II SA/RZ 701/24

II SA/Rz 701/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-08-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Piotr Godlewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 §1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 71 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2024 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 27 lutego 2024 r. nr SKO.402.ŚO.4019.9.2024 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 18 stycznia 2024 r. nr UG-IR.6220.3.2023.MM; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącej D. B. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
IISA/Rz 701/24
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D.B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 27 lutego 2024 r. nr SK0.402.Ś0.401.9.2024 dotycząca ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z 18 stycznia 2024 r. nr UG-IR.6220.3.2023.MM Wójt Gminy [...] - po rozpatrzeniu wniosku G.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] - stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn.: "Wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" położonego w miejscowości Z, na działce o nr ewid. [...], obr. [...], gm. [...], powiat [...] (pkt I), określił warunki i wymagania dotyczące planowanego przedsięwzięcia w zakresie wskazanym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie, zgodnym z wytycznymi Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, przy braku zastrzeżeń Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [....] (pkt II), ustalił charakterystykę planowanego przedsięwzięcia, zawartą w załączniku nr 1 do decyzji (pkt III).
W uzasadnieniu decyzji wskazał na poczynione w toku postępowania ustalenia, że teren planowanej inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.), zatem wymaga ona uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm., dalej: u.u.i.ś.).
Odwołanie od decyzji Wójta wniosła J.R. i D.B.
J.R. decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
-art. 10 w zw. z art. 49 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez brak
zawiadomienia o terminie rozprawy administracyjnej zaplanowanej na dzień 4 stycznia 2024 r.,
- art, 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i jego oceny tj. Karty informacyjnej przedsięwzięcia, która zawiera nieprawdziwe dane odnośnie najbliżej położonych budynków (6 m od granicy działki, a nie 105 i 130 m) oraz braku oddziaływania inwestycji w postaci spalin, hałasu, drgań i zapylenia. Ponadto wydobywanie kruszywa naruszy stosunki wodne, spowoduje ograniczenie produkcji rolnej, a co za tym idzie obniżenie wartości gruntów położonych w sąsiedztwie planowanej kopalni.
D.B. także zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
- art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez wadliwie przeprowadzenie postępowania administracyjnego i brak rozpatrzenia wszystkich zastrzeżeń składanych przez strony postępowania,
art. 8 k.p.a. przez pominięcie szeregu wniosków i uwag stron postępowania,
- art. 9 k.p.a. przez nieudzielanie przez organ prowadzący postępowanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w trakcie postępowania,
-art. 10 k.p.a. przez niezapewnienie czynnego udziału stronom postępowania,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety, jak również biegłego hydrologa i geologa, którzy dokonaliby oceny wpływu kopalni na stan wód na działkach sąsiednich, jak również na zabudowania położone na działkach sąsiednich,
- art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i jego oceny, tj.: Karty informacyjnej przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu przytoczyła zarzuty analogiczne do zarzutów odwołania podniesionych przez J.R.
SKO wskazaną na wstępie decyzją z 27 lutego 2024 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wywiodło, że zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.i.ś., uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie takiej decyzji następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (art. 72 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.). W myśl art. 80 ust. 2 u.u.i.ś., właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest swego rodzaju
szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia.
Poza sporem w sprawie pozostaje, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne polegające na eksploatacji kruszywa naturalnego należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wymagane zatem w sprawie było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Kolegium nie podzieliło zarzutu pominięcia w obszarze oddziaływania zamierzonej inwestycji realizowanej na sąsiedniej działce budowy budynku jednorodzinnego. Karta informacyjna przedsięwzięcia złożona do sprawy przez inwestora spełniała przesłanki z art. 62a ust. 1 u.u.i.ś., a po uzupełnieniu zawierała wszystkie obligatoryjne elementy, w szczególności informacje o planowanym przedsięwzięciu umożliwiające analizę kryteriów o których mowa w art. 63 ust. 1 tej ustawy i wydanie merytorycznej decyzji. Podważenie ustaleń wynikających z KIP (wraz z jej uzupełnieniami) mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do dotychczasowych. W realiach rozpoznawanej sprawy KIZ była analizowana i uzupełniana na żądanie organu opiniującego. Po jej uzupełnieniu organy opiniujące: Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Rzeszowie wyraziły opinię, że dla przedmiotowego zadania nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, z zastrzeżeniem zachowania wymienionych w opinii warunków. Zatem skoro inwestycja określona we wniosku inwestora została szczegółowo opisana i przeanalizowana w dołączonej do wniosku KIP, a organy opiniujące ostatecznie uznały Kartę za prawidłową i stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, okoliczność ta w ocenie Kolegium uprawniała organ I instancji do wydania decyzji.
W sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i z uwagi na jego charakter organ l instancji zasadnie odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniając takie kryteria jak: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do poszczególnych kryteriów określonych w ustawie. Te znalazły się w KIP i jej uzupełnieniu. Z akt sprawy wynika, że inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty, a teren inwestycji oraz jej oddziaływania zostały określone w sposób jasny i jednoznaczny na załączonych do wniosku mapach.
Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołań.
Za nieuprawniony uznało zarzut naruszenia art 10 w zw. z art. 49 §1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o terminie rozprawy administracyjnej, bowiem stosownie do art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., strony były zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, co potwierdzają znajdujące się w aktach dowody. Stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. w zakresie oceny KIP, czego dowodzi jej uzupełnienie na skutek wniosku RDOŚ w Rzeszowie z 18 września 2023 r. Ponadto inwestor wystąpił do organu I instancji w zakresie oceny klasyfikacji akustycznej terenów sąsiadujących z projektowaną inwestycją. Organ I instancji 28 września 2023 r. wydał dla inwestora wnioskowaną ocenę. W tym zakresie analizowano także położoną w obszarze oddziaływania niezakończoną inwestycję na działce nr [...] w postaci budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ I instancji uznał, że budynek mieszkalny jest w budowie, co oznacza, że nie jest objęty ochroną akustyczną. KIP spełniała wymogi art. 62a ust. 1 u.u.i.ś., a po jej uzupełnieniu stanowiła wystarczająco kompleksową podstawę do opinii organów. Wskazano w niej dane istniejących obiektów zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej położonych w obszarze oddziaływania. Kwestia występowania na działce nr [...] bezpośrednio przylegającej do działki [...] (objętej planowaną inwestycją) budynku mieszkalnego w budowie była przedmiotem analizy, o czym organ I instancji informował odwołującą m.in. pismem z 31 sierpnia 2023 r. Rozważana była kwestia oddziaływania akustycznego i drgań z terenu kopalni wywołanych pracą koparki i ruchem pojazdów.
Wobec opinii Dyrektora ZZ w [....] - PGW WP chybione są zarzuty co do naruszenia stosunków wodnych. Organ opiniujący wskazał, że obszarze inwestycji nie ma ryzyka naruszenia stosunków wodnych.
Obniżenie wartości gruntów położonych w sąsiedztwie planowanej kopalni nie jest objęte procedurą środowiskową.
W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, co wynika z faktu prowadzenia ze stronami, biorącymi aktywny udział w postępowaniu, korespondencji w zakresie składanych przez nie wniosków i uwag, udzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w trakcie postępowania. Nie można zatem - zdaniem Kolegium - mówić o naruszeniu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety, jak również biegłego hydrologa i geologa, którzy dokonaliby oceny wpływu kopalni na stan wód na działkach sąsiednich, jak również wpływ kopalni na położone na nich zabudowania. Organ I instancji nie podzielając wniosku strony w tym zakresie nie naruszył także art. 78 § 1 i 2 k.p.a.; skoro w jego ocenie żądane dowody nie miały znaczenia dla sprawy, organ nie miał obowiązku ich uwzględnić. To bowiem organ gromadzi i ocenia materiał dowodowy w sposób obiektywny pod kątem jego przydatności do załatwienia sprawy. Skoro nie było w sprawie kwestionowane położenie na działce nr [...] budynku mieszkalnego w budowie, nie było powodów do dokonywania pomiarów odległości w oparciu o dowód z opinii biegłego. Podobnie niezasadny jest zarzut niepowołania biegłego hydrologa, na dowód stanu wód na działkach sąsiednich, jak również wpływu kopalni na zabudowania położone na działkach sąsiednich. Tego rodzaju analiza była szeroko i jasno przeprowadzona w opinii wydanej przez specjalistyczny organ, jakim był Dyrektor ZZ w [...] - PGW WP.
Złożona przez inwestora wraz z uzupełnieniem KIP jako dokument prywatny została zweryfikowana przez organ I instancji w zakresie jej przydatności dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Karta spełniała wymogi ustawy środowiskowej, a po jej uzupełnieniu o ocenę akustyczną stanowiła wystarczająco kompleksową podstawę do opinii organów, a w konsekwencji wydania decyzji.
Organ I instancji słusznie za opiniującym RDOŚ wyraził opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko, wskazując przy tym uwarunkowania, jakie powinny zostać uwzględnione przy wydawaniu decyzji. W opinii RDOŚ wskazano, że z punktu widzenia tego organu, istotne aspekty funkcjonowania przedsięwzięcia to emisja hałasu przez maszyny eksploatujące złoże oraz środki transportu kruszywa. Biorąc pod uwagę odległość między miejscem lokalizacji obszaru wydobywczego a usytuowaniem najbliższych budynków mieszkalnych, wykluczono istotny wpływ zamierzenia na warunki zamieszkania ludzi. PGW WP również wyraziło opinię o braku potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Organ w opinii uwzględnił także ryzyka związane z ingerencją w warunki hydrologiczne, ryzyko skażenia gruntu, obniżenia poziomów wodonośnych lub zanieczyszczenia wód podziemnych, oceniając możliwość ich wystąpienia na poziomie znikomym.
W związku z powyższym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydano przy uwzględnieniu opinii RDOŚ w Rzeszowie oraz opinii Dyrektora ZZ w [....] PGW WP, a także braku zastrzeżeń Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Warunki przedsięwzięcia określone w opiniach zostały uwzględnione w wydanej decyzji w całości.
Ponadto sama decyzja środowiskowa nie upoważnia jej adresata do żadnych przedsięwzięć a jedynie określa dla nich "środowiskowe ramy" wiążące inne organy administracji. Sam sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze z 5 maja 2024 r. na decyzję SKO z 27 lutego 2024 r. D.B. wniosła o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;
2) art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego, czego konsekwencją jest naruszenie zasady przekonywania;
3) art, 8 k.p.a. poprzez pominięcie szeregu wniosków i uwag strony postępowania;
4) art. 9 k.p.a. przez nieudzielanie przez organ prowadzący postępowanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w trakcie postępowania;
5) art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału stronom postępowania oraz niezapewnienie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
6) art, 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wskutek braku przeprowadzenia przez organów odwoławczy postępowania merytorycznego;
7) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwej i wyczerpującej analizy zgromadzonego w sprawie na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego materiału dowodowego, jak również przeprowadzenia własnego wnikliwego postępowania dowodowego w związku z podniesionymi przez stronę zarzutami;
8) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety, geologa i hydrologa, pomimo że wniosek taki należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla strony.
II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 71 u.u.l.ś. poprzez ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia objętego postępowaniem.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wywiodła, że wydanymi w sprawie decyzjami organy administracji wstępnie zezwoliły na prowadzenie kopalni w bezpośrednim sąsiedztwie domów mieszkalnych. Mając na uwadze, że planowane przedsięwzięcie prowadzone będzie w newralgicznym miejscu, organy powinny przeprowadzić postępowanie w sposób wnikliwy, rozwiewając nawet najmniejsze wątpliwości stron postępowania co do skutków prowadzenia planowanej inwestycji. W takcie postępowania strony zgłaszały wiele uwag i wniosków, wskazując m.in., iż eksploatacja złoża na działce nr [....] implikować będzie zmiany:
1. Krótkookresowe - hałas, zarówno w fazie przygotowawczej, jak i podczas
eksploatacji i rekultywacji. Wywołany jest pracą maszyn urabiających, urządzeń przeróbczych oraz w czasie transportu surowca, nadkładu oraz odpadów. Również podczas każdej z faz występuje emisja gazów i pyłów.
Źródłem niezorganizowanej emisji gazów jest spalane paliwo w silnikach samochodowych i maszyn wydobywczych, natomiast źródłem emisji
pyłów jest usuwanie i zwałowanie nadkładu, transport samochodami oraz urabianie surowca,
2. Długookresowe - które nie kończą się wraz z zaprzestaniem gospodarowania złożem. Geochemiczne zmiany w wodach oraz glebie mogą nastąpić wskutek pylenia oraz wycieku oleju lub paliwa z pojazdów lub maszyn. Woda w procesie przeróbki pracuje w układzie zamkniętym. Odprowadzana jest zazwyczaj do wyrobiska poeksploatacyjnego w postaci mętnej zawiesiny, która szybko sedymentuje. Często wymienia się powstanie leja depresji jako skutku eksploatacji złóż kruszywa, a co za tym idzie, obniżenie się poziomu wody w studniach i wysuszenie gleb. Istotna jest też zmiana sposobu wykorzystania terenu. Złoża kruszyw zazwyczaj znajdują się pod użytkami rolnymi lub leśnymi, które zostają wyłączone ze swych pierwotnych funkcji. Ponadto wypełnione wodą duże wyrobiska poeksploatacyjne powodują zmianę lokalnego klimatu. Podczas eksploatacji zachodzi szereg nieodwracalnych zmian. Wszystkie złoża kopalin są cennym składnikiem środowiska i zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju podlegają szczególnej ochronie. Powstałe wyrobiska trwale wpływają na morfologię terenu i na stałe zmieniają krajobraz. Degradacja ekosystemów następuje głównie poprzez zdjęcie warstwy gleby, która jest środowiskiem życia roślin i zwierząt. Raz zniszczony ekosystem nie będzie już nigdy odtworzony w takim samym wymiarze.
Wobec powyższego skarżąca wnosiła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety, geologa i hydrologa. Organy uznały te wnioski za niezasadne z uwagi na wystarczający charakter opinii organów opiniujących. W wyroku WSA w Gliwicach z 29 czerwca 2020 r. II SA/GI 1189/19 wskazano, że opinia organu współdziałającego jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji i nie ma charakteru wiążącego dla organu prowadzącego postępowanie główne.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie żądania dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety, geologa i hydrologa, skarżąca wskazała, że jest właścicielką działki bezpośrednio sąsiadującej z działką na której ma być usytuowana kopalnia. Skarżąca na swojej działce buduje dom w odległości 6 m od granicy działki, a zarazem od granicy kopalni. Szczególne znaczenie zatem ma dla niej sposób, w jaki kopalnia będzie wpływała na posadowiony budynek mieszkalny, w szczególności poprzez znaczne naruszenie stosunków wodnych tak w trakcie prowadzenie robót jak i po ich zakończeniu, kiedy to w ramach rekultywacji teren kopalni zostanie zalany wodą, a stan taki nie pozostanie na pewno bez wpływu na jej działkę tak pod względem geologicznym, jak i hydrologicznym. Implikacją powyższego powinno być takie prowadzenie postępowania, aby wykluczyć wszelkie wątpliwości z tym związane.
Nie sposób zrozumieć logiki organu I jak i II instancji, dla których budynek mieszkalny skarżącej (de facto ukończony) ma status nieistniejącego, a kopalnia piasku położona w odległości 6 m może oddziaływać na niego tylko akustycznie.
Nie jest potrzebna specjalistyczna wiedza, aby wiedzieć że prowadzenie robót polegających na wybraniu gruntu na głębokość 4-6 m będzie wpływać na budynek skarżącej poprzez osadzanie gruntu oraz obniżanie i podwyższanie się poziomów wód gruntowych. Zatem przy wydawaniu decyzji w wyniku której w bliskim otoczeniu zabudowań mieszkalnych ma powstać kopalnia, organy są zobligowane do przeprowadzenia tak postępowania dowodowego, aby ponad wszelką wątpliwość wyjaśnić wszystkie zgłaszane przez strony zastrzeżenia.
Obowiązkiem Kolegium było ponadto przeprowadzenie postępowania merytorycznego, a nie tylko powierzchownej analizy czynności przedsięwziętych przez organ I stopnia, co stanowi rażące naruszenia art. 15 k.p.a., tj. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ponadto SKO w uzasadnieniu decyzji praktycznie nie odniosło się do zarzutów postawionych w odwołaniu do decyzji Wójta, ograniczając się do lakonicznych stwierdzeń, co stanowi rażące naruszenie art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 k.p.a.
Końcowo skarżąca wskazała, że uległ zmianie stan faktyczny, tj. została zakończona budowa jej domu, co implikuje konieczność rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem zaistniałej zmiany (w załączeniu do skargi przedstawiła dokumentację z odbioru budynku mieszkalnego).
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem skargi jest decyzja SKO w Tarnobrzegu z 27 lutego 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 18 stycznia 2024 r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" na działce nr [...] w miejscowości Z., gm. [...]. Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga - co do zasady z przyczyn w niej podniesionych - zasługuje na uwzględnienie.
i. W sprawie nie budzi zastrzeżeń, że planowana inwestycja w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym - zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. - wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Identyfikując się także z przedstawionymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ogólnymi rozważaniami nt. charakteru decyzji środowiskowej jako decyzji która nie rozstrzyga o powstaniu planowanego przedsięwzięcia, ale określa wpływ inwestycji na środowisko oraz wskazuje wymagania jakie powinny być spełnione w celu zminimalizowania skutków negatywnego jej wpływu na środowisko. Sąd nie neguje również prawa inwestora do wykorzystania /zagospodarowania posiadanego terenu zgodnie z własnym uznaniem (w granicach wynikających z przepisów prawa), nawet jeżeli - jak podniosła skarżąca - wiązałoby się to z trwałym przekształceniem charakteru nieruchomości i sposobu korzystania z niej.
Celem postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest określenie optymalnych warunków zapewniających ochronę środowiska przy realizacji danego przedsięwzięcia, a nie podważenie normatywnego statusu przedsięwzięcia, jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 18 marca 2021 r. II SA/Wr 60/21 - LEX nr 3182123).
II. Wg Sądu, jako zdecydowanie przedwczesne i niemożliwe do zaakceptowania jawią się jednak wnioski organów liii instancji co do określenia warunków i wymagań dotyczących realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz ustalenia jego charakterystyki.
Dotyczy to przede wszystkim opartego na przedłożonej przez inwestora KIP uznania przez orzekające I opiniujące w sprawie organy administracji, że odziaływanie zamierzonej inwestycji zamyka się wyłącznie w granicach nieruchomości inwestora (działki nr [...]). Zdaniem Sądu, nie zostały wnikliwie i kompleksowo rozważone wszystkie okoliczności mające w sprawie merytoryczne znaczenie dla takiego stwierdzenia, w tym przede wszystkim związane z lokalizacją na stanowiącej własność skarżącej działce nr [...] (bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...]) budynku mieszkalnego.
Okoliczność, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego budynek ten formalnie znajdował się w trakcie budowy (stwierdzony przez organy stan surowy zamknięty, brak uwidocznienia w ewidencji gruntów i budynków, brak możliwości użytkowania) nie uzasadniał pominięcia go w kontekście analizy obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, skoro jego budowa prowadzona była zgodnie z prawem na podstawie ostatecznej decyzji Starosty Powiatu [...] z 10 marca 2022 r. nr AB.6740.89.2022.MM o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu, jego odległość od granicy z inwestowaną działką oraz charakter inwestycji polegający na poborze kopalin - uzasadniał co najmniej rozważenie zasadności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geologa i hydrologa celem wykluczenia ewentualnego negatywnego oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej w zakresie stabilności podłoża wynikającego z bardzo bliskiej (6 m) odległości budynku od granicy działki nr [...] (ok. 12 m od planowanych wykopów kopalnianych), głębokości planowanego poboru złoża (do 4,7 m) oraz planowanego przyszłościowo sposobu wykorzystania terenu kopalni (zbiornik wodny). Przy wydawaniu decyzji w wyniku której w bliskim otoczeniu zabudowań mieszkalnych ma powstać kopalnia, organy są zobligowane do przeprowadzenia tak postępowania dowodowego, aby ponad wszelką wątpliwość wyjaśnić wszystkie zgłaszane przez strony zastrzeżenia.
Stwierdzone przez Sąd przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkowało uchyleniem tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
Wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji I i Il instancji (wiążące na mocy art. 153 P.p.s.a.) wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.
O kosztach postępowania, obejmujących opłacony przez skarżącego wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).