II SA/Rz 749/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-09-18
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpady komunalnerecyklingkara pieniężnaustawa o utrzymaniu czystościgospodarka odpadamiochrona środowiskakontrola administracyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę spółki na decyzję nakładającą karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych w 2023 roku.

Spółka zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy nakładającą karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych w 2023 roku. Spółka argumentowała, że nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku. Sąd uznał jednak, że kara ma charakter zobiektywizowany, a waga naruszenia nie była znikoma, zwłaszcza w kontekście powtarzalności naruszeń i niskiego osiągniętego poziomu recyklingu (3,44% wobec wymaganego 35%).

Przedmiotem sprawy była skarga spółki [...] sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy nakładającą na spółkę karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego w 2023 roku poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Spółka odebrała 13,8600 Mg odpadów, z czego jedynie 0,4772 Mg (3,44%) zostało przygotowane do ponownego użycia i poddane recyklingowi, podczas gdy wymagany poziom wynosił 35%. Brakująca masa odpadów skutkowała nałożeniem kary w wysokości 1.314,00 zł. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak możliwości obiektywnego wywiązania się z obowiązku oraz naruszenie zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że kara ma charakter zobiektywizowany, a jej nałożenie jest konsekwencją nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu. Sąd uznał, że waga naruszenia nie była znikoma, co potwierdza powtarzalność naruszeń w poprzednich latach i znaczący deficyt w osiągnięciu wymaganego wskaźnika. Sąd odwołał się również do uchwały NSA III OPS 1/21, wskazując na rygorystyczne podejście sądów administracyjnych do tego typu spraw. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA i Prawa przedsiębiorców zostały uznane za bezzasadne, a sąd podkreślił obiektywny charakter odpowiedzialności spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Kara ma charakter zobiektywizowany i jest konsekwencją nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu, niezależnie od winy czy możliwości obiektywnego wywiązania się z obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że kara pieniężna za nieosiągnięcie poziomu recyklingu jest bezwzględnie określona i jej wysokość zależy od brakującej masy odpadów. Nie bada się winy, a jedynie fakt nieosiągnięcia wymaganego progu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.c.p.g. art. 3b § ust. 1 pkt 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Określa wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (35% wagowo za 2023 r.).

u.c.p.g. art. 9g § pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Nakłada na podmiot odbierający odpady komunalne obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym określonych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Przewiduje nałożenie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 189f § § 1 pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Określa przesłankę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdy waga naruszenia prawa jest znikoma.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje rozstrzyganie sprawy w postępowaniu odwoławczym przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 189f

Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu w określonych przypadkach.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Określa zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.

P.p. art. 10 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Dotyczy zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy i zasady przyjaznej interpretacji przepisów.

P.p. art. 8

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Dotyczy odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania, zasady przekonywania, wadliwego ustalenia stanu faktycznego oraz błędnego pouczenia. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów materialnych, w tym art. 9x ust. 2 i 3 u.c.p.g. poprzez bezzasadne nałożenie kary. Spółka powoływała się na naruszenie Prawa przedsiębiorców, w tym zasady domniemania uczciwości i zasady przyjaznej interpretacji.

Godne uwagi sformułowania

kara ma charakter zobiektywizowany waga naruszenia prawa jest znikoma powtarzalność naruszeń nie pozwala na przyjęcie, że waga naruszeń jest znikoma odpowiedzialność spółki ma charakter obiektywny i oderwany od wyników Gminy

Skład orzekający

Maria Mikolik

przewodniczący

Joanna Zdrzałka

sędzia

Karina Gniewek-Berezowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zobiektywizowanego charakteru odpowiedzialności za nieosiągnięcie poziomu recyklingu odpadów komunalnych oraz rygorystycznej oceny przesłanki znikomości naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne i obowiązku osiągnięcia określonych poziomów recyklingu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i gospodarki odpadami, a także pokazuje rygorystyczne podejście sądów do odpowiedzialności przedsiębiorców w tym zakresie.

Nawet 3,44% recyklingu to za mało: sąd potwierdza karę dla firmy za odpady.

Dane finansowe

WPS: 1314 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 749/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Maria Mikolik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Kara administracyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 399
art. 3aa, art. 3b ust. 1 pkt 2, art. 6ka, art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 25 marca 2025 r. nr SKO.402.ŚO.367.17.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych - oddala skargę -
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. (dalej: "Spółka", "strona skarżąca") jest, wydana na podstawie art 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a."), decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu (dalej: "SKO" lub "organ odwoławczy") z 25 marca 2025 r. nr SKO.402.ŚO.367.17.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Z treści zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania wynika, że Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji"), działając z urzędu, przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu - określonego w art. 3b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U z 2024 r. poz. 399 - dalej: u.c.p.g.).
W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z 8 listopada 2024 r. nr RGP.7032.8.2013 L.N Wójt nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 1.314,00 zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 35% wagowo.
Kolegium decyzją z 10 grudnia 2024 r. nr SKO.402.ŚO.1517.89.2024 uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ wskazał na brak rozważenia przesłanki znikomości naruszenia prawa i możliwości odstąpienia od nałożenia kary – art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Decyzją z 13 lutego 2025 r. nr RGP.7032.8.2013 L.N Wójt Gminy [...] nałożył na [....] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], karę pieniężną w wysokości 1.314,00 zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła za rok 2023.
W toku postępowania organ wskazał, że Spółka jest podmiotem odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na podstawie zawartej umowy. W roku 2023 r., zgodnie z przedłożonym sprawozdaniem z działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych, złożonym 25 stycznia 2023 r. za pośrednictwem systemu BDO, obejmujące dane dotyczące realizacji obowiązków przedsiębiorcy związanych z gospodarką odpadami na terenie Gminy [...], odebrana przez Spółkę łączna masa odpadów komunalnych wyniosła 13,8600 Mg, zaś masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wyniosła 0,4772 Mg. Obliczony poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wyniósł 3,44% wobec wymaganego w 2023 r. poziomu 35%. Brakująca masa odpadów to 4,378 Mg.
W konsekwencji powyższych ustaleń, Spółka została zobowiązana do uiszczenia kary pieniężnej w wysokości 1.314 zł. Wysokość kary została obliczona jako iloczyn brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg (4,378 Mg) i jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku (300,17 zł).
W ocenie organu I instancji w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 189f k.p.a., które mogłyby prowadzić do umorzenia postępowania lub odstąpienia od nałożenia kary. Nie zachodzi także przypadek znikomości naruszenia, bowiem Spółka nie zaprzestała naruszenia prawa, gdyż także w kolejnych latach nie osiągnęła wymaganego poziomu recyklingu. Brak też było podstaw do wzywania przedsiębiorcy do usunięcia naruszenia, bowiem sprawa dotyczy 2023 roku i nie może zmienić już poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów. Nie miało także miejsca działanie siły wyższej, które pozwoliłoby odstąpić od ukarania. W ocenie organu przedmiotowe naruszenie powstało wskutek działania bądź zaniechania strony skarżącej.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
SKO w Rzeszowie wskazaną na wstępie decyzją z 25 marca 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
SKO podzieliło ustalenia i wnioski organu I instancji dotyczące masy odpadów poddanych recyklingowi oraz stopnia niedoboru w osiągnięciu wymaganego poziomu recyklingu stwierdzając, że nałożenie kary było uzasadnione a wyliczenia prawidłowe. Zaokrąglenie kwoty odbyło się zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej.
Obowiązek osiągnięcia poziomu recyklingu spoczywa bowiem na przedsiębiorcy odbierającym odpady komunalne, a niedopełnienie tego obowiązku wiąże się z nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest określona w sposób obligatoryjny przez ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że niewykonanie przez przedsiębiorcę poziomu recyklingu w danym roku kalendarzowym zawsze prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej. Skarżąca Spółka jako przedsiębiorca podejmując się konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów.
Kolegium zgodziło się także z ustaleniami organu I instancji w zakresie braku spełnienia przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określonej w art. 189f k.p.a. Stopnia naruszenia prawa nie można uznać za znikomy, bowiem przy wymaganym poziomie 35% recyklingu, strona uzyskała 3,44%. Spółka w poprzednich latach również nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku. Powtarzalność naruszeń nie pozwala na przyjęcie, że waga naruszeń jest znikoma.
Zdaniem Kolegium nie doszło do naruszenia wskazanych przez Spółkę w odwołaniu przepisów, w tym art. 189c k.p.a. Podniesione zarzuty Kolegium uznało za niezasadne.
Na powyżej opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, złożyła Spółka. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach skargi;
2. art. 8 § 1 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnych wyrokach sądów administracyjnych i akceptację takiego działania także przez organ odwoławczy, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania;
3. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez:
a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
b) uznanie, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy w sprawie jak również, że uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu I instancji odpowiada wymogom uregulowanym w art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem art. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.;
4. art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. poprzez zawarcie w decyzji błędnego pouczenia co do wysokości wpisu od skargi.
5. art. 189c w zw. z art. 107 § 3 i art. 15 k.p.a., poprzez uznanie, że organ I instancji nie naruszył wskazanych przepisów, podczas gdy organ I instancji w decyzji nie dokonał analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec Skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;
6. art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie przez Skarżącą w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące takie odstąpienie i pouczenie.
Strona skarżąca podkreśliła, że ww. naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji - doprowadziły bowiem do nałożenia na nią kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym.
Skarżąca Spółka zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego a mianowicie:
1. art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w sytuacji gdy nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego odpadów komunalnych za rok 2023;
2. art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 poz. 236 - dalej: "P.p."), poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności:
a) niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od Skarżącej;
b) uznania, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy takie przesłanki wystąpiły;
3. art. 8 P.p., poprzez obciążenie Skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechać innych podmiotów, na które to działania i zaniechania Skarżąca nie miała wpływu.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji SKO wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i umorzenie w całości postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za brak osiągnięcia w 2023 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Strona zwróciła się także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd nie stwierdził naruszenia prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wymierzająca karę za brak osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za 2023 r.
W sprawie Spółka w zasadzie nie kwestionuje dokonanych przez Organ ustaleń braku osiągnięcia ustawowo określonych wymogów.
Wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 r. został określony w art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. i wynosi 35 %.
Według niekwestionowanych ustaleń Spółka osiągnęła wynik 3,44 % odbierając łącznie 13,8600 Mg do ponownego użycia i recyclingu oddała 0,4772 Mg. Tymczasem mając na uwadze wymagany wskaźnik 35 % powinna była oddać 4,8552 Mg. Brakująca ilość to 4,378 Mg. Stawka za składowanie niesegregowanych ( zmieszane) odpadów komunalnych określono w obwieszczeniu Ministra Klimatu z 7 października 2022 r. ( MP z 2022 r., poz. 1009) wynosi 300,17 zł. Zatem prawidłowo obliczona przez Organ kara to 1.314,00 zł.
Zdaniem Spółki zaistniały jednak podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary. Jej zdaniem doszło do nałożenia na stronę Skarżącą kary pomimo tego, że nie mała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyclingu odpadów komunalnych za 2023 r.
W opozycji Organy stoją na stanowisku, że kara nie zależy od stopnia zawinienia i ma charakter zobiektywizowany jest konsekwencją stwierdzonych faktów, tj. nie osiągnięcia wymaganych progów. Kolegium podkreśla, że w art 9 zc u.c.p.g. przewidziano niejako miarkowanie wysokości kary nie mniej jednak w okolicznościach sprawy nie mamy do czynienia z tego rodzaju sytuacjami. Zdaniem Organów w sprawie nie zaistniały też przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary określone w art. 189 f k.p.a.
Sąd podziela stanowisko Organów.
Zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 tj. następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 35% wagowo za 2023 r.
Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g ustawy, polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 2 ustawy należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami.
Jak już zostało wyjaśnione ani osiągnięty przez Spółkę wynik ilości odzysku, ani też ustalona kara nie budziła wątpliwości. Spór sprowadzał się do oceny odstąpienia od wymierzenia kary.
W sprawie nie ulega wątpliwości i zostało to przesądzone w uchwale NSA z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 888 z późn. zm.), stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.).
W myśl art. 189f:
§ 1. Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
§ 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:
1) usunięcie naruszenia prawa lub
2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.
§ 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem Organów, że w sprawie nie mamy do czynienia ze znikomą wagą naruszenia o czym świadczy powtarzalność zachowania, jak również brakująca wielkość poziomu recyklingu.
Niewątpliwie celem ustawy o utrzymaniu czystości jest zmniejszenie ilości śmieci poprzez zwiększenie ilości recyklingu. Na gminie spoczywają obowiązki podjęcia działań zmierzających do osiągnięcia powyższych rezultatów. Może ona tego dokonywać zarówno poprzez działalność informacyjną, edukacyjną jak również poprzez własne działania mające na celu usprawnienie podjętych procesów. Spółka nie może zwolnić się z tej odpowiedzialności powołując się na okoliczność braku wpływu na przestrzeganie obowiązku segregowania śmieci przez właścicieli.
Art. 9x ust. 2 u.c.p.g nie przewiduje badania zawinienia. Ponadto zgodnie z art. 6 ka u.c.p.g.:
1. W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.
2. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
3. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Zatem obowiązkom uzyskania odpowiednich wyników przez podmioty gospodarujące odpadami towarzyszą również obowiązki osób oddających te odpady. Tak skorelowane obowiązki i prawidłowo zorganizowany mechanizm odbioru sortowania i odzysku śmieci prowadzić powinien do podnoszenia wyników odzysku. Skarżąca nie może przy tym wskazując na znikomą szkodliwość czynu powoływać się na osiągnięcie wyników przez Gminę. Jej bowiem odpowiedzialność ma charakter obiektywny i oderwany od wyników Gminy, na które to wyniki składają się także wyniki innych przedsiębiorców.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że analiza orzecznictwa jakie ukształtowało się na tle przedstawionego problemu wskazuje na duży rygoryzm jeśli chodzi o ocenę nie dotrzymywania tych wyników. Zasadnicza ilość skarg podlega oddaleniu, co w ocenie Sądu stanowi pewnego rodzaju normatyw, który pozwala na przyjęcie podobnych standardów oceny nałożonych na różne podmioty obowiązków. Zwraca się uwagę na profesjonalny charakter podmiotów, swobodę zawierania umów i ich warunków, cele jakim służy ustalenie określonych progów i kar związanych z ich niedotrzymaniem i Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela to stanowisko.
Całkowicie bezzasadny okazał się zarzut nie wyjaśnienia jakie przepisy powinny znaleźć zastosowanie, gdy data wydania decyzji była inna od daty zdarzenia. Spółka jako przykład podaje wzorcowe uzasadnienie innej decyzji, w którym wyjaśniono, że wobec tego, że przepisy dotyczące osiągania poziomów recyclingu jak również sposobu obliczania kar pieniężnych pozostały niezmienne. Z analogiczną sytuacją mamy do czynienia w sprawie, w związku z tym brak wyjaśnienia tej kwestii nie może mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, a powołany przez stronę Skarżącą art. 189 c k.p.a. nie znajduje w sprawie zastosowania.
Również nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 8 Prawa przedsiębiorców poprzez obciążenie przedsiębiorcy odpowiedzialnością za zachowania innych podmiotów. Jeszcze raz w tym miejscu należy wskazać, że odpowiedzialność spółki jest odpowiedzialnością obiektywną niezależną od winy innych podmiotów. Tej odpowiedzialności nie może wyłączać również powoływanie się przez Skarżącą na prowadzoną akcję edukacyjną.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI