II SA/Rz 729/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego placu manewrowego, ponieważ inwestorka nie złożyła wniosku o legalizację w ustawowym terminie.
Sprawa dotyczyła skargi B. M. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego placu manewrowego. Organ nadzoru budowlanego wstrzymał budowę i poinformował o możliwości legalizacji. Skarżąca nie złożyła wniosku o legalizację w terminie 30 dni, co skutkowało wydaniem decyzji o rozbiórce. Sąd administracyjny uznał, że decyzja organu była prawidłowa, ponieważ niezłożenie wniosku o legalizację w terminie obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki, a późniejsza zmiana przeznaczenia placu nie ma znaczenia prawnego w tej sytuacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę B. M. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego placu manewrowego. Postępowanie administracyjne wykazało, że plac został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. PWINB, postanowieniem z 21 czerwca 2024 r., wstrzymał budowę i poinformował skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne. Skarżąca nie skorzystała z tej możliwości, co zgodnie z art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego skutkowało wydaniem decyzji o rozbiórce. Skarżąca argumentowała, że zmieniła przeznaczenie placu na parking dla obiektu tymczasowego, który nie wymaga pozwolenia na budowę, i że organy nie zbadały stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że niezłożenie wniosku o legalizację w ustawowym terminie obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. Sąd uznał, że decyzja o rozbiórce ma charakter obligatoryjny, a późniejsza zmiana sposobu użytkowania obiektu nie może sanować samowoli budowlanej i uchylić obowiązku prawnego. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a uzasadnienia decyzji były prawidłowe.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie skutkuje obligatoryjnym wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
Uzasadnienie
Przepis art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Organ nadzoru budowlanego, po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy i pouczeniu o możliwości legalizacji, musi wydać decyzję o rozbiórce, jeśli wniosek o legalizację nie zostanie złożony w terminie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (23)
Główne
P.b. art. 49e § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie skutkuje wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
Pomocnicze
P.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49e § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49d
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 59f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49e § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezłożenie wniosku o legalizację w ustawowym terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce. Zmiana przeznaczenia obiektu po wstrzymaniu budowy i upływie terminu do legalizacji nie ma wpływu na obowiązek rozbiórki. Postanowienie o wstrzymaniu budowy, które stało się ostateczne, jest wiążące dla stron i organów.
Odrzucone argumenty
Zmiana funkcji placu manewrowego na parking dla obiektu tymczasowego, który nie wymaga pozwolenia na budowę, powinna być uwzględniona. Organ nie zbadał w sposób pełny stanu faktycznego i aktualnego sposobu użytkowania placu. Decyzja została wydana bez rozważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony, naruszając zasadę proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
nakaz rozbiórki obiektu ma charakter obligatoryjny nie można przyjąć, by zmiana przez Skarżącą sposobu użytkowania obiektu mogła zostać uwzględniona w toku postępowania ustawodawca przesądził, że samowola budowlana może zostać zalegalizowana, jednak wskazał równocześnie warunki, na jakich może to nastąpić ścisłe przestrzeganie mających w sprawie zastosowanie unormowań prawnych, które są - jak to już zaznaczono - bezwzględnie obowiązujące nie może zostać uznane za 'mechaniczne' zastosowanie przepisu prawa
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Mikolik
członek
Piotr Godlewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjnego charakteru decyzji o rozbiórce w przypadku braku wniosku o legalizację samowolnej budowy oraz brak wpływu późniejszych zmian przeznaczenia obiektu na ten obowiązek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury legalizacji samowolnej budowy w świetle Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne stosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i konsekwencji braku legalizacji. Jest to typowy, ale ważny przykład dla praktyków prawa budowlanego.
“Samowola budowlana i brak wniosku o legalizację – dlaczego sąd nakazał rozbiórkę mimo zmiany przeznaczenia placu?”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Rz 729/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-10-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-05-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Maria Mikolik Piotr Godlewski Stanisław Śliwa /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 725 art. 49e pkt 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 27 marca 2025 r. nr OA.7721.12.5.2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki – skargę oddala – Uzasadnienie Decyzją z 27 marca 2025 r. nr OA.7721.12.5.2024 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (PWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a." i art. 49e pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.), określanej następnie "P.b.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) z 2 października 2024 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. PINB w [....] prowadził postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy placu manewrowego na działce nr [....] obręb [...] w M. Postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r., sprostowanym postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r., wstrzymał B. M. (dalej: "Skarżąca") samowolną budowę tego placu, informując jednocześnie o możliwości złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz o wysokości opłaty legalizacyjnej. Rozstrzygnięcie to uchylił w całości PWINB postanowieniem z 21 czerwca 2024 r. i jednocześnie wstrzymał Skarżącej budowę placu manewrowego na działce nr [...] obręb [...] w M., realizowaną bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ poinformował też, że w terminie 30 dni od dnia, w którym postanowienie staje się ostateczne inwestor, właściciel lub zarządca obiektu może złożyć wniosek o jego legalizację i wnieść opłatę legalizacyjną. Wyrokiem z 5 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 922/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Skarżącej na to postanowienie. Wskazaną decyzją z 2 października 2024 r., powołując w podstawie art. 49e pkt 3 i art. 52 P.b., PINB w [...] nakazał Skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanego placu manewrowego na działce nr [...] obręb [...] w M. Organ wskazał, że zgodnie z art. 48 P.b. w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymania budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Pełnomocnik Skarżącej odebrał wskazane wyżej postanowienie PWINB z 21 czerwca 2024 r. w dniu 25 czerwca 2024 r., a zatem 30 - dniowy termin złożenia wniosku o legalizację upłynął w dniu 25 lipca 2024 r. Zgodnie zaś z art. 49e pkt 1 i pkt i 3 P.b., niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie oraz nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych skutkuje wydaniem decyzji o rozbiórce. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji PWINB, wnosząc o jej uchylenie. Wniosła o uwzględnienie zmiany planowanego sposobu zagospodarowania terenu poprzez przeznaczenie placu manewrowego na funkcję parkingu dla obiektu tymczasowego, który będzie zlokalizowany na tej działce. Oznacza to, że obecny plac nie musi być przedmiotem legalizacji, jako plac manewrowy. Postanowieniem z 28 stycznia 2025 r., w oparciu na art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., PWINB zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi Skarżącej na postanowienie PWINB z 21 czerwca 2024 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z 14 marca 2025 r., uchylił jednak w całości to rozstrzygnięcie uznając, że postępowanie sądowe nie ma bezpośredniego związku z postępowaniem odwoławczym od decyzji PINB nakazującej rozbiórkę. W następstwie powyższego, decyzją z 27 marca 2025 r., PWINB utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję Organu I instancji. Wskazał, że stanowisko PINB jest prawidłowe, należało jednak zreformować podstawę prawną, bowiem nieprawidłowo podany został w niej art. 49e pkt 3 P.b. Organ odwoławczy podniósł, że kwalifikacja przedmiotowego placu manewrowego jako obiektu budowlanego - budowli wymagającej uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 P.b. została już uprzednio przesądzona w ostatecznym postanowieniu PWINB z 21 czerwca 2024 r. Samowolna budowa przedmiotowej budowli stanowiła naruszenie prawa, do którego zastosowanie ma przepis art. 48 P.b. Postanowieniem tym, wydanym w trybie zażaleniowym, PWINB wstrzymał Skarżącej budowę placu manewrowego, realizowaną bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Poinformował też o możliwości złożenia wniosku o legalizację budowy placu manewrowego i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji. Doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej odpisu tego postanowienia miało miejsce w dniu 25 czerwca 2024 r., a zatem 30-dniowy termin na złożenie wniosku o legalizację przedmiotowego placu manewrowego upłynął z dniem 25 lipca 2024 r. W terminie tym Skarżąca nie złożyła wniosku o legalizację. Organ odwoławczy podniósł, że w świetle art. 49e pkt 1 P.b., niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie stanowi podstawę nakazu rozbiórki. Podkreślił, że decyzja wydawana w trybie tego przepisu ma charakter związany. Złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli więc strona, odpowiednio pouczona (co w niniejszej sprawie wystąpiło z uwagi na treść postanowienia PWINB z 21 czerwca 2024 r.) z prawa nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki. Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu PWINB wyjaśnił, że nie mają one wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy i dlatego przy podejmowaniu niniejszej decyzji nie zostały uwzględnione. W świetle bowiem art. 49e P.b., w razie ziszczenia się przewidzianej w nim przesłanki organ jest zobowiązany do wydania decyzji o rozbiórce. Zatem dla podjęcia takiego rozstrzygnięcia nie może mieć znaczenia podnoszona przez Skarżącą okoliczność związana ze zmianą planowanego zagospodarowania terenu na funkcję parkingu dla obiektu tymczasowego. Są to bowiem przyszłe zamierzenia inwestora. Organ odwoławczy podkreślił, że postanowienie ostateczne, na mocy którego wstrzymał budowę placu manewrowego i poinformował o warunkach legalizacji, w tym o możliwości złożenia wniosku o legalizację, korzysta z zasady trwałości wynikającej z art. 16 w zw. z art. 144 K.p.a. Orzeczony w sprawie nakaz rozbiórki jest zaś konsekwencją niewykonania obowiązków z niego wynikających. B. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję PWINB, wnosząc o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 48 oraz art. 49e P.b. poprzez bezpodstawne zastosowanie trybu rozbiórki wobec zmienionej funkcji placu. W toku postępowania przedstawiła bowiem nową koncepcję zagospodarowania terenu - przeznaczenia placu na parking dla obiektu tymczasowego, który zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy P.b. nie wymaga pozwolenia na budowę. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tzn. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., bowiem Organ nie wyjaśnił w sposób pełny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, nie zbadał aktualnego sposobu użytkowania placu, ograniczając się jedynie do ustaleń pierwotnych. W Jej ocenie, decyzja została wydana bez rozważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony, co narusza zasadę proporcjonalności i celowości działań administracyjnych. Zdaniem Skarżącej, Organ powinien był zbadać, czy istnieje podstawa do umorzenia postępowania rozbiórkowego z uwagi na brak przesłanek do dalszego prowadzenia go w odniesieniu do placu przeznaczonego na parking dla obiektu tymczasowego. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sąd - kontrolując działalność administracji publicznej - stosuje kryterium zgodności z prawem. Dokonuje więc analizy, czy rozstrzygnięcie podjęte przez organ poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym tj. z zachowaniem określonych reguł proceduralnych, jak też, czy odpowiada ono unormowaniom materialnoprawnym. Zakres przedmiotowy takiej kontroli wynika z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r. poz. 935 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a., który jako jedną z form kontroli wskazuje w pkt 1 decyzję administracyjną. Uchybienia przepisom prawa, które obligują do usunięcia z obrotu prawnego skarżonej decyzji określa art. 145 § 1 P.p.s.a. Stanowi on, że w razie zauważenia przyczyn z art. 156 K.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji (pkt 2). Natomiast stwierdzenie: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkuje koniecznością uchylenia decyzji w całości lub w części (pkt 1). Przy czym, dokonując kontroli sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W sytuacji, kiedy wskazane wyżej uchybienia nie zaistniały w warunkach rozpoznawanej sprawy sąd skargę oddala na podstawie art. 151 P.p.s.a. Skarżoną decyzją z 27 marca 2025 r. PWINB utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] z 2 października 2025 r. o nakazaniu Skarżącej rozbiórki samowolnie wybudowanego placu manewrowego na działce nr [...] obręb [....] w M. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia był fakt niezłożenia przez Skarżącą wniosku o legalizację w wymaganym prawem terminie, a zatem sytuacja opisana w art. 49e pkt 1 P.b. Jak wynika z akt sprawy, organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie administracyjne dotyczące legalności budowy wskazanego placu. Ostatecznym postanowieniem z 21 czerwca 2024 r. PWINB uchylił postanowienie PINB z 9 kwietnia 2024 r. i jednocześnie wstrzymał Skarżącej budowę placu manewrowego na działce nr [...] w M. jako realizowaną bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie, w postanowieniu tym Organ poinformował, że w terminie 30 dni od dnia, w którym rozstrzygnięcie to staje się ostateczne inwestor, właściciel lub zarządca obiektu może złożyć wniosek o jego legalizację i wnieść opłatę legalizacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 5 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 922/24 oddalił skargę Skarżącej na to postanowienie. Stwierdzając, że powołane postanowienie PWINB o wstrzymaniu z 21 czerwca 2025 r. zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w 25 czerwca 2024 r. i do 25 lipca 2024 r. Skarżąca nie złożyła wniosku o legalizację, PINB, decyzją z 2 października 2024 r., nakazał Jej rozbiórkę obiektu, którego sprawa niniejsza dotyczy. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy PWINB decyzją z 27 marca 2025 r. Istotne dla sprawy regulacje Prawa budowlanego są następujące. W przypadku obiektu budowlanego budowanego lub już wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy (art. 48 ust. 1 pkt 1). W postanowieniu tym musi zostać zawarta informacja o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji a także o zasadach jej obliczania (art. 48 ust. 3). Następnie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wskazanego postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Przy czym, jeżeli na powyższy akt zostało wniesione zażalenie, to termin, trzydziestodniowy biegnie od dnia, w którym akt ten stał się ostateczny (art. 48a ust. 3). W dalszej kolejności, jeśli organ nadzoru budowlanego otrzyma wniosek o dokonanie legalizacji obiektu wówczas nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia (art. 48b ust. 1). Natomiast, niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie skutkuje koniecznością wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części (art. 49e pkt 1). Ta ostatnia konsekwencja tj. nakaz rozbiórki obiektu ma charakter obligatoryjny. Zatem jeśli wobec konkretnego inwestora zostanie wydane postanowienie wstrzymujące budowę danego obiektu budowlanego i w rozstrzygnięciu tym zostanie on pouczony o możliwości złożenia wniosku o legalizację, konieczności uiszczenia w takiej sytuacji opłaty legalizacyjnej, jak też o zasadach obliczania jej wysokości, to niewystąpienie przez niego z tego rodzaju wnioskiem w przewidzianym ustawą Prawo budowlane terminie musi prowadzić do orzeczenia przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki. Brzmienie powołanego art. 49e P.b. jest jasne w tym zakresie i nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Tym samym, w postępowaniu kończącym się takim nakazem organ ma bardzo ograniczony zakres wyjaśniania stanu faktycznego. Musi on bowiem ustalić jedynie, czy wobec inwestora zapadło postanowienie o wstrzymaniu budowy, czy zawiera ono niezbędne informacje, a to wymienione we wskazanym art. 48 ust. 3 P.b., czy jest ono ostateczne i czy inwestor wystąpił z wnioskiem o legalizację w trzydziestodniowym terminie - liczonym czy to od doręczenia postanowienia o wstrzymaniu czy to od dnia jego ostateczności (w razie wniesienia zażalenia). Jeśli organ ustali, że postanowienie takie zostało wydane, jego treść obejmuje konieczne pouczenia, a wniosku o legalizację nie złożono w terminie, to jedynym prawnie możliwym rozstrzygnięciem w takich uwarunkowaniach jest nakaz rozbiórki danego obiektu budowlanego. I tego rodzaju sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie. Postanowienie o wstrzymaniu Skarżącej budowy placu manewrowego na działce nr [...] w M. wydane zostało w dniu 21 czerwca 2024r. W swojej sentencji informuje ono o tym, że w terminie 30 dni od dnia, w którym niniejsze postanowienie staje się ostateczne inwestor, właściciel lub zarządca obiektu może złożyć wniosek o jego legalizację. Wskazuje także, iż w celu uzyskania decyzji o legalizacji koniecznym będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej określonej w przepisach art. 49d i art. 59f ustawy Prawo budowlane. Rozwinięcie powyższej treści ma następnie miejsce w uzasadnieniu, gdzie Organ po wyjaśnieniach odnoszących się do kwalifikacji obiektu, którego dotyczy niniejsza sprawa i wynikającej z tego konieczności wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy powołał odpowiednie przepisy Prawa budowlanego, które regulują procedurę legalizacyjną. PWINB wyjaśnił jednocześnie, że trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku o legalizację biegnie od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu i zacytował art. 49e pkt 1 P.b., wedle którego niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie skutkuje tym, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego. Jak wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia PWINB z 21 czerwca 2024 r., zostało ono skutecznie doręczone Skarżącej (za pośrednictwem działającego Jej imieniem w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika) w dniu 25 czerwca 2024 r. Do dnia 25 lipca 2024 r. mogła więc Ona wystąpić z wnioskiem o legalizację, czego jednak nie uczyniła. Nie zgadzając się z zapadłymi w sprawie rozstrzygnięciami Skarżąca, tak w odwołaniu, jak i w skardze zwróciła uwagę na konieczność uwzględnienia w sprawie zmiany funkcji obiektu, którego ona dotyczy, a więc z placu manewrowego na parking dla obiektu tymczasowego, którego wzniesienie nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca zaznaczyła, że zmiana ta została zignorowana przez PWINB, który ograniczył się do "mechanicznego " stosowania art. 49e P.b. bez poczynienia ustaleń co do aktualnego sposobu użytkowania działki. W ten sposób, w ocenie Skarżącej, decyzja została wydana bez rozważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony, co narusza zasadę proporcjonalności i celowości działań administracji. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że kwalifikacja przedmiotu niniejszej sprawy została dokonana w postanowieniu PWINB z 21 czerwca 2024r., w którym Organ ten rozważał także, czy obiekt ten w drodze wyjątkowych regulacji Prawa budowlanego podlega zwolnieniu z obowiązku uzyskania czy to pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. Finalnie przyjął, że pozwolenie na budowę było konieczne. Postanowienie to jest ostateczne w rozumieniu art. 16 ust. 1 K.p.a. (stosowanego z mocy art. 144 K.p.a.) i jest wiążące tak dla organu, który je wydał, jak i dla stron i innych podmiotów. Związanie to oznacza niemożność formułowania odmiennych wniosków w tym zakresie. Natomiast wydana decyzja o rozbiórce stanowi tylko jego prawną konsekwencję. Przy czym, jak już to wyżej zaznaczono konsekwencja ta jest obligatoryjna. A zatem, jeśli organ nadzoru budowlanego stwierdza, że wskazany w postanowieniu o wstrzymaniu budowy wniosek o legalizację nie zostanie złożony w określonym przez prawo terminie, to nie może wydać innego rozstrzygnięcia niż nakaz rozbiórki. Nie dysponuje więc w takim wypadku jakimkolwiek uznaniem. Przepis art. 49e pkt 1 P.b. jest więc bezwzględnie obowiązujący. Nie można zatem przyjąć, by zmiana przez Skarżącą sposobu użytkowania obiektu, którego sprawa niniejsza dotyczy mogła zostać uwzględniona w toku postępowania. Oznaczałoby to bowiem doprowadzenie do uchylenia się przez Skarżącą od skutków naruszenia prawa, ale w sposób przez prawo nieprzewidziany. Tymczasem, ustawodawca przesądził, że samowola budowlana może zostać zalegalizowana, jednak wskazał równocześnie warunki, na jakich może to nastąpić. Nie ulega wątpliwości, że Skarżąca ich nie dochowała. Nie może więc w takiej sytuacji liczyć na to, że nie będzie ponosiła odpowiedzialności za postępowanie nieodpowiadające regułom prawnym, zwłaszcza, że o treści stosownych unormowań została pouczona, a zatem miała świadomość prawnych konsekwencji podjęcia bądź niepodjęcia stosownych kroków. Należy w tym miejscu przywołać jeszcze art. 49e pkt 6 P.b., według którego, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Przez podejmowanie więc działań faktycznych sprzecznych z prawem inwestor nie może sanować wcześniejszych uchybień, które zakwestionowane zostały przez organy nadzoru budowlanego. Nie można tym samym za zasadne uznać argumentów Skarżącej. Ścisłe przestrzeganie mających w sprawie zastosowanie unormowań prawnych, które są - jak to już zaznaczono - bezwzględnie obowiązujące nie może zostać uznane za "mechaniczne" zastosowanie przepisu prawa. Trudno także zgodzić się z zarzucanym niedostatecznym rozważeniem interesu publicznego czy Jej słusznego interesu, bowiem analiza w tym zakresie nie może prowadzić do odstąpienia od stosowania przepisu o charakterze ius cogens. Mając to na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają żadnych przepisów Prawa budowlanego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalone zostały wszystkie istotne dla sprawy okoliczności i zastosowano w związku z nimi właściwe unormowania prawne. Uzasadnienia podjętych decyzji są prawidłowe, zwłaszcza uzasadnienie skarżonej decyzji w sposób szeroki odnosi się tak do faktów, jak i do mających zastosowanie unormowań prawa materialnego. W tym miejscu należy jeszcze zaznaczyć, że PWINB słusznie zwrócił uwagę na potrzebę zreformowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. W części wstępnej postanowienia z 2 października 2024 r. PINB podał jako tę podstawę art. 49e pkt 3 P.b., zaś w uzasadnieniu wskazał ten przepis, jak też art. 49e pkt 1 P.b. W uwarunkowaniach sprawy nie budzi jednak wątpliwości, że właściwą i wyłączną podstawą działania organu nadzoru budowlanego był art. 49e pkt 1 P.b., dlatego Organ II instancji zwrócił na to uwagę w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Z podanych względów oddalono skargę B. M., o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę