Orzeczenie · 2025-10-16

II SA/Rz 729/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2025-10-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkalegalizacja budowyplac manewrowydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnenadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę B. M. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego placu manewrowego. Postępowanie administracyjne wykazało, że plac został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. PWINB, postanowieniem z 21 czerwca 2024 r., wstrzymał budowę i poinformował skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne. Skarżąca nie skorzystała z tej możliwości, co zgodnie z art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego skutkowało wydaniem decyzji o rozbiórce. Skarżąca argumentowała, że zmieniła przeznaczenie placu na parking dla obiektu tymczasowego, który nie wymaga pozwolenia na budowę, i że organy nie zbadały stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że niezłożenie wniosku o legalizację w ustawowym terminie obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. Sąd uznał, że decyzja o rozbiórce ma charakter obligatoryjny, a późniejsza zmiana sposobu użytkowania obiektu nie może sanować samowoli budowlanej i uchylić obowiązku prawnego. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a uzasadnienia decyzji były prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie obligatoryjnego charakteru decyzji o rozbiórce w przypadku braku wniosku o legalizację samowolnej budowy oraz brak wpływu późniejszych zmian przeznaczenia obiektu na ten obowiązek.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury legalizacji samowolnej budowy w świetle Prawa budowlanego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy niezłożenie wniosku o legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w ustawowym terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie skutkuje obligatoryjnym wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.

Uzasadnienie

Przepis art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Organ nadzoru budowlanego, po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy i pouczeniu o możliwości legalizacji, musi wydać decyzję o rozbiórce, jeśli wniosek o legalizację nie zostanie złożony w terminie.

Czy zmiana przeznaczenia samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego na funkcję parkingu dla obiektu tymczasowego, która nie wymaga pozwolenia na budowę, może wpłynąć na decyzję o nakazie rozbiórki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana przeznaczenia obiektu po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy i upływie terminu do złożenia wniosku o legalizację nie ma wpływu na obowiązek wydania decyzji o rozbiórce.

Uzasadnienie

Decyzja o rozbiórce jest obligatoryjna w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację. Zmiana sposobu użytkowania obiektu nie może sanować samowoli budowlanej i prowadzić do uchylenia się od skutków naruszenia prawa w sposób nieprzewidziany przez ustawodawcę. Postanowienie o wstrzymaniu budowy, które stało się ostateczne, jest wiążące.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę B. M. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 27 marca 2025 r. nr OA.7721.12.5.2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Przepisy (23)

Główne

P.b. art. 49e § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie skutkuje wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.

Pomocnicze

P.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 48a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 48b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49e § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 52

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.b. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49d

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 59f

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49e § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezłożenie wniosku o legalizację w ustawowym terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce. • Zmiana przeznaczenia obiektu po wstrzymaniu budowy i upływie terminu do legalizacji nie ma wpływu na obowiązek rozbiórki. • Postanowienie o wstrzymaniu budowy, które stało się ostateczne, jest wiążące dla stron i organów.

Odrzucone argumenty

Zmiana funkcji placu manewrowego na parking dla obiektu tymczasowego, który nie wymaga pozwolenia na budowę, powinna być uwzględniona. • Organ nie zbadał w sposób pełny stanu faktycznego i aktualnego sposobu użytkowania placu. • Decyzja została wydana bez rozważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony, naruszając zasadę proporcjonalności.

Godne uwagi sformułowania

nakaz rozbiórki obiektu ma charakter obligatoryjny • nie można przyjąć, by zmiana przez Skarżącą sposobu użytkowania obiektu mogła zostać uwzględniona w toku postępowania • ustawodawca przesądził, że samowola budowlana może zostać zalegalizowana, jednak wskazał równocześnie warunki, na jakich może to nastąpić • ścisłe przestrzeganie mających w sprawie zastosowanie unormowań prawnych, które są - jak to już zaznaczono - bezwzględnie obowiązujące nie może zostać uznane za 'mechaniczne' zastosowanie przepisu prawa

Skład orzekający

Stanisław Śliwa

przewodniczący-sprawozdawca

Maria Mikolik

członek

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjnego charakteru decyzji o rozbiórce w przypadku braku wniosku o legalizację samowolnej budowy oraz brak wpływu późniejszych zmian przeznaczenia obiektu na ten obowiązek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury legalizacji samowolnej budowy w świetle Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne stosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i konsekwencji braku legalizacji. Jest to typowy, ale ważny przykład dla praktyków prawa budowlanego.

Samowola budowlana i brak wniosku o legalizację – dlaczego sąd nakazał rozbiórkę mimo zmiany przeznaczenia placu?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst