II SA/RZ 688/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o pomniejszeniu płatności bezpośrednich dla rolnika z powodu niezgodności powierzchni gruntów, wskazując na naruszenia proceduralne i błędy w ustaleniach.
Rolnik J.W. zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu mu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Pomniejszenie wynikało z różnic w zadeklarowanej i faktycznie stwierdzonej powierzchni działek rolnych podczas kontroli. Rolnik zarzucał błędy w protokole kontroli, brak obecności właścicieli oraz zapewnienia o braku sankcji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego, błędy w uzasadnieniu decyzji oraz wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonej kontroli i udziału w niej przedstawiciela rolnika.
Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Pomniejszenie wynikało z wykrytych podczas kontroli na miejscu nieprawidłowości dotyczących powierzchni trzech działek rolnych, co skutkowało różnicą 0,74 ha między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną. Rolnik zarzucał, że został poinformowany o braku sankcji, a protokół kontroli został podpisany pod nieobecność właścicieli i po zapewnieniach o braku konsekwencji. Dyrektor ARiMR utrzymał decyzję, wskazując na przepisy unijne i krajowe dotyczące sankcji finansowych za przekroczenie dopuszczalnych różnic w powierzchni. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasad prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz obowiązku prawidłowego uzasadnienia decyzji. Sąd zwrócił uwagę na błędy w ustaleniu różnic powierzchniowych, rozbieżności między oryginałem a kopią protokołu kontroli oraz wątpliwości co do statusu żony rolnika jako jego przedstawiciela podczas kontroli. Wskazano na konieczność rzetelnego wyjaśnienia tych kwestii w postępowaniu ponownym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na błędy w ustaleniu różnic powierzchniowych, rozbieżności w protokole kontroli, brak rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wadliwe uzasadnienie decyzji, co uniemożliwiło kontrolę prawidłowości zastosowanych sankcji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dążenia do prawdy obiektywnej, obowiązek dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przed rozstrzygnięciem sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz ich świadomość i kulturę prawną.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, jakimi organy kierują się przy załatwianiu sprawy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów uznanych za udowodnione, dowodów, na których się organ oparł, oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom; w uzasadnieniu prawnym wyjaśnienie podstaw prawnych decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
P.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
u.p.d.o.g.r. art. 2 § 1,2,3 pkt 1 i 2 lit. d
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
Podstawa prawna przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
u.p.d.o.g.r. art. 3
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
Określenie organu właściwego do przyznawania płatności bezpośrednich w drodze decyzji administracyjnej.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2199/2003 art. 5 § 1
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2199/2003
Zasady zmniejszania kwoty jednolitej płatności obszarowej w przypadku stwierdzenia różnicy między zadeklarowaną a określoną w wyniku kontroli powierzchnią działek rolnych.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 art. 32 § 1
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001
Zasady pomniejszania pomocy obszarowej w przypadku stwierdzenia różnicy między zadeklarowaną a określoną powierzchnią upraw.
P.u.s.a. art. 1 § 1,2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.d.o.g.r. art. 6 § 8
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
Podpisanie protokołu kontroli przez podmiot kontrolowany.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 art. 17
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001
Niezapowiedziany charakter kontroli na miejscu, z możliwością wcześniejszego powiadomienia w uzasadnionych przypadkach.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 art. 20 § 2
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001
Możliwość podpisania przez rolnika lub jego przedstawiciela sprawozdania z kontroli w celu poświadczenia obecności i dodania uwag.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 art. 48
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001
Wyjątki od stosowania sankcji w przypadku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 art. 69
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004
Zastosowanie przepisów rozporządzenia 2419/2001.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów k.p.a. przez organy administracji. Błędy w ustaleniu stanu faktycznego i uzasadnieniu decyzji. Wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonej kontroli i jej dokumentacji.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że dane z rejestru gruntów stanowią podstawę do zwolnienia z sankcji (uznany za nieuzasadniony).
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja o obniżeniu wysokości przyznanej pomocy wydana zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami kpa wymaga nie budzącego wątpliwości ustalenie... Standardom tym nie odpowiada żadna z wydanych w sprawie decyzji.
Skład orzekający
Anna Lechowska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Zdrzałka
sędzia
Robert Sawuła
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście kontroli administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących płatności unijnych i środków publicznych. Podkreślenie wagi rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i prawidłowego uzasadnienia decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań związanych z płatnościami bezpośrednimi dla rolników i kontrolami ARiMR. Konieczność analizy konkretnych przepisów unijnych i krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i prawidłowe dokumentowanie czynności, nawet w sprawach dotyczących rolnictwa i środków unijnych. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Błędy w protokole kontroli zniweczyły decyzję o pomniejszeniu płatności dla rolnika.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 688/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2006-03-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Anna Lechowska /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Zdrzałka Robert Sawuła Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, art. 77 par. 1 , art. 8, art. 11, art. 107 par. 3 kpa. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Uzasadnienie IISA/Rz 688/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia[....]. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania J.W. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. z dnia [...]r. nr [....] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości - utrzymał w mocy tę decyzję. Jako jej podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr. 98, poz. 1071, z późn. zm.), art. 2 ust. 1,2,3 pkt 1 i 2 lit. d ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, ze zm.) oraz art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu dla 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. L 328 z 17.12.2003, z późn. zm.) a także art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3508/92 (Dz. Urz. WE Nr L 327 z 12 grudnia 2001 str. 11, z późn. zm.). Z jej uzasadnienia wynika, że do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. wpłynął w dniu [...] r. wniosek J.W. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 rok, w którym wnioskodawca zadeklarował 20 działek ewidencyjnych wykorzystywanych w celu rolniczym o łącznej powierzchni 18,12 ha. W dniu [....] r. w jego gospodarstwie została przeprowadzona kontrola na miejscu przez wykonawcę zewnętrznego. Według raportu z kontroli typowanie odbyło się metodą analizy ryzyka. O zamiarze przeprowadzenia kontroli została powiadomiona K.W. Inspektorzy terenowi stwierdzili nieprawidłowości dotyczące trzech działek rolnych: działki rolnej A, gdzie różnica pomiędzy wielkością działki deklarowaną przez wnioskodawcę a rzeczywistą wyniosła 0,62 ha, działki rolnej C, gdzie różnica pomiędzy wielkością działki deklarowaną przez wnioskodawcę a rzeczywistą wyniosła 0,14 ha oraz działki rolnej G, gdzie różnica pomiędzy wielkością działki deklarowaną przez wnioskodawcę a rzeczywistą wyniosła 0,23 ha. Różnica pomiędzy wnioskowaną powierzchnią a stwierdzoną przez inspektorów terenowych w całym gospodarstwie, zarówno dla działek zgłoszonych do jednolitej płatności obszarowej, jak i uzupełniającej płatności obszarowej, wyniosła 0,74 ha. Wyżej wymienione nieścisłości zostały ujęte w raporcie z kontroli, który podpisała K.W., obecna przy kontroli. W wyniku kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono nieścisłości dotyczące niezgodności z ewidencją gruntów w zadeklarowanej działce ewidencyjnej nr 103/1. W dniu [...]r. wysłano do wnioskodawcy wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie niezgodności wykrytych w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie J.W. zgłosił się osobiście do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. i uzupełnił we wniosku brakujący wpis. W wyniku weryfikacji powierzchni działek rolnych przez kontrolę na miejscu we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych pozostały działki rolne o łącznej powierzchni 17,38 ha, które kwalifikowały się do objęcia płatnościami na podstawie art. 2 ust. 1,2,3 pkt 1 i 2 lit. d. ustawy z 18 grudnia 2003r. Decyzją Nr [....] z dnia [....]r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. przyznał Panu J.W. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2004 rok w pomniejszonej wysokości w łącznej wysokości 7906,01 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 3347,43 zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości 4558,58 zł. Sankcje finansowe zostały naliczone zgodnie z art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3508/92. J.W. złożył odwołanie od tej decyzji, w którym podniósł, że nie zgadza się z protokołem kontroli na miejscu. Zarzucił, że inspektorzy terenowi poinformowali go, iż wykryte błędy w powierzchni działek rolnych nie będą skutkować sankcjami. Złożył wniosek o ponowne przeprowadzenia kontroli z uwagi na przeprowadzenie jej pod nieobecność właściciela. Obszerne protokoły zostały podpisane bez czytania, po zapewnieniu, iż różnice w powierzchniach działek mieszczą się w granicach błędu. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie dopatrzył się w postępowaniu przed organem I instancji naruszenia przepisów prawa materialnego. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. wydał decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, ponieważ zgodnie z art. 5 ust 1 powołanego powyżej rozporządzenia Komisji (WE) 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r., jeżeli stwierdzona różnica między zgłoszoną a określoną w wyniku kontroli powierzchnią działek rolnych wynosi więcej niż 3 % ale nie więcej niż 30%, kwota która ma być przekazana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona, w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość stwierdzonej różnicy. W sprawie różnica pomiędzy zadeklarowanym a określonym w wyniku kontroli polem powierzchni wyniosła 4,25%. W przypadku płatności uzupełniających, zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanego powyżej Rozporządzenia 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. jeżeli, w odniesieniu do grupy upraw, zadeklarowana powierzchnia przekracza powierzchnię określoną zgodnie z artykułem 31 ust.2 Rozporządzenia 2419/2001, pomoc jest obliczana na podstawie określonej powierzchni zmniejszonej o podwójną stwierdzoną różnicę jeżeli różnica ta jest większa niż 3% albo 2 hektary, ale nie więcej niż 20% określonej powierzchni. W sprawie różnica pomiędzy zadeklarowaną, a rzeczywistą powierzchnią upraw wyniosła 4,34%. W odniesieniu do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego braku obecności wnioskodawcy przy kontroli na miejscu, organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 20 ust. 2 powołanego powyżej Rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 rolnik lub jego przedstawiciel powinni mieć możliwość podpisania raportu w celu zaświadczenia swojej obecności przy kontroli, oraz w celu dodania uwag. W trakcie kontroli obecna była K.W., żona wnioskodawcy, która jako jego przedstawiciel podpisała raport z kontroli nie wnosząc do niego uwag. K.W. jako współwłaściciel gospodarstwa rolnego wyraziła zgodę na to, aby współmałżonek dokonał wpisu do ewidencji producentów a następnie złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. W związku z tym, jest osobą upoważnioną do wykonywania wszelkich czynności dotyczących współwłasności gospodarstwa rolnego, w tym także do obecności podczas przeprowadzonej kontroli gospodarstwa rolnego. Natomiast w odniesieniu do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego naliczenia sankcji finansowych w stosunku do działki L, organ odwoławczy informuje, że takie sankcje nie zostały naliczone. W protokole z kontroli na miejscu, na stronie dotyczącej przedmiotowej działki w miejscu przeznaczonym na uwagi inspektora terenowego jest wpisana adnotacja "Działki H i L stanowią całość. Pomierzono łącznie 3.32 ha, tolerancja: 0,17 ha. Przyjęto powierzchnię zgodną z deklaracją w wyniku pomiaru całej uprawy, ponieważ zidentyfikować granic każdej z nich oddzielnie". W związku z tym płatności dla działki L zostały przyznane w pełnej wysokości, a sankcje zostały naliczone jedynie dla działek, co do których wnioskodawca zawyżył powierzchnię, mianowicie dla działek A, C i G. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopatrzył się natomiast, iż decyzja pierwszej instancji narusza art. 107 § 1 k.p.a. W jej podstawie prawnej powołane są bowiem jedynie przepisy proceduralne, natomiast przepisy wynikające ze wskazanych powyżej Rozporządzeń Komisji (WE) powołane są dopiero w uzasadnieniu decyzji. To jednak uchybienie art. 107 §1 kpa organ II instancji uznał, za nie mające wpływu na wynik sprawy, bowiem rozstrzygnięcie decyzji, co do istoty sprawy jest prawidłowe. Czyni to odwołanie nieuzasadnionym - konkluduje organ II instancji. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J.W. nie precyzując kierunku jej weryfikacji. W jej motywach zarzucił, że dane dotyczące powierzchni działek wskazane we wniosku uzyskał z aktualnego na dzień 20 września 2003r. wypisu z rejestru gruntów i budynków. Kontrola wykazała, że posiadają one inne powierzchnie a to: działka A, odpowiadająca Nr ewid. 58/6 jest mniejsza o 0,62ha, działka C, odpowiadająca działce ewid. Nr 1908/2 jest mniejsza o 0,14 ha, działka G, odpowiadająca działce ewid. Nr 59 jest mniejsza o 0,16 ha. Pomiary w trakcie kontroli dokonywane były bez udziału właścicieli działek, tj. skarżącego i żony. Żona wprawdzie podpisała protokół ale po upewnieniu się, że inspektorzy nie mają uwag skutkujących sankcjami, co znalazło odzwierciedlenie w protokole, w którym brak było adnotacji w rubrykach - uwagi inspektora terenowego. Skarżący zarzuca brak rzetelności w wyjaśnieniu sprawy, czego dowodzi fakt powołania się w jej uzasadnieniu na wezwanie z dnia [...]r. dotyczące działki Nr 103/1, która nie jest przedmiotem sprawy. Niezrozumiale sformułowany został w protokole kontroli zapis dotyczący działki oznaczonej przez kontrolerów lit. L. Zapisu tego zresztą brak w posiadanej przezeń kopii protokołu kontroli. Po sprawdzeniu w archiwum organu oryginału protokółu okazało się , ze figurują w nich także inne dopiski na str.6, 7, 8,9, 11 i 17. Zmiany w stosunku do posiadanej przez skarżącego kopii protokołu zostały wprowadzone bez wiedzy jego i jego żony, już po podpisaniu przez nią protokołu. Zaznaczył także , iż w uzasadnieniu decyzji podano, że różnica pomiędzy powierzchnią działki G zdeklarowaną we wniosku a zmierzoną w czasie kontroli wynosi 0, 16 ha , podczas gdy z protokołu kontroli wynika, ze wynosi ona 0,23 ha. Skarżący dołączył do skargi kserokopię kopii protokołu kontroli oraz wypisu z rejestru gruntów a także decyzji wydanych w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego w R. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że istotnie istnieją różnice między kopią protokołu kontroli posiadaną przez skarżącego a oryginałem , jednak są to uwagi naniesione już po jego podpisaniu przez żonę skarżącego, które mają charakter wskazówek dla pracowników rozpatrujących sprawę, natomiast nie zmieniają jego merytorycznej treści. Dotyczą one działek, co do których nie naliczono sankcji. W stosunku do działki, do której sankcje zostały naliczone, uwaga inspektora poczyniona po podpisaniu protokołu przez K. W. zawiera jedynie ocenę błędu, co do powierzchni wykazanego przez kontrolujących a uwidocznionego w protokole, bowiem jej treść brzmi "stwierdzono błąd oczywisty".. W przypadku działki L wprowadzone poprawki dotyczą powierzchni tej działki na korzyść wnioskodawcy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie wskazano różnicę miedzy powierzchnią zadeklarowaną działki G a zamierzoną, jest to jednak skutek pomyłki. Nie posiada ona znaczenia, bowiem organ I instancji prawidłowo wskazał tę różnicę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1). Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( §1). Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów i wniosków, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i jeśli jest to - jak w niniejszej sprawie - decyzja administracyjna, uwzględnienia skargi, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, w pkt 2, jak również w przypadku przewidzianym w pkt 3 tego przepisu. Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do konkluzji, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakowoż przede wszystkim z przyczyn wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu. Decyzja dotyczy pomocy finansowej w formie płatności bezpośrednich jednolitych i uzupełniających przyznawanych producentom rolnym z tytułu utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze i przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Pomoc taka przyznawana jest w oparciu o przepisy prawa unijnego i wewnętrznego, a w szczególności rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu dla 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) Nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz.UE. L.03. 328 21 ze zm.) a także rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3508/92 (Dz. Urz. U.E.L 01.327.11, z późn. zm.) Jeśli idzie o przepisy krajowe zastosowanie znajduje ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. 04. Nr 6, poz. 40. ze zm.). Formę procesową, w jakiej następuje udzielenie takiej pomocy określają przepisy tej właśnie ustawy polskiej, która art. 3 stanowi, że płatności te przyznaje w drodze decyzji administracyjnej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy kierownik biura powiatowego biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w drodze decyzji administracyjnej. Decyzyjny tryb udzielania pomocy oznacza ( wobec braku odmiennych postanowień we wspomnianych przepisach unijnych) , iż w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy będącej przedmiotem sprawy zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Dotyczy to między innymi art. 7 kpa ustanawiającego zasadę dążenia do prawdy obiektywnej poprzez zobowiązanie organów administracji publicznej w rozumieniu, art. 1 kpa do stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, art. 77 §1 kpa stanowiącego gwarancję realizacji tejże zasady a zobowiązującego organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przed rozstrzygnięciem sprawy, art. 8 kpa ustanawiającego zasadę prowadzenia postępowania w taki sposób, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz ich świadomość i kulturę prawną, art. 11 kpa, z którego wynika obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, jakimi organy kierują się przy załatwianiu sprawy a także art. 107 §3 kpa, który nakazuje w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody , na których się oparł, przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym wyjaśnić podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Standardom tym nie odpowiada żadna z wydanych w sprawie decyzji. Ich zachowanie miało w sprawie znaczenie szczególne, jako że decyzja dotyczy przyznania pomocy w pomniejszonej wysokości, będącej następstwem niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy - ujawnionym w toku kontroli na miejscu - zadeklarowania przez skarżącego obszaru gruntu i upraw objętego świadczeniami. Oznacza to, że w jej następstwie nastąpiło ograniczenie należnego skarżącemu uprawnienia. W takiej bowiem sytuacji art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. przewiduje, że z wyjątkiem siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności przewidzianych w art. 48 rozporządzenia WE Nr 2419/2001, jeśli w wyniku kontroli na miejscu lub kontroli administracyjnej różnica między zdeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 lit. r tegoż rozporządzenia jest większa niż 3 % ale nie większa niż 30% wyznaczonego obszaru, kwota która ma zostać przyznana na podstawie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej zostanie zmniejszona na dany rok o ,dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy. Jeśli różnica jest większa, niż 30 % obszaru wyznaczonego, żadna pomoc nie jest przyznawana za dany rok. Podobne rozwiązanie przyjmuje mający zastosowanie do płatności uzupełniających art.32 ust. 1 wspomnianego wyżej rozporządzenia WE Nr 2419/ 2001 przewidujący pomniejszenie pomocy przewidzianej dla obszaru ustalonego o dwukrotność stwierdzonej (w trakcie kontroli) różnicy, jeśli jest ona większa niż 3 % lub 2 hektary, lecz nie więcej niż 20 % obszaru ustalonego. Jeśli różnica taka przekracza 20 % obszaru ustalonego, pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw. Decyzja o obniżeniu wysokości przyznanej pomocy wydana zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami kpa wymaga nie budzącego wątpliwości ustalenie, iż powierzchnia upraw zadeklarowana przez wnioskodawcę przekracza ustaloną w trakcie kontroli, ustalenia wielkości owego przekroczenia, ustalenia jaki różnica ta stanowi % obszaru ustalonego w czasie kontroli i w zależności od tych ustaleń dokonania pomniejszenia pomocy o dwukrotność tak stwierdzonej różnicy. Ustalenia te winny znaleźć swe odbicie w uzasadnieniu decyzji, która określa wysokość pomniejszonej płatności . Decyzja tego rodzaju - jak już Sąd zaznaczył - orzeka o ograniczeniu prawa rolnika do świadczenia w określonej wysokości. Ograniczenie owo stanowi część rozstrzygnięcia, zatem zgodnie z powołanymi wyżej standardami wynikającymi z kpa, przedstawienie tych ustaleń i szczegółowego sposobu obliczenia zastosowanej w danym wypadku sankcji winny stanowić niezbędny element uzasadnienia. Tylko wówczas wnioskodawca, oraz organ odwoławczy i Sąd mieć będą możliwość dokonania kontroli prawidłowości zastosowania sankcji. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji I instancji organ podał wprawdzie , jakich działek dotyczy zawyżenie powierzchni ale wymienił wśród nich działkę L, która nie została podług organu II instancji wzięta pod uwagę przy zmniejszeniu kwoty płatności . Nie wskazał także jakiej wielkości są owe różnice między powierzchnią deklarowaną przez skarżącego a ustaloną w trakcie kontroli , nie wskazał też sposobu ustalenia obniżenia kwoty płatności, ograniczając się jedynie do podania kwoty zmniejszenia dla obu rodzajów płatności (jednolita i uzupełniająca.). Organ II instancji, który utrzymał we mocy tę decyzję starał się konwalidować braki jej uzasadnienia, bowiem wskazał działki, na których zadeklarowano większą, niż ustalona w trakcie kontroli powierzchnię obszaru spełniającego przesłanki przyznania pomocy oraz różnice tych dwu wielkości w odniesieniu do tych działek , jednak w stosunku do działki G różnica ta nie odpowiada wynikającej z protokołu kontroli (0, 32 ha - decyzja, 0, 16ha - protokół). Już ta różnica dyskwalifikuje tę decyzję i przy braku w tym zakresie uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, czyni gołosłownym twierdzenie odpowiedzi na skargę, że błąd organu II instancji nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, bowiem decyzja I instancji uwzględniała prawidłową różnicę powierzchni działki oznaczonej symbolem G. Nadto, choć decyzja II instancji cytuje wynikające z art.5 ust. 1 rozporządzenia WE Nr 2199/2003 i 32 ust. 1 rozporządzenia WE Nr 2419/2001 sposób obliczania obniżenia płatności, to nie przedstawia tegoż obliczenia ( działania matematycznego) odnośnie procentu różnicy w stosunku do powierzchni ustalonej na podstawie kontroli, ograniczając się jedynie do podania wyniku owego działania stwierdzając, że różnica owa wynosiła 4, 34 %. Przy uwzględnieniu błędu, co do różnicy powierzchni działki oznaczonej symbolem G., czyni to decyzję organu II instancji nie poddającą się kontroli Sądu. Nieuzasadniony wydaje się natomiast zarzut skargi, iż okoliczność, że skarżący wskazał powierzchnie działek w oparciu o dane z rejestru gruntów i budynków stanowi podstawę do zwolnienia go od zastosowania przewidzianych przepisami cytowanych rozporządzeń WE obniżek. Obniżki owe są , co wynika z przytoczonych wyżej przepisów art. 5 i 32 ust. 1 skutkiem zawyżenia deklarowanej powierzchni spełniającej przesłanki przyznania pomocy w stosunku do stwierdzonej w trakcie kontroli faktycznej i nie są bezpośrednio związane z ewidencyjna powierzchnią działek . Powierzchnia ewidencyjna i powierzchnia upraw stanowią zresztą odrębne pozycje oświadczeń składanych przez wnioskodawcę przy wniosku. Skarżący podważał w odwołaniu i skardze wyniki kontroli na miejscu, opierając ów zarzut na stwierdzeniu, iż pomiary kontrolne zostały dokonane bez jego obecności jako właściciela gospodarstwa , jak również obecności jego żony, która miała podpisać protokół po zapewnieniu ze strony kontrolujących , że nie ujawnili oni różnic powierzchni skutkujących sankcjami. Po myśli art. 17 rozporządzenia 2419/2001 znajdującego zastosowanie z mocy art. 69 mocy rozporządzenia WE Nr 817/2004 kontrole na miejscu są niezapowiedziane. Jeżeli cel kontroli nie jest zagrożony dopuszcza się wcześniejsze powiadomienie ograniczone do 48 godzin ( poza odpowiednio uzasadnionymi przypadkami). Z art. 20 ust. 2 wynika natomiast możliwość po stronie rolnika lub jego przedstawiciela podpisania sprawozdania z kontroli w celu poświadczenia swojej obecności oraz dodania uwag. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania z kontroli. Przepisy powołanej wyżej ustawy polskiej z dnia 18 grudnia 2003r. przewidują podpisanie protokołu kontroli, między innymi przez podmiot kontrolowany (art. 6 ust.8). Brak definicji we wspomnianym rozporządzeniu WE i ustawie polskiej pojęcia "przedstawiciel", "kontrolowany", przy uwzględnieniu zasady , iż decyzyjny sposób załatwienia sprawy przesądza o zastosowaniu w postępowaniu nią zakończonym przepisów kpa - czyni uzasadnionym pogląd, że wnioskodawca, będący stroną postępowania może występować w trakcie kontroli osobiście lub przez pełnomocnika ( art. 32 kpa). Pełnomocnikiem strony zgodnie z przepisem art. 33 kpa może być osoba fizyczna mająca pełną zdolności do czynności prawnej. Pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie lub złożone do protokołu. Przy pełnomocnictwie pisemnym jego oryginał lub urzędowo poświadczony odpis winien być dołączony do akt. Jedynie w sprawach mniejszej wagi z mocy art. 33 §4 kpa organ administracji może nie żądać pełnomocnictwa, jeżeli pełnomocnikiem jest członek najbliżej rodziny lub domownik strony a nie ma wątpliwości, co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. Z protokołów kontroli wynika, że żona skarżącego podpisała je jako osoba przy niej obecna, jak również, że to ona została zawiadomiona o jej terminie. W aktach sprawy brak pełnomocnictwa skarżącego dla żony. Organ II instancji dokonując oceny przedstawionego w odwołaniu zarzutu skarżącego powołał się na okoliczność, że jest ona współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, wywodząc to z faktu udzielenia zgody na wpis skarżącego do rejestru producentów rolnych i zapisu w ewidencji gruntów. Na te okoliczności brak jednak w aktach sprawy dowodów . Współwłasność działek , których dotyczy sprawa nie wynika także z zapisów przedłożonej przez pełnomocnika organu na rozprawie sądowej kserokopii wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych, jako że podpis żony skarżącego figuruje w rubryce 67 wniosku o treści "zgoda na wpis do ewidencji producentów (Współmałżonka/ Współposiadacza)". Ta okoliczność oraz brak w zaskarżonej decyzji bliższych wywodów, co do pojęcia "przedstawiciel" nie pozwala Sądowi na ocenę, czy zawiadomienie żony skarżącego, i złożenie przez nią podpisu na protokole było wystarczające dla zachowania wspomnianych przepisów unijnych i ewentualnie (w przypadku niesprzeczności) ustawodawstwa polskiego. Za uzasadniony należy natomiast uznać zarzut skargi dotyczący różnic między niektórymi zapisami protokołu z kontroli na miejscu a jego kopią, jaką przedłożył przy skardze skarżący. Kopia , którym to pojęciem posługuje się art. 20 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia WE Nr 2419/2001, ze swej istoty jest dokładnym powtórzeniem, odtworzeniem oryginału a zatem różnice miedzy kopią a oryginałem, o ile dotyczą tej części dokumentu, która opatrzona jest podpisem osoby uczestniczącej w czynności, pozbawiają kopię jej waloru. Winny być one zatem ocenione w aspekcie wiarygodności danych zawartych w protokole kontroli będącym podstawą zaskarżonej decyzji, nawet jeśli ta wiarygodności jest potwierdzona podpisem osoby uprawnionej do uczestniczenia w protokołowanej czynności. Oceny takiej brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jako że okoliczność istnienia różnic została podniesiona dopiero w skardze. Wykazane wyżej naruszenia przepisów art. 7 i 77 §1, 8, 11, i 107 §3 kpa, Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało go uwzględnienie skargi. Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 1 lit.c. P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 tej ustawy stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sąd nie zasądził na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, bowiem nie złożył on wniosku przewidzianego art. 209 P.p.s.a., co w świetle art. 210 §1 tej ustawy skutkowało utratą uprawnienia do złożenia takiego żądania z chwilą zamknięcia rozprawy. W postępowaniu ponownym organ rzetelnie wyjaśni kwestię różnic między oryginałem protokołu kontroli na miejscu a jego kopią i w świetle poczynionych ustaleń i przepisów prawa dokona oceny wiarygodności tegoż protokołu, jak również wyjaśni i oceni kwestię udziału w kontroli żony "skarżącego i podejmie decyzję, odpowiadającą przepisom prawa materialnego i przepisom postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI