II SA/RZ 683/05

II SA/Rz 683/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk
Maria Zarębska-Kobak
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 28, art. 7, art. 77, art. 10 par. 1, art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1998 nr 90 poz 575
art. 27 ust. 1 i ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
Dz.U. 2001 nr 126 poz 1384
art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr SK[...] w przedmiocie nakazu sanitarnego dotyczącego fermy lisów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
II SA/Rz 683/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił nakazania likwidacji fermy lisów prowadzonej przez S.W. (pkt I) i nakazał mu stosować odpowiednie metody dezodoryzacji (pkt II. 1) oraz utwardzić i uszczelnić grunt pod klatkami, z odprowadzeniem gnojowicy do szczelnego podziemnego zbiornika - w terminie do dnia 30 maja 2005r.(pkt II.2).
Jako jej podstawę prawną organ wskazał art. 27 ust. l,2 i 3 ustawy z dnia 14.03.1985 o Inspekcji Sanitarnej (t.jedn. z 1998r. Dz.U. Nr 90, poz. 575, ze zm.), art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6.09.2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, pz. 279 1384, ze zm.) oraz art. 104 kpa.
W uzasadnieniu swojej decyzji podniósł, iż sprawa toczy się od roku 1994 w następstwie skargi S.C. i T.P., z których pierwsza wycofała swoja skargę, zaś druga ją podtrzymała, twierdząc iż ferma lisów prowadzona w sąsiedztwie przez S.W. stanowi zagrożenie życia, jest źródłem niemiłych zapachów i chorób.
W sprawie wydawane były decyzje administracyjne uchylane kilkakrotnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie ( wyroki z dnia 10 stycznia 1996r. sygn. akt SA/Rz 1239/95 , z 24 lipca 1998r. SA/ Rz 307/97 oraz wyrok z 13 maja 2003r. SA/Rz 95/01)
W tym to wyroku sąd administracyjny polecił uzupełnić postępowanie poprzez wyjaśnienie kwestiii bezpośrednich zagrożeń, jakie stwarza dla życia i zdrowia ludzkiego istnienie fermy o takiej liczebności stada i w tym miejscu, opierając się na wiedzy fachowej posiadanej we własnym zakresie, bądź na podstawie opinii biegłych z zakresu epidemiologii.
Wykonując te wskazania organ zwrócił się z prośbą do Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Puławach oraz do Instytutu Medycyny Wsi w Lublinie o przesłanie informacji dotyczących zagrożeń epidemiologicznych powodowanych przez lisy hodowane na fermach. Otrzymane informacje (pisma odpowiednio z [...],[...] i z [...], bez znaku) są szczegółowe i obejmują wskazówki profilaktyczne, co do sposobu zorganizowania i prowadzenia dużej i technicznie zaawansowanej fermy, utrzymywania czystości, mycia i dezynfekcji, informacje na temat wścieklizny i chorób pasożytniczych, sposobów ich przenoszenia oraz dróg przenoszenia infekcji itp. Z pism tych wynika, że zagrożony chorobami zakaźnymi i pasożytniczymi jest przede wszystkim personel obsługujący fermę, pracownicy transportu, składu skór i zakładu utylizacyjnego, mający styczność z lisami lub ich odchodami i skórami. Jako czynnik ryzyka nie zostało wymienione zamieszkiwanie w pobliżu fermy, ani pochodzący z niej odór.
Ponadto organ zwrócił się do J.K.-Z. - konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie higieny i epidemiologii dla województwa podkarpackiego o odpowiedź na pytanie: czy istnienie fermy o takiej liczebności stada i w tym miejscu stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego w najbliższym otoczeniu. Konsultant - kierując się własną wiedzą oraz wyjaśnieniami obu instytutów - zgodziła się całkowicie z informacjami pochodzącymi od nich informacjami (pismo z [...], otrzymane 16.04.2004) i stwierdziła, iż "ferma o takiej liczebności stada i w tym miejscu nie zagraża bezpośrednio zdrowiu i życiu ludzkiemu" (pismo z dnia [...]).
W aktach sprawy nadal znajduje się ocena oddziaływania fermy na środowisko, którą otrzymano w lipcu 2000 r. Od tamtej pory nie zaszły żadne okoliczności które czyniłyby nieaktualnymi zawarte w niej wnioski.
Biegli zaliczyli fermę do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, ponieważ ze względu na ilość lisów (ok. 300 sztuk, w tym 70 sztuk matek lisich) mieściła się ona w hipotezie § 2 punkt l litera a in fine obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589), gdyż liczyła ok. 12 tzw. dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Obecnie jest to nieaktualne, ponieważ kolejne rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24.09.2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490) do przedsięwzięć takich zaliczyło chów lub hodowlę zwierząt, w liczbie nie niższej niż 50 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) (§ 3 ust. l punkt 8 lit. e), przy czym jeden lis to 0,04 DJP (załącznik do rozporządzenia). Identyczny przepis (§ 3 ust. l punkt 90) zawarty jest w obowiązującym od 8 grudnia 2004 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9.11.2004 r. (Dz. U. Nr 257, póz. 2573). Nie zmienia to faktu, że ferma stwarza uciążliwości choć nie przekracza ona dopuszczalnych stężeń i natężeń hałasu, zanieczyszczeń wód . Gleba natomiast ulega zakwaszeniu i jest w niej zbyt dużo związków azotu, wskutek rozkładu lisich odchodów .
Ferma powoduje dużą uciążliwość zapachową, występującą w odległości co najmniej 55 m od jej granicy. Wpływ na to mają przede wszystkim temperatura otoczenia w ciągu dnia, opady, wilgotność powietrza (parowanie) oraz kierunek i prędkość wiatru, a także wielkość emisji, ukształtowanie terenu i sposób jego zagospodarowania (tzw. szorstkość). Przejawia się to przekroczeniem granicznej ilości tzw. jednostek zapachowych, do której odory uważane są za znośne . W wyniku hodowli powstają substancje takie jak amoniak, siarkowodór, skatol, indol, fenol oraz różne kwasy. Możliwe jest zmierzenie stężeń poszczególnych substancji, ale trzeba pamiętać, że występują one w postaci mieszanin, których skład rzadko można określić. Duże znaczenie dla odbierania odorów mają subiektywne cechy indywidualne osoby narażonej na kontakt z nimi, w tym psychologiczne .
Biegli uznali, że w celu zminimalizowania oddziaływania fermy należy zagospodarować jej otoczenie zielenią, uszczelnić i utrwalić teren oraz gromadzić gnojowicę i wykorzystywać ją rolniczo lub też odprowadzać ją do gruntu z zastosowaniem drenażu rozsączającego. Szczegółowe wnioski biegłych zawarte są na stronach 18, 19, 25 i 29 oceny oddziaływania na środowisko.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny podniósł, że podstawą rozstrzygnięcia sprawy jest obecnie wyłącznie art. 13 ust. l ustawy z dnia 6.09.2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, póz. 1384 ze zm.). Wcześniej stosowane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12.07.1951 r. w sprawie utrzymania czystości i porządku w nieruchomościach (Dz. U. Nr 40, poz. 306 i z 1960 r. Nr 14, poz. 81) utraciło moc z dniem 23 września 2001 r., kiedy to z uchylonej już ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych z roku 1963 (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) wykreślony został art. 5 ust. 2 (vide art. 53 punkt 2 ustawy z dnia 11.05.2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia - Dz. U. Nr 63, poz. 634 ze zm.), upoważniający właściwych ministrów do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia rozporządzeń określających wymagania sanitarne dla poszczególnych rodzajów nieruchomości, zakładów pracy i instytucji. Dużo wcześniej zostało ustalone, iż podstawą rozstrzygnięcia nie mogą być przepisy wydanej bez podstawy prawnej instrukcji Ministrów Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Rolnictwa z dnia 3.05.1961 r. w sprawie warunków sanitarnych dla hodowli zwierząt futerkowych (Monitor Polski Nr 38, poz. 178).
Obowiązuje jeszcze art. 27 ust. 3 w związku z art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który przewiduje możliwość nakazania przez inspektora sanitarnego likwidacji chowu zwierząt, jeżeli naruszenie wymagań higieniczno-sanitarnych powoduje bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzkiego. Trzeba jednak rozpatrywać ten przepis w kontekście właściwości rzeczowej Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie zwalczania chorób zakaźnych dla ludzi, co prowadzi do wniosku, że miałby on zastosowanie tylko w sytuacji, gdyby zwierzęta z hodowli były chore na choroby groźne dla ludzi lub przenosiły takie choroby. Tymczasem takich okoliczności nie stwierdzono w niniejszej sprawie. Żadnej takiej informacji nigdy nie otrzymano od Powiatowego Lekarza Weterynarii, z którym stale i na bieżąco wymieniane są doniesienia w kwestii ewentualnych zakażeń ludzi od zwierząt.
W świetle tak ograniczonej bazy prawnej Inspektor uważa, że zagadnienia fetoru należy obecnie rozstrzygać na podstawie przepisów dotyczących ochrony powietrza atmosferycznego, zawartych w dziale II tytułu II ustawy z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, póz. 627 ze zm.). W tych sprawach właściwe są organy ochrony środowiska, do których nie zalicza się państwowych inspektorów sanitarnych. Smród nie jest bowiem czynnikiem zakaźnym.
Nie jest wystarczającą podstawą faktyczną podnoszona przez T.P. okoliczność, że nie może bez dodatkowego umycia spożywać owoców i warzyw ze swojego ogródka, gdyż w przeciwnym razie kończy się to biegunką. Zdaniem PPIS zawsze należy dokładnie umyć owoce i warzywa, by usunąć zanieczyszczenia, które mogą być przenoszone przez zamieszkujące w okolicy zwierzęta domowe i dzikie. Nie ma zatem bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia. T.P. sama przyznała w protokole z 28.09.2000 r., że ani ona, ani członkowie jej rodziny nie chorują na przewlekłe choroby.
Nie ma tez możliwości nałożenia na S.W. obowiązku przeniesienia fermy, ponieważ odległości od zabudowy mieszkaniowej określała wskazana już instrukcja z dnia 3 maja 1961 r., która nie może być źródłem praw i obowiązków obywateli.
Organ wyjaśnił, że T.P. pozostaje możliwość skorzystania z przepisów prawa cywilnego o ochronie własności. Domaga się ona nakazania likwidacji lub przeniesienia fermy w inne miejsce, tak aby nie stwarzała dla niej uciążliwości. Z omówionych przyczyn nie jest to możliwe.
Omówiona ocena oddziaływania fermy na środowisko jest dokładna i analizuje możliwe oddziaływania fermy na wszystkie komponenty środowiska. Nie ma przeszkód, żeby nadal uznawać wnioski biegłych za prawidłowe, gdyż szczegółowo omówili oni, w jaki sposób doszli do konkluzji zawartych w ocenie. Wykonanie tych zaleceń powinno zmniejszyć uciążliwe oddziaływanie fermy. Trudno jednak wymagać wybetonowania terenu. Na fermie prowadzony jest niewielki, ekstensywny chów lisów. Warunki są prymitywne. Nie sposób oczekiwać, S.W. urządzi tam zaawansowane gospodarstwo hodowlane. Gdy ferma powstawała, w pobliżu było znacznie mniej budynków mieszkalnych. Z sanitarnego punktu widzenia dostateczny jest obecny stan, poprawiony o prowizoryczne utwardzenie i uszczelnienie oraz o położony w najniższym punkcie szczelny zbiornik do gromadzenia gnojowicy, gdyż drenaż rozłączający może nie zabezpieczać całkowicie przed emisją odorów. Zieleń izolacyjna została zasadzona w 2001 r. i z roku na rok wzrasta.
Odwołanie od tej decyzji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego złożyła T.P., zarzucając posługiwanie się nieprawdziwymi informacjami, które mają wynikać z opinii biegłych i opinii biura projektowego, czego znamiennym przykładem jest twierdzenia, że ferma W. powstała wcześniej, niż jej dom. Twierdzenie to jest kłamstwem.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w punkcie I i II. 1., uchylił natomiast punkt II. 2 i w tej części umorzył postępowanie.
W jej motywach stwierdził, że organ I instancji wykonał wskazania wiążącego go wyroku NSA, bowiem poprosił o opinię placówki naukowo- badawcze : Państwowy Instytut Weterynarii w Puławach i Instytut Medycyny Wsi w Lublinie oraz Wojewódzkiego Konsultanta d.s. Epidemiologii - J.K. – Z., którzy jednoznacznie stwierdzili, że ferma o takiej liczebności stada nie zagraża bezpośrednio zdrowiu i życiu ludzkiemu. W przypadku wykluczenia tego typu zagrożeń NSA nakazał określenie w precyzyjny sposób wyeliminowania lub ograniczenia uciążliwości związanych z funkcjonowaniem fermy. W opinii biegłych ferma powoduje uciążliwości zapachowe. Jednym ze sposobów zwalczania różnych rodzajów odorów jest dezodoryzacja, której stosowanie polecił w swojej decyzji PPIS. Preparaty służące do dezodoryzacji zawierają substancje bakteriobójcze, grzybobójcze i insektycydy o działaniu kontaktowym. Takie kompleksowe działanie ogranicza dyfuzję złowonnych komponentów do powietrza i zapewnia efektywną redukcję odorów. Ponieważ rynek dysponuje bardzo szeroką ofertą preparatów dezodoryzacyjnych ( koncentraty, środki płynne, bezpyłowe, granulki) w decyzji PPIS nie określił sposobu i metody).
W pkt. II .2. decyzji z dnia [...]r. PPIS nakazał "utwardzenie i uszczelnienie gruntu pod klatkami oraz wykonanie odprowadzenia gnojowicy do szczelnego podziemnego zbiornika". Zgodnie z obowiązującymi przepisami ( rozporządzenie Nr 1774/2002 (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady z 3.10.2002r. ustanawiające przepisy sanitarne dotyczące produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi kontrola przestrzegania prawidłowego postępowania z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego, należy do kompetencji Inspekcji Weterynaryjnej. Do zapewnienia w całym obiekcie systemu odprowadzania ścieków oraz uregulowania transportu ubocznych produktów zwierzęcych kategorii S.W. został zobowiązany prawomocną decyzją Powiatowego inspektora Weterynarii z dnia [...]r., znak [...].
Ponadto po kontroli przeprowadzonej w dniach 12-14.04.2005r. przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w oparciu o art.12.ust. l pkt l ustawy z dnia 20.07.1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska i art.17 ustawy z dnia 27. 04.2001r. o odpadach, zostały wydane zalecenia pokontrolne zobowiązujące S.W. do podjęcia działań mających na celu dostosowanie stanu formalno - prawnego w zakresie gospodarki odpadami do aktualnych przepisów, zaprzestania nawożenia gruntów rolnych odchodami lisów. Z uwagi na trwający w kwietniu okres ochronny ( wykot lisów ) WIOŚ nie przeprowadził pobrania próbek gleby oraz powietrza do badań laboratoryjnych. Planowany termin pobrania próbek - IV kwartał 2005r. W związku z powyższym zagadnienia zawarte w pkt II.2. decyzji PPIS wychodzą poza zakres kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej i ich realizacja będzie egzekwowana przez właściwe organy, w oparciu o wydane decyzje i zarządzenia pokontrolne.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła T.P. nie precyzując kierunku jej weryfikacji i zarzucając opieszałe prowadzenie sprawy, która toczy się od wielu lat. Uciążliwości związane z funkcjonowaniem fermy, fetor i hałas nie pozwalają jej normalnie żyć i funkcjonować oraz uniemożliwiają jej podjecie działalności gospodarczej - uruchomienie agroturystyki.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie z przyczyn , które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 1 kwietnia 2006r w sprawie zgłosił udział prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Rzeszowie, który na rozprawie złożył wniosek o uchylenie decyzji obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje :
Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1). Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1).
Oznacza to po stronie sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i jeśli jest to - jak w niniejszej sprawie - decyzja - uwzględnienia skargi, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, w pkt 2, jak również w przypadku przewidzianym w pkt 3 tego przepisu.
Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli Sąd doszedł do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu.
Dotyczy ona decyzji, której rozstrzygniecie ma charakter złożony, jako że jest to decyzja po części reformatoryjna. Utrzymuje ona w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w zakresie w jakim decyzja ta odmawia nakazania likwidacji fermy lisów prowadzonej przez S.W. (pkt I) i nakazuje mu stosowanie odpowiednich metod dezodoryzacji (pkt II 1.) i uchyla tę decyzję odnośnie nakazu utwardzenia oraz uszczelnienia gruntu pod klatkami, z odprowadzeniem gnojowicy do szczelnego podziemnego zbiornika – w terminie do 30 maja 2005r. ( pktII 2.) oraz umarza postępowanie w tej części postępowanie.
Podstawę materialno- prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. art. 27 ust. l,2 i 3 ustawy z dnia 14. marca 985r. o Inspekcji Sanitarnej (t.jedn. z 1998r. Dz.U. Nr 90, poz. 575, ze zm.) oraz art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, poz. 279 1384, ze zm.).
Pierwszy z nich obliguje organ inspekcji sanitarnej do wydania przewidzianych w nim nakazów stanowiąc, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych państwowy inspektor sanitarny nakazuje w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień (ust. 1). Jeśli naruszenie wymagań o których mowa w ust. 1 spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy), maszyny lub innego urządzenia, zamknięcia obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.(ust. 2). Z mocy ust. 3 jeśli zachodzą powody określone w ust. 2 państwowy inspektor sanitarny nakazuje likwidację hodowli i chowu zwierząt
Drugi z powołanych w podstawie materialno- prawnej decyzji przepisów przewiduje , że użytkownicy nieruchomości obowiązani są utrzymywać je w stanie sanitarnym nienaruszającym wymagań higienicznych i zdrowotnych, w tym w szczególności nie stwarzającym zagrożenia przeniesienia chorób zakaźnych i zakażeń.
Adresatami obowiązków tej normy wynikających są użytkownicy nieruchomości. Ustawa nie definiuje tego pojęcia (użytkownik).
Użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczonym regulowanym przepisami kodeksu cywilnego określającymi w art. 252 i dalszych treść tego prawa i sposób wykonywania. Generalnie dotyczy ono rzeczy, którą można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania z niej pożytków. W języku potocznym natomiast "użytkowanie" oznacza używanie rzeczy, to zaś oznacza korzystanie z niej, eksploatowanie jej. Użytkownik natomiast to osoba lub instytucja użytkująca co, korzystająca z czego - patrz; Mały Słownika Języka Polskiego Wyd. Naukowe PWN 1995 str. 998).
Wspomniane przepisy wyznaczają krąg adresatów decyzji na ich podstawie wydanych a co za tym idzie także krąg podmiotów które - obok tych czyje prawa zostały naruszone działaniem lub zaniechaniem zobowiązanych - są stronami postępowania administracyjnego toczącego się w oparciu o nie.
Zgodnie bowiem z art. 28 kpa, stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny.
Przepis ten określa legitymacje procesową w postępowaniu administracyjnym. Legitymacja taka oznacza uprawnienie do wzięcia udziału w postępowaniu w charakterze strony. Wiąże on to pojęcie z interesem prawnym (obowiązkiem prawnym), który można wyprowadzać tylko z prawa materialnego. Interes ten musi istnieć w kategoriach obiektywnych, to znaczy wywodzić się z przepisu prawa materialnego, z którego dla danego podmiotu można wywieść uprawnienie lub obowiązek.
Przenosząc te rozważania na kontekst sprawy, to wobec faktu, że zaskarżona decyzja rozstrzyga negatywnie (tzn. stwierdza brak obowiązku zamknięcia hodowli), bez wątpienia stronami tego postępowania są podmioty hodowlę tę prowadzące. Ponieważ jednocześnie nakłada ona obowiązek podjęcia określonych czynności (dezodoryzacja) odwołując się między innymi do wspomnianego art. 13 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach, który posługuje się pojęciem użytkownika, to oznacza to, że także taki podmiot - o ile nie jest tożsamy z prowadzącym hodowlę - winien być stroną postępowania.
Organom prowadzącym postępowania te kwestie umknęły uwadze. Tymczasem na skutek upływu długiego okresu czasu między wszczęciem postępowania a jego zakończeniem doszło do zmian w tym przedmiocie, o czym przy uważnej lekturze własnych akt organ mógł powziąć wiadomość.
W materiałach bowiem sprawy znajduje się zarządzenie pokontrolne wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...], na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji, adresowane do D. a nie S.W. Wskazywało to na możliwość zmian w kręgu stron postępowania (adresatów decyzji) , co winno obligować organ do wyjaśnienia tej kwestii. Podstawowym obowiązkiem organu jest bowiem prawidłowe ustalenie stron postępowania, które mają z mocy art. 10 §1 kpa zagwarantowane prawo do czynnego udziału w każdym jego stadium. Naruszenie tego prawa i nieuczestniczenie przez stronę bez jej winy w postępowaniu administracyjnym stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1 pkt 4 kpa).
Wezwany na rozprawie przez Sąd do wyjaśnienia tej kwestii, organ II instancji nadesłał pismo z dnia 16 listopada 2006r, które dopuszczono jako dowód w postępowaniu sądowym a z którego wynika, że od roku 2004 r. sporna ferma lisów prowadzona jest wspólnie przez D. i S.W. D.W. zawiadomiony przez Sąd o terminie następnej rozprawy i uczestniczący w niej w charakterze uczestnika, potwierdził, iż prowadzi fermę wraz z ojcem S.W. a nadto, że ferma jest prowadzona na nieruchomości, której właścicielem jest najprawdopodobniej jego dziadek R.W. również zamieszkały w Ś. ale w innym domu.
Oznacza to, że postępowanie organów obu instancji, w którym tych kwestii nie wyjaśniono i prowadzono je bez udziału D.W. i ewentualnych innych stron postępowania oraz wydane w jego wyniku decyzje były dotknięte naruszeniem art. 7 i 77 kpa i art. 10 §1 w zw. z art. 28 kpa.
To zaś, obligowało Sąd od ich uchylenia bez oceny zaskarżonej decyzji w jej warstwie merytorycznej, jako że tego rodzaju wada skutkować musi ponowieniem postępowania administracyjnego celem zapewnienia w nim udziału wszystkim jego stronom. Sąd zwraca także uwagę, że rozstrzygniecie zaskarżonej decyzji nie w pełni odpowiada wymogom art. 138 §1 pkt 2 kpa w części uchylającej. Przepis ów przewiduje bowiem uchylenie decyzji zaskarżonej odwołaniem decyzji w całości lub w części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty lub umorzenie postępowania pierwszej instancji instancji. Tymczasem zaskarżona decyzja uchylając decyzję I instancji co do pkt II .2 umarza postępowanie bez wskazania , iż umorzenie dotyczy postępowania pierwszoinstancyjnego.
W postępowaniu ponownym należy ustalić prawidłowo strony postępowania i zapewnić im w nim udział, rozważyć, czy i na ile, zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz jakie zwalniały organ od związania wskazaniami wyroku wydanego wcześniej w sprawie i rozstrzygnąć ją biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie podejmowania decyzji, zważając na kompetencje organów inspekcji sanitarnej i pamiętając o wymogach, jakim zgodnie z art. 75 – 88 kpa powinno odpowiadać postępowania dowodowe.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 1 lit. b P.p.s.a uchylił decyzje obu instancji.
Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, że decyzja zaskarżona nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Sąd nie zasądził kosztów postępowania na rzecz skarżącej, bowiem nie złożyła ona wniosku w tym przedmiocie do chwili zamknięcia rozprawy, co w świetle art. 210 §1 P.p.s.a. skutkuje utratą uprawnienia ich żądania.