II SA/Rz 751/22

II SA/Rz 751/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 103 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr SKO.407.KO.870.53.2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - skargi oddala -
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 kwietnia 2022 r. nr SKO.407.KO.870.53.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, po rozpoznaniu odwołania B. B. (dalej: Skarżący), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z 30 marca 2022 r. nr KT.954.2022.WP orzekającą o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, D.
Jak wynika z akt sprawy, 30 grudnia 2021 r. do Starosty [...] wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. sygn. akt [...], celem wprowadzenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dożywotni. Okres obowiązywania środka karnego został policzony od dnia uprawomocnienia się ww. wyroku, tj. od dnia [...] grudnia 2021 r.
Starosta [...], decyzją z 30 marca 2022 r. nr KT.954.2022.WP orzekł o cofnięciu Skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, D nr dokumentu: [...] nr druku: [...] wydanego przez Starostę [...] w dniu [...] sierpnia 2003 r. na okres od dnia [...] grudnia 2021 r.– dożywotnio, zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2021 r. sygn. akt [...].
Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i nieorzekanie o cofnięciu mu dożywotnio uprawnień ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu odwołania Skarżący podniósł, że w jego przekonaniu jest ona niesłuszna, gdyż zakaz dożywotniego prowadzenia pojazdów jest niezgodny z Konstytucją, a decyzja wydana w oparciu o przepisy niezgodne z Konstytucją powinna zostać uchylona. Zdaniem Skarżącego, orzeczenie na podstawie art. 42 § 3 k.k. uniemożliwia realizację standardu orzekania opartego na zasadzie swobodnego uznania sędziowskiego w ramach ustawy, zasadzie indywidualizacji prawnokarnej reakcji wobec sprawcy, zasadzie oznaczoności kary oraz wyjątków jej zastosowania, zasadzie humanitaryzmu oraz zasadzie równości wobec prawa.
Skarżący opisał także swoją sytuację zdrowotną, a także wskazał, że mieszka wraz z rodzicami, którzy są w podeszłym wieku, a Skarżący jest jedyną osobą, która może zapewnić im jakąkolwiek pomoc. Podał, że prowadzi z rodzicami wspólne gospodarstwo rolne, w którym pracuje, a ponadto ma na utrzymaniu [...] dzieci, na które [...]. W ocenie Skarżącego ww. okoliczności wiążą się z koniecznością posiadania prawa jazdy, w celu dojeżdżania do placówek medycznych, prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz odwiedzania dzieci.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, opisaną na wstępie decyzją z 26 kwietnia 2022 r. nr SKO.407.KO.870.53.2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium wskazało, że dożywotnie pozbawienie Skarżącego możliwości korzystania z uprawnień do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w tym posiadanych kategorii B i D jest konsekwencją jego zachowania, tj. faktu, że [...] marca 2021 r. w K. kierował samochodem osobowym, znajdując się w stanie nietrzeźwości. SKO wyjaśniło, że Skarżący dopuścił się tej czynności po raz kolejny, bowiem będąc wcześniej prawomocnie skazany wyrokami: [...] za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości oraz wbrew orzeczonym ww. wyrokami zakazom prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Kolegium podało, że w przedmiotowej sprawie, Starosta [...] pełni wyłącznie rolę organu wykonawczego, przy czym zobowiązanie organu samorządu terytorialnego do wykonania tej czynności ma charakter ustawowy i pozbawione jest możliwości zastosowania przez ten organ odmiennego rozstrzygnięcia od orzeczenia sądu. Natomiast kwestionowanie zasadności wysokości orzeczonego środka karnego i związanych z tym utrudnień było możliwe za pomocą apelacji od wyroku sądu rejonowego do sądu wyższej instancji, przy czym zadanie to nie mieści się w kompetencjach organów jednostek samorządu terytorialnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, B. B. zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak rozpoznania istoty sprawy i całkowite pominięcie faktu, że dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów jest niezgodny z Konstytucją. Wobec powyższego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi Skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie organu wskazując, że jest ono niezgodne z przepisami prawa, w tym z najwyższym aktem prawa w Polsce, tj. Konstytucją RP. Skarżący podał, że Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uznanie przez Trybunał Konstytucyjny, niezgodności art. 42 § 3 k.k. z art. 45 ust. 1 i art. 10 ust. 1 Konstytucji RP.
Zdaniem Skarżącego istotą niekonstytucyjności ww. przepisu jest wadliwość wyboru sankcji dożywotniej, ale także jej wyłączność. Wymierzanie sprawiedliwości wymaga swobody decyzyjnej sądu, wyrażającej się w rozpiętości sankcji. Skarżący powołał się na stanowisko RPO dotyczące art. 42 § 3 k.k., który uniemożliwia sądowi dokonanie wyboru, co do przesłanek wyznaczających zakres stosowania normy prawnej, gdyż ma on charakter względnie obligatoryjny i ograniczony, co stanowi zaprzeczenie istoty konstytucyjności normy.
W odpowiedzi na skargę SKO w Tarnobrzegu wniosło o jej oddalenie wskazując, że zakres przedmiotowy wyroku karnego obejmuje dwie okoliczności, tj. zakaz prowadzenia określonych w nim kategorii pojazdów oraz czas, na jaki orzeczono ten środek karny. Wobec powyższego rozstrzygnięcie decyzji powinno obejmować oba te elementy. Wydawana decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest decyzją, którą organ jest zobowiązany wydać w każdym przypadku opisanym w hipotezie konkretnych norm prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna. Kontrolowanym decyzjom organów I oraz II instancji nie można postawić zarzutu co do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania, które mogłyby stanowić podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Organy wydając decyzję w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i D dożywotnio – działały na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W stosunku do Skarżącego orzeczono dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2021r., sygn. [...], który prawomocny jest od [...] grudnia 2021r.
W świetle art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 53 z późn. zm., dalej: k.k.w.), organ administracji publicznej, któremu w trybie art. 182 § 2 k.k.w. przesłany został odpis wyroku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, jest zobowiązany cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika więc obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego – tj. zarówno w zakresie przedmiotowym, jak i co do okresu, na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów (zob. m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r.; sygn. akt I OSK 698/09; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 16 grudnia 2019 r.; sygn. akt II SA/Gl 1219/19 oraz z dnia 19 lutego 2020 r.; sygn. akt II SA/Gl 1396/19; zob. ponadto: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2009 r.; sygn. akt III SA/Gd 348/09; wyrok WSA w Gdańsku z 25 marca 2021 r., III SA/Gd 1078/20, - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są bowiem związane jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na ściśle wskazany w danym wyroku okres. W świetle zarzutów Skarżącego należy podkreślić, że organy nie są uprawnione do modyfikacji okresu, na jaki został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, a w szczególności do jego skrócenia. Decyzja Starosty a następnie Kolegium w przedmiocie cofnięcia uprawień do kierowania pojazdami ma w istocie charakter wykonawczy i jest ściśle zdeterminowana wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, orzekającym środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, co wynika z treści art. 182 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.
Decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2020 r., I OSK 140/20 i wymienione tam orzecznictwo; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA). Tym bardziej organy administracji nie mają możliwości skrócenia okresu czasu, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 29 kwietnia 2021 r., III SA/Po 170/21, LEX nr 3184968).
Zaskarżoną decyzją cofnięto Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Orzeczono wobec Skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. W związku z ustaleniem przez Starostę, że Skarżący posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i D – orzeczono o cofnięciu uprawnień w tych kategoriach. Okres cofnięcia wyznaczono zgodnie z wyrokiem Sądu Karnego dożywotnio od dnia uprawomocnienia się wyroku, tj. od [...] grudnia 2021r.
Uznając, że zaskarżona decyzja wraz z decyzją organu I instancji odpowiadają prawu Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.