II SA/Rz 719/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego, utrzymującą w mocy odmowę uchylenia orzeczenia z 1955 r. o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa.
Skarżący domagali się uchylenia orzeczenia z 1955 r. o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa, powołując się na wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności. Sąd administracyjny uznał, że przesłanki wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 K.p.a.) nie zostały spełnione. Podkreślono, że właściciel nieruchomości był nieznany z miejsca pobytu w dacie wydania orzeczenia, a jego przejęcie nastąpiło zgodnie z ówczesnymi przepisami, w tym dekretem z 27 lipca 1949 r. Wcześniejsze postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1955 r. również zakończyło się oddaleniem skargi kasacyjnej.
Sprawa dotyczyła skargi O.S., A.S., D.S. i J.H. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 28 marca 2024 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 12 lutego 2018 r. odmawiającą uchylenia orzeczenia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z 13 grudnia 1955 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości należącej do C.Z. Skarżący domagali się wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1955 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Wojewoda Podkarpacki, rozpatrując wniosek, stwierdził, że przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. (fałszywe dowody) nie zostały spełnione z powodu braku stosownych orzeczeń potwierdzających sfałszowanie dowodów. Podstawa z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (nowe okoliczności lub dowody) również została uznana za nieuzasadnioną, ponieważ fakty dotyczące miejsca pobytu właściciela jedynie potwierdzały prawidłowość zastosowanego trybu doręczenia poprzez ogłoszenie w dzienniku wojewódzkim, co było zgodne z przepisami dekretu z 27 lipca 1949 r. i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1950 r. Wojewoda podkreślił, że C.Z. od 1946 r. przebywał za granicą i nie władał nieruchomością, co uzasadniało zastosowanie przepisów dotyczących nieznanego właściciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd potwierdził, że organy prawidłowo oceniły brak przesłanek do wznowienia postępowania. W odniesieniu do art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), sąd stwierdził, że zastosowany tryb ogłoszenia orzeczenia w dzienniku wojewódzkim był zgodny z ówczesnymi przepisami, a termin do wniesienia odwołania był prawidłowo określony. Sąd podkreślił, że fakt przebywania właściciela za granicą od 1945 r. i nieposiadanie nieruchomości we władaniu nie stanowi nowej okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zwłaszcza że orzeczenie z 1955 r. opierało się na przepisach dekretu z 27 lipca 1949 r., a kwestia ta była już badana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które zakończyło się oddaleniem skargi kasacyjnej przez NSA. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przesłanki do wznowienia postępowania nie zostały spełnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest dowodów na sfałszowanie dowodów (pkt 1). Tryb doręczenia orzeczenia poprzez ogłoszenie w dzienniku wojewódzkim był zgodny z prawem dla nieznanego właściciela (pkt 4). Fakt przebywania właściciela za granicą i nieposiadania nieruchomości we władaniu nie stanowi nowej okoliczności w rozumieniu pkt 5, a kwestia podstawy prawnej przejęcia była już badana.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1, 4, 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego art. 1 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany art. § 2 ust. 1
Pomocnicze
Dekret z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR art. 1 ust. 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach Państwa art. 10
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 K.p.a. nie zostały spełnione. Tryb doręczenia orzeczenia z 1955 r. poprzez ogłoszenie w dzienniku wojewódzkim był zgodny z prawem dla nieznanego właściciela. Fakt przebywania właściciela za granicą i nieposiadania nieruchomości we władaniu nie stanowi nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania. Kwestia podstawy prawnej przejęcia nieruchomości była już badana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności i nie dopatrzono się rażącego naruszenia prawa.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. z powodu rzekomego sfałszowania dowodów. Zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. z powodu rzekomo nowych okoliczności faktycznych (nieznajomość repatriacji do ZSRR, przebywanie za granicą). Błędna ocena treści decyzji Prezydium MRN z 1955 r. i niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący domagali się "wznowienia postępowania oraz o stwierdzenia nieważności decyzji" Wnioskodawcy zwrócili się do Prezydenta o wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego Sąd wskazał, że organy w niepełny sposób rozpatrzyły wniosek z 21 sierpnia 2017 r., w którym Wnioskodawcy żądali także stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium MRN. Wojewoda podkreślił, że podane przez Wnioskodawców fakty związane z kolejnymi miejscami pobytu właściciela nieruchomości, jedynie potwierdzają słuszność zastosowanego przez Prezydium MRN trybu doręczenia właścicielowi orzeczenia o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa, czyli poprzez ogłoszenie tego orzeczenia w dzienniku wojewódzkim. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że Prezydium MRN uznało właściciela nieruchomości C.Z. za osobę repatriowaną do ZSRR i na tej podstawie stwierdziło przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości z mocy prawa; nie wynika natomiast jak to błędnie ustalił organ - że zastosowanie znalazły przepisy dekretu z 27 lipca 1949 r. Sąd stwierdza, że zastosowanie opisanego wyżej trybu ogłoszenia orzeczenia Prezydium MRN, wraz z pouczeniem o odwołaniu, w żadnym nie naruszało obowiązujących w tym zakresie przepisów. Wobec tego w żadnym wypadku nie można mówić, że przebywanie byłego właściciela na Zachodzie stanowi nową okroczność, od której uwarunkowane było przejęcie własności nieruchomości.
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący sprawozdawca
Karina Gniewek-Berezowska
sędzia
Magdalena Józefczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 K.p.a.) w kontekście orzeczeń wydanych w okresie PRL, zwłaszcza w sprawach przejęcia nieruchomości na własność Państwa. Potwierdzenie prawidłowości stosowania trybu doręczenia dla nieznanego właściciela."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z lat 50. XX wieku. Wartość praktyczna ograniczona do spraw o podobnym charakterze historycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy historycznego przejęcia nieruchomości i pokazuje złożoność postępowań administracyjnych, które mogą trwać dziesięciolecia. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Dziedzice walczą o nieruchomość przejętą przez państwo w 1955 r. Sąd: procedury z PRL były zgodne z prawem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 719/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2024-11-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-06-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/ Karina Gniewek-Berezowska Magdalena Józefczyk Symbol z opisem 6299 Inne o symbolu podstawowym 629 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 145 § 1 pkt 1,4, 5 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi O. S., A. S., D. S. i J. H. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 28 marca 2024 nr. Nr N-VI.7533.1.6.2018 w przedmiocie odmowy uchylenia orzeczenia – skargę oddala – Uzasadnienie Wojewoda Podkarpacki (dalej: "Wojewoda"), decyzją z 28 marca 2024 r. nr N-VI.7533.1.6.2018, po rozpatrzeniu odwołania O.S., A.S., D.S. i J.H. (dalej: "Skarżący", "Wnioskodawcy"), reprezentowanych przez pełnomocnika adwokata, od decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent") z 12 lutego 2018 r. nr GKK.6821.21.2017, odmawiającej uchylenia (po wznowieniu postępowania) orzeczenia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] (dalej: "Prezydium MRN") z 13 grudnia 1955 r. nr L.UR/11/79/55, wydanego w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości będącej własnością C.Z., objętej whl [...], oznaczonej jako parcela gruntowa nr [...] i parcela budowlana nr [...], znajdującej się przy ul. [....] [...] (obecnie przy ul. [...] [...]) w [....] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że wnioskiem z 21 sierpnia 2017 r. Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika adwokata, zwrócili się do Prezydenta o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium MRN, na podstawie którego przejęto na własność Skarbu Państwa nieruchomość stanowiącej własność C.Z. Swoje żądanie oparli na art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, ze zm., dalej: "K.p.a."). Prezydent, postanowieniem z 14 grudnia 2017 r., wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie i decyzją z 12 lutego 2018 r. uznał, że brak jest przesłanek do uchylenia orzeczenia Prezydium MRN. Wojewoda decyzją z 15 czerwca 2018 r., utrzymał w mocy tę decyzję, natomiast tut. Sąd, wyrokiem z 15 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 970/18, uchylił decyzję Wojewody z 15 czerwca 2018 r. Sąd wskazał, że organy w niepełny sposób rozpatrzyły wniosek z 21 sierpnia 2017 r., w którym Wnioskodawcy żądali także stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium MRN. Na skutek tego wyroku Wojewoda, postanowieniem z 22 marca 2019 r. zawiesił postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta z 12 lutego 2018 r. Wojewoda, jako organ właściwy w I instancji do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia, decyzją z 27 maja 2019 r. nr N-VI.7511.6.2017, odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium MRN z 13 grudnia 1955 r. W tej sprawie WSA w Warszawie oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną Skarżących w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium MRN (wyrok z 18 maja 2023 r., sygn. I OSK 1196/22). Po podjęciu zawieszonego postępowania odwoławczego (postanowienie z 19 lutego 2023 r.), Wojewoda rozpoznał odwołanie od decyzji z 12 lutego 2018 r. Na wstępie zaznaczył, że w złożonym wniosku o wznowienie postępowania wskazane zostały trzy niezależne od siebie podstawy prawne, tj. art. 145 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., z których w odniesieniu do drugiej z nich (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wobec tego Prezydent był zobligowany do wznowienia postępowania, zakończonego orzeczeniem Prezydium MRN z 13 grudnia 1955 r. Odnosząc się do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe) Wojewoda stwierdził, że jest ono nieuzasadnione, ponieważ Wnioskodawcy nie przedłożyli stosownych orzeczeń o sfałszowaniu dowodów, wskutek czego brak jest podstaw do wznowienia postępowania w tej sprawie na powyższej podstawie. Również zawarte w złożonym wniosku żądanie oparte o przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jest nieuzasadnione, ponieważ w sprawie tej nie zostały ujawnione nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania przedmiotowego orzeczenia, które byłyby nieznane organowi, wydającemu to orzeczenie. Wojewoda podkreślił, że podane przez Wnioskodawców fakty związane z kolejnymi miejscami pobytu właściciela nieruchomości, jedynie potwierdzają słuszność zastosowanego przez Prezydium MRN trybu doręczenia właścicielowi orzeczenia o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa, czyli poprzez ogłoszenie tego orzeczenia w dzienniku wojewódzkim Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] pod poz. [...] i [.]. Zatem w chwili wydania przedmiotowego orzeczenia C.Z. był osobą nieznaną z miejsca pobytu (co najmniej od chwili rozpoczęcia wojny w 1939 r., aż do chwili swojej śmierci w 1985 r., nie przebywał i nie zamieszkiwał w budynku usytuowanym przy ul. [...] [...] w [...]). Wydane przez Prezydium MRN orzeczenie z 13 grudnia 1955 r. zostało oparte na przepisach dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, poz. 318, dalej: "dekret z 5 września 1947 r." ), dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339, dalej: "dekret z 27 lipca 1949 r.") oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. Nr 45, poz. 416), będącego aktem wykonawczym do dekretu z 27 lipca 1949 r. Przepis art. 1 ust. 1 dekretu z 27 lipca 1949 r. stanowił, że mogą być przejmowane na własność Państwa w całości lub w części nieruchomości ziemskie, położone w województwach: białostockim, lubelskim, rzeszowskim i krakowskim w obrębie pasa granicznego przewidzianego w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach Państwa (Dz. U. R.P. z 1937 r. Nr 11, poz. 83), oraz w powiatach: biłgorajskim, krasnostawskim, i lubelskim województwa lubelskiego oraz brzozowskim i przeworskim województwa rzeszowskiego, jeżeli nie pozostają w faktycznym władaniu właścicieli. Zgodnie zaś z art. 10 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r., pas graniczny obejmował cały obszar powiatów przylegających do granicy Państwa, łącznie z powiatami miejskimi położonymi na tym obszarze. Ponieważ miasto [...] znajdowało się w obszarze powiatu przylegającego do granicy Państwa, to nieruchomości położone na jego terenie podlegały działaniu dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r., jeżeli właściciel nieruchomości ziemskiej, przejmowanej na własność Państwa, był nieznany, należało w orzeczeniu uczynić o tym wzmiankę, a samo orzeczenie ogłosić w dzienniku wojewódzkim oraz wywiesić równocześnie w lokalu urzędowym władzy, która orzeczenie wydała, i w lokalu prezydium gminnej rady narodowej tej gminy, w której nieruchomość jest położona. Wojewoda wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że w chwili wydawania przez Prezydium MRN orzeczenia z 13 grudnia 1955 roku, C.Z. był osobą nieobecną i niewładającą nieruchomością objętą whl [...], oznaczoną jako parcela gruntowa nr [...] i parcela budowlana nr [...], znajdującą się przy ul. [...]. Stąd też w sprawie tej zastosowano tryb postępowania odnoszący się do nieznanego właściciela nieruchomości, o którym mowa § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. C.B.Z. od 1946 r. stale przebywał za granicą (najpierw Francja, później Wielka Brytania, a następnie USA i na końcu ponownie Francja). W dacie wydania ww. orzeczenia nie władał więc przedmiotową nieruchomością. Fakt wydania przedmiotowego orzeczenia o przejęciu na Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości, został zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa opublikowany w dzienniku urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z [...], pod poz. [...] i [...]. Z akt sprawy nie wynika, aby C.Z. skorzystał z prawa do wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Dlatego zgodnie z dekretem z dnia 27 lipca 1949 r., organ orzekający o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, nie był zobowiązany do wskazywania daty utraty faktycznego władztwa nad nieruchomością przez właściciela, okresu braku władania, a także ustalania przyczyn pozbawienia właściciela władztwa nad nieruchomością. Wojewoda podzielił też stanowisko Prezydenta, że dekret z dnia 27 lipca 1949 r. był aktem prawnym o charakterze nacjonalizacyjnym i wywoływał skutki z mocy samego prawa; nieruchomość mogła być przejęta przez państwo, jeżeli nie znajdowała się we władaniu właściciela w dniu wejścia w życie tego dekretu, tj. w dniu 10 sierpnia 1949 r. W skardze Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika adwokata, zaskarżyli w całości decyzję Kolegium, zarzucając jej: 1) naruszenie prawa materialnego - art. 7 i 77 K.p.a., poprzez błędną ocenę treści decyzji Prezydium MRN, skutkującą niezasadnym uznaniem, że Prezydium MRN przy wydawaniu decyzji zastosowało przepisy dekretu z 27 lipca 1949 r., mimo iż co innego wynika z uzasadnienia tej decyzji, co skutkowało odmową uchylenia tego orzeczenia, 2) błędne uznanie, że w sprawie nie zostały wskazane żadne nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania orzeczenia, które nie były znane organowi wydającemu to orzeczenie, a w konsekwencji niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Na tych podstawach Skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli, że z uzasadnienia decyzji z 1955 roku wynika, że Prezydium MRN uznało właściciela nieruchomości C.Z. za osobę repatriowaną do ZSRR i na tej podstawie stwierdziło przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości z mocy prawa; nie wynika natomiast jak to błędnie ustalił organ - że zastosowanie znalazły przepisy dekretu z 27 lipca 1949 r. Przeczy temu lakoniczne – ale jednoznaczne - uzasadnienie decyzji. Skarżący wskazali, że Prezydium MRN wydało orzeczenie zbiorcze, w stosunku do różnych nieruchomości. Uzasadnia to przywołanie szerszej podstawy prawnej orzeczenia (które dotyczyło także innych spraw), jednak tym bardziej podkreśla to rolę uzasadnienia (choćby lakonicznego), bo to uzasadnienie konkretyzuje jaka norma (jakiego dekretu) została w sprawie niniejszej zastosowana. Dopiero obecnie organy posiadają wiedzę, że nie był on repatriowany do ZSRR. Uzasadnienie orzeczenia wskazuje na fakt, że Prezydium takiej wiedzy nie miało. Już z tej przyczyny twierdzenie, że nie pojawiły się żadne nowe istotne okoliczności jest nieprawidłowe. Fakt, że wykazano brak repatriacji C.B.Z. do ZSRR jest nową, nieznaną okolicznością, istniejąca w dacie wydania orzeczenia. Skarżący podkreślili, że dopiero obecnie organ stwierdza, że nieruchomość nie znajdowała się we władaniu C.Z. Z decyzji Prezydium MRN nie wynika, żeby w ogóle prowadziła ona postępowanie w tym zakresie. Z uzasadnienia orzeczenia wynika tylko tyle, że Prezydium ograniczyło się do ustalenia, że C.Z. był osobą repatriowaną do ZSRR, co doprowadziło do zastosowania innych przepisów, tj. dekretu z 5 września 1947 r. Dlatego w istocie badanie spełnienia przesłanek określonych w dekrecie z 27 lipca 1949 r. następuje obecnie, w trakcie niniejszego postępowania. Dopiero teraz organ stwierdza, że nieruchomość nie znajdowała się we władaniu C.Z. i dlatego możliwe było zastosowanie dekretu z 27 lipca 1949 r. Obecnie organ nie może zastosować normy wywłaszczającej prawo własności nieruchomości, która to norma nie przewiduje odpowiedniego odszkodowania, bowiem sprzeciwia się temu art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. I. Stan sprawy jest następujący. Wnioskiem z 21 sierpnia 2017 r. Skarżący wystąpili o "wznowienie postępowania oraz o stwierdzenie nieważności decyzji" - orzeczenia Prezydium MRN z 13 grudnia 1955 r. nr L.UR/11/79/55, wydanego w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości szczegółowo na wstępie opisanej, będącej własnością poprzednika prawnego Wnioskodawców. W związku z taką treścią żądania, postępowanie administracyjne toczyło się dwutorowo. 1. Wniosek o wznowienie postępowania oparty został na art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 K.p.a. Prezydent, postanowieniem z 14 grudnia 2017 r., wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie i decyzją z 12 lutego 2018 r. uznał, że brak jest przesłanek do uchylenia orzeczenia Prezydium MRN. Wojewoda decyzją z 15 czerwca 2018 r., utrzymał w mocy tę decyzję, natomiast tut. Sąd, wyrokiem z 15 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 970/18, uchylił decyzję Wojewody z 15 czerwca 2018 r. Sąd wskazał, że na wniosek,w którym sformułowano żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium MRN i pierwszeństwo tego postępowania przed postępowaniem wznowieniowym. W związku z tym wyrokiem Wojewoda, postanowieniem z 22 marca 2019 r., zawiesił postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta z 12 lutego 2018 r. 2. Wojewoda, jako organ właściwy w I instancji do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia, decyzją z 27 maja 2019 r. nr N-VI.7511.6.2017, odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium MRN z 13 grudnia 1955 r. Na skutek odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia 26 października 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, natomiast WSA w Warszawie, wyrokiem z 11 sierpnia 2021 r. sygn. I SA/Wa 2864/20, skargę Skarżących oddalił. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną Skarżących w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium MRN (wyrok z 18 maja 2023 r., sygn. I OSK 1196/22). 3. Po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium MRN z 13 grudnia 1955 r. Wojewoda, postanowieniem z 19 lutego 2023 r., podjął postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta z 12 lutego 2018 r. i decyzją z dnia 28 marca 2024 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzja Wojewody stanowi przedmiot skargi. II. We wniosku o wznowienie wskazano na podstawy, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 oraz pkt 5 K.p.a. Nie jest kwestionowane, że Skarżący o orzeczeniu Prezydium MRN z 13 grudnia 1955 r. dowiedzieli się 21 lipca 2017 r. i w terminie określonym w art. 149 § 2 K.p.a. wnieśli podanie o wznowienie postępowania. Zatem prawidłowo Prezydent, postanowieniem z 14 grudnia 2017 r., wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie. W odniesieniu do pierwszej podstawy wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.) Sąd stwierdza, że organy prawidłowo oceniły, że przesłanki wznowienia objęte tym przepisem nie wystąpiły. Zgodzić należy się ze stanowiskiem, że Skarżący nie przedłożyli żadnych dowodów, w szczególności orzeczeń sądów lub innych organów, potwierdzających fakt sfałszowania jakiegokolwiek dowodu w sprawie zakończonej orzeczeniem, którego wniosek o wznowienie dotyczy. Zaznaczyć też należy, że skarga ustaleń tych nie podważa. W odniesieniu do przesłanki przewidzianej przepisem art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wskazać należy, że Skarżący we wniosku i innych pismach (np. z dnia 22 listopada 2017 r. – k. 53 – 72 akt adm.) szczegółowo podali miejsca pobytu byłego właściciela nieruchomości przejętej na własność Państwa orzeczeniem Prezydium MRN z 13 grudnia 1955 r. Nie ulega więc wątpliwości, że po wojnie, jeszcze końcem 1945 roku oraz przez następne lata, w tym w dacie wydania przedmiotowego orzeczenia, były właściciel stale przebywał poza granicami Polski, nie władał przedmiotową nieruchomością i nie był znany z miejsca pobytu. Stąd też, uwzględniając obowiązujące w tym czasie regulacje (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany - Dz. U. Nr 45, poz. 416), orzeczenie Prezydium MRN ogłoszone zostało w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...], Nr [...], poz. [...]. Tym samym spełnione zostały wymagania wynikające z tego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1, jeżeli właściciel nieruchomości ziemskiej, przejmowanej na własność Państwa, jest nieznany, należy w orzeczeniu uczynić o tym wzmiankę, a samo orzeczenie ogłosić w dzienniku wojewódzkim (...). Rozporządzenie przewidywało też tryb odwoławczy wynoszący 14 dni licząc od dnia 30 – tego od daty ukazania się dziennika urzędowego (§ 2 ust. 2 rozporządzenia j.w.). Zatem Sąd stwierdza, że zastosowanie opisanego wyżej trybu ogłoszenia orzeczenia Prezydium MRN, wraz z pouczeniem o odwołaniu, w żadnym nie naruszało obowiązujących w tym zakresie przepisów. Oznacza to, że nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zasadnie również organy przyjęły, że nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję). W toku postępowania nie wyszły na jaw żadne nowe okoliczności faktyczne; nową okolicznością nie jest bowiem fakt przebywania byłego właściciela poza granicami Polski od końca 1945 roku oraz to, że nie władał on przejętą na rzecz Państwa nieruchomością i nie był znany z miejsca pobytu. Natomiast za nową okoliczność nie można uznać faktu, że były właściciel nie został wysiedlony do ZSRR. W tym zakresie wskazać należy, że przejęcie nieruchomości na rzecz Państwa nastąpiło na podstawie dwóch różnych aktów prawnych, w tym dekretu z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego. Istnienie dwóch podstaw prawnych w orzeczeniu było przedmiotem rozważań w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium MRN z 13 grudnia 1955 r. i zarówno WSA w Warszawie (wyrok z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. I SA/Wa 2864/20), jak i NSA (wyrok z 18 maja 2023 r. sygn. I OSK 1196/22) nie uznały, aby z tego powodu doszło do rażącego naruszenia prawa. Wobec tego w żadnym wypadku nie można mówić, że przebywanie byłego właściciela na Zachodzie stanowi nową okroczność, od której uwarunkowane było przejęcie własności nieruchomości. Jeszcze raz wskazać należy, że w orzeczeniu wskazano dwie podstawy prawne przejęcia własności nieruchomości, z których jedna niewątpliwie wystąpiła. Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."). Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI