II SA/Rz 737/05

II SA/Rz 737/05 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Scalanie gruntów
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II OSK 762/07 - Postanowienie NSA z 2007-11-22
II OSK 747/06 - Wyrok NSA z 2006-10-05
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 52 par. 1, par. 3, art. 53 par. 1, par. 2,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust. 1 oraz ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Jolanta Wojtyna po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] i z dnia [...] października 2003r. [...] w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości p o s t a n a w i a skargę odrzucić.
Uzasadnienie
II SA/Rz 737/05
Uzasadnienie
Rada Miasta [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2003 roku
w sprawie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości, na podstawie art. 18 ust.2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym /t.j. Dz. U. z 2001 nr 142, poz. 1591 ze zm./, art. 102 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm./ i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 marca 1998 r. w sprawie wykonania przepisów dotyczących scalenia i podziału nieruchomości /Dz. U. z 1998 r. nr 44, poz. 262/ postanowiła przystąpić do scalenia i podziału nieruchomości położonych w rejonie ulic S., M., B. i S. w L. Zgodnie z § 1 uchwały ,granice zewnętrzne obszaru scalenia znajdują się wewnątrz granic miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - MPZP Nr [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] sierpnia 2002 opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] poz. [...] z dnia 22 listopada 2002 roku. Granice te określone są w załącznikach nr 1,2,3 i 4 stanowiących integralną część uchwały /§ 2/. Z kolei § 3 uchwały stanowi, że corocznie w budżecie Rada Miejska określać będzie wysokość nakładów na scalenie i podział nieruchomości określonych w § 1. Nadto - uchwalono, że traci moc uchwała nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 /§ 4/, wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi [...]/§ 5/, oraz że uchwała wchodzi w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]/§ 6/.
Pismem z dnia 12 listopada 2003 roku właścicielka działki nr 5211/4 położonej w L. przy ul. S. – Z. G., zwróciła się do Rady Miasta [...] o uchylenie uchwały z dnia [...] października 2003 /z kolejnych pism Z. G. wynika, że pismo dotyczy uchwały z dnia [...] października/ w przedmiocie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości dla obszaru ul. S. i M. Podniosła, że jej działka jest zabudowana domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi, zatem uchwała jest sprzeczna z przepisem art. 102 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który do objęcia zabudowanej działki scaleniem, wymaga zgody właściciela. Wezwała do zaprzestania naruszania jej interesu prawnego, dodając, że oczekuje odpowiedzi na piśmie, bowiem zamierza skierować sprawę do NSA.
W odpowiedzi, Przewodniczący Rady Miejskiej poinformował, że wniosek o uchylenie uchwały Rady z dnia [...] października 2003 roku był przedmiotem obrad na sesji w dniu 26 listopada 2003 roku. Po wysłuchaniu argumentów przedstawionych przez Z. G. i mieszkańców wnioskujących o przystąpienie do scalenia i podziału, Rada nie znalazła podstaw do zmiany uchwały i oddaliła wniosek o uchylenie uchwały nr [...] podjętej w dniu [...] października 2003 roku.
Pismem z 5 grudnia 2003 roku, [...], skierowanym do Burmistrza Miasta [...], Wojewoda działając na podstawie art. 85, 86 i 91 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 o samorządzie gminnym, po przeanalizowaniu uchwały Rady Miejskiej z [...] października 2003 [...] zwrócił uwagę, że § 6 tej uchwały pozostaje w sprzeczności z art. 13 pkt 2 oraz pkt 10 ustawy z dnia 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych /Dz. U. Nr 62, poz. 718 ze zm./, albowiem uchwały w sprawie przystąpienia do scalania i podziału nieruchomości nie stanowią aktów prawa miejscowego, ponieważ pozbawione są przymiotu o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Ich adresatem są organy instytucji, które mają przygotować procedurę i właściwie zorganizować i zrealizować przebieg scalenia. A więc są to tzw. akty kierownictwa wewnętrznego nie podlegające publikacji w wojewódzkich dziennikach urzędowych.
Stosując się do zaleceń Wojewody, Rada Miejska uchwałą nr [...]
z dnia [...] grudnia 2003 roku w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej z [...] października 2003, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 o samorządzie gminnym, art. 102 ust. 2 i 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 24 marca 1998 roku, uchwaliła zmianę w § 6, postanawiając, że uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia.
W międzyczasie, w dniu 27 listopada 2003 Z. G. złożyła skargę do NSA na uchwałę [...] z [...] października 2003 roku. Skarga jako przedwczesna została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2004 roku w sprawie SA/Rz 1822/03.
W dniu 10 marca 2004 roku Z. G. wniosła skargę, której przedmiotem są uchwały Rady Miasta [...]:
- z dnia [...] października 2003 roku, nr [...] dotyczącej przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości,
- z dnia [...] grudnia 2003 roku, nr [...] w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej nr [...] z [...] października 2003 w przedmiocie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi Z. G. wskazała, że jest właścicielką nieruchomości nr ewid. 5211/4 położonej w L. przy ul. M. Kw. [...], na której znajduje się dom mieszkalny i budynek gospodarczy. Zabudowana część działki została geodezyjnie wydzielona i z tego względu wymagana jest jej zgoda na włączenie działki do scalenia i podziału na podstawie art. 102 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. O gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 115, poz. 741 z 2000 roku/. Rada Miasta [...] podjęła uchwałę niezgodną z prawem o włączeniu działki do obszaru scalenia mimo braku zgody skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 18 marca 2004 roku WSA przekazał Radzie Miejskiej skargę, celem nadania biegu zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a. Na najbliższej sesji, w dniu 27 kwietnia 2004 Rada Miasta nie znalazła podstaw do uchylenia uchwał z [...] października 2003 i [...] grudnia 2003. Organ wskazał też, że postanowieniem z dnia 19 lutego 2004 r. SA/Rz 1922/03 WSA odrzucił skargę na uchwałę nr [...] z dnia [...] października 2003 roku. Wskazano że ze względu na zmieniające się przepisy dotyczące scalenia i podziału, wystąpiła konieczność dostosowania planu zagospodarowania przestrzennego do wymogów art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku, dlatego w dniu 29 sierpnia 2002 roku został uchwalony przez Radę Miejską w [...] miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Nr [...] dla obszaru objętego scaleniem i podziałem. Uchwała [...] była zaskarżona do NSA, który skargę oddalił wyrokiem z 16 września 2003 roku w Sprawie SA/Rz 370/03.
W dniu 30 października 2003 r. Rada Miejska po zapoznaniu się z nową analizą okoliczności uzasadniających wszczęcie postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości podjęła zaskarżoną uchwałę Nr [...]. Natomiast w związku z pismem Wojewody, uchwałą [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku Rada zmieniła treść § 6 uchwały Nr [...].
Nieruchomości objęte scaleniem i podziałem znajdują się wewnątrz terenu przewidzianego w planie do scalenia i podziału, w którym są określone szczegółowe warunki scalenia i podziału nieruchomości. Taki zapis daje podstawę do podjęcia czynności z urzędu. Ponadto właściciele działek od nr 5212 do 5222/1 posiadający 90 % gruntów objętych postępowaniem, zwrócili się pismem z dnia 24 listopada 2003 o kontynuowanie scalenia i podziału ich nieruchomości.
Scaleniem objęto tylko część niezabudowanej działki skarżącej. Część działki o pow. 24 a 50 m2 stanowi teren zabudowany. Pozostała część o pow. 52 a 67 m2 jest wykorzystywana jako rola i sad. Do scalenia i podziału włączono tylko teren rolny i sad o pow. 48 a 90 m2, pozostała część o pow. 28 a 27 m2 jest wyłączona scalenia i podziału. Istniejący na działce stary budynek mieszkalny, niezamieszkały i nadający się tylko do rozbiórki jest oddalony od granicy scalenia 92 m. W takim przypadku,zgodnie z art. 102 ust. 4 ustawy nie jest wymagana zgoda właścicieli, bowiem nie jest objęta scaleniem i podziałem zabudowana część nieruchomości.
Do odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta dołączył wyciąg z protokołu z sesji Rady Miejskiej z dnia 27 kwietnia 2004, na której Rada nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonych uchwał.
Postanowieniem z dnia 8 września 2004 roku II SA/Rz 334/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę Z. G., wskazując w na treść przepisu art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Zgodnie z tym przepisem, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Do wezwania do usunięcia naruszenia prawa stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia - gdy odpowiedź została doręczona przed upływem 2 miesięcznego terminu przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a. - a jeżeli odpowiedzi nie doręczono, termin do wniesienia skargi biegnie od dnia upływu tego 2 miesięcznego terminu. Jednakże, gdy spóźniona odpowiedź na wezwanie została doręczona przed upływem terminu do wniesienia skargi, termin ten liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Warunkiem zaskarżenia uchwały organu gminy określonym w art. 101 ust.1 ustawy jest więc wezwanie do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że niedopuszczalna jest skarga, jeżeli zainteresowany nie wezwał w ogóle do usunięcia naruszenia lub nie nastąpiło zdarzenie oznaczające, że wezwanie było skuteczne.
Sąd wskazał, że skarżąca została wezwana do wykazania, iż wezwała organ gminy do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi oświadczyła, że zwróciła się do organu w ten sposób, że przesłała Radzie Miasta kopię skargi z 10 marca 2004 złożonej do WSA w Rzeszowie. Dodała, że pismem z 8 kwietnia 2004 roku została przez Przewodniczącego Rady Miasta powiadomiona o sesji z 27 kwietnia 2004, na której miała być przedstawiona pod obrady jej skarga. W świetle tych wyjaśnień, Sąd uznał, że skarga nie została poprzedzona wezwaniem skierowanym do organu i wydał postanowienie o odrzuceniu skargi.
W skardze kasacyjnej od tego postanowienia pełnomocnik skarżącej zarzucił bezpodstawne odrzucenie skargi w sytuacji, gdy została ona wniesiona po spełnieniu wymaganej przesłanki przez wnioskodawczynię co do skutecznego zaskarżenia uchwały organu samorządu gminy, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy samorządzie gminnym oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie celem merytorycznego rozpoznania skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawił interes prawny skarżącej we wzruszeniu uchwały rady gminny i zarzucił, że sąd I instancji miał obowiązek wezwać skarżącą do uzupełnienia skargi poprzez dołączenie dowodu spełnienia warunku z art. 101 ust. 1 ustawy, skoro z urzędu przesłał odpis skargi do organu celem rozpatrzenia wraz z pismem przewodnim. Pełnomocnik skarżącej zarzucił, że kopię skargi do Rady Miejskiej wysłał Sąd działając z urzędu. W tej sytuacji skarżąca czuła się zwolniona z podejmowania dalszych kroków działając w zaufaniu do zarządzeń sądu. Wysłanie przez nią kopii skargi wraz z pismem przewodnim z 13 marca 2004 do Rady Miejskiej podjęte zostało celem nadania biegu, tj wg skarżącej - spełnienia wymogu z 101 ust. 1 ustawy. Skarżąca czuła się zwolniona z dalszych działań, zwłaszcza, że otrzymała od Rady Miejskiej pismo, że jej skarga przesłana przez WSA będzie rozpoznawana ponownie na sesji w dniu 27 kwietnia 2004 roku. W tych okolicznościach przyjęcie przez WSA, że skarżąca nie spełniła wymogu z art. 101 ust. 1 o samorządzie gminnym nie ma, zdaniem skarżącej podstaw faktycznych, a w konsekwencji brak było też podstaw prawnych do odrzucania skargi na uchwałę nr [...], bowiem o nią w rzeczywistości chodziło, gdyż uchwała nr [...] w istocie zmieniała tylko datę wejścia w życie poprzedniej uchwały.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2005 roku OSK 1708/04 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Sąd I instancji ograniczył się jedynie do rozważenia skargi co do uchwały z dnia [...] grudnia 2003 roku, natomiast skarżąca zaskarżyła dwie uchwały - z [...] października 2003 roku i z [...] grudnia 2003 roku. Odrzucenie skargi na uchwałę z [...] października 2003 roku z tej przyczyny, że skarżąca wniosła skargę przedwcześnie, nie zamyka jej drogi do zaskarżenia tej uchwały w terminie późniejszym. Odrzucenie skargi z tego powodu nie powoduje powagi rzeczy osądzonej co do postanowienia odrzucającego skargę. Obowiązkiem sądu było więc dokonać oceny co do tego czy wezwanie poprzednie skierowane do Rady Miejskiej, poprzedzające skargę, której wniesienie sąd uznał za przedwczesne nie mogło być jednak skuteczne w toku ponownego wniesienia skargi na tę uchwałę. W ocenie NSA nie zostało wyjaśnione, jaki charakter miało pismo z dnia 12 listopada 2003 roku oraz inne pisma kierowane przez skarżącą do Rady Miejskiej i jeżeli by je uznać za wezwanie do usunięcia prawa w zaskarżonej uchwale, to oceny będzie wymagało, czy skarga była wniesiona w terminie.
Nie ma natomiast sporu co do tego, że skarżąca odrębnego wezwania do usunięcia naruszeń prawa co do uchwały z [...] grudnia 2003 nie formułowała, ograniczając się do przesłania organowi odpisu skargi, jak przyjmuje sąd, albo - jak twierdzi pełnomocnik skarżącej - skierowała jedynie kopię skargi i to po wystąpieniu już ze skargą do sądu administracyjnego.
Należy zwrócić uwagę, że wszystkie czynności skarżącej wskazują na jej zamiar zaskarżenia do sądu przede wszystkim uchwały z [...] października 2003. Sąd ma obowiązek przekazać organowi skargę o ile ta została wniesiona bezpośrednio do sądu, stąd zarzut w tym względzie jest oczywiście bezpodstawny. Natomiast fakt przyjęcia przez organ kopii skargi może mieć znaczenie w toku oceny, czy skarżąca dopełniła wymóg wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa .Wezwanie organu przez doręczenie mu kopii skargi miałoby ewentualnie sens /w zależności od oceny samego pisma/ o ile by ta kopia doręczona została przed wniesieniem skargi do sądu, a nie po jej wniesieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stan faktyczny wynikający z akt sprawy, w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący.
1/ Rada Miejska [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] października z 2003 roku przystąpiła do scalenia i podziału nieruchomości.
2/ Pismem z dnia 12 listopada 2003 roku Z. G. zwróciła się do Rady Miasta o uchylenie powyższej uchwały, podając datę jej zapadnięcia jako [...] październik 2003. Kolejne pismo z 18 listopada 2003 wskazuje na właściwą datę przedmiotowej uchwały – [...] październik 2003.
3/ W dniu 18 listopada 2003 roku Przewodniczący Rady Miejskiej powiadomił Z. G. o wyznaczeniu na dzień 26 listopada 2003 roku sesji, na której zostanie przedstawiony pod obrady wniosek dotyczący uchylenia uchwały z [...] października 2003r.
4/ W dniu 25 listopada 2003 roku Z. G. wniosła skargę do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie na uchwałę nr [...] z dnia [...] października 2003 roku.
5/ W dniu 26 listopada 2003 roku odbyła się sesja Rady Miejskiej, której celem było m.in. zajęcie stanowiska w sprawie wniosku Z. G. o uchylenie uchwały nr [...].
6/ Pismem nr: [...] z dnia 2 grudnia 2003 roku Przewodniczący Rady Miejskiej odpowiedział na pismo z 12 listopada 2003 roku, informując Z. G., że jej wniosek o uchylenie uchwały nr [...] był przedmiotem obrad Rady w dniu 26 listopada 2003 roku. Rada nie znalazła podstaw do zmiany uchwały i oddaliła wniosek.
7/ W dniu 2 grudnia 2003 roku Z. G. potwierdziła odbiór powyższego pisma, o czym świadczy uwierzytelniona kopia dowodu doręczenia.
8/ Pismem z dnia 5 grudnia 2003 roku Wojewoda zwrócił się do Burmistrza Miasta [...] w sprawie nieprawidłowości w uchwale z dnia [...] października 2003 roku dotyczących terminu wejścia jej w życie.
9/ Rada Miejska uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku zmieniła uchwałę własną nr [...] z dnia [...] października 2003 roku w zakresie terminu wejścia jej w życie.
10/ Postanowieniem z dnia 19 lutego 2004 roku sygn. akt sprawy:
SA/Rz 1822/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę
Z. G. z dnia 25 listopada 2003 roku, na uchwałę Rady Miasta [...] nr
[...] z dnia [...] października 2003 roku, uznając skargę za przedwczesną,
wniesioną przed wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.
11/ W dniu 8 marca 2004 roku Z. G. otrzymała powyższe postanowienie
Sądu, co podniosła w piśmie do WSA z dnia 12 marca 2004 r.
10/ W dniu 10 marca 2004 roku Z. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na dwie uchwały Rady Miasta [...]: nr [...] z dnia [...] października 2003 roku i nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku.
12/ Pismem z dnia 12 marca 2004 roku Z. G. uzupełniła skargę, wskazując na otrzymane w dniu 8 marca 2004 postanowienie WSA z 19 lutego 2004 odrzucające skargę z 25 listopada 2003 r.
13/ W dniu 18 marca 2004 roku WSA w Rzeszowie przekazał Radzie Miejskiej w
[...] skargę Z. G. z dnia 10 marca 2004 roku na uchwały wymienione
w pkt. 10, celem nadania biegu zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002
roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
14/ Burmistrz Miasta [...], pismem z dnia 21 kwietnia 2004 r. powiadomił WSA
w Rzeszowie, że na najbliższej sesji Rady Miasta, wyznaczonej na dzień 27 kwietnia 2004, Rada wyrazi swoje stanowisko w sprawie wniesionej skargi.
15/ Burmistrz Miasta [...] przesłał w dniu 30 kwietnia 2004 roku odpowiedź na
skargę, dołączając do niej wyciąg z protokołu nr [...] z sesji Rady Miejskiej z dnia 27 kwietnia 2004 roku, podczas której Rada jednogłośnie przyjęła stanowisko, iż nie znajduje podstawy do zmiany zaskarżonych uchwał.
16/ Pismami z dnia 24 czerwca 2004 roku WSA w Rzeszowie zwrócił się do Rady Miasta i do skarżącej z zapytaniem, czy po dniu 19 lutego 2004 roku skarżąca wnosiła o usunięcie naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonych uchwał.
17/ Pismem z dnia 1 lipca 2004 roku uzupełnionym kolejnym pismem z dnia 7 lipca 2004 roku skarżąca poinformowała sąd, że Rada Miasta została wezwana po dniu 19 lutego 2004 roku do usunięcia naruszenia prawa w ten sposób, że WSA w Rzeszowie przesłał w dniu 15 marca 2004 roku odpis skargi celem nadania biegu zgodnie z przepisem art. 54 § 2 P.p.s.a.
18/ Postanowieniem z dnia 8 września 2004 roku, sygn. II SA/Rz 334/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę na uchwałę Rady Miejskiej nr [...] z [...] grudnia 2003 roku w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] października 2003.
19/ Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2005 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. OSK 1708/04 uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu
w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
Występujący w sprawie problem prawny dotyczy kwestii, czy skarga na uchwały Rady Miasta została wniesiona w przewidzianym trybie i terminie.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270/ zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez te sądy obejmuje orzekanie w sprawach wymienionych w przepisie art. 3 § 2. Pkt 4 tego przepisu stanowi, że kontrola ta obejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie /art. 52 § 1 P.p.s.a./. Jeżeli jednak ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa /art. 52 § 3 P.p.s.a./. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie /art. 53 § 1 P.p.s.a./. Jednak w wypadkach, o których mowa w art. 52 § 3, skargę wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania /art. 53 §2 P.p.s.a./. Również przepis art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym obowiązującej do dnia 31 grudnia 2003 roku stanowił, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem jej do Sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Oznacza to, że niedopuszczalna jest skarga, jeżeli zainteresowany nie wezwał w ogóle do usunięcia naruszenia, lub nastąpiło zdarzenie oznaczające, że wezwanie było nieskuteczne. Tryb wniesienia skargi określał przepis art. 35 ust. 1 tej ustawy stanowiący, że skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w innych wypadkach w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć o podjęciu aktu lub innej czynności organu uzasadniającej wniesienie skargi. Warunkiem zatem do zaskarżenia jest bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Stosownie do przepisu art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm./ każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżone są dwie uchwały Rady Miasta [...].
Pierwsza z nich, nr [...] zapadła w dniu [...] października 2003 roku. Z. G., pismem z dnia 12 listopada /a zatem z zachowaniem terminu, o którym mowa w przepisie art. 52 § 3 P.p.s.a./ wezwała Radę do uchylenia uchwały. W dniu 2 grudnia 2003 roku Przewodniczący Rady powiadomił skarżącą, że na sesji w dniu 26 listopada 2003 roku Rada nie znalazła podstaw do zmiany uchwały i oddaliła wniosek. Wskazując na przytoczone wyżej przepisy, skarżąca wezwała Radę w ustawowo przewidzianym terminie, zaś Rada ,również w terminie, rozpatrzyła sprawę. Datą powiadomienia o zapadłej na sesji uchwale jest dzień 2 grudnia 2003 roku, o czym świadczy dowód doręczenia kopii doręczenia pisma. .Termin do wniesienia skargi, zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem art. 53 § 1 P.p.s.a. jest 30 dniowy. Upłynął zatem w dniu 2 stycznia 2004 roku. W ocenie sądu nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia skargi na uchwałę nr [...] z dnia [...] października 2003 roku, bowiem Z. G. zaskarżyła ją w dniu 10 marca 2004 r.
Odnośnie drugiej zaskarżonej uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku - ze wskazanej wyżej chronologii zdarzeń wynika, że przed dniem wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego /10 marca 2004 roku/ skarżąca nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa. Wszystkie zdarzenia, na które skarżąca powołuje się w pismach do Sądu, jak też w skardze kasacyjnej, nastąpiły po dacie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W wypadku tej uchwały, wobec naruszenia trybu określonego w wyżej omówionym przepisie art. 52 § 3 P.p.s.a., wniesienie skargi nie było poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, dlatego skargę należy uznać za przedwczesną.
W świetle powyższego, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niedopuszczalna, co spowodowało jej odrzucenie na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 P.p.s.a.