II SA/Rz 746/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność postanowień organów administracji dotyczących przekazania sprawy o uregulowanie stosunków wodnych, uznając rażące naruszenie przepisów k.p.a. przez organy niższych instancji.
Sprawa dotyczyła skargi B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza o przekazaniu sprawy dotyczącej uregulowania stosunków wodnych na gruncie innemu organowi. Skarżąca zarzucała organom błędy w ustaleniu właściwości i brak reakcji na szkody wyrządzone przez spływającą wodę. Sąd uznał, że organy niższych instancji rażąco naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 65 § 1 k.p.a., wydając postanowienie o przekazaniu sprawy, podczas gdy organ wyższego stopnia został już wyłączony od jej rozpoznania. W konsekwencji Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Burmistrza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S.M. o przekazaniu sprawy dotyczącej uregulowania stosunków wodnoprawnych na działce nr 7300 Wójtowi Gminy I. Skarżąca podnosiła, że Burmistrz Miasta i Gminy S.M. był wykonawcą zmian na tej drodze, które doprowadziły do zafałszowania granicy i szkód na jej działce, w związku z czym powinien być właściwy do rozpatrzenia sprawy. Zarzucała również lekceważenie postanowienia Sądu Powiatowego i brak oględzin szkód. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że Burmistrz był wyłączony od rozpoznania sprawy ze względu na status strony (droga nr 7300 była we władaniu gminy) i prawidłowo przekazano sprawę innemu organowi. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za uzasadnioną, ale z innych przyczyn. Stwierdził, że organy administracji rażąco naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 65 § 1 k.p.a. Wskazał, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy organ jest niewłaściwy do rozpoznania sprawy, a w tym przypadku Burmistrz był właściwy, ale został wyłączony przez SKO. Wydanie postanowienia o przekazaniu sprawy na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. było zatem błędne. Sąd podkreślił, że rażące naruszenie prawa ma miejsce, gdy treść aktu pozostaje w oczywistej sprzeczności z prawem. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza. Dodatkowo, na mocy art. 152 P.p.s.a., postanowiono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd zasądził również koszty postępowania od SKO na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ, który został wyłączony od rozpoznania sprawy, nie może stosować art. 65 § 1 k.p.a. do przekazania sprawy innemu organowi. Przesłanki z tego przepisu nie zachodzą, gdy organ jest właściwy, ale został wyłączony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 65 § 1 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy organ jest niewłaściwy do rozpoznania sprawy. W analizowanym przypadku Burmistrz był właściwy, ale został wyłączony przez SKO. Wydanie postanowienia o przekazaniu sprawy na podstawie tego przepisu było rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 65 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, które wydano z naruszeniem przepisów o właściwości, jeżeli naruszenie to jest rażące.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 19
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji.
P.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku, o którym mowa w art. 145, sąd, stwierdzając podstawy do stwierdzenia nieważności, orzeka o tym, że postanowienie nie podlega wykonaniu.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do kosztów postępowania zalicza się w szczególności koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, koszty mediacji.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może wydać postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może wydać postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ, który wszczął postępowanie w sprawie, może być wyłączony od jej prowadzenia.
k.p.a. art. 26 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wyższego stopnia wyznacza organ właściwy do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 29 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo wodne - odszkodowanie za szkody wyrządzone przez spływającą wodę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji rażąco naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 65 § 1 k.p.a., wydając postanowienie o przekazaniu sprawy do innego organu, podczas gdy organ właściwy został wyłączony od jej rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Argumenty Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że postanowienie Burmistrza o przekazaniu sprawy było zgodne z prawem i art. 65 § 1 k.p.a., ponieważ gmina posiadała status strony w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 65 § 1 Kpa, a więc brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w tym przepisie i wydawania postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości innemu organowi.
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący sprawozdawca
Maria Zarębska-Kobak
członek
Robert Sawuła
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących właściwości organów, w szczególności art. 65 § 1 k.p.a. oraz przesłanek stwierdzenia nieważności postanowień (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Orzeczenie podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia właściwości organu i konsekwencje jej naruszenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyłączeniem organu i zastosowaniem przepisu o przekazaniu sprawy. Nie dotyczy bezpośrednio merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o stosunki wodne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych, ponieważ dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych związanych z właściwością organów administracji i sankcjami za jej naruszenie. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.
“Błąd proceduralny, który kosztował nieważność postanowienia: Jak organy administracji naruszyły prawo, przekazując sprawę.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 746/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2006-01-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Zarębska-Kobak Robert Sawuła Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 ART. 19, ART. 65 PAR. 1, ART. 123, art. 126, art. 156, art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak WSA Robert Sawuła Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [....] w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości odnośnie zmiany stosunków wodnych na gruncie I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Burmistrza S.M. z dnia [....]r. Nr [....]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B.K. kwotę 40 zł /słownie: czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie II SA/Rz 746/05 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [....]r. nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 65 § 1 k.p.a. po rozpoznaniu zażalenia B. i J.K. -utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta S.M. z dnia [....]r. o przekazaniu Wójtowi Gminy I. całości akt sprawy dotyczących uregulowania stosunków wodnoprawnych na działce nr 7300. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z dnia [....] nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło na zasadzie art. 24 § 1 pkt 1 w zw. z art. 26 § 3 k.p.a. wyznaczyć Wójta Gminy I. do załatwienia sprawy B. i W.K. o uregulowanie stosunków wodnoprawnych na działce nr 7300 (droga) położonej w miejscowości Z. gmina S.M. Postanowienie to zostało wydane w wyniku wniosku Burmistrza Miasta i Gminy S.M. z dnia [....]r. o wyłączenie go od załatwienia sprawy i wyznaczenia innego organu. Wobec powyższego Burmistrz Miasta i Gminy S.M. postanowieniem z dnia [....]r. [....] przekazał akta sprawy Wójtowi Gminy I. do rozpatrzenia. Na postanowienie to zażalenie wnieśli b.K. i J.K. wskazując, że przedmiotem ich sprawy jest nie tylko uregulowanie stosunków wodnych na działce nr 7300 ale również zafałszowanie granicy między tą drogą a ich działką na ich niekorzyść. Wskazali, że UMiG w S. był wykonawcą zmiany tej drogi, granicy, wodnicy i niekorzystnego ukształtowania terenu i dlatego też uważają, że właśnie ten organ jest właściwy do załatwienia sprawy zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w R. z dnia [....]r. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Kolegium wskazało, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i jest zgodne z art. 65 § 1 k.p.a., a podstawą do wyłączenia Burmistrza Miasta i Gminy S.M. była okoliczność, że droga nr 7300 znajduje się we władaniu Urzędu Miasta i Gminy S.M. Tym samym należało przyjąć, że gmina S.M.posiada status strony przedmiotowego postępowania. Wskazano, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest badanie swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej z urzędu. Na postanowienie to skargę złożyła B.K. wskazując, że to Urząd Miasta i Gminy w S.M. był wykonawcą przebudowy przedmiotowej drogi, jak też zafałszowania granicy pomiędzy działką nr 7300 a jej działką oraz zniszczenia wodnicy. Wobec tego UMiG w S. jest odpowiedzialny za wyrządzenie straty przez spływającą wodę z działki nr 7300, za które przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a którego to odszkodowania nie może uzyskać pomimo wniosków w tej sprawie. Skarżąca wskazała, że jest lekceważone postanowienie Sądu Powiatowego z dnia [....]r. przez UMiG w S.M., jak również SKO, ponieważ nie dokonano oględzin szkód na jej działce od 1998r. W konkluzji wniosła o wyznaczenie Burmistrza Miasta i Gminy S.M. do załatwienia sprawy, to znaczy przywrócenia drogi nr 7300 do stanu sprzed 1998r., wykonania wodnicy zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego z dnia [...]r., odnowienia sfałszowanej granicy pomiędzy jej działką a drogą nr 7300, a także wypłacenie odszkodowania za lata od 1998r. do dnia zakończenia sprawy za poniesione straty w uprawach oraz dewastację działki w wysokości 1000 za każdy rok. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona z innych jednak przyczyn niż te, na które wskazuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270, ze zm. - zwaną dalej - P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stan faktyczny jest następujący: wnioskiem z dnia[...]. Burmistrz Miasta i Gminy S.M. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wyznaczenie innego organu do załatwienia sprawy z wniosku B.K. i J.K. o uregulowanie stosunków wodnych, ponieważ wody opadowe spływające z działki nr 7300 (droga) będącej we władaniu Urzędu Miasta i Gminy S.M. zalewają działkę nr 882 stanowiącą własność wnioskodawców. Okoliczność ta skutkuje stwierdzeniem, że w przypadku zasadności żądania wnioskodawców, Gmina musiałaby odtworzyć wodnicę, co wiązałoby się z wydatkami obciążającymi budżet gminy. Wobec tego Gmina S.M. posiada status strony w tym postępowaniu. Po rozpatrzeniu tego wniosku SKO postanowieniem z dnia [....]r. wyznaczyło do załatwienia sprawy z wniosku B.K. i J.K. - Wójta Gminy I. W takim stanie sprawy Burmistrz S.M., postanowieniem z dnia [...]r., działając na podstawie art. 65 § 1 i 123 Kpa, przekazał Wójtowi Gminy I. akta sprawy z wniosku B.K. i W.K. o uregulowania stosunków wodnoprawnych. Postanowienie to zostało zaskarżone do SKO, które utrzymało je w mocy. Stosownie do przepisu art. 19 Kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegania ż urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z kolei art. 65 § 1 Kpa stanowi: "jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego". Wskazane unormowania nakładają na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, chroniąc w ten sposób stronę przed skutkami nieznajomości prawa w zakresie m.in. formułowania żądań i kierowania ich do właściwych organów. Wydanie bowiem decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości jest podstawą do stwierdzenia jej nieważności. Jeśli chodzi o regulację zawartą w art.65 § 1 Kpa, to przepis ten dotyczy sytuacji, gdy organ do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy do rozpoznania sprawy. Natomiast Burmistrz Miasta i Gminy S.M. jest organem właściwym do rozpoznania sprawy z wniosku B. i J.K., jednakże na mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...]., został wyłączony od rozpoznania tej sprawy. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 65 § 1 Kpa, a więc brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w tym przepisie i wydawania postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości innemu organowi. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy więc do czynienia, gdy uchybienie prawu miało charakter oczywisty, jasny i bezsporny, nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Zgodnie z art. 126 Kpa do postanowień stosuje się odpowiednio między innymi przepis art. 156 Kpa. Ponieważ w niniejszej sprawie organy rażąco naruszyły art.65 § 1 Kpa, dlatego zaskarżone i poprzedzające je postanowienie podlegają stwierdzeniu nieważności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art.156 § 1 pkt 2 Kpa orzekł jak w sentencji. Ponadto na podstawie art. 152 powołanej ustawy Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy. Końcowo należy zaznaczyć, iż Burmistrz Miasta i Gminy S.M. winien zgodnie z postanowieniem SKO z dnia[...]., przekazać całość przedmiotowych akt Wójtowi Gminy I. bez wydawania jakiegokolwiek postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI