II SA/Rz 731/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2020-11-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejCOVID-19pandemiaszpitaldecyzja administracyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznejinformacja przetworzonainteres publiczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Szpitala odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej COVID-19, uznając, że organ nie wezwał wnioskodawcy do wykazania istotności sprawy dla interesu publicznego.

Stowarzyszenie zwróciło się do Dyrektora Szpitala o udostępnienie szeregu informacji publicznych dotyczących pandemii COVID-19, w tym liczby zakażonych pacjentów i procedur. Dyrektor odmówił udostępnienia większości informacji, uznając je za przetworzone i nieistotne dla interesu publicznego. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej. WSA w Rzeszowie uchylił decyzję, stwierdzając, że organ powinien był wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, zanim odmówił jej udostępnienia.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Dyrektora Szpitala odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w zakresie danych związanych z pandemią COVID-19. Stowarzyszenie wnioskowało o informacje dotyczące liczby zakażonych i zmarłych pacjentów, funkcjonowania izby przyjęć, procedur epidemicznych, środków ochrony osobistej oraz testowania personelu i pacjentów. Dyrektor Szpitala odmówił udostępnienia większości informacji, uznając je za informację przetworzoną, która wymagałaby nakładu pracy intelektualnej i nie została wykazana jako szczególnie istotna dla interesu publicznego. Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym brak wezwania do wykazania istotności informacji dla interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że Dyrektor Szpitala, kwalifikując wniosek jako dotyczący informacji przetworzonej, powinien był wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem. Ponieważ tego nie uczynił, decyzja odmowna została uznana za przedwczesną i naruszającą prawo. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, zanim odmówi udostępnienia informacji przetworzonej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwalifikacja informacji jako przetworzonej przez organ nie zwalnia go z obowiązku wezwania wnioskodawcy do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak takiego wezwania czyni decyzję odmowną przedwczesną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 46 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 46 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 61 § 1 oraz 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wezwał wnioskodawcy do wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego przed odmową udostępnienia informacji przetworzonej. Doręczenie decyzji administracyjnej za pomocą poczty elektronicznej było nieskuteczne z powodu niezachowania wymogów K.p.a.

Odrzucone argumenty

Skarga niedopuszczalna z powodu niewyczerpania trybu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarga wniesiona po terminie. Uzasadnienie decyzji nie narusza art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p., ponieważ w postępowaniu nie zajęły stanowiska inne osoby niż Dyrektor.

Godne uwagi sformułowania

Organ powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej. Doręczenie decyzji za pomocą poczty elektronicznej nie odpowiada właściwym w tym względzie przepisom K.p.a.

Skład orzekający

Magdalena Józefczyk

przewodniczący

Paweł Zaborniak

sprawozdawca

Elżbieta Mazur-Selwa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej przetworzonej oraz wymogów formalnych doręczeń elektronicznych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wniosków o informacje przetworzone i procedury ich udostępniania, a także zasad doręczania pism drogą elektroniczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście pandemii COVID-19, co jest tematem wciąż aktualnym. Pokazuje praktyczne problemy interpretacji przepisów o informacji przetworzonej i znaczenie formalnych aspektów postępowania administracyjnego.

Szpital odmówił informacji o COVID-19. Sąd: Najpierw zapytaj o interes publiczny!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 731/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Paweł Zaborniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 4057/21 - Wyrok NSA z 2024-03-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 46 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. na decyzję Dyrektora Szpitala w [....] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Szpitala w [...] na rzecz strony skarżącej A. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Stowarzyszenia (dalej w skrócie: "Stowarzyszenie") jest decyzja Dyrektora Szpitala z dnia (...) maja 2020 r. nr (...), o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Dnia (...) marca 2020 r. Stowarzyszenie zwróciło się z wnioskiem, przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, do Dyrektora Szpitala (zwanego dalej w skrócie: "Dyrektor"; "organ") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1) informacji, u jakiej liczby osób hospitalizowanych w placówce w czasie od 4 marca do daty otrzymania wniosku potwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2;
2) informacji, ilu pacjentów zakażonych SARS-CoV-2 jest hospitalizowanych na dzień otrzymania wniosku?
3) informacji, jaka liczba osób, które zmarły w szpitalu od 4 marca do dnia poprzedzającego dzień wykonania wniosku, miało dodatni wynik testu na SARS-CoV-2?;
4) informację o tym, czy w placówce funkcjonuje izba przyjęć/szpitalny oddział ratunkowy, w którym mogą być przyjmowane osoby z podejrzeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2:
a) jeśli tak, prosimy o podanie nazwy takiego oddziału lub oddziałów,
b) jeśli tak, prosimy o udostępnienie dokumentu określającego procedury na wypadek konieczności przyjęcia takiego pacjenta na izbie przyjęć/oddziale ratunkowym;
5) informację, czy przyjmowanie pacjenta z podejrzeniem SARS-CoV-2 odbywa się w budynku placówki, czy jest oddzielne miejsce wyznaczone do tego działania;
6) treści wszystkich dokumentów opisujących procedury na oddziałach i w poradniach szpitalnych oraz na blokach operacyjnych i porodowych, wprowadzone w placówce w odniesieniu do zagrożenia epidemicznego związanego z wirusem SARS-CoV-2;
7) informacji o rodzaju środków ochrony osobistej, dostępnych w placówce: ich wykaz, ich ilość na dzień otrzymania niniejszego wniosku;
8) informacji, czy w szpitalu przeprowadza się testy na obecność wirusa SARS-CoV-2?
a) jeśli tak to jaki to jest typ testu i jaki jest średni czas oczekiwania na wynik?
b) jeśli tak, to ile testów na obecność SARS-CoV-2 wykonano w szpitalu do dnia otrzymania wniosku?
9) informacji, jaka jest procedura postępowania z pacjentem podejrzanym o zakażenie SARS-CoV-2, w czasie oczekiwania na wynik testu;
10) informacji, czy wobec personelu zatrudnionego w Państwa szpitalu wprowadzono zakaz wypowiadania się o sytuacji w szpitalu, jeżeli tak to prosimy o udostępnienie treści komunikatu przekazanego personelowi szpitala.
Wnioskodawca zwrócił się o przesłanie odpowiedzi na wskazany adres poczty elektronicznej.
Pismem z dnia (...) maja 2020 r., nr (...), Dyrektor, odnośnie pkt 10 wniosku, udostępnił informację poprzez wskazanie, że wobec zatrudnionego personelu nie wprowadzono zakazu wypowiadania się o sytuacji w Szpitalu. W pozostałym zakresie wniosku Dyrektor pismem z tej samej daty poinformował, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia stosownych czynności celem ustalenia, czy informacje w żądanym zakresie stanowią informację publiczną, a jeżeli tak to czy żądana informacja w zakresie takim jak we wniosku nie znajduje ograniczenia wynikającego z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, lub ustaw odrębnych, udostępnienie informacji w zakresie określonym jak w przedmiotowym wniosku nie jest możliwe w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. – zwana dalej: "u.d.i.p."). Jednocześnie poinformowano o przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku.
Następnie Dyrektor decyzją z dnia (...) maja 2020 r. nr (...), działając na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 104 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. odmówił udostępnienia informacji w zakresie pkt 1-9 wniosku.
W ocenie organu wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną. Przygotowanie stosownych pisemnych informacji, zestawień dokumentów, opisów we wnioskowanym zakresie wymagało podjęcia przez pracowników Szpitala działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w posiadaniu Szpitala informacji i danych. Koniecznym byłoby przetworzenie informacji, tj. ich zebranie lub zsumowanie pojedynczych wiadomości oraz sporządzenie stosownych opisów, zsumowań i zestawień. Przetworzenie tego typu, jest związane z koniecznością zestawienia informacji, ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny.
Organ dodał, że Wnioskodawca nie podał w jakim zakresie udzielenie tego typu informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Sporządzenie wnioskowanego zestawienia nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego. Z podanych względów Dyrektor odmówił udostępnienia informacji publicznej.
W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję Stowarzyszenie zawnioskowało o jej uchylenie oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
Kwestionowanej decyzji zarzuciło naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa do informacji w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy nie zachodzi w istocie potrzeba ochrony żadnej z wartości wskazanych w przepisach konstytucyjnych, a przez to dokonanie ograniczenia prawa do informacji, niespełniającego konstytucyjnych warunków i dokonanie zbyt daleko idącego, a przez to nieproporcjonalnego ograniczenia prawa do informacji publicznej;
2) art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niezebranie pełnego, wyczerpującego materiału dowodowego, niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a także niepełne uzasadnienie decyzji co do faktów i co do prawa w części dotyczącej kwalifikowania żądanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej, jako informacji przetworzonej;
3) art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu skarżonej decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji,
4) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że przedmiotem wniosku Stowarzyszenia jest informacja przetworzona;
5) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku zwrócenia się do Stowarzyszenia o wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego w niniejszej sprawie, a nadto poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zaktualizowała się przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Stowarzyszenie w uzasadnieniu wskazało, że organ mimo zakwalifikowania żądanych we wniosku informacji za informację publiczną przetworzoną nie wezwał Stowarzyszenia do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za jej udostępnieniem. Zamiast tego dokonał lakonicznej i nieprecyzyjnej analizy istnienia takiego szczególnego interesu publicznego na podstawie treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Stowarzyszenie składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie jest zobowiązane do jego uzasadnienia, jak również nie jest zobowiązane do wykazania interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji. Jeżeli organ dojdzie do wniosku, że konkretne informacje noszą znamiona informacji przetworzonej, to powinien wezwać Stowarzyszenie do wskazania szczególnie istotnego interesu społecznego w uzyskaniu takich informacji. W ocenie strony skarżącej organ nie uzasadnił w przekonujący sposób, że żądana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną. Poprzestał jedynie na powoływaniu stanowisk doktryny i judykatury. Sama okoliczność, że udostępnienie informacji publicznej wymaga określonego nakładu pracy nie świadczy jeszcze o jej przetworzonym charakterze. Organ dokonał błędnej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim uznał on żądane przez Stowarzyszenie informacje, za informację przetworzoną. Wskazano także, że żądane informacje pokrywają się w znacznej części z danymi, które organ zobowiązany jest raportować na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Krajowego Rejestru Pacjentów z COVID-19 z dnia 7 kwietnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 625).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie oddalenie w całości jako nieuzasadnionej.
Motywując wniosek o odrzucenie skargi wskazał, że jest ona niedopuszczalna i jako taka winna podlegać odrzuceniu na mocy art. 58 ust. 1 pkt 2 i pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i art. 53 § 1 p.p.s.a. Wnioskodawca, przed złożeniem skargi nie wyczerpał trybu, tj. nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na mocy art. 17ust. 2 u.d.i.p. Tym samym nie miał legitymacji do wniesienia skargi. Ponadto zdaniem organu skarga została złożona po terminie, a więc winna podlegać odrzuceniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku o oddalenie skargi Dyrektor podkreślił, że decyzja jest prawidłowa i odpowiada prawu. Jako chybiony uznano zarzut braku podania imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. Jest to decyzja Dyrektora Szpitala - znanego z imienia i nazwiska, który pod przedmiotową decyzją złożył swój podpis. W dalszej części organ podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji i raz jeszcze podkreślił, że wnioskowana przez Skarżącego informacja jest informacją publiczną przetworzoną, zaś we wniosku nie podano w jakim zakresie udzielenie tego typu informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jako zasadna została przez Sąd uwzględniona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 365). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja administracyjna o odmowie udostępnienia informacji publicznej zawnioskowanej przez skarżące Stowarzyszenie. W świetle skontrolowanego rozstrzygnięcia Dyrektora, Organ ten odmówił wnioskodawcy udzielenia odpowiedzi na pytania w zakresie pkt 1 - 9 wniosku o udostępnienie informacji publicznej sporządzonego dnia (...) marca 2020 r.
Wobec takiego przedmiotu wniesionej skargi przypomnieć należy, iż realizacja gwarantowanego przepisem art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawa dostępu do informacji publicznej następuje na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2019 r. poz. 1429 ze zm., zwana dalej u.d.i.p.). Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w tej ustawie określonych. Natomiast ust. 2 tego przepisu wyraża zdanie ustawodawcy o tym, że regulacje u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji.
Powyższe przepisy oznaczają, że udostępnianie informacji publicznych odbywa się w trybie u.d.i.p., chyba że dostęp do informacji publicznej następuje w innym trybie. W zasadzie, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje według u.d.i.p. w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, o czy stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Należy dodatkowo zaznaczyć, że ten przepis stosuje się odpowiednio do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, a niebędących organami władzy publicznej (art. 17 ust. 1 u.d.i.p.).
Nie może budzić wątpliwości kwestia podstawowa dla stosowania przepisów u.d.i.p., a więc to, że wniosek Stowarzyszenia obejmował informację publiczną oraz, że Dyrektor Szpitala jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępniania. Przedmiotem pytań ujętych w pkt 1 – 9 wniosku Strony skarżącej były informacje obrazujące dane publiczne o stanie działań Wojewódzkiego Szpitala w obliczu pandemii zakaźnej choroby COVID-19 wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2. Uzyskaniu tych informacji miały służyć pytania m.in. o liczbę osób hospitalizowanych w placówce w czasie od 4 marca do daty otrzymania wniosku potwierdzono zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Działania podejmowane wobec świadczeniobiorców usług leczniczych mają niewątpliwie charakter publiczny, o czym decyduje powszechny rozmiar tych działań oraz podstawy materialne w postaci majątku publicznego. Ponadto, Szpital jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, utworzonym przez Organy Samorządu Województwa Podkarpackiego, co potwierdza nadesłany do Sądu odpis z KRS. Dyrektor Szpitala jest więc kierownikiem wojewódzkiej osoby prawnej, czyli podmiotem reprezentującym samorządową osobę prawną, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.i.d.p.
Wobec tych ustaleń Dyrektor był zobowiązany, aby wobec zgłoszonego żądania stosować przepisy u.d.i.p., a w tym regulację art. 13 ust. 1 tej ustawy, przewidującą obowiązek niezwłocznego udostępnienia tej informacji, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wyjaśnione zagadnienia nie stanowiły sporu pomiędzy Stronami, kontrowersje wzbudziło bowiem zakwalifikowanie wnioskowanych danych do informacji publicznej przetworzonej i w konsekwencji wydanie decyzji o odmowie dostępu na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Sąd nie mógł uwzględnić wniosków Dyrektora o odrzucenie skargi Stowarzyszenia, bowiem nie był one zasadne.
Dyrektor w odpowiedzi na skargę podkreśla, że skarżący wnioskodawca nie skorzystał ze środka ochrony prawnej, o którym mowa art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Otóż w myśl tej regulacji wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.d.i.p. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Oznacza to, że w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w sprawie wydaje podmiot nie będący organem władzy publicznej, a takim jest dyrektor samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, strona niezadowolona z tego rozstrzygnięcia może skorzystać z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest środkiem zaskarżenia zastępującym odwołanie, jednak nie ma charakteru dewolutywnego.
Organ powinien zauważyć, iż w myśl art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest konsul. W tej sytuacji to od strony zależało czy skorzysta z przysługującego jej uprawnienia do wyczerpania środków zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego. Stowarzyszenie mając do tego prawo zdecydowało się na wniesienie skargi bez składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wyraźnie przewiduje powołana wyżej regulacja P.p.s.a.
Skarga Stowarzyszenia została także wniesiona w przewidzianym w przepisach P.p.s.a. terminie. Na mocy art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.
Dyrektor w odpowiedzi na skargę zauważa, że zaskarżona decyzja została skarżącemu doręczona na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej w dniu (...) maja 2020 r. Tak dokonany sposób doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym nie odpowiada właściwym w tym względzie przepisom K.p.a.. Otóż według treści art. 46 § 4 K.p.a., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające:
1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego;
2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma;
3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób.
W przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 46 § 4 pkt 3 K.p.a. (zob. art. 46 § 3 K.p.a.).
Ponieważ dokonany przez Dyrektora sposób doręczenia jego decyzji polegający na wysłaniu jej elektronicznej wersji na adres poczty elektronicznej Stowarzyszenia nie odpowiadał w oczywisty sposób treści wskazanej regulacji K.p.a., to jako skuteczne uznać należało doręczenie decyzji dokonane za pomocą Poczty Polskiej w dniu 29 maja 2020 r., co potwierdza nadesłany do WSA zwrotny dowód doręczenia tego dokumentu. Skarga wniesiona została drogą elektroniczną, a z urzędowego poświadczenia przedłożenia wynika, iż doręczenie skargi miało miejsce dnia (...) czerwca 2020 r. Skarga została więc złożona w terminie 30 dni, licząc od dnia prawidłowego doręczenia skarżonej decyzji Dyrektora Stowarzyszeniu.
Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia zasadności zarzutów skargi Stowarzyszenia należało przypomnieć, że jako przyczynę odmowy udostępnienia żądanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej wskazano w decyzji argument, iż wnioskodawca nie podał we wniosku, w jakim zakresie udzielenie żądanej przez niego informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Uzasadnienie decyzji podkreśla, iż ogólnikowe wskazania, jakimi posługuje się strona wnioskująca o dostęp, nie wskazują, że udzielenie przedmiotowej informacji poprzez sporządzenie zestawienia jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Twierdzenia wnioskodawcy są zdaniem Organu bardzo ogólnikowe i w żaden sposób nie uprawdopodobniają, że ma on realne i konkretne możliwości wykorzystania informacji dla dobra ogółu. Odpowiedź na wyrażone żądanie Stowarzyszenia wiązałaby się z koniecznością przetworzenia informacji, tj. ich zebrania lub zsumowania pojedynczych wiadomości oraz sporządzenia stosownych odpisów, zsumowania zestawień. Dlatego zdaniem Organu wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną. Z tych przyczyn Dyrektor przy odmowie udostępnienia żądanej informacji zastosował w sprawie art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Ostatni z tych przepisów stanowi: Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do : 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; (...).
Według Sądu, ma rację skarżące Stowarzyszenie, że w sytuacji, gdy organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, po dokonaniu wstępnej analizy wniosku uzna, że żądaną informację należy zakwalifikować do informacji publicznej przetworzonej – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - to powinien wezwać wnioskodawcę do wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takich informacji. Wnioskodawca nie musi bowiem wiedzieć na wstępnym etapie formułowania i składania wniosku o dostęp, jaki charakter ma żądana informacja, to bowiem podlega wyjaśnianiu przez właściwy organ, który w sytuacji, gdy uzna że posiadane informacje mają taki charakter, winien wezwać wnioskodawcę o wyjaśnienie przesłanki warunkującej dopuszczalność jej udostępnienia w świetle w/w przepisu u.d.i.p. To stanowisko należy uznać za utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w odniesieniu do interpretacji art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (tak słusznie WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 6 maja 2011 r., o sygn. II SAB/Rz 14/11, WSA w Łodzi w wyroku z dnia 16 czerwca 2020 r., o sygn. II SAB/Łd 2/20, NSA w wyroku z dnia 14 lipca 2020 r., o sygn. I OSK 2820, wyroku z dnia 29 kwietnia 2020 r. o sygn. I OSK 3085/20, wszystkie publikowane w CBOSA).
Ponieważ w niniejszej sprawie Dyrektor nie wezwał skarżącego Stowarzyszenia do wykazania, iż uzyskanie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, to skontrolowana przez Sąd decyzja odmowna, jako przedwczesna narusza art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Błędne zastosowanie tych regulacji uniemożliwiło skarżącej Stronie ustosunkowanie się do oceny Dyrektora wyrażonej na temat charakteru prawnego żądanej informacji publicznej. Stwierdzone zaniechanie Organu uniemożliwiło także Sądowi jednoznaczne wypowiedzenie się na temat tego, czy nieudostępnione dane odpowiadają ustawowemu pojęciu informacji publicznej przetworzonej, czyli informacji jakościowo nowej, nieistniejącej dotychczas w ostatecznej treści i postaci, której wytworzenie wymagałoby podjęcia przez Dyrektora określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych.
W przypadku uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia, Organ ponownie rozpozna wniosek Stowarzyszenia uwzględniając na podstawie art. 153 P.p.s.a. ocenę prawną wyrażoną w zakresie wykładni i stosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W przypadku podtrzymania przez Organ dotychczas wyrażonego stanowiska na temat charakteru przedmiotowej informacji, dostosowanie się do wytycznych Sądu powinno polegać na wezwaniu Stowarzyszenia o wykazanie istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętych pytaniami. Natomiast kolejne kroki w sprawie powinny być uzależnione od wykazania przez Stronę przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wymaga wykazania, że uwzględnienie wniosku obejmującego żądanie udostępnienia przetworzonej informacji publicznej wymagałoby podjęcia niestandardowych czynności absorbujących znaczny czas, siły osobowe oraz finansowe. Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odmawiającego udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, z powołaniem się na złożony jej charakter, winno zostać tak skonstruowane, aby można było ocenić rzetelność twierdzeń, iż żądana informacją jest informacją o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 października 2017 r. o sygn. II SA/Kr 1070/17, LEX).
Za zupełnie niezasadny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p., co miało polegać na nie zawarciu w uzasadnieniu decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania. W odpowiedzi na ten zarzut Dyrektor wnosi o jego oddalenie wskazując, iż Osoba która zajęła stanowisko w sprawie, tj. Dyrektor, złożył swój podpis pod decyzją i jego imię i nazwisko jest znane. Jednocześnie Strona skarżąca nie podała okoliczności mogących sugerować, że w sprawie swe stanowiska zajmowały inne osoby niż Dyrektor. W tym względzie Sąd za wyrokiem NSA z dnia 1 października 2015 r., o sygn. I OSK 1860/14, CBOSA, stwierdza, że pod pojęciem "zajęcie stanowiska w toku postępowania o udostępnienie informacji publicznej", w znaczeniu określonym w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. należy rozumieć pisemne stanowisko podmiotu innego niż organ wydający decyzję, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z akt sprawy, a także z treści skargi nie wynika, aby w postępowaniu poprzedzającym wniesienie skargi do WSA brały udział poprzez udzielanie swych opinii inne osoby czy organy, niż osoba piastująca funkcję Dyrektora Szpitala, co nakazywało oddalić ten zarzut Stowarzyszenia jako nieuprawniony w świetle art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. Ponadto, Strona nie wyjaśniła w jaki sposób to ewentualne uchybienie miałoby zaważyć na wyniku sprawy w postaci odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej.
Z przytoczonych względów WSA uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania w postaci wpisu należnego od skargi w kwocie 200 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI