II SA/Rz 714/10

II SA/Rz 714/10 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2010-12-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2010-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 463/11 - Wyrok NSA z 2012-05-31
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 10 § 1, art. 28, art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 29 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. S. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z [...].06.2010 r. nr [...] wydana w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Decyzje tę wydano w następującym stanie faktycznym:
Na skutek zawiadomienia wniesionego w dniu 29.02.2008 r. przez S. M., współwłaścicielki działki nr 1922/1, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) [...] przeprowadził kontrolę obiektu budowlanego - blaszanego garażu (budynku gospodarczego) na tej działce położonej w Z., zawiadamiająca naprowadzała iż powyższy obiekt ma być samowolą budowlaną, jakiej miał się dopuścić dwa lata wcześniej J. S. W jej toku stwierdzono, że na działce znajduje się obiekt blaszany o wymiarach 2,90 m na 4,50 m, przeznaczony na skład opału i narzędzia ogrodnicze. J. S. wyjaśnił, w tym samym miejscu znajdował się drewniany obiekt gospodarczy o tych samych gabarytach, który się zawalił we wrześniu 2005 r. Inwestor nie posiada zgłoszenia na jego budowę, ani pozwolenia na budowę. Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy blaszanego obiektu gospodarczego na działce nr 1922/1 w Z. W toku postępowania przeprowadzono rozprawę administracyjną, w trakcie której ustalano spadkobierców po J. S. Z akt sprawy wynika, że równolegle organ prowadził postępowanie dotyczące przyłącza kanalizacji sanitarnej z odprowadzeniem do studni. W aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego, z którego wynika, że spadek po E. S. zmarłej w dniu 17.04.2009 r. nabył jej brat – J. S., nadto dołączono do nich fakturę za konstrukcję stalową, datowaną na 5.09.2005 r., z której wynika, iż nabywcą była E. S. Dokumenty te przedłożył J. S., który dołączył także odpis z księgi wieczystej dla działki nr 1922/1 oraz wyrys z mapy zasadniczej, na której miał być uwidoczniony stary obiekt gospodarczy, na miejscu którego zlokalizowana garaż blaszany, a także zdjęcie starego obiektu.
Postanowieniem z [...].11.2009 r. PINB w celu zalegalizowania budowy blaszanego obiektu gospodarczego na działce nr 1922/1 w Z. nałożył na J. S. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty jego doręczenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, rysunki obiektu oraz zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu. W podstawie prawnej tego postanowienia powołano się na dyspozycję art. 49b ust. 2 ustawy z 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm., zwana dalej Upb) oraz art. 123 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). W uzasadnieniu wskazano, że w świetle definicji budowy przyjętej w Upb pod tym pojęciem należy rozumieć także odbudowę, zatem obiekt powyższy podlegał obowiązkowi zgłoszenia, a inwestor zaniechał takiej czynności. Postanowienie zawiera pouczenie o trybie legalizacji obiektu, nadto wskazanie, iż po spełnieniu wymagań określonych przepisami Upb inwestorzy zostaną zobowiązani do uiszczenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 5000 zł, jej nie uiszczenie skutkować będzie nakazem rozbiórki. Postanowienie to doręczono J. S. w dniu 7.12.2009 r. J. S. zwrócił się w dniu 12.01.2010 r. o zmianę terminu określonego w/w postanowieniem, w odpowiedzi organ powiadomił, iż termin z art. 49b Upb ma charakter terminu ustawowego i nie może być korygowany.
Decyzją z [...].03.2010 r. nr [...]. PINB powołując się na dyspozycję art. 49b ust. 1 Upb oraz art. 104 k.p.a. nakazał J. S. rozbiórkę blaszanego obiektu gospodarczego usytuowanego na działce nr 1922/1 w Z. W uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy, eksponując iż inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę obiektu, ani nie zgłosił zamiaru jego budowy. Obiekt ten wymagał zgłoszenia. Opisano treść wydanego w dniu [...].11.2009 r. postanowienia zobowiązującego J. S. do przedłożenia określonych dokumentów, celem zalegalizowania popełnionej samowoli budowlanej, wobec ich nie przedłożenia w wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 6.01.2010 r. następstwem jest orzeczona rozbiórka.
Od tej decyzji odwołał się J. S., który podnosił, iż zawalenie się istniejącego w tym samym miejscu, co wybudowany blaszany obiekt, budynku drewnianego było zdarzeniem nagłym. Zaistniała potrzeba ochrony narzędzi i opału, nadto odwołujący się tłumaczy nieświadomością w zakresie konieczności uprzedniego zgłoszenia zamiaru odtworzenia podobnego do funkcji, poprzednio istniejącego obiektu. W przypadku braku możliwości uwzględnienia odwołania, strona zwróciła się o wyznaczenie terminu rozbiórki do 30 września.
W trakcie postępowania odwoławczego przeprowadzono rozprawę administracyjną na gruncie, sporządzono dokumentację fotograficzną oraz protokół. W trakcie rozprawy ustalano m.in. los współwłaścicieli działki nr 1922/1 położonej w Z., uwidocznionych w nadesłanym przez organ I instancji wypisie z ewidencji gruntów. J. S. oświadczył, że działka nr 1922/1 nie była przedmiotem fizycznego podziału, między współwłaścicielami istnieć ma ustna umowa, co do zasad z niej korzystania. Z wyjaśnień złożonych przez J. S. oraz S. M. wynika, że obiekt blaszany, nie związany z gruntem w sposób trwały, został usytuowany w miejsce istniejącego uprzednio obiektu drewnianego, który został rozebrany, za obiekt zapłaciła E. S., obiekt ten użytkuje J. S., który jest spadkobiercą po E. S. Opisaną na wstępie decyzją WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując się w podstawie prawnej na dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Jako inwestora organ traktuje J. S., który nie legitymuje się żadnymi dokumentami świadczącymi o legalności wybudowania przedmiotowego obiektu, który niewątpliwie ma być samowolą budowlaną. Obiekt ten nie jest budynkiem, gdyż nie posiada fundamentów, ale spełnia funkcję użytkową budynku, przeto jego realizacja wymagała zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej. W ocenie organu jego usytuowanie na narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.02.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Za uzasadnione uznano wdrożenie przez organ I instancji procedury legalizacyjnej obiektu, eksponując iż termin wymieniony w art. 49b ust. 2 Upb ma charakter ustawowy i nie może być zmieniany przez organ. Brak przedłożenia żądanych dokumentów przez inwestora - odwołującego się skutkował nakazem rozbiórki, co uznano za zgodne z prawem. Zdaniem WINB przeprowadzono przez niego postępowanie dowodowe - rozprawę, z udziałem dwójki żyjących współwłaścicieli działki nr 1922/1, wszystkich zaś współwłaścicieli jest ośmiu. W ocenie organu odwoławczego postępowanie prowadzono z udziałem możliwych do ustalenia stron, albowiem S. M. i J. S. "nie wiedzą i nie mogą wskazać wszystkich, ewentualnych spadkobierców po wszystkich nieżyjących współwłaścicielach w/w działki". Dalsze czynności w celu ustalenia spadkobierców w ocenie organu nie znajdują uzasadnienia z racji charakteru decyzji, skoro nakaz rozbiórki ma nie wpływać na ich prawa i obowiązki.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. S., domagając się uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący kwestionuje prawidłowość zakwalifikowania przedmiotu postępowania, jako obiektu wymagającego zgłoszenia, na zasadzie art. 29 ust. 1 pkt 2 Upb. Skarżący kwestionuje prawidłowość skierowania do niego decyzji o nakazie rozbiórki, podkreślając że obiekt zrealizowała E. S., która zapłaciła za jego elementy i montaż. J. S. naprowadza, że organ I instancji poinformował go o możliwości legalizacji obiektu, warunkując to uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy od Burmistrza Miasta i Gminy [...], ten jednak organ odmówił wydania takiej decyzji motywując to w piśmie z 28.12.2009 x. faktem zrealizowania już inwestycji. Skarżący odbiera tę sytuację jako przeszkodę do wydania decyzji o nakazie rozbiórki, skoro stanowisko organu gminy zdaje się być sprzeczne z wywodami organu nadzoru budowlanego. Dodatkowo zarzuca, że w sprawie nie brały udziału wszystkie strony, bowiem zaniechano prawidłowego ustalenia wszystkich następców prawnych zmarłych współwłaścicieli działki nr 1922/1. J. S. uważa, że w tej sytuacji organ winien ustanowić "reprezentantów" dla osób nieznanych, celem zastępczego udziału ich w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w istocie stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy sądowej J. S. podtrzymał swą skargę, żądanie zwrotu kosztów ograniczając do zwrotu wpisu od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W ocenie Sądu skarga jest częściowo uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja WINB utrzymująca w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 Upb. Zgodnie z powyższym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta została poprzedzona postanowieniem wydanym przez PINB, skierowanym do J. S, którego celem było nałożenie na skarżącego obowiązku przedłożenia szeregu dokumentów, które warunkowałyby możliwość zalegalizowania obiektu uznanego za samowolę budowlaną.
W ocenie Sądu nietrafny jest zarzut skarżącego, jakoby decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki nie mogła być skierowana do niego. Bezsporne jest, że w toku czynności kontrolnych J. S. występował jako inwestor przedmiotowego obiektu, składał oświadczenie iż korzysta z niego. Zarzut, iż obiekt sfinansowała nieżyjąca E. S. nie mógł odnieść zamierzonego skutku w aspekcie skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej, skoro skarżący jest jedynym jej spadkobiercą (dowód: postanowienie o nabyciu spadku zalegające w aktach administracyjnych). Zasadny jest natomiast zarzut wadliwego określenia podstawy prawnej do wymaganego zgłoszenia obiektu organowi administracji architektoniczno-budowlanej przed jego realizacją. Organ odwoławczy w uzasadnieniu w tym zakresie przywołał art. 29 ust. 1 pkt 2 Upb. Nietrafne są te stwierdzenia skargi, które przeczyłyby tezie, iż w sprawie nie doszło do samowoli budowlanej. W tym zakresie ustalenia organów orzekających w sprawie są poprawne. Niesporne jest, że w miejsce istniejącego uprzednio obiektu pełniącego funkcje budynku gospodarczego, wybudowano obiekt blaszany, o konstrukcji stalowej, pokryty dachem, na stałe nie połączony z gruntem. W ocenie Sądu obiekt ten jest wiatą w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Upb, posiada dach i ściany, służy do przechowywania opału i narzędzi, zabezpieczenia ich przed wpływem czynników atmosferycznych (deszcz, śnieg), zatem w świetle art. 30 ust. 1 pkt 1 Upb wymagał zgłoszenia. Co do zasady trafnie zatem organy nadzoru budowlanego zastosowały tryb określony w art. 49b Upb w odniesieniu do powyższego obiektu, skoro stwierdzono, że jego wzniesienie nie zostało poprzedzone prawidłowym zgłoszeniem zamiaru realizacji.
Zdaniem Sądu dla kierunku orzekania w przedmiotowej sprawie sądowoadministracyjnej ma znaczenie jednak podniesiona przez skarżącego kwestia legitymacji strony w postępowaniu dotyczącym konsekwencji stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego samowoli budowlanej. Przepisy Upb kwestię legitymacji strony normują w sposób szczególny w przypadku postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę oraz w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W pierwszym z tych przypadków art. 28 ust. 2 Upb stanowi, że stronami w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, zaś w drugim z mocy art. 59 ust. 7 Upb wynika, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Ustawodawca nie przewidział podobnej, szczególnej do art. 28 k.p.a., regulacji odnośnie statusu strony w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej. Oznacza to, że zastosowanie ma reguła zawarta w cyt. art. 28 k.p.a. wedle którego stroną jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę stronami są także współwłaściciele nieruchomości objętej zamiarem inwestycyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.05.2009 r., II OSK 763/08, Lex nr 574338), w ocenie Sądu reguła taka ma zastosowanie także w postępowaniu dotyczącym tzw. samowoli budowlanej.
Problem stron postępowania nie był przedmiotem uwagi organu I instancji, to skarżący dołączył do akt sprawy wypis z księgi wieczystej dotyczącej działki nr 1922/1, położonej w Z., dopiero na etapie postępowania przed WINB w akta sprawy włączono wypis z rejestru gruntu, zaś w toku rozprawy czyniono ustalenia, co do współwłaścicieli przedmiotowej działki. Organy zapewniły prawa strony J. S., S. M., J. S. (synowi J. i F.), jako współwłaścicielom działki oraz D. Ś., A. Ś. i K. Ś. jako następcom prawnym po W. Ś., również współwłaścicielu działki nr 1922/1. Organ odwoławczy w toku rozprawy w dniu 25.05.2010 r. odebrał od J. S. oświadczenie, z którego wynika, iż pozostali współwłaściciele działki nr 1922/1 nie żyją. W trakcie tej rozprawy S. M. oświadczyła, że jeden ze współwłaścicieli – S. M. pozostawił po sobie następców prawnych.
O tym, że współwłaściciele nieruchomości zabudowanej obiektem będącym tzw. samowolą budowlaną, są stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 49b Upb w ocenie organów prowadzących to postępowanie, świadczy to, że żyjącym współwłaścicielom lub ich wskazanym następcom prawnym, organy zapewniały prawo udziału w sprawie, doręczając pisma procesowe, w tym zapadające postanowienia i decyzje. Niemniej jednak prawo do udziału w sprawie mają mieć wszyscy współwłaściciele lub ich następcy prawni, w ocenie Sądu nie ma znaczenia dla sprawy, czy działające w sprawie strony potrafią lub nie mogą ich wskazać. Zdaniem Sądu, twierdzenie WINB wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tłumaczonym charakterem decyzji nakazującym rozbiórkę obiektu, iż dalsze podejmowanie czynności w celu ustalenia wszystkich prawdopodobnych spadkobierców po zmarłych współwłaścicielach nie znajdowało uzasadnienia, nie może zostać zaaprobowane. Podkreślić należy, iż wszczynając postępowanie w sprawie samowoli organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności zmierzał do tzw. legalizacji obiektu. Efektem prowadzonego postępowania mogłoby być pozostawienie tego obiektu na nieruchomości, uwzględniając regułę dotyczącą przynależności rzeczy głównej (art. 51 kodeksu cywilnego), współwłaściciel nieruchomości nie będący inwestorem ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., aby być stroną postępowania dotyczącego samowoli budowlanej popełnionej na tej nieruchomości. Przede wszystkim udzielenie prawa do czynnego udział stronie w każdym jego stadium jest obowiązkiem organu (art. 10 § 1 k.p.a.), wyjątek od tej reguły nie może być uzasadniany treścią decyzji, która w momencie prowadzenia postępowania nie jest wszak jeszcze znana, a podyktowana może być wyłącznie troską ochrony innych wartości, uzasadniających niezwłoczność działania organu (art. 10 § 2 k.p.a.). W ocenie Sądu takie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od stosowania normy art. 10 § 1 k.p.a. względem pozostałych współwłaścicieli lub ich spadkobierców, niż uwzględnionych przez organy, nie zachodziły.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Jedną z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego jest to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Dla uwzględnienia tej przesłanki bez znaczenia jest, że wznowienie postępowania administracyjnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje wyłącznie na żądanie strony. Wszczynając postępowanie administracyjne obowiązkiem organu było zawiadomienie o tym fakcie wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 § 4 k.p.a.). Zawiadomienie to ma umożliwić realizację podstawowej zasady ogólnej postępowania administracyjnego - zasady czynnego udziału strony w sprawie administracyjnej. Śmierć strony w toku postępowania w odniesieniu do praw zbywalnych lub dziedzicznych nakazuje zapewnić udział w sprawie następcom prawnym (art. 30 § 4 k.p.a.), skoro wstępują oni na miejsce dotychczasowej strony.
Z mocy art. 97 § 1 k.p.a. śmierć strony lub jednej ze stron jest obligatoryjną przesłanką do zawieszenia postępowania, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu "nie jest możliwe" i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania z powyższej przyczyny, gdy wszczęto postępowanie z urzędu, zobowiązuje organ do poczynienia niezbędnych kroków celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania (art. 99 zd. 1 k.p.a.). Skoro śmierć strony w trakcie toczącego się postępowania nakłada na organ je prowadzący obowiązek dążenia do zapewnienia prawa do czynnego udziału w sprawie wszystkim stronom, także i spadkobiercom po stronie zmarłej, to nie można, w przeświadczeniu Sądu przyjąć, iż mniejszy standard ochrony praw procesowych odnosi się sytuacji, w której współwłaściciele działki, na której zlokalizowany jest samowolnie wzniesiony obiekt budowlany, zmarli przed wszczęciem postępowania administracyjnego. W judykaturze zwrócono uwagę, iż dopóki organ nie dysponuje aktem zgonu danej osoby (prawomocnego orzeczenia o stwierdzeniu zgonu danej osoby lub uznania jej za zmarłą, prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku), dopóty zachodzi konieczność ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej (por. wyrok WSA w Warszawie z 9.12.2005 r. I SA/Wr 93/05, Lex nr 189773). W przedmiotowej sprawie organy obu instancji poprzestały na przyjęciu oświadczeń stron, iż niektórzy współwłaściciele uwidocznieni w księdze wieczystej i ewidencji gruntów dla działki nr 1922/1 nie żyją. Oświadczeń tych nie zweryfikowano uzyskaniem stosownych dokumentów potwierdzających te fakty, zaniechano ponadto wystąpienia do sądu powszechnego o ustanowienie kuratora dla osób nieobecnych.
Zdaniem Sądu, jeśli inni współwłaściciele działki nr 1922/1 zmarli przed wszczęciem postępowania, to ich ewentualni następcy prawni są stronami postępowania w sprawie o samowolę budowlaną popełnioną na tej działce. Skoro organy nie ustaliły tych następców, ani nie zapewniły im prawa do czynnego udziału w sprawie, to dopuściły się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., a to wypełnia przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego ujętą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z tych względów uzasadniony jest zarzut podniesiony w skardze, który prowadzić musi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa). Sąd objął skarżącego ochroną tymczasową na zasadzie art. 152 Ppsa, o kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 Ppsa.