienie to winno skutkować negatywnym wynikiem badania technicznego, zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia).
W ocenie Kolegium także uchybienia jakich dopuścił się odwołujący podczas przeprowadzonych w dniu 16 lutego 2021 r. okresowych badań technicznych pojazdu (nr badania [...] i nr [...]), naruszające wskazane wyżej odnośnie tych badań przepisy, miały charakter rażący i winny skutkować negatywnym wynikiem badań. Zdaniem SKO słusznie organ I instancji uznał, iż nieprawidłowości te stanowią poważne uchybienia zasadom prawidłowego wykonywania badań technicznych pojazdów, które mogą powodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie zarówno osób korzystających z tych pojazdów, jak i innych uczestników ruchu drogowego.
Diagnosta pełni funkcję publiczną, wymagana jest od niego szczególna staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia zasady proporcjonalności kary wynikającej z przepisów Konstytucji RP, organ odwoławczy stwierdził, że jest on chybiony. Decyzja o cofnięciu odwołującemu się uprawnień diagnosty wydana została na podstawie przepisu ustawy, którego domniemanie zgodności z Konstytucją nie zostało podważone przez Trybunał Konstytucyjny. Stwierdziło brak podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej zarejestrowanej pod sygn. akt SK 128/20. Powołując się na orzecznictwo NSA podało, że Sąd ten wielokrotnie podkreślał, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. nie narusza ani konstytucyjnej zasady proporcjonalności, ani zasady państwa prawnego.
Organ podkreślił, że odwołujący jako diagnosta dopuścił się w toku wykonywania badań technicznych sześciu pojazdów aż jedenastu uchybień, spośród których odnośnie badań trzech pojazdów uchybienia te miały charakter rażący. Sankcja w postaci cofnięcia uprawnień diagnosty odpowiada treści, wadze i znaczeniu obowiązków, którym diagnosta uchybił i pozostaje w granicach proporcjonalności i adekwatności do popełnionych przez diagnostę uchybień.
SKO stwierdziło też, że wbrew zarzutowi odwołania, organ I instancji miał na uwadze stanowisko odwołującego się i złożone przez niego wyjaśnienia, zgodnie z którymi stwierdzone uchybienia i nieprawidłowości miały wynikać ze stresu i zdenerwowania pierwszą kontrolą w życiu, krótkim okresem stażu pracy, jako diagnosty, czy też problemami technicznymi z linią diagnostyczną. Okoliczności te nie mają znaczenia dla odpowiedzialności diagnosty za stwierdzone naruszenia, będącej odpowiedzialnością obiektywną, dla której zaistnienia nie ma znaczenia kwestia winy, czy też motywacja.
Jako chybiony organ uznał zarzut niepowołania biegłego na okoliczność zaistnienia przesłanek z art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. Zebrany materiał dowodowy w postaci protokołu kontrolnego i dokumentacji przekazanej przez Urząd Miasta [....], jak również wyjaśnień odwołującego się, pozwala na stwierdzenie, że odwołujący, jako diagnosta, wielokrotnie dopuścił się deliktów administracyjnych w postaci przeprowadzenia badań technicznych niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, jak również wydał zaświadczenia albo dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Organ I instancji podjął czynności niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a wydane rozstrzygnięcie oparł na całokształcie zebranych w sprawie istotnych dowodów w postaci protokołu kontrolnego i dokumentacji przekazanej przez UM [...] i wyjaśnień odwołującego. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom przepisów prawa.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, na powyższą decyzję T.P. zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
- błędną wykładnię art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. co przełożyło się na utrzymanie w mocy przez SKO decyzji organu I instancji poprzez uznanie, że w sprawie spełniona została przesłanka wskazana w tym przepisie, która uzasadniała cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów, podczas gdy przesłanki takie nie zaistniały a decyzje organów obu instancji były bezpodstawne;
- błędne zastosowanie dyspozycji art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 P.r.d. i utrzymanie w mocy decyzji Starosty co przełożyło się na cofnięcie diagnoście uprawnień, podczas gdy Starosta nie przeprowadził kontroli mogącej stanowić podstawę do zastosowania wskazanej normy prawnej a jedynie oparł się na ustaleniach (których nie zweryfikował) innego podmiotu. SKO nie zajęło stanowiska w tej sprawie, czym pominęło zarzuty skarżącego i nie rozpatrzyło odwołania w całości.
Zarzucił nadto naruszenie dyspozycji art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
- brak zebrania w całości materiału dowodowego oraz brak uzupełnienia materiału dowodowego, który nie został w sposób całościowy zebrany przez Starostę, co przełożyło się na niewyjaśnienie wszystkich faktów istotnych w sprawie. Brak przywołania uzasadnienia faktycznego w decyzji organu I instancji i niewyjaśnienie przez SKO tych kwestii przekłada się na wadliwość i niepełność wydanych przez organy obu instancji decyzji;
- brak przeprowadzenia materiału dowodowego w postaci opinii biegłego na fakt zaistnienia przesłanek określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d., która miała na celu całościowe zebranie i uzupełnienie materiału dowodowego, który nie został należycie zgromadzony przez Starostę, to zaś przełożyło się na wadliwość i niepełność wydanych przez organy obu instancji decyzji;
- brak rozważenia przez SKO wyjaśnień złożonych przez skarżącego w toku postępowania, które zostały w sposób bezpodstawny pominięte przez Starostę, co ograniczyło prawa Skarżącego do rozpoznania sprawy zgodnie z zasadami i przepisami k.p.a..
Skarżący podtrzymał także zarzut dotyczący naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. w zw. z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie "mechanicznego" ukształtowania jego odpowiedzialności, podczas gdy w świetle naruszonych przepisów stopień dolegliwości sankcji określonej w ustawie powinien odpowiadać wadze i istotności niedopełnienia obowiązku przewidzianego przez prawo.
Wobec powyższych zarzutów skarżący zawnioskował o uchylenie w całości decyzji SKO wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i umorzenie postepowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zawnioskował o zawieszenie biegu postępowania do dnia wydania przez TK rozstrzygnięcia w sprawie Ts 132/20 oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. Skarżący zwrócił się także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Postanowieniem z dnia 9 maja 2022 r., sygn. II SA/Rz 76/22 WSA
w Rzeszowie zmienił postanowienie z dnia 1 marca 2022 r. i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest niezasadna.
Sąd w całości akceptuje ustalenia dokonane przez organy w postępowaniu administracyjnym.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, ustalenia poczynione przez organy były wystarczające dla prawidłowego zastosowania przepisów materialnoprawnych w tej sprawie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy P.r.d., zgodnie z którym, starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Powyższy przepis zawiera katalog przesłanek warunkujących cofnięcie uprawnienia do wykonywania badań technicznych. W razie zaistnienia którejkolwiek z tych przesłanek starosta "cofa" (a nie "może cofnąć") diagnoście uprawnienie. Organ administracji nie działa zatem w tym zakresie w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ nie ma tzw. luzu decyzyjnego w kwestii wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że oparcie ustaleń faktycznych na treści protokołu kontrolnego przeprowadzonego przez inny uprawniony w tym zakresie organ administracyjny, a nie dokonanej właśnie przez Starostę [...] kontroli rzetelności i prawidłowości wykonywania przez stronę obowiązków diagnosty samochodowego, nie stanowi naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 P.r.d. Sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w ww. przepisie nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji w nim przewidzianej. Wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście może zatem nastąpić nie tylko wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy ujawni przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, bądź wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, ale także, gdy z żądaniem takim wystąpi podmiot na prawach strony, czy też w wyniku skargi powszechnej wniesionej przez osobę trzecią (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 2721/17, publik. w Lex nr 3065526). Brak jest zatem podstaw do zdyskredytowania informacji o nieprawidłowościach, powziętej na skutek kontroli przeprowadzonej przez inny organ administracyjny, tym bardziej działający w granicach swoich uprawnień i kompetencji. Skoro zatem powzięte w ten sposób informacje mogą stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie (tak WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 235/19, publik. w Lex nr 2685240, czy też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 794/18, publik. w Lex nr 2657351), to tym samym mogą one również stanowić podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
SKO ustaliło, że nieprawidłowości jakich dopuścił się T.P. przy wykonywaniu diagnostycznych badań technicznych pojazdów dotyczyły następujących uchybień:
1) nie zawarcia w dokumentacji badania dodatkowego (nr badania: [...] i [...]) informacji, że badany pojazd (taksówka) podlega następnemu badaniu okresowemu przed upływem 1 roku, licząc od daty przeprowadzenia badania, stanowiące naruszenie art. 81 ust. 6 P.r.d. (wyciąg z rejestru badań technicznych z dnia 8 stycznia 2021 r.);
2) brak dokumentu potwierdzającego sprawność urządzenia technicznego (zbiornika na gaz) zamontowanego w pojeździe, wydanego po terminie skierowania na badanie dodatkowe (data skierowania: 18 grudzień 2020 r.), podczas przeprowadzania badania dodatkowego pojazdu skierowanego przez organ (badanie dodatkowe pojazdu wyposażonego w instalację gazową LPG, po wypadku drogowym, w' wyniku którego elektronicznie zatrzymano dowód rejestracyjny, nr badania: [...]), stanowiące naruszenie art. 81 ust. 12 P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów' dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 776, z późn. zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem" w zw. z pkt 1.4. Wymagań dotyczących kontroli oraz wytycznych dotyczących oceny usterek podczas przeprowadzania dodatkowego badania technicznego pojazdu stanowiących załącznik nr 2 Działu I ww. rozporządzenia. Ponadto - jak wynika z informacji zamieszczonej w rejestrze badań technicznych - w dniu wykonania badania dodatkowego (11 styczeń 2021 r.) Diagnosta wykonał również badanie okresowe (nr badania: [...]) w odniesieniu do którego zawarł informację o decyzji i protokole Nr TDT 84/173103067/17/STA z dnia 29 sierpnia 2017 r. (wyciąg z rejestru badań technicznych z dnia 11 stycznia 2021 r.);
3) nie zamieszczenie w rejestrze badań technicznych i zaświadczeniu o wykonanym okresowym badaniu technicznym pojazdu wyposażonego w instalacją gazową LPG (nr badania: [...]), informacji o dacie wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez Transportowy Dozór Techniczny, stanowiące naruszenie § 6 ust. 7 rozporządzenia w7 sprawie badań technicznych oraz Zakresu wymaganych danych zamieszczanych w rejestrze związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu, a także Objaśnień do wzoru Zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu stanowiących załączniki nr 8 i 3 do rozporządzenia w sprawie badań technicznych (wyciąg z rejestru badań technicznych z dnia 21 stycznia 2021 r.);
4) bezpodstawne potwierdzenie, że pojazd odpowiada dodatkowym warunkom technicznym przewidzianym dla pojazdu, o którym mowa w ustawie o podatku od towarów i usług tj. "VAT..." (badanie okresowa nr: [...]), stanowiące naruszenie art. 83 ust. 1a P.r.d. (zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu z dnia 23 stycznia 2021 r.);
5) niezgodne z określonym zakresem i sposobem przeprowadzenie okresowego badania technicznego pojazdu BMW [....] (nr badania: [...]) przez:
a) nie dokonanie pomiaru światłości świateł drogowych, stanowiące naruszenie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia w sprawie badań technicznych oraz pkt 4.1.7. Tabeli zawartej w7 Wymaganiach dotyczących kontroli oraz wytycznych dotyczących oceny usterek podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu stanowiących załącznik nr 1 Działu I rozporządzenia w sprawie badań technicznych;
b) nie sprawdzenie prawidłowości działania przednich świateł przeciwmgłowych, stanowiące naruszenie § 2 ust. 1 piet 3 lit. b) rozporządzenia w sprawie badań technicznych oraz pkt 4.5.1., 4.5.2., 4.5.4. Tabeli zawartej w Wymaganiach dotyczących kontroli oraz wytycznych dotyczących oceny usterek podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu stanowiących załącznik nr 1 Działu I rozporządzenia w sprawie badań technicznych;
c) nieprawidłowy pomiar sił hamowania, bez zmierzenia nacisku na pedał (dźwignię) hamulca, stanowiące naruszenie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c) rozporządzenia w sprawie badań technicznych w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3, ust. 4 pkt 2 Szczegółowego sposobu badania skuteczności i równomierności działania hamulców podczas przeprowadzania badania technicznego pojazdu stanowiącego załącznik Nr 1 Działu II rozporządzenia w sprawie badań technicznych;
d) nie wykonanie pomiaru zadymienia w drugim wylocie układu wydechowego, stanowiące naruszenie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. h) rozporządzenia w sprawie badań technicznych w zw. z § 3 ust. 5 i § 7 ust. 4 Szczegółowego sposobu pomiaru emisji zanieczyszczeń gazowych oraz zadymienia spalin podczas przeprowadzania badania technicznego pojazdu stanowiącego załącznik Działu IV rozporządzenia w sprawie badań technicznych (zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu z dnia 16 lutego 2021 r.);
6) niezgodne z określonym zakresem i sposobem przeprowadzenie okresowego badania technicznego pojazdu OPEL [...] (nr badania: [...]) przez:
a) nie użycie czytnika informacji diagnostycznych do układu OBD II/EOBD, celem
oceny prawidłowości działania kontrolki MIL, stanowiące naruszenie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. h) rozporządzenia w sprawie badań technicznych w zw. z § 7 ust. 5
Szczegółowego sposobu pomiaru emisji zanieczyszczeń gazowych oraz zadymienia spalin podczas przeprowadzania badania technicznego pojazdu stanowiącego załącznik Działu IV rozporządzenia w sprawie badań technicznych;
b) nie dokonanie pomiaru sił hamowania hamulcem awaryjnym oddzielnie dla każdego koła, stanowiące naruszenie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c) rozporządzenia w sprawie badań technicznych w zw. z § 2 ust. 4 pkt 3 Szczegółowego sposobu badania skuteczności i równomierności działania hamulców podczas przeprowadzania badania technicznego pojazdu stanowiącego załącznik Nr I Działu II rozporządzenia w sprawie badań technicznych;
c) nie stwierdzenie usterki istotnej wykrytej podczas pomiaru skuteczności działania awaryjnego układu hamulcowego określonej kodem: Zał. I. 1.3.2. Skuteczność mniejsza niż wartości minimalne zawarte w rozporządzeniu o warunkach technicznych (Ul), stanowiące naruszenie § 2 ust. 3 i 5 oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie badań technicznych oraz wartości wskazanych w Tabeli nr 1 Wskaźniki skuteczności hamowania stanowiącej załącznik Nr 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022, z późn.zm.) (zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu z dnia 16 lutego 2021 r.).
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że przy podejmowaniu decyzji Organ I instancji nie wziął pod uwagę stwierdzonej przez kontrolujących nieprawidłowości polegającej na nie zawarciu przez Diagnostę w dokumentacji badania dodatkowego nr [...] i [...] informacji, że badany pojazd (taksówka) podlega następnemu badaniu okresowemu przed upływem 1 roku, licząc od daty przeprowadzenia badania. Brak jest bowiem przepisu, który w przypadku przeprowadzenia przed zgłoszeniem samochodu jako taksówki badania dodatkowego w celu stwierdzenia, czy pojazd odpowiada dodatkowym warunkom technicznym przewidzianym dla taxi, jednoznacznie nakładałby na diagnostę obowiązek określenia w zaświadczeniu terminu następnego badania technicznego. Nie pozwala więc to - zdaniem Organu - na uznanie, że diagnosta na dzień wydania zaświadczenia wydał zaświadczenie niezgodnie z przepisami. Powołany przez kontrolujących przepis art. 81 ust. 6 ustawy P.r.d. określa jedynie terminy badań technicznych pojazdów.
Przy podejmowaniu decyzji organy obu instancji natomiast wzięły pod uwagę pozostałe nieprawidłowości stwierdzone przez kontrolujących, opisane powyżej wraz ze wskazaniem naruszonych przez Diagnostę przepisów prawa.
SKO co prawda przywołało w uzasadnieniu także wymienione wyżej uchybienie, które nie stanowiło podstawy faktycznej dla wydanej w sprawie decyzji organu I instancji. Akceptując ustalenia organu I instancji wadliwie powieliło katalog naruszeń z protokołu kontroli. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Podstawą faktyczną wydanych w sprawie decyzji były uchybienia ocenione przez organy jako rażące, poważne, zagrażające bezpieczeństwu uczestników ruchu drogowego.
Sąd akceptuje stanowisko organów obu instancji, że podstawą faktyczną decyzji o cofnięciu uprawnień były uchybienia polegające na: 1) wykonaniu przez Diagnostę w dniu 11 stycznia 2021 r. najpierw badania dodatkowego pojazdu marki SKODA o nr rej. [...] (nr badania: [...]) skierowanego przez organ po wypadku (uszkodzenia pokolizyjne), a następnie badania okresowego (nr badania: [...]), gdzie wynik badań został określony jako pozytywny (pojazd został dopuszczony do ruchu) pomimo braku dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego potwierdzającego sprawność urządzenia technicznego (zbiornika na gaz) zamontowanego w pojeździe, wydanego po terminie skierowania na badanie dodatkowe, 2) przeprowadzeniu przez Diagnostę w dniu 16 lutego 2021 r. okresowych badań technicznych pojazdu BMW [....] o nr rej. [...] i pojazdu OPEL [....] o nr rej. [...] niezgodnie z określonym w przepisach rozporządzenia w sprawie badań technicznych zakresem i sposobem wykonania. Powyższe nieprawidłowości stanowią bowiem poważne uchybienia zasadom prawidłowego wykonywania badań technicznych pojazdów, które mogą powodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie zarówno osób korzystających z tych pojazdów jak i innych uczestników ruchu drogowego. W przypadku badania pojazdu marki SKODA o nr rej. [...], Diagnosta dopuścił się naruszenia art. 81 ust. 12 ustawy P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia w sprawie badań technicznych w zw. z pkt 1.4. Wymagań dotyczących kontroli oraz wytycznych dotyczących oceny usterek podczas przeprowadzania dodatkowego badania technicznego pojazdu stanowiących załącznik nr 2 Działu I rozporządzenia w sprawie badań technicznych. Zgodnie z art. 81 ust. 12 ustawy P.r.d., badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. W przypadku badania pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu, skierowanego na badanie przez organ po wypadku (uszkodzenia pokolizyjne) obowiązkiem uprawnionego diagnosty jest sprawdzenie podczas badania dokumentu potwierdzającego sprawność urządzenia technicznego, wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego po terminie wydania skierowania na badanie, zgodnie z pkt 1.4. Wymagań dotyczących kontroli oraz wytycznych dotyczących oceny usterek podczas przeprowadzania dodatkowego badania technicznego pojazdu stanowiących załącznik nr 2 Działu I rozporządzenia w sprawie badań technicznych. Brak bowiem dokumentu potwierdzającego sprawność takiego urządzenia, wydanego po terminie wydania skierowania na badanie stanowi usterkę istotną, która skutkuje negatywnym wynikiem badania technicznego, zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie badan technicznych. W przedmiotowym przypadku Diagnosta uchybił temu obowiązkowi i dopuścił pojazd do ruchu drogowego, pomimo braku wymaganego prawem dokumentu dozorowego (wynik przeprowadzonych badań został określony jako pozytywny). W przypadku natomiast okresowych badań technicznych pojazdu BMW [...] nr rej. [...] i pojazdu OPEL [...] o nr rej. [...], Diagnosta podczas tych badań uchybił licznym obowiązkom określonym w rozporządzenia w sprawie badań technicznych (uchybienia te zostały opisane powyżej wraz ze wskazaniem naruszonych przez Diagnostę przepisów prawa).
Pozostałe natomiast uchybienia Diagnosty sprowadzają się do nieprawidłowych (badanie nr [...]) oraz niekompletnych (badanie nr [...]) wpisów w rejestrze badań technicznych i zaświadczeniu o wykonanym badaniu technicznym. W pierwszym bowiem przypadku (badanie nr [...]) Diagnosta po wykonanym w dniu 23 stycznia 2021 r. badaniu okresowym pojazdu marki FIAT o nr rej. [...] - opierając się na wpisie adnotacji "VAT" w dowodzie rejestracyjnym badanego pojazdu — bezpodstawnie potwierdził, że pojazd ten odpowiada dodatkowym warunkom technicznym przewidzianym dla pojazdu, o którym mowa w ustawie o podatku od towarów i usług, tj. "VAT -1" pomimo, że warunków tych nie sprawdzał podczas badania okresowego. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. la ustawy P.r.d., badanie techniczne pojazdu, dla którego określono wymagania techniczne w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług jest przeprowadzane wyłącznie w okręgowej stacji kontroli pojazdów. W drugim natomiast przypadku (badanie nr [...]) Diagnosta - z nieznanych powodów - nie zamieścił w rejestrze badań technicznych i zaświadczeniu o wykonanym okresowym badaniu technicznym pojazdu marki CITROEN nr rej. [...] wyposażonego w instalacją gazową, informacji o dacie wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez Transportowy Dozór techniczny (podany został tylko nr protokołu i decyzji TDT), naruszając tym samym § 6 ust. 7 rozporządzenia w sprawie badań technicznych oraz pkt 4 Zakresu wymaganych danych zamieszczanych w rejestrze związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu (załącznik nr 8 do rozporządzenia w sprawie badan technicznych), a także lit. J) Objaśnień do wzoru Zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu (załącznik nr 3 do rozporządzenia w sprawie badań technicznych). Należy dodać, że w dniu badania Diagnosta dokonał korekty zapisów w rejestrze odnośnie danych dotyczących badanego pojazdu i skreślił datę wydania decyzji organu dozorowego.
Na treść wydanej decyzji nie mogą więc wpłynąć okoliczności, czy też przyczyny uchybień podane przez Stronę w złożonych wyjaśnieniach tj. stres i zdenerwowanie (pierwsza kontrola w życiu), krótki okres stażu pracy jako diagnosta (niespełna 6 miesięcy), problemy techniczne z linią diagnostyczną, brak czytnika informacji diagnostycznych do układu OBD II/EOBD. Nie ma tutaj również znaczenia fakt późniejszego (tj. po ujawnieniu przez kontrolujących) usunięcia niektórych nieprawidłowości (korekta badań nr: [...], [....], [...], [...], czy też ponowne przeprowadzenie dodatkowego badania technicznego pojazdu wyposażonego w instalację gazową LPG, skierowanego przez organ po wypadku drogowym).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., stanowiący podstawę prawną cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie, wystarczy stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on wydać zaświadczenie albo dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie takiej decyzji, w szczególności decyzja ta nie jest uzależniona od motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy (por. wyroki NSA z dnia: 21 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 3598/17, 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 277/18, 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12, 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 60/12, 12 września 2012 r., sygn. akt II GSK 422/11, 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 619/11, 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1395/10 czy też 26 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 987/18).
Przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy nie daje również organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami - będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień (por. wyroki NSA z dnia: 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1387/18; 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 46/14; 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 60/12). Zatem na odpowiedzialność diagnosty, wynikającą z przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie mógł mieć wpływu wiek diagnosty, fakt, że znajduje się w okresie ochronnym. Zauważyć przy tym należy, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy spełnia funkcję zapobiegawczą i sankcyjną jednocześnie. Jego celem jest więc odsunięcie nierzetelnych diagnostów od czynności kontroli stanu technicznego pojazdów (zob. wyroki NSA z dnia: 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 1239/15; 21 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3537/15).
Zauważyć również należy, że zaskarżona decyzja nie narusza konstytucyjnej zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. O zgodności z Konstytucją RP art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoim orzecznictwie podkreślał, że przepis ten nie narusza ani konstytucyjnej zasady proporcjonalności ani zasady państwa prawnego (por.m.in. wyroki NSA z dnia: 25 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 1213/14; 30 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1231/14; 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 928/13; 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12; 16 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1664/16). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, poglądy zaprezentowane w wymienionych orzeczeniach w pełni podziela. Dlatego też Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania w związku z wniesieniem skargi konstytucyjnej do TK, sygn. akt TS 132/20.
Zdaniem Sądu nie można mówić o nieproporcjonalności skutków przewidzianych przez art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, albowiem ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził pogląd - co do zasady - o doniosłości prawidłowości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II GSK 187/20). Brak przeglądu, nieprawidłowe wykonanie lub poświadczenie nieprawdy stoi w oczywistej sprzeczności z założonym celem ustawodawcy, a mianowicie eliminacji z ruchu pojazdów niespełniających wymaganych norm. Rozwiązanie ustawowe chroni dobro społeczne rozumiane jako bezpieczeństwo i eliminacja zagrożeń. W żadnej mierze nie można uznać, że dobro jednostki - diagnosty dopuszczającego do ruchu drogowego pojazd nie spełniający norm - jest wyżej cenione niż dobro wszystkich uczestników ruchu. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Waga obowiązków i odpowiedzialność spoczywająca na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że celem art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Zatem nie sposób zatem uznać, aby w tej sytuacji przepis ten pozostawał w sprzeczności ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami Konstytucji RP.
Należy również zwrócić uwagę na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zadał pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. o sygn. III SA/Po 1167/15 dotyczące oceny konstytucyjności art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, zaś Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. o sygn. P 16/16 - umorzył postępowanie w tej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, Trybunał wskazał m.in. na jednolite orzecznictwo w tym zakresie, a także podkreślił, że art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym musi być stosowany w sposób ścisły, po wnikliwym zbadaniu stanu faktycznego konkretnej sprawy (por. także wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1830/16).
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.