II SA/Rz 728/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi złożonej przez A. Spółka z o. o. oraz B. Spółka z o. o. było zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie aktualizacji Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta. Zarządzenie to polegało na wyłączeniu z ewidencji karty adresowej budynku przy ul. [...] oraz włączeniu nowej karty dla kamienicy przy ul. [...]. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz rozporządzenia wykonawczego, twierdząc, że oba obiekty stanowią jeden budynek zabytkowy. Podnosili również zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, wskazując, że budynek przy ul. [...] nie jest zabytkowy, a jego wyłączenie z ewidencji było koniecznym usunięciem nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi jako niezasadne. Sąd uznał, że zarządzenie Prezydenta Miasta jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Analizując stan faktyczny i prawny, Sąd stwierdził, że wyłączona z ewidencji oficyna powstała w latach 90. XX wieku w wyniku rozbudowy zabytkowej kamienicy przy ul. [...] i sama w sobie nie posiada wartości zabytkowej w rozumieniu ustawy. Sąd podkreślił, że rozbudowa obiektu zabytkowego nie nadaje automatycznie wartości zabytkowej nowym częściom. Podkreślono również, że Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków zaakceptował proponowaną aktualizację ewidencji. Wobec powyższego, Sąd uznał, że działania Prezydenta Miasta były zgodne z prawem, a zarzuty skarg nie znalazły uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że zarządzenia aktualizujące gminną ewidencję zabytków podlegają kontroli WSA; interpretacja definicji zabytku w kontekście rozbudowy obiektów zabytkowych; zasady prowadzenia i aktualizacji gminnej ewidencji zabytków.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy zabytkowej kamienicy i oceny wartości zabytkowej nowej części; orzeczenie WSA, nie NSA.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządzenie Prezydenta Miasta dotyczące aktualizacji gminnej ewidencji zabytków, polegające na wyłączeniu z niej karty adresowej części budynku, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie takie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a zarządzenie Prezydenta Miasta, mimo że nie jest decyzją ani postanowieniem, może być przedmiotem skargi, jeśli dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co potwierdza orzecznictwo NSA.
Czy wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków karty adresowej części budynku, która powstała w wyniku rozbudowy zabytkowej kamienicy w latach 90. XX wieku, jest zgodne z prawem, jeśli ta część nie posiada samodzielnej wartości zabytkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyłączenie jest zgodne z prawem, jeśli ta część budynku nie posiada wartości historycznej, artystycznej lub naukowej uzasadniającej jej wpis do ewidencji zabytków, a jej powstanie było wynikiem współczesnych robót budowlanych.
Uzasadnienie
Ustawa o ochronie zabytków definiuje zabytek jako dzieło człowieka stanowiące świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, którego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Rozbudowa lub nadbudowa obiektu zabytkowego nie nadaje automatycznie wartości zabytkowej nowym częściom, jeśli te nie spełniają ustawowej definicji zabytku. W tym przypadku, oficyna powstała w latach 90. XX wieku i nie posiadała wartości zabytkowej.
Czy zarządzenie Prezydenta Miasta o aktualizacji gminnej ewidencji zabytków narusza zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a ustalenia faktyczne są spójne i uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Prezydent Miasta prawidłowo zebrał materiał dowodowy, w tym informacje z Wydziału Geodezji oraz dokumentację projektową, co pozwoliło na ustalenie, że wyłączona część budynku nie posiada wartości zabytkowej. Brak sprzeciwu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dodatkowo potwierdza prawidłowość działań organu.
Przepisy (27)
Główne
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. o. z. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u. o. z. art. 22 § ust. 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u. o. z. art. 22 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Rozporządzenie art. 18 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. o. z. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u. o. z. art. 7
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u. o. z. art. 24 § ust. 3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u. o. z. art. 39 § ust. 3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u. o. z. art. 80 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Rozporządzenie art. 18a
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Rozporządzenie art. 18b
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Rozporządzenie art. 17
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Rozporządzenie art. 18 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Rozporządzenie art. 18a § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków części budynku (oficyny), która powstała w latach 90. XX wieku i nie posiada samodzielnej wartości zabytkowej, jest zgodne z prawem. • Zarządzenie Prezydenta Miasta aktualizujące gminną ewidencję zabytków podlega kontroli sądu administracyjnego. • Organ prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a ustalenia faktyczne dotyczące braku wartości zabytkowej wyłączanej części budynku są prawidłowe. • Brak sprzeciwu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków potwierdza prawidłowość działań organu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 22 ust. 4 i ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 u. o. z. oraz § 18 ust. 2, § 18a ust. 1 rozporządzenia poprzez błędne uznanie, że jedynie część budynku stanowi budynek zabytkowy. • Zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie czynności w sposób sprzeczny z zasadą prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Rozbudowa i nadbudowa kamienicy zabytkowej nie jest tego rodzaju zdarzeniem, które mogłoby przesądzać o trwaniu nieprawidłowego stanu ewidencyjnego w ujawnionym zakresie. • Nadużyciem byłoby uznanie, że wartość [zabytkowa] przechodzi automatycznie z zabytku na nowopowstałe części takiego obiektu. • Gminna ewidencja zabytków z punktu widzenia literalnej treści art. 7 u.o.z. ustanawiającej zamknięty katalog form ochrony zabytków, nie może być traktowana jako forma ochrony zabytków, lecz ewentualnie jako sformalizowany prawem sposób działania ułatwiający tą ochronę.
Skład orzekający
Paweł Zaborniak
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Śliwa
sędzia
Maria Mikolik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zarządzenia aktualizujące gminną ewidencję zabytków podlegają kontroli WSA; interpretacja definicji zabytku w kontekście rozbudowy obiektów zabytkowych; zasady prowadzenia i aktualizacji gminnej ewidencji zabytków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy zabytkowej kamienicy i oceny wartości zabytkowej nowej części; orzeczenie WSA, nie NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony dziedzictwa kulturowego i interpretacji przepisów dotyczących zabytków, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Czy rozbudowa zabytkowej kamienicy tworzy nowy zabytek? WSA w Rzeszowie wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.