II SA/RZ 729/20

II SA/Rz 729/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Maciej Kobak /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 505/21 - Wyrok NSA z 2023-11-23
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 121 § 2, § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] utrzymującej w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") z dnia [...].03.2020 r. znak: [...], nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] ( dalej: "strona skarżąca" lub "Wspólnota") grzywnę w celu przymuszenia w wysokości: 2.000,00 zł. plus koszy egzekucyjne z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2020 r., poz.256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm.; dalej: "u.p.e.a.").
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...].08.2018 r. znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: "p.b.") nakazał Wspólnocie usunięcie nieprawidłowości, dotyczących stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...], usytuowanego na terenie działki nr 1617 obr. [...] przy ul. [...] w [...], poprzez wykonanie robót wyszczególnionych w pkt 1-12 sentencji w/w decyzji. Obowiązek określony w punktach 1-4 należało wykonać w terminie do dnia 15.09.2018 r. Natomiast obowiązek wynikający z pozostałych punktów w terminie do 31.12.2018 r. Powyższemu nakazowi organ I instancji odnośnie punktów 1-4 na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
WINB rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, decyzją z dnia [...].10.2018 r. znak: [...] utrzymał w/w decyzję organu I instancji w mocy nie przechylając się jednocześnie do wniosku o przedłużenie terminu wykonania obowiązku zawartego w punktach 5-12.
Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia PINB wdrożył postępowanie egzekucyjne, w związku z tym, że po wystąpieniu pismem z dnia [...].02.2019 r., znak: [...] do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] o podanie informacji dotyczącej stanu realizacji ciążącego na ww. Wspólnocie obowiązku, oraz po kolejnych wystąpieniach z dnia [...].02.2019 r., [...].02.2019 r., [...].02.2019 r., [...].06.2019 r. o przedłożenie protokołu odbioru potwierdzającego wykonanie nakazu zawartego w decyzji, nie uzyskał od ww. Wspólnoty żadnej odpowiedzi.
W dniu [...].11.2019 r. skierował do Wspólnoty upomnienie pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, a następnie w dniu [...].03.2020 r. wystawił tytuł wykonawczy a następnie postanowieniem z dnia [...].03.2020 r. znak: [...] nałożył na zobowiązaną Wspólnotę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 2 000 złotych.
W zażaleniu Wspólnota zarzuciła, że przytoczone fakty i stwierdzenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...].03.2020 r. znak [...], całkowicie mijają się z prawdą. Potwierdziła że pismami z dnia [...].02.2019, [...].02.2019, [...].02.2019 i [...].06.2019 była wzywana do przedłożenia dokumentów, wskazujących na wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...].08. 2018 r. znak [...], jednak nieprawdą jest, że wezwania te pozostały bez odpowiedzi. W odpowiedzi na pismo PINB z dnia [...].02.2019 r. znak: [...] przedłożyła kopię protokołu z dnia [...].02. 2019 r., który wskazywał na stopień wykonania obowiązków określonych w punktach 5,6,8,9,11,12 sentencji decyzji dnia [...].08.2018 r. znak [...]. Natomiast wcześniej został przedłożony organowi protokół z dnia [...] września 2018 r., wskazujący na wykonanie obowiązków nałożonych w punktach 1, 2, 3, 4, a dodatkowe wyjaśnienia odnośnie zbicia luźnych tynków na elewacji tylnej zostały złożone pismem z dnia [...] października 2018 r. Z kolei w odpowiedzi na pismo PINB z dnia [...].02.2019 r. znak [...] strona skarżąca podała, że złożyła obszerne wyjaśnienie odnośnie stopnia realizacji pozostałych do wykonania obowiązków, wskazując wszystkie podjęte w tym zakresie działania zmierzające do realizacji decyzji PINB dla Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2018r. Według Wspólnoty pismo z dnia [...] lutego 2019 nie wymagało udzielenia odpowiedzi. Natomiast odnośnie pisma z dnia [...].06.2019 r. znak: [...] podała, że udzieliła odpowiedzi pismem z dnia [...].07.2019 r., w którym po raz kolejny wskazała szczegółowo podjęte działania zmierzające do realizacji pozostałych obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].08.2018 r. znak NB. [...]. Natomiast odnosząc się do niewykonania obowiązku wynikającego z punku 5 decyzji wyjaśniła, że realizacją tego obowiązku jest w toku i poinformowała że właściciele lokali tworzący Wspólnotę podjęli uchwałę nr [...], dotyczącą wyrażenia zgody na remont elewacji frontowej i bocznej budynku. Na tej podstawie zlecono firmie [...] T.K. przygotowanie projektu remontu i kolorystyki elewacji budynku, który w chwili obecnej jest już uzgodniony z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz został złożony u Prezydenta Miasta [...], celem wydania pozwolenia na budowę. Z uwagi na to, że niemożliwym było wykonanie planowanego remontu w roku 2019, Wspólnota wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o przedłużenie tymczasowej organizacji ruchu drogowego, na czas remontu elewacji budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] i uzyskała przedłużenie terminu do dnia [...].09.2020 r. Z uwagi na to, że wykonała obowiązek nałożony decyzją z dnia [...].08.2018r znak [...] wymieniony w punktach 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9,10,11 i 12, a obowiązek wynikający z pkt. 5 jest w trakcie realizacji, wniosła o niepodejmowanie działań egzekucyjnych wskazanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności o nie nakładanie kary grzywny w celu przymuszenia.
WINB nie podzielił powyższych zarzutów i opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. Wyjaśnił, że nakaz usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], usytuowanym na terenie działki nr 1617 obr. [...] przy ul. [...] w P., został nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...].08.2018 r. znak: [...], utrzymaną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2018 r. znak: [...], która stała się decyzją ostateczną i w dalszym ciągu istnieje w obiegu prawnym.
Jak wynika z materiału dowodowego i treści wniesionego zażalenia obowiązek ten nie został wykonany w całości. Nie wykonano pkt. 5 ww. decyzji dotyczącego uzupełnienia obróbek blacharskich na elewacjach od strony ul. [...] i ul. [...], w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], usytuowanym na terenie działki nr 1617 obr. [...] przy ul. [...] w [....].
Grzywna w celu przymuszenia nałożona na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. stanowi środek egzekucyjny, a nie karę za nie wykonanie obowiązku. Jej nałożenie i egzekucja ma na celu zmuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku
nałożonego przez organ.
Zgodnie z art. 7 § 2 ustawy organ egzekucyjny powinien stosować środki egzekucyjne które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, jednocześnie powinny to być środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie organ miał do wyboru dwa środki: grzywnę w celu przymuszenia albo wykonanie zastępcze przewidziane wart. 127 ustawy, polegające na zleceniu innej osobie egzekwowanego obowiązku na koszt zobowiązanego.
Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] rozważał możliwość zastosowania wykonania zastępczego, jednak wybrał, jako mniej uciążliwą, grzywnę w celu przymuszenia.
Zdaniem organu odwoławczego takie stanowisko organu I instancji znajduje uzasadnienie chociażby z uwagi na art. 125 § 1 u.p.e.a., który stanowi że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast zgodnie z art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, uiszczone lub ściągnięte grzywny w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub części. O zwrocie grzywny postanawia organ egzekucyjny. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia.
Wykonanie zastępcze byłoby w ocenie organu II instancji bardziej dolegliwe chociażby ze względu na koszty wyceny robót i wyłonienia wykonawcy, które zobowiązany musiałby ponieść niezależnie od kosztów samej rozbiórki.
Wyjaśnił przy tym, że na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek doprowadzenia do wyegzekwowania realizacji ostatecznej decyzji administracyjnej.
Z uwagi na to że Wspólnota nie wykonała obowiązku, który jest wymagalny, organ I instancji był nie tylko uprawniony ale i zobowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w jego ramach do zastosowania wszystkich niezbędnych środków, mających na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej z dnia [...] 10.2018 r. znak: [...].
Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...].03.2020 r. znak: [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało wydane po wyczerpaniu działań proceduralnych wymaganych
treścią przepisów obowiązujących w tym zakresie.
Ustalona wysokość grzywny odpowiada w ocenie WINB stopniowi naruszenia i zasadzie niezbędności. Uwzględnia zarówno częściowe wykonanie obowiązku, jak również stanowi optymalny środek, który powinien przymusić zobowiązaną Wspólnotę do wykonania całości ciążącego na niej obowiązku. Zdaniem organu II instancji PINB wymierzając grzywnę w wysokości 2000 zł nie przekroczy granic swobodnego uznania. Grzywna w wysokości 2.000,00 zł nie może być bowiem uznana za środek zbyt uciążliwy, w stosunku do zakresu niewykonanego obowiązku.
Ustosunkowując się do zarzutów wyjaśnił, że egzekwowany obowiązek został nałożony na podstawie art. 66 p.b. O wykonaniu obowiązku można mówić tylko gdy zostaną wykonane wszystkie prace enumeratywnie wymienione w decyzji, dopiero wówczas prowadzenie egzekucji administracyjnej jest niezasadne.
W skardze do Sądu Wspólnota podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśniła, że luźne obróbki blacharskie na elewacji budynku zostały usunięte lub zabezpieczone. Tym samym usunięte zostało zagrożenie dla przechodniów poruszających się po chodnikach przylegających do budynku. Wykazała również, że podjęła decyzję o wyremontowaniu całej elewacji frontowej i bocznej oraz załączyła dokumenty potwierdzające prawdziwość podejmowanych działań. Zlecenie wykonania projektu budowlanego, opiniowanie go u [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, opiniowanie czasowej organizacji ruchu drogowego czy wystąpienie o wydanie pozwolenia na budowę potwierdzają, że nie są to działania pozorowane. Przeciwnie, działania te pokazują, że Wspólnota wykonała i nadal wykonuje działania zmierzające do realizacji obowiązku nałożonego w pkt 5 decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymanej w mocy decyzja WINB z dnia [...] października 2018 r.
Zdaniem skarżącej nałożenie grzywny w celu przymuszenia wynika z niezrozumienia przez organ intencji strony skarżącej, która postanowiła wykonać więcej aniżeli zostało jej nakazane. Utrzymanie nałożonej grzywny doprowadzi do wymiany obróbek blacharskich, które następnie zostaną zniszczone lub znowu wymienione na nowe, w trakcie planowanego remontu elewacji. Dlatego też oceniła prowadzenie egzekucji celem realizacji pkt 5 decyzji za niecelowe, postulując w tym zakresie umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymują stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz.2167 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Skarga okazała się niezasadna.
Zaskarżonym postanowieniem PWINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") z dnia [...].03.2020 r. znak: [...], nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] ( dalej: "strona skarżąca" lub "Wspólnota") grzywnę w celu przymuszenia w wysokości: 2.000,00 zł. plus koszy egzekucyjne z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Egzekucja dotyczy obowiązków nałożonych na skarżącą decyzja PWINB z dnia [...] października 2018 r., znak [...].
Ostateczności tej decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, jak i zakresu nałożonych nim obowiązków dłużnik nie kwestionował.
Spór w sprawie sprowadzał się do skutków bezspornego niewykonania w terminie wynikającym z tytułu wykonawczego obowiązków z pkt 5 decyzji, tj. uzupełnienia obróbek blacharskich na elewacjach od strony ul. [...] i ul. [...], w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], usytuowanym na terenie działki nr 1617 obr. [...] przy ul. [...] w [...].
Sąd w całości przychyla się do stanowiska WINB wyrażonego w treści zaskarżonego postanowienia, iż o wykonaniu egzekwowanego obowiązku można mówić tylko gdy zostaną wykonane wszystkie prace enumeratywnie wymienione w decyzji. Dopiero wówczas prowadzenie egzekucji administracyjnej będzie niezasadne.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądów administracyjnych o wykonaniu obowiązku nałożonego w celu usunięcia nieprawidłowości występujących w budynku można mówić tylko gdy zostaną wykonane wszystkie prace enumeratywnie wymienione w decyzji i dopiero wówczas prowadzenie egzekucji administracyjnej byłoby niezasadne (...) (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2016 r., VII SA/Wa 97/16 opublikowany LEX nr 2254579).
Usunięcie luźnych obróbek blacharskich lub ich zabezpieczenie nie stanowi w oczywisty sposób wykonania obowiązku nałożonego w pkt 5 decyzji WINB z dnia [...] października 2018 r.
Zaniechanie wykonania tegoż obowiązku w terminie oraz planowanie realizacji w przyszłości kompleksowego remontu budynku spowodowało sytuację, w której skarżąca – wg treści skargi – jest przymuszona do wykonania wymiany obróbek blacharskich, które następnie zostaną zniszczone lub znowu wymienione na nowe, w trakcie planowanego remontu elewacji. Dlatego też oceniła prowadzenie egzekucji celem realizacji pkt 5 decyzji za niecelowe, postulując w tym zakresie umorzenie postępowania.
Należy podkreślić, że w postępowaniu egzekucyjnym organ nie bada zasadności jak i treści obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego.
Zarzut skarżącej jest więc bezskuteczny. Organ nie może rezygnować z obowiązku doprowadzenia do zrealizowania obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego z powodu planów inwestycyjnych dłużnika .
Nałożona na skarżącą grzywna jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym niż wykonanie zastępcze. Jej wysokość została ustalona w dolnych dopuszczalnych granicach (art. 121 § 4 w zw. Z art. 121 § 2 u.p.e.a.) i nie jest nadmierna w okolicznościach sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.