III SA/Łd 415/22

III SA/Łd 415/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Paweł Dańczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 295/23 - Wyrok NSA z 2025-11-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 888
art. 2 ust. 3, 4, 5, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Dnia 4 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2022 roku sprawy ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2022 roku nr 1001-IOA.4246.4.2022.5.AD w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie bez koncesji gier na automacie oddala skargę. e.o.
Uzasadnienie
Decyzją z 14 kwietnia 2022 r., numer 1001-IOA.4246.4.2022.5.AD, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi z 29.12.2021 r. nr 368000-COC-3.4246.24.2021.20.MW w przedmiocie wymierzenia D. T. kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na automacie do gier PLATIN nr [...] - w wysokości 100.000 zł.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
W dniu 6 kwietnia 2018 r. funkcjonariusze Delegatury Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim przeprowadzili, w obecności funkcjonariuszy VI Komisariatu Policji KMP w Łodzi, czynności procesowe z zakresu urządzania i prowadzenia gier hazardowych na automatach w lokalu przy ul. [...] w [...]. W lokalu nie było obsługi. W trakcie czynności procesowych ujawniono dwa urządzenia o nazwach: PLATIN numer [...] i HOTGAME numer [...], na ich ekranach wyświetlały się ikony z grami, na HOTGAME numer [...] wyświetlał się ponadto komunikat o treści "Automat zablokowany. Automat nie posiada wystarczającej ilości monet. Proszę przywołać obsługę". W konsekwencji na automacie HOTGAME numer [...] nie został przeprowadzony eksperyment w postaci gry kontrolnej.
Na automacie Platin numer [...] przeprowadzono grę kontrolną. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu na urządzeniu PLATIN numer [...] stwierdzono, iż w grach występował element losowości, ponieważ grający naciskając klawisz z napisem AUTOSTART, nie miał wpływu na przebieg i wynik gry, było to zależne tylko od urządzenia. W grach można było uzyskać wygraną rzeczową w postaci punktów, za które można było prowadzić dalej gry lub które można było zamienić na wygraną pieniężną." W związku z powyższym ustalono, iż gra na urządzeniu PLATIN numer [...] jest grą w myśl art. 2 ust 3 ustawy o grach hazardowych. Na urządzeniach PLATIN numer [...], HOTGAME numer [...], w wyniku oględzin, nie stwierdzono oznaczeń wskazujących ich dysponenta. Kontrolujący stwierdzili, że powyższe ustalenia pozwalają zakwalifikować urządzenie do automatów do gier hazardowych, które podlegają wymogom ustawy o grach hazardowych.
Urządzenie HOTGAME numer [...] zostało udostępnione biegłemu sądowemu, który 5 lipca 2019 r. wydał opinię nr [...], w której stwierdził, że nie udało się uruchomić ww. urządzenia z pełną funkcjonalnością i tym samym określić charakteru gier na nim rozgrywanych.
Mając na uwadze przedstawione ustalenia, postanowieniem z 7 września 2021 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wszczął z urzędu wobec D. T. (z d. S.) postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, w związku z ujawnieniem 6 kwietnia 2018 r. w lokalu przy ul. [...] w [...] niezarejestrowanego automatu do gier o nazwie: PLATIN numer [...].
Decyzją z 29.12.2021 r. nr 368000-COC-3.4246.24.2021.20.MW Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 100.000 zł za urządzanie bez koncesji gier na automacie PLATIN nr [...] w lokalu przy ul. [...] w [...].
Od ww. decyzji D. T. zastępowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie, w którym zarzuciła:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego, polegający na błędnym przyjęciu, że odpowiedzialność za urządzenie gier na przedmiotowych automatach ponosi skarżąca, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do skarżącej, skarżąca nie była użytkownikiem, ani konserwatorem tych urządzeń, jak również nie czerpała z nich korzyści, a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że skarżąca wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt. 2 o grach hazardowych, w sytuacji gdy skarżąca nie była urządzającym gry hazardowe, nie współpracowała czynnie z właścicielami urządzeń, nie uczyniła z najmu lokalu stałego źródła dochodu, tym bardziej też nie organizowała przedmiotowej działalności,
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 pkt. 2 ustawy o grach hazardowych, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca,
- naruszenie art. 190 ordynacji podatkowej poprzez brak powiadomienia skarżącej o przeprowadzanych oględzinach i eksperymentach oraz innych czynnościach w sprawie, począwszy od kontroli, prowadzące do pozbawienia strony możliwości obrony.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego oraz o:
1/ zobowiązanie organu I instancji do wskazania czy podczas jakiejkolwiek kontroli ujawniono obecność skarżącej w jakimkolwiek lokalu, które były przedmiotem postępowań prowadzonych przez organ I instancji.
2/ dopuszczenie dowodu z zeznań M. T., adres do doręczeń jak na adres skarżącej, na okoliczności wynajmu lokalu będącego przedmiotem sprawy na rzecz osób trzecich, pobierania stałego czynszu z tego tytułu, zgodnego z prawem rozliczania pobranego czynszu, braku urządzania przez skarżącą gier hazardowych.
3/ dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącej na okoliczności wynajęcia lokalu osobie trzeciej, braku urządzania przez skarżącą gier hazardowych, pobierania stałego czynszu z tego tytułu, zgodnego z prawem rozliczania pobranego czynszu.
4) zobowiązanie organu I instancji do wskazania czy wobec spółki A. sp. z o.o., ul. [...], [...] prowadzone są postępowania w zakresie organizowanych gier hazardowych, ile jest taki postępowań, czy spółka ta wynajmowała lokale jedynie od skarżącej czy również od innych podmiotów, o wskazanie czy wobec innych osób które wynajmowały lokale wskazanej spółce prowadzone są postępowania i jakie,
5) przesłuchanie przedstawiciela członka zarządu spółki A. sp. z o.o. K. P., adres do doręczeń jak na adres Spółki, na okoliczności wynajmowania od skarżącej lokalu przy ul. [...] w [...], ustalenia kto faktycznie zajmował lokal przy ul. [...] w chwili kontroli,
6) zwrócenie się do Izby Skarbowej w Białymstoku, Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Izby Skarbowej w Gdańsku, Izby Skarbowej w Katowicach, Izby Skarbowej w Kielcach, Izby Skarbowej w Krakowie, Izby Skarbowej w Lublinie, Izby Skarbowej w Olsztynie, Izby Skarbowej w Opolu, Izby Skarbowej w Poznaniu, Izby Skarbowej w Rzeszowie, Izby Skarbowej w Szczecinie, Izby Skarbowej w Warszawie, Izby Skarbowej we Wrocławiu, Izby Skarbowej w Zielonej Górze, wskazanie, czy wobec Spółki A. sp. z o.o. we właściwości Izby prowadzone są postępowania o urządzenie gier hazardowych, o wskazanie czy najemcami lokali na rzecz tej spółki była skarżąca.
- na okoliczności bezzasadności twierdzeń, iż to skarżąca organizowała gry hazardowe i aby jej własność stanowiły automaty do gry, na okoliczności, iż skarżąca była jedynie głównym najemcą lokali i oddawała je w posiadanie zależne innym podmiotom, faktu działania tej spółki na terenie całego kraju, wynajmowania lokali przez wskazaną spółkę również od innych osób, braku kierowania przez skarżącą grupą zajmującą się urządzeniem gier hazardowych, braku związku skarżącej ze wskazaną spółką i osobami je reprezentującymi, braku fizycznego i faktycznego uczestniczenia skarżącej w działalności wskazanej spółki i w urządzeniu gier hazardowych;
7) zobowiązanie organu I instancji do wskazania: skąd organ miał wiedzę, iż pod wskazanym adresem prowadzone są gry na rzekomych automatach, według ich wiedzy kto urządzał gry na rzekomych automatach, w jaki sposób pracownicy organu weszli do środka pomieszczenia, czy pomieszczenie to było zamknięte czy otwarte,
o której godzinie nastąpiło wejście do lokalu przez pracowników organu, czy po wejściu do lokalu pracownicy wykonani dokumentację z wnętrza lokalu, jeśli nie to dlaczego niniejszego nie wykonali, czy do czynności wezwano właściciela, najemcę lub użytkownika lokalu, jeśli nie to dlaczego tego zaniechano, czy do przeprowadzenia eksperymentu wezwano właściciela, najemcę lub użytkownika lokalu, jeśli nie to dlaczego tego zaniechano, czy urządzenia były sprawne, czy miały zabezpieczenia, jeśli tak to jakie, jak je ominięto, czy wystąpiono do Prokuratury o zatwierdzenie dokonanych czynności, w jaki sposób zabezpieczono urządzenia, na okoliczności braku udziału skarżącej w toku sprawy z winy organy poprzez brak informowania jej o czynnościach, na okoliczności bezprawnego działania pracowników organu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi po ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że przeprowadzenie w sprawie wskazanych przez stronę dowodów nie jest zasadne, gdyż materiał dowodowy jest wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, organ stwierdził, że czynności procesowe w lokalu przy ul. [...] w [...] nie odbywały się na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, w trybie art. 190 ustawy Ordynacja podatkowa. Jak wynika z akt sprawy materiał dowodowy został włączony do akt sprawy na podstawie art. 180 i 181 Ordynacji podatkowej postanowieniem z 25.11.2021 r. W postanowieniu wymieniono załączone dowody, szczegółowo je opisując. Organ wskazał, że okoliczności faktyczne, podlegające ustaleniu w toku postępowania podatkowego, są ściśle związane z przesłankami zawartymi w przepisach prawa materialnego, zaś podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (dalej: "u.g.h.").
Organ II instancji powołując następnie treść art. 2 ust. 3, ust. 5, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, a także art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, a także odnosząc się do wybranego orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tym wyroku NSA z dnia 16 czerwca 2021 r. o sygn. akt II GSK 1296/18 stwierdził, że w wprawie bezspornym jest, że w lokalu przy ul. [...] w [...] w dniu kontroli, znajdował się automat do gier hazardowych. Przeprowadzone w trakcie kontroli: eksperyment i oględziny automatu potwierdziły, że automat PLATIN nr [...] jest automatem do gier hazardowych. Jak wynika z protokołu eksperymentu procesowego z 06.04.2018 r. automat nie posiadał oznaczeń zawierających numer poświadczenia rejestracji, jak również zezwolenia - koncesji. W lokalu nie było obsługi. Funkcjonariusze w bezobsługowym lokalu wolnostojącym (kiosk) w [...], przy ul. [...] w [...] ujawnili jeden automat włączony, gotowy do prowadzenia gier hazardowych. Urządzenie posiadało wygląd oraz poszczególne elementy typowe dla automatów do gier losowych występujących w kasynach gry. Przeprowadzona gra kontrolna udowodniła losowy i komercyjny charakter gier urządzanych na automacie, będącym przedmiotem eksperymentu. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono, że automat użytkowany jest niezgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych, w szczególności z art. 3, art. 6, art. 14 oraz art. 23a ust. 1. Przeprowadzony eksperyment potwierdził nielegalny charakter urządzenia. Działalność nie jest prowadzona na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia.
Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo przeprowadził wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu funkcjonariusze celno-skarbowi stwierdzili, że gry na przedmiotowym urządzeniu wypełniają definicję automatów do gier w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Ponadto funkcjonariusze wykazali, że automat eksploatowany był w lokalu, który nie był objęty koncesją, urządzenie nie posiadało wymaganego urzędowego sprawdzenia oraz nałożonych urzędowych zamknięć.
Organ II instancji wskazał dalej, ż rozstrzygnięcie w sprawie zależało od ustalenia, czy istnieją przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, tj. w pierwszej kolejności należało ustalić, czy kontrolowane urządzenie umożliwiało grę na automacie w rozumieniu art 2 ust 3-5 ustawy o grach hazardowych. Następnie należało wykazać przesłankę podmiotową, tj. określić sprawcę deliktu administracyjnego. Organ uznał także, że przeprowadzony eksperyment wykazał, że gry na badanym automacie posiadają element losowości, ponieważ wygrana zależy od losu, przypadku, nie zaś od zręczności, umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, skoro po uruchomieniu gry przez grającego nie ma on wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji, bowiem te zatrzymują się samoczynnie i wynik jest dla niego nieprzewidywalny. W ocenie organu skoro grający - po wniesieniu odpowiedniej zapłaty i uruchomieniu mechanizmu automatu właściwym przyciskiem - nie ma już wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji (wygranej lub przegranej), to takiej grze nie sposób przypisać cech gry zręcznościowej w podanym rozumieniu. Działalność prowadzona przez stronę postępowania narusza zatem art. 3 ustawy, zgodnie z którym urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Z kolei art 23a stanowi, że automaty do gier, urządzenia losujące i urządzenia do gier mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celno-skarbowego.
Organ wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., odpowiedzialność wynikającą z tej ustawy ponosi "urządzający" gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przy czym organ zauważa, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera definicji pojęcia podmiotu urządzającego gry oraz nie odsyła do ustaw jej zawierających. Organ ustalił zatem zakres tego pojęcia w oparciu o znaczenie nadane temu określeniu w języku polskim zgodnie ze Słownikiem języka polskiego, a następnie wyjaśnił, że z treści art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że aby móc wymierzyć karę pieniężną na jego podstawie konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek podmiotowych: 1) odpowiedzialność ponosi "urządzający" gry hazardowe, 2) urządzający nie posiada koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia.
Organ odwoławczy wskazał, że strona nie przedłożyła w toku postępowania, jak również nie załączyła do odwołania żadnego dowodu negującego zasadność stanowiska organu w kwestii osoby urządzającej gry. Lokal (kiosk) przy ul. [...] w [...] stał na nieruchomości gruntowej, do której tytuł prawny pozyskała D. S. na podstawie umowy dzierżawy z dnia 20 lipca 2017 r. zawartej przez nią w ramach prowadzonej działalności pod nazwą "B." D. S. z Usługową Spółdzielnią "C." na czas nieokreślony. Natomiast do lokalu (kiosku) D. S. jako przedsiębiorca wykonująca działalność pod ww. firmą posiadała tytuł prawny na podstawie umowy najmu zawartej 19.09.2016 r. na czas nieokreślony z A. S. (dowody: umowa dzierżawy z 20.07.2017 r. dotyczący firm: Usługowa Spółdzielnia "C.", "B." D. S. i nieruchomości przy ul. [...] w [...] (k.300), umowa najmu z 19.09.2016 r. dotycząca A. S., "B." D. S. i lokalu przy ul. [...] w [...] (k. 302-303). Organ wskazał przy tym, że nie była to pierwsza i jedyna kontrola funkcjonariuszy urzędu celno-skarbowego w lokalu, do którego tytuł prawny posiada D. T. znana dotychczas organom pod nazwiskiem: S., skutkująca stwierdzeniem niezgodności stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych. Strona postępowania zawierała umowy najmu lokali w różnych lokalizacjach na terenie Łodzi. Następnie w lokalach tych eksploatowane były automaty do gier hazardowych. Prowadzone postępowanie wobec D. T. nie jest jedynym. Organ z urzędu dysponuje informacjami o wydanych 20 decyzjach wymierzających kary wobec strony. Zatem, pomimo posiadania wiedzy o konsekwencjach prowadzenia tego typu działalności strona wielokrotnie podejmowała decyzję o wstawieniu do wynajmowanych lokali kolejnych automatów do gier, na dużą skalę. Jest to okoliczność szczególnie obciążająca stronę, gdyż świadomie podejmowała współpracę z właścicielami automatów, zapewniając odpowiednio przystosowaną do zainstalowania automatów powierzchnię. Tym samym strona aktywnie brała udział w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że kwestia ta była już rozstrzygnięta w analogicznych sprawach przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (vide wyroki: z dnia 19.05.2021 r. o sygn. III SA/Łd 1094/20, z 29.04.2021r. o sygn. akt III SA/Łd 83/21; dodatkowo z innych tytułów w zakresie naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych w sprawie D. T. zapadły m.in. orzeczenia o następujących sygnaturach: III SA/Łd 288/21 z 4.02.2022 r., III SA/Łd 12/20, III SA/Łd 13/20 i III SA/Łd 759/19 z 29.07.2020 r., II SA/Łd 1094/20 z 29.04.2021 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi już w wyroku z dnia 29.07.2020 r. o sygn. akt III SA/Łd 945/19 stwierdził wprost: "Strona pomimo posiadania wiedzy o konsekwencjach prowadzenia tego typu działalności wielokrotnie podejmowała decyzję o wstawieniu do wynajmowanych lokali kolejnych automatów do gier, na dużą skalę. Jest to okoliczność szczególnie obciążająca Skarżącą. Strona świadomie podejmowała współpracę z właścicielami automatów, zapewniając odpowiednio przystosowana do zainstalowania automatów powierzchnie, tym samym aktywnie brała udział w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach."
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uznał zatem, że argumentacja organu co do spełnienia przesłanek zastosowania sankcji określonej w sentencji decyzji jest prawidłowa i znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. T. zastępowana przez fachowego pełnomocnika zaskarżyła powyższą decyzję organu w całości zarzucając jej:
1/ naruszeniu art. 107 § 3 KPA, analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 ordynacji podatkowej, poprzez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie decyzji oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszechstronnego rozważenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wszystkich przepisów i okoliczności związanych z przedmiotową sprawą w zakresie jakim lokal w którym ujawniono automaty nie był w posiadaniu skarżącej, skarżąca nie prowadziła w lokalu żadnej działalności,
2/ naruszenie art. 123 ordynacji podatkowej poprzez pozbawienie strony skarżącej możliwości udziału w sprawie poprzez brak powiadamia o prowadzonych czynnościach, brak przeprowadzenia wnioskowanych czynności przez stronę skarżącą, pozbawiając strony obrony swoich praw i udziału w sprawie;
3/ naruszeniu art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA, analogicznie art 210 § 1 ust 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. 1 ordynacji podatkowej, polegającym w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2021 roku, a także na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów oraz dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie skarżonej decyzji;
4/ naruszeniu art. 7 i 8 KPA, analogicznie art. 187 ordynacji podatkowej poprzez nierozpoznanie sprawy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w sposób wszechstronny i wyczerpujący;
5/ naruszeniu art 75 i 77 KPA, analogicznie art 180, 188 i 190 ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych strony mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy organ zobligowany jest do przeprowadzenia dowodów, których żąda strona;
6/ naruszenie art. 107 § 3 KPA i art. 77 § 4 KPA, analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. 1 ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnione powtórzenie stanowiska organu I instancji i niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji oraz niewskazanie dowodów na których oparł się przy wydaniu rozstrzygnięcia, w szczególności organ nie przedstawił dowodów potwierdzających faktyczne prowadzenie w lokalu działalności przez skarżącą, dowodów, iż to skarżąca była faktycznym posiadaczem lokalu, jak również nie wykazał aby skarżąca podejmowała faktyczne czynności związane z obsługą automatów, a organ wydając decyzje działa jedynie z automatu i z domniemania;
7/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firma A., polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca była posiadaczem lokalu znajdującego się w [...] przy ul. [...] w chwili kontroli, i czerpała korzyści z gier podczas, gdy umowa podnajmu zawierała swoje elementarne postanowienia zgodne z prawem, jak również podstawowe obowiązki stron wynikające z oddania lokalu w dalszy najem, a tym samym nie może stanowić podstawy, iż to skarżąca była urządzającym gry na automatach;
8/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego, polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca jest posiadaczem lokalu znajdującego się w [...] przy ul. [...], a tym samym iż ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do skarżącej, skarżąca nie była użytkownikiem, ani konserwatorem tych urządzeń, jak również nie czerpała z nich korzyści, nie była też posiadaczem zależnym lokalu w myśl art. 336 kc, a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że skarżąca wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt. 3 o grach hazardowych, w sytuacji gdy skarżąca była głównym najemcą lokalu, podnajmowała go zaś innemu podmiotowi, a na urządzeniach wskazani byli ich właściciele;
9/ naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 pkt. 2, 3 i 4 ustawy o grach hazardowych, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca;
naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 pkt. 2, 3 i 4 u.g.h., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca jako posiadacz zależny podczas gdy lokal był oddany w dalsze posiadanie firmie A.,
10/ naruszenie prawa materialnego tj. art 6 ust. 4 u.g.h., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 ustawy mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust.4 ustawy;
11/ naruszenie art. 123 i 172 ordynacji podatkowej poprzez brak zawiadomienia strony o prowadzonych czynnościach, w tym brak zawiadomienia o zajęciu automatu w lokalu i dopuszczenia do udziału skarżącej z czynnościach, brak sporządzenia prawidłowego protokołu, brak wskazania aby automat w chwili kontroli działał, brak wykazania aby w automacie były pieniądze, brak wykazania aby automat był w ogóle sprawny, brak protokołu zajęcia środków pieniężnych które mogły być lub były w automacie jeśli automat był sprawny.
Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Ponadto skarżąca ponowiła w skardze wnioski, które sformułowała w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 14 kwietnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 29 grudnia 2021 r. o wymierzeniu D. T. kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na automacie do gier PLATIN nr [...] - w wysokości 100.000 zł, w lokalu przy ul. [...] w [...].
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (u.g.h.) w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kontroli w lokalu przy ul. [...], czyli w brzmieniu obowiązującym od 01.04.2017 r.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h., wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W myśl art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2.
W myśl art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5.
Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 1 i 3 u.g.h., karze pieniężnej z tytułu nielegalnego urządzania gier podlega m.in:
1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia;
2) urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry;
3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa;
4) posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego;
Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do osób fizycznych urządzających gry hazardowe (art. 89 ust. 2 u.g.h.).
W myśl art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej urządzającemu gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia w przypadku gier na automatach - wynosi: 100 tys. zł od każdego automatu.
Należy zaznaczyć, że istotą kary wskazanej w tej regulacji jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Dla stwierdzenia odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h. i istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 4 ww. ustawy, niezbędne jest wykazanie, że strona skarżąca urządzała gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ, oceniając charakter gier urządzanych na poddanym kontroli automacie o nazwie PLATIN nr [...], słusznie stwierdził, że przedmiotowe urządzenie spełniało przesłanki automatu do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 -5 u.g.h. Z przeprowadzonego na podstawie art. 211 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., eksperymentu procesowego przez funkcjonariuszy Delegatury Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego I w Łodzi, szczegółowo opisanego w protokole 6 kwietnia 2018 r., jak również z oględzin automatu o nazwie Platin numer [...] (dokumentacja k. 2-13) ujawnionego w lokalu wynikało, iż w przeprowadzonych grach występował element losowości, ponieważ grający naciskając klawisz z napisem AUTOSTART, nie miał wpływu na przebieg i wynik gry, było to zależne tylko od urządzenia. W grach można było uzyskać wygraną rzeczową w postaci punktów, za które można było prowadzić dalej gry lub które można było zamienić na wygraną pieniężną. W związku z powyższym ustalono, iż gra na urządzeniu PLATIN numer [...] jest grą w myśl art. 2 ust 3 ustawy o grach hazardowych. Na urządzeniu PLATIN numer [...], w wyniku oględzin, nie stwierdzono oznaczeń wskazujących ich dysponenta. Kontrolujący stwierdzili, że powyższe ustalenia pozwalają zakwalifikować urządzenie do automatów do gier hazardowych, które podlegają wymogom ustawy o grach hazardowych. Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uznał, iż wyniki przeprowadzonych czynności wskazują, że gry przeprowadzane na badanym urządzeniu zawierały element losowości. Grający nie posiadał bowiem wpływu na wynik gry, wygrana w grze na przedmiotowych automatach nie zależała od jego woli, wiedzy i umiejętności (zręczności), gdyż o końcowej konfiguracji gry decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Rola gracza sprowadzała się do zasilenia automatu środkami pieniężnymi, wybraniu stawki za jaką gra miała być prowadzona, a także do inicjowania startu gry odpowiednim przyciskiem. Materiał dowodowy potwierdza też, że urządzenia eksploatowane były w celach komercyjnych, o czym świadczyła konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia.
W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo uznał, że gry na kontrolowanym urządzeniu wypełniały definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Zauważyć jednocześnie należy, że właściwy organ celny, prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, był uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń co do charakteru danej gry. Uprawnienie to wynikało z art. 64 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1947, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o KAS". Wskazane przepisy stanowią wprost o kompetencji funkcjonariuszy wykonujących kontrolę do dokonania oględzin oraz przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS zaistnieje niewątpliwie w sytuacji stwierdzenia, że gry odbywają się na urządzeniu, które nie zostało zarejestrowane oraz znajduje się ta jak w sprawie niniejszej w bezobsługowym lokalu niespełniającym ustawowych warunków. Zdaniem sądu nie było więc przeszkód, by skorzystać w przedmiotowym postępowaniu z dowodu w postaci eksperymentu rozegrania gier kontrolnych na ujawnionych w toku kontroli urządzeniach. W postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach, obowiązuje bowiem zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Dowód w postaci przeprowadzonego eksperymentu, tak jak wszystkie inne dowody w postępowaniu, podlegał swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 O.p.). Zdaniem sądu przedmiotowy eksperyment stanowił środek dowodowy, który najpełniej odzwierciedlał stan automatu i charakter przeprowadzanych na nim gier. Eksperyment przeprowadzony bowiem został przez funkcjonariuszy, którzy mieli bezpośrednią styczność z kontrolowanym urządzeniem. W rozpoznawanej sprawie opis przeprowadzonego eksperymentu jest rzeczowy i spójny, a organ wysnuł na jego podstawie logiczne wnioski. Przeprowadzone na badanym urządzeniu gry kontrolne jednoznacznie wykazały na ich losowy i komercyjny charakter.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, że działalność w zakresie urządzania gier na kontrolowanym w niniejszej sprawie urządzeniu prowadzona była w lokalu niebędącym kasynem gry, bez zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz rejestracji automatu do gier.
Z przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega osoba urządzająca grę na automacie. Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.), urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że niniejsza sprawa jest kolejną sprawą toczącą się w tutejszym sądzie, której przedmiotem jest wymierzenie D. T. (z d. S. - 8 maja 2021 r. wyszła za mąż i przyjęła nazwisko męża: T.) kary pieniężnej za urządzanie nielegalnych gier hazardowych na automatach do gier. Dotychczas w tutejszym sądzie toczyło się lub toczy się kilkadziesiąt spraw ze skarg D. T. na decyzje organów celno-skarbowych o wymierzeniu jej kar pieniężnych za nielegalne urządzanie gier hazardowych (sygnatury spraw, takiej jak np.: III SA/Łd 736/19, 759/19, 789/19, 945/19, 12/20, 13/20, 24/20, 104/20, 338/20, 347/20, 587/20, 588/20, 1094/20, 83/21, 188/21, 288/21, 444/21, 447/21, 667/21,887/21). W przeważającej ilości spraw wydano wyroki oddalające skargi, w innych sprawach skargi odrzucono z powodu nieuzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skarg, zaś inne sprawy oczekują na wyznaczenie terminu posiedzenia. Analiza uzasadnień wyroków, w których skargi zostały oddalone wskazuje, że skarżąca urządzała nielegalne gry hazardowe w różnych lokalach na terenie całej ;[...] (m.in. w lokalach przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...] i innych). Sposób urządzania gier hazardowych przez skarżącą był w zasadzie identyczny we wszystkich sprawach. D. T. wyszukiwała odpowiednie lokale na terenie Łodzi i zawierała umowy ich najmu (dzierżawy) na dłuższy okres. Następnie jako najemca zawierała umowy podnajmu z podmiotami, które wstawiały do tych lokali automaty do gier hazardowych (z reguły były to te same podmioty w różnych lokalach). W ocenie składów orzekających w wymienionych sprawach, skarżąca współurządzała w ten sposób nielegalne gry hazardowe, czerpiąc z tego tytułu korzyści finansowe.
Zdaniem sądu, materiał dowodowy sprawy potwierdza, że D. T. była urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., na automacie PLATIN numer [...] przy ul. [...]. Wskazuje na to analiza całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że pomimo braku koncesji na prowadzenie kasyna gry, D. T. stworzyła warunki umożliwiające funkcjonowanie ujawnionych automatów do gier oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych poprzez pozyskanie tytułu prawnego do lokalu znajdującego się w [...] przy
ul. [...] i umożliwienie zainstalowania w tym lokalu ujawnionych automatów do gier. Skarżąca jako dysponent lokalu zapewniała klientom lokalu swobodny dostęp do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu. Pomimo jej twierdzeń, iż jej czynności sprowadzały się wyłącznie do podnajęcia lokalu innemu podmiotowi i nie przyjęła na siebie żadnych obowiązków związanych z funkcjonowaniem automatu, istotny jest fakt, że to skarżąca stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia używanego do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyroki NSA: z 14 marca 2019 r., II GSK 125/17, z 13 kwietnia 2018 r., II GSK 420/18 i II GSK 429/18 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie: "CBOSA").
Z akt sprawy wynika także, że w proceder urządzania gier przez skarżącą zaangażowany był jej mąż M. T., który zajmował się m.in. magazynowaniem nielegalnych automatów oraz części zapasowych i zabezpieczeń do nich, ich serwisowaniem, organizował także monitoring w lokalach, w których znajdowały się automaty. W ocenie sądu, skarżąca jedynie stwarzała wrażenia oddania spornego lokalu przy [...] firmie A. sp. o.o. w [...], bowiem faktycznie to strona i jej mąż zajmowali się zarówno wyszukiwaniem lokali w celu wstawienia automatów do gry, jak i umieszczaniem w nich automatów oraz zapewnieniem serwisu, części i akcesoriów do urządzeń hazardowych, pomieszczeń do ich magazynowania, przy czym część tych czynności była podejmowana w taki sposób, aby odsunąć podejrzenie ich wykonywania od strony na rzecz innych podmiotów takich jak D. S.L. Oddział w Polsce, A. Sp. z o. o. czy E. Sp. z o.o. Skarżąca, wynajmując lokal przy ul. [...], a następnie "podnajmując" innemu podmiotowi celem wstawienia do lokalu automatu do gier, stworzyła techniczne i organizacyjne warunki zapewniające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie ujawnionych automatów do gier hazardowych.
Przez "urządzanie gier na automatach" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Realizowanie nawet jednej z wielu czynności przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie, jest wystarczające do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do takich czynności zaliczyć należy także te związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak pozyskanie lokalu dla wstawienia do niego automatu do gier, wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, itp.
W ocenie sądu, organy podatkowe wykazały istnienie przesłanek do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach, D. T. wielokrotnie wynajmowała powierzchnie różnych lokali na terenie [...] pod instalacje automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Jej zachowanie sprowadzało się do pozyskiwania różnych lokali i umożliwienia wstawienia do nich automatów do gier hazardowych. Można uznać, że skarżąca zawodowo trudniła się tego rodzaju działalnością. Pozyskując lokale i umożliwiając instalowanie w nich automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych
Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje, że D. T. urządzała gry hazardowe zarówno w lokalu przy ul. [...], jak i w wielu innych punktach na terenie [...]. Świadomie ignorowała ona przepisy dotyczące koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu i zawierała kolejne umowy wynajmu lokali pod instalację automatów do gier. Prowadząc działalność gospodarczą we wcześniejszych i w kolejnych latach świadomie udostępniała lokale do wstawienia automatów do gier hazardowych. Działalność skarżącej polegała na wyszukiwaniu właściwego lokalu, spełniającego określone kryteria i warunki do zainstalowania automatów do gier hazardowych i z tego procederu uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Jednocześnie, dysponując wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności, w związku z kolejnymi kontrolami w jej lokalach, nie podjęła żadnych działań, by odstąpić od udziału w nielegalnym procederze urządzania gier na automatach. Była to świadoma i celowa działalność zarobkowa. Z tego procederu skarżąca uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Dodać należy, że skarżąca wielokrotnie urządzała gry hazardowe w jednym punkcie. Mimo że kontrola organów podatkowych ujawniała nielegalne gry hazardowe w konkretnym lokalu i zatrzymywała automaty do gier, kolejna kontrola w tym samym lokalu po pewnym czasie stwierdzała ponownie urządzanie gier hazardowych na nowych automatach. Ponownie zatrzymywano automaty do gier, zaś kolejna kontrola w tej samej lokalizacji ujawniała nowe automaty do gier. Sytuacja taka powtarzała się po kilka razy w tym samym punkcie. Dla przykładu sądowi z urzędu wiadomym jest, że w sprawie zarejestrowanej w tut. sądzie pod sygn. akt III SA/Łd 449/22 która dotyczyła lokalu przy ul. [...], kontrole organów celno-skarbowych miały miejsce w dniach 27.04.2017 r., 01.02.2018 r. i 27.02.2018 r.
Reasumując powyższe w ocenie sądu, w kontrolowanej sprawie organy trafnie uznały, że D. T. urządzała gry hazardowe w lokalu przy ul. [...] nie posiadając koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Spełnione zatem zostały przesłanki wymierzenia jej kary pieniężnej określone w art. 89 ust. 4 pkt 1 lit a u.g.h. W konsekwencji zarzuty skargi wskazujące na błędne przypisanie skarżącej przez organ przymiotu urządzającego gry na automatach nie zasługują na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż wobec skarżącej nie może być wymierzona kara pieniężna, gdyż nie była ona właścicielem automatu do gier ani też posiadaczem zależnym lokalu przy ul. [...], w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego. Okoliczność, czy skarżąca była, czy nie była właścicielem ujawnionych w toku kontroli automatów do gier hazardowych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż istotne jest jedynie to, czy urządzała ona nielegalne gry hazardowe w spornym lokalu, co w ocenie sądu zostało w sposób wyczerpujący wykazane w decyzjach organów obu instancji. Podobnie okoliczność, czy skarżąca była czy nie była posiadaczem zależnym lokalu również nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ponieważ skarżąca odpowiada za swoje zachowanie polegające na nielegalnym urządzaniu gier na automatach na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a nie w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., stanowiącym o odpowiedzialności posiadacza zależnego lokalu. Podstawy odpowiedzialności skarżącej nie stanowił także przywołany w skardze jako naruszony art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. bowiem strona nie posiadała koncesji, zezwolenia, ani nie dokonała zgłoszenia automatów.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przepis ten, podobnie jak art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r., nie zawiera żadnego dalszego doprecyzowania w zakresie rodzaju podmiotów urządzających gry na automatach poza kasynem gry. Zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna powyższego przepisu nie daje podstaw do przyjęcia, że określonej w nim odpowiedzialności nie podlegają podmioty prowadzące działalność gospodarczą jako osoby fizyczne. Warto podkreślić, że w powyższym zakresie, na bazie poprzedniego brzmienia omawianego przepisu, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 (publ. w ONSAiWSA 2016/5/73, LEX nr 2039440) wskazując, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której – jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. – nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Pogląd ten w ocenie sądu pozostaje aktualny także na gruncie art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h., który penalizuje jest zachowanie naruszające zasady dotyczące urządzania gier na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h., wbrew twierdzeniom skarżącej, stanowi więc podstawę wymierzenia kary każdemu kto urządza gry na automatach, bez względu na formę prowadzonej działalności. Przyjęcie poglądu przedstawionego w skardze oznaczałoby, że osoby fizyczne mogłyby urządzać nielegalne gry hazardowe bez żadnych konsekwencji pranych. Sąd nie podziela tego stanowiska i uznał, że zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że skarżąca nie urządzała gier hazardowych, a jedynie wynajęła lokal innemu podmiotowi, który był organizatorem gier na ujawnionych automatach. Analiza materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie oraz kilkudziesięciu uzasadnień wyroków tutejszego sądu wskazuje, że D. T. zawodowo trudniła się wyszukiwaniem odpowiednich lokali na terenie [...], wynajmowaniem ich, a następnie do lokali tych wstawiane były automaty do nielegalnych gier hazardowych. Świadomie przy tym ignorowała obowiązujący porządek prawnym ani nie przejmowała się wszczynanymi postępowaniami administracyjnymi oraz wymierzanymi karami pieniężnymi. Lokal przy ul. [...] był jednym z elementów procederu, jakim zajmowała się skarżąca. Kwestie te zostały omówione we wcześniejszych rozważaniach. Pogląd, że skarżąca jedynie wynajęła lokal innemu podmiotowi, który organizował nielegalne gry pozostaje w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym oraz treścią kilkudziesięciu wyroków tutejszego sądu w sprawach ze skargi D. T.. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są uzasadnione.
Dodać jeszcze wypada, że kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., może zostać wymierzona więcej niż jednemu podmiotowi. Nielegalną grę hazardową może urządzać więcej niż jeden podmiot i każdy z tych podmiotów podlega karze. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, w jakim stopniu każdy z tych podmiotów przyczynił się do współurządzania gier hazardowych. W sytuacji gdy dwa lub więcej podmiotów podejmuje działania dotyczące zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (np. tworzenie technicznych i organizacyjnych warunków dla funkcjonowania automatów do gier hazardowych), to każdy z nich podlega karze określonej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi bezpodstawnego oddalenia wszystkich wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą. Należy zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącej w odwołaniu od decyzji organu I instancji złożył wniosek o przeprowadzenie kilku różnych dowodów. Organ odwoławczy odmówił ich przeprowadzenia, zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił motywy swojego stanowiska. Sąd w obecnym składzie podzielił argumentację organu tam przedstawioną. W szczególności trafnie podniesiono, że okoliczności, na które powołuje się skarżąca zostały udowodnione innymi dowodami przeprowadzonymi w sprawie i nie było potrzeby przeprowadzenia kolejnych dowodów, bądź nie miały znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności skarżącej. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Organy administracji podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd nie uwzględnił również szeregu wniosków dowodowych zawartych w skardze o zażądanie szeregu wyjaśnień i informacji oraz o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków. Należy zaznaczyć, że sądy administracyjne w zasadzie nie prowadzą postępowania dowodowego. Postępowanie przed sądem nie jest dalszym ciągiem postępowania dowodowego rozpoczętego przed organami administracji. Jedynie wyjątkowo sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co wynika z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przesłanki, o których mowa ww. przepisie nie zostały spełnione. W związku z czym sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze.
W zakresie zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. podkreślić należy, że postępowaniu w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie organy celno-skarbowe nie stosują przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 8 u.g.h., do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej, a zgodnie z art. 91 u.g.h., przepisy ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się odpowiednio również do kar pieniężnych. Niezależnie od powyższego, zdaniem sądu, w kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Materiał ten nie budził wątpliwości w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia i dał podstawę do uznania, że gry rozgrywane na kontrolowanym w sprawie automacie miały charakter losowy, a skarżąca będąca dysponentem lokalu przy ul. [...] w [...] była podmiotem urządzającym gry na automatach. Podkreślić trzeba, że w myśl zasady określonej w art. 191 O.p., organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zasada ta nakłada też na organy podatkowe obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z osobna i we wzajemnym związku. Organy nie mogą więc z dowodów wyciągać wniosków, które z nich nie wynikają. Muszą też wyjaśnić przyczyny dokonanej oceny w sposób logiczny, zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 17/11, dostępny w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie organy celno-skarbowe w taki właśnie sposób oceniły zebrany materiał dowodowy, rozpatrując poszczególne dowody w powiązaniu z innymi dowodami oraz w całokształcie okoliczności sprawy, i wyciągając na ich podstawie spójne i racjonalne wnioski.
Ponadto w ocenie sądu, przeciwnie niż twierdzi skarżąca, zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, odpowiadające wymogom art. 210 § 4 O.p. W jej treści organ odniósł się również do argumentów i dowodów przedstawianych przez skarżącą i w sposób dostateczny wyjaśnił i wykazał, jakie zebrane dowody i poczynione na ich podstawie ustalenia przesądziły o zakwalifikowaniu automatu jako wypełniającego dyspozycję z art. 2 ust. 3-5 u.g.h., wykazując, że zachowanie skarżącej wyczerpywało ustawowe znamiona deliktu administracyjnego przewidzianego w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a w konsekwencji podlegało karze pieniężnej stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit a u.g.h.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
R.T-M.