II SA/Rz 680/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-04-26
NSAnieruchomościWysokawsa
rozgraniczenie nieruchomościnieważność decyzjipostępowanie administracyjneSKOWSAprawo procesowegranice działek

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu nieważności decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, uznając, że organ błędnie zastosował przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji.

Sprawa dotyczyła rozgraniczenia nieruchomości i stwierdzenia nieważności decyzji w tej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ miała być skierowana do osób niebiorących udziału w postępowaniu. WSA w Rzeszowie uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., i nieprawidłowo zastosował podstawę prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] maja 2005 r., która utrzymała w mocy własną decyzję SKO z dnia [...] marca 2005 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. SKO uznało decyzję Burmistrza za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ miała być skierowana do osób, które nie brały udziału w postępowaniu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz utrzymaną nią w mocy decyzję SKO z marca 2005 r., a także postanowienia SKO z lipca 2004 r. i lutego 2005 r. Sąd uznał, że SKO błędnie zastosowało art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza. Zdaniem Sądu, SKO nieprawidłowo zinterpretowało pojęcie "skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie" (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) i nie wykazało, że decyzja Burmistrza naruszała prawo w sposób rażący. Sąd wskazał, że pisma Burmistrza, które SKO uznało za wadliwe postanowienia, w rzeczywistości kwalifikują się jako zawiadomienia o wszczęciu postępowania zgodnie z art. 61 k.p.a. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, która powinna być interpretowana ściśle, a nie rozszerzająco. W związku z tym, WSA nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania przez organ administracji z uwzględnieniem uwag Sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, SKO błędnie zastosowało przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji. Pisma Burmistrza, które SKO uznało za wadliwe postanowienia, w rzeczywistości stanowiły zawiadomienia o wszczęciu postępowania zgodnie z art. 61 k.p.a. SKO nie wykazało rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że SKO błędnie zinterpretowało art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i nieprawidłowo zastosowało podstawę prawną. Pisma Burmistrza były zawiadomieniami, a nie wadliwymi postanowieniami. Stwierdzenie nieważności decyzji wymaga ścisłej interpretacji przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.

PPSA art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 61

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego (z urzędu lub na żądanie strony) oraz zawiadomienia stron.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Sąd analizował pkt 2 i 4 tego przepisu.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO błędnie zinterpretowało przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji. Pisma Burmistrza były zawiadomieniami o wszczęciu postępowania, a nie wadliwymi postanowieniami. SKO nie wykazało rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji.

Godne uwagi sformułowania

"Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową, dającą możliwość prawną wyłączenia z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami wyliczonymi wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a. Z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą one podlegać wykładni rozszerzającej, lecz powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco." "Wyłącznie forma, bez uwzględnienia treści pisma /a właśnie ona ma podstawowe znaczenie/, nie może decydować o wadliwości tego pisma, w szczególności nie może być podstawą do uznania, że naruszone zostało prawo w sposób rażący." "Wadliwości decyzji przewidzianej w tym przepisie [art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.] nie odpowiada, "skierowanie decyzji do osób, które nie brały udziału w postępowaniu", jak to zostało stwierdzone w decyzji z dnia [...] marca 2005 r."

Skład orzekający

Ryszard Bryk

przewodniczący

Krystyna Józefczyk

członek

Małgorzata Wolska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych (art. 156 k.p.a.), w szczególności rozróżnienie między wadliwością polegającą na skierowaniu decyzji do osoby niebędącej stroną a sytuacją braku udziału w postępowaniu. Znaczenie treści pisma nad formą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozgraniczenia nieruchomości i procedury stwierdzenia nieważności decyzji w tym kontekście. Interpretacja przepisów k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i jak błędy w interpretacji mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Pokazuje też złożoność postępowań administracyjnych dotyczących nieruchomości.

Sąd wyjaśnia: Błąd w nazwie pisma to nie zawsze podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji!

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 680/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Krystyna Józefczyk
Małgorzata Wolska /przewodniczący sprawozdawca/
Ryszard Bryk
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Rozgraniczenie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1466/06 - Wyrok NSA z 2007-10-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Uchylono postanowienie organu wydane z art. 61 § 2 ustawy - PoPPSA)
Uchylono postanowienie organu wydane z art. 61 § 2 ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art 135, art 152, art 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 61
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant: sek. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, 1st. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...], 2nd. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2004 r., Nr [...] i z dnia [...] lutego 2005 r., Nr [...], 3rd. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 4th. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. M. kwotę 200 zł /słownie: dwieście/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 680/05
U Z A S A D N I E N I E
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] marca 2005 r. /[...]/, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 w związku z art. 104 k.p.a. stwierdziło – na wniosek E. B. – nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. /[...]/ w sprawie rozgraniczenia nieruchomości poł. w Z. i ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 450/1 i nr 449 a działką nr 448 przez punkty 1, 2, 3 w sposób przedstawiony na szkicu granicznym będącym nieodłączną częścią protokołu granicznego z dnia 11 maja 2004 r. sporządzonego przez inż. J. J.
W uzasadnieniu decyzji w szczególności podano, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] sierpnia 2004 r. /[...]/ wystąpił E. B., zarzucając że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej. Decyzja ta nie może mieć mocy prawnej, gdyż została wydana w wyniku wznowienia postępowania na podstawie postanowień pozbawionych podstawy prawnej.
Kolegium Odwoławcze wskazało, że przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Wymaga to często zabiegów procesowych /tj. sprawdzenia prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego/ prowadzących do ustalenia, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji spełnione zostały ustawowe wymagania, warunkujące wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem /wyrok NSA z dnia 22.03.2002 r. I SA 1130/00/. Analiza orzecznictwa sądowego w zakresie nieważności decyzji administracyjnych wskazuje, że przyczyną powstania wadliwości decyzji może być nie tylko naruszenie przepisów samego prawa materialno-prawnego, ale także naruszenie istotnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, takich jak dopuszczalność dysponowania postępowaniem i prawami przez strony postępowania.
Przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Organ I instancji wydał w toku prowadzonego postępowania dwa postanowienia /[...].03.2004 r. i [...].10.2003(1) r./ o uzupełnieniu z urzędu postępowania administracyjnego poprzez dopisanie osób /instytucji/ do toczącego się postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność tych postanowień z powodu wydania ich bez podstawy prawnej – przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości uzupełnienia z urzędu postępowania, zwłaszcza przez dopisanie osób lub instytucji do toczącego się postępowania. Zatem strony, które zostały dopisane w drodze postanowień do toczącego się postępowania, nie brały w nim udziału, a tym samym nie miały zapewnionego czynnego udziału w każdym stadium postępowania, który gwarantuje im zasada ogólna postępowania wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a. W świetle art. 28 k.p.a. strona postępowania musi być przez organ administracji wezwana do udziału w postępowaniu wszczętym z urzędu, a nie jak to uczynił organ dopisana do postępowania na podstawie wydanego postanowienia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji została skierowana do osób /instytucji/, które nie brały udziału w postępowaniu, a zatem została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego. W tej sytuacji organ I instancji winien jeszcze raz przeprowadzić prawidłowo postępowanie i po jego zakończeniu wydać decyzję.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. M. zarzuciła, że z decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wynika, aby organ ten badał dokumenty oraz ustalenia zawarte w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] sierpnia 2004 r. /[...]/. Nie ustalił, które osoby, nie będące stronami, zostały wezwane na rozprawę graniczną, brały udział w postępowaniu oraz uczestniczyły w rozprawie. Na rozprawę graniczną w dniu 11 maja 2004 r. zostali: wezwani: W. D. /właściciel działki nr 449/, E. B. /właściciel działki nr 448/, K. B. działająca na podstawie pełnomocnictwa męża E., S. M. /właściciel działki nr 451, graniczącej z działkami nr 448 i 450/1/, Zarząd Dróg Powiatowych /zarządca drogi powiatowej – działki nr 7342, graniczącej z działkami nr 448 i 449/, wnioskodawczyni – J. M. /właścicielka działki nr 450/1/. W rozprawie granicznej nie uczestniczyli nie uczestniczyli tylko S. M. i Zarząd Dróg Powiatowych, prawidłowo zawiadomieni. Zatem postawiony w decyzji z dnia [...] marca 2005 r. zarzut naruszenia art. 10 § 1 i art. 28 k.p.a. jest nieuzasadniony. Nadto J. M. podała, że po wydaniu postanowienia przez Burmistrza z dnia [...] października 2003 r. SKO kilka razy badało sprawę i oceniało dokumenty, a m. in. przed wydaniem postanowienia z dnia [...] lutego 2004 r. i nie stwierdziło żadnych uchybień w postępowaniu Burmistrza. Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. /[...]/ toleruje stan działki nr 448 niezgodny z prawem odnośnie jej granic i powierzchni. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia 14 sierpnia 1996 r. [...] E. B. stał się właścicielem działki nr 448 o pow. 9 arów, po zagarnięciu jej drogi jego działka zwiększyła powierzchnię do 12 arów. Od 1997 r. E. B. utrudnia korzystanie z drogi i "terroryzuje" jej rodzinę.
Rozpoznając powyższy wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2005 r. /[...]/ utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2005 r. /[...]/. W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji została wydana wbrew obowiązującym przepisom prawa, w sposób pozwalający na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję wniosła J. M. z żądaniem jej uchylenia, jak również decyzji z dnia [...] marca 2005 r. /[...]/ i "naprawienia krzywdy". Zdaniem skarżącej zaskarżona przez nią decyzja została wydana z naruszeniem prawa i jest krzywdząca. Skarżąca podała, że SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. /[...]/ stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r. /[...]/ o rozgraniczeniu działek nr 450/1, 449 z działką nr 448 w Z., przyjmując że E. B. brał udział w sprawie jako pełnomocnik J. B. oraz skierowanie w/w decyzji z dnia [...] sierpnia 1996 r. do J. B., która w tym czasie nie była stroną postępowania /właścicielem był E. B./. Wniosek o nabycie działki nr 448 E. B. złożył w Sądzie Rejonowym w R. w dniu 4 lipca 1996 r., tj. po rozprawie granicznej. Nabycie własności tej działki przez E. B. odbyła się z naruszeniem prawa. W postępowaniu rozgraniczeniowym uczestniczyli jedynie właściciele przedmiotowych nieruchomości, mieli możliwość zapoznania się z operatem rozgraniczeniowym, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i dlatego dziwnym jest stanowisko SKO w decyzji z dnia [...] marca 2005 r. /[...]/ stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. /[...]/ w sprawie rozgraniczenia. Skarżąca wyjaśniła, że w wyniku oczywistego błędu podczas odnowienia ewidencji gruntów w 1997 r. jej własna droga z działki nr 450/1 została przyłączona do działki nr 448. Interwencje jej mamy K. K., ówczesnej właścicielki działki nr 450/1 nie odniosły skutku, została skierowana na drogę postępowania rozgraniczeniowego. Podczas postępowania rozgraniczeniowego, wszczętego na wniosek K. K., decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r. /[...], [...]/ Kierownik Urzędu Rejonowego orzekł o granicy działek nr 450/1 i 449 z działką nr 448. SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. /v/ stwierdziło nieważność w/w decyzji, co budzi poważne wątpliwości, bowiem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] sierpnia 1996 r., a jego decyzja z dnia [...] grudnia 2000 r. /[...]/ została uchylona przez Głównego Geodetę Kraju i sprawę przekazano do załatwienia wg właściwości SKO. Pismem z dnia 5 października 2001 r. Urząd Miasta i Gminy [...] wystąpił do wykonawcy rozgraniczenia o przeprowadzenie rozprawy granicznej, co nastąpiło pod warunkiem dołączenia przez Burmistrza Miasta i Gminy postanowienia "na aktualnych właścicieli przedmiotowych nieruchomości". Na wniosek E. B. Burmistrz zawiesił postępowanie rozgraniczeniowe /postanowieniem z dnia [...] października 2003r.(2) /, a następnie podjął z urzędu postępowanie /postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r./, zaś SKO utrzymało to postanowienie w mocy /postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r./, a postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę E. B. na postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2004 r. /postanowieniem z dnia 21.09.2004 r. II SA/Rz 335/04/, a także jego skargę na postanowienie SKO z dnia [...] kwietnia 2004 r. /postanowieniem z dnia 29.10.2004 r. II SA/Rz 423/04/. Stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza z dnia [...] października 2003r.(1) w sprawie uzupełnienia postępowania rozgraniczeniowego przez SKO, postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. /[...]/, tj. po pięciu miesiącach ostateczności decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. o rozgraniczeniu jest co najmniej dziwne – przed wydaniem tej decyzji postępowanie to było kilkakrotnie weryfikowane przez SKO podczas rozpatrywania zażaleń i wydawania postanowień. W decyzji z dnia [...] marca 2005 r. SKO przyjęło za podstawę postanowienia Burmistrza z dnia [...] października 2003r.(1) i [...] marca 2004 r., których następnie stwierdziło nieważność, a zatem zostały one wyeliminowane z obiegu prawnego. W dalszej części skargi J. M. szczegółowo powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, akcentując, że decyzja z dnia [...] marca 2005 r. /[...]/ toleruje stan działki nr 448 niezgodny z prawem odnośnie jej granic i powierzchni.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że obowiązkiem Sądu jest zbadanie, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, czy zaskarżony akt – w niniejszym przypadku jest to decyzja administracyjna – odpowiada prawu. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, w pkt. 2, a także w przypadku przewidzianym w pkt. 3 tegoż przepisu powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego tez należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia [...] marca 2005 r. /[...]/, wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 k.p.a., o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] sierpnia 2004 r. /[...]/ w sprawie rozgraniczenia nieruchomości poł. w Z. i ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 450/1 i 449, a działką nr 448. Należało również wzruszyć postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w dniu [...] lipca 2004 r. /[...]/ i [...] lutego 2005 r. /[...]/.
Materiał aktowy niniejszej sprawy wykazuje, że na wniosek K. K. i W. D. Kierownik Urzędu Rejonowego wszczął postępowanie i następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r. /[...][...]/ orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w Z., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr 450/1, 449 i 448. Na wniosek E. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność powyższej decyzji /decyzją z dnia [...].06.2001 r., [...]/, uznając, że niezastosowanie się przez organ I instancji do treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ustanawiającego przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu, stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Skutkiem zaś naruszenia prawa przez ten organ było skierowanie decyzji do J. B., która w świetle obligatoryjnego orzeczenia sądu o nabyciu własności działki nr 448 przez E. B. z dniem 4 listopada 1971 r., nie była stroną postępowania. Decyzja z dnia [...] czerwca 2001 r. /[...]/, wskutek wniosku J. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, została utrzymana w mocy /decyzją z dnia [...].07.2001 r., [...]/.
Wniosek J. M. /na podstawie umowy darowizny z dnia 2.09.1997 r. Rep. [...] stała się m. in. po matce K. K. właścicielem działki nr 450/1/ i W. D. /właściciela działki nr 449/ "o dokończenie" postępowania rozgraniczeniowego – działki nr 448 z działkami nr 450/1 i 449 – doprowadził następnie do wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy decyzji /[...]/ w dniu [...] sierpnia 2004 r. o rozgraniczeniu i ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy w/w działkami. Również i tej decyzji - na wniosek E. B. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność, w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. /decyzją z dnia [...].03.2005 r., [...]/. Wskazano przy tym, że decyzja organu I instancji została skierowana do osób /instytucji/, które nie brały udziału w postępowaniu, a zatem została wydana wbrew obowiązującym przepisom – z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu powyższej decyzji podano również, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania wydał dwa postanowienia /z dnia [...].10.2003r.(1) i [...].03.2004 r./ "o uzupełnieniu z urzędu postępowania administracyjnego poprzez dopisanie osób /instytucji/ do już toczącego się postępowania". Uznając, że dotknięte były wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. /wydane bez podstawy prawnej/, stwierdzono ich nieważność – postanowieniami z dnia [...] lutego 2005 r. /[...]/ i [...] lipca 2004 r. /[...]/.
Sąd, korzystając ze swych uprawnień, wzruszył powyższe postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie akceptując tym samym poglądu tego organu.
Otóż z przepisów art. 61 k.p.a. wynika, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu /§ 1/, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji państwowej /§ 3/, zaś o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie /§ 4/; powyższymi przepisami wsparte zostały postanowienia organu I instancji.
Organ administracji obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek, bowiem nawet w razie wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracji nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chroniony interes również inne jednostki. Wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, organ administracji obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 k.p.a., stronami w sprawie. Przepisy k.p.a. dla zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania administracyjnego nie przewidują formy postanowienia.
W ocenie Sądu, pisma Burmistrza Miasta i Gminy nazwane postanowieniami, z dnia [...] października 2003r.(1) /[...]/ i [...] marca 2004 r. /[...]/, zważywszy na ich treść, w rzeczywistości kwalifikują się jako zawiadomienie, o jakim mowa w art. 61 k.p.a., wszystkich osób będących aktualnie stronami w sprawie. W/w pismo z dnia [...] października 2003r.(1) skierowane zostało m. innymi do E. B. /z jego inicjatywy wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].08.2004 r. /[...]/ - w następstwie ustalenia przez organ administracji, iż posiada on przymiot strony został m.in. wezwany do udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym na wniosek J. M. i W. D.
Wyłącznie forma, bez uwzględnienia treści pisma /a właśnie ona ma podstawowe znaczenie/, nie może decydować o wadliwości tego pisma, w szczególności nie może być podstawą do uznania, że naruszone zostało prawo w sposób rażący.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową, dającą możliwość prawną wyłączenia z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami wyliczonymi wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a. Z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą one podlegać wykładni rozszerzającej, lecz powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco /vide wyrok NSA z dnia 7.07.1983 r. II SA 581/83/.
W podstawie prawnej decyzji z dnia [...] marca 2005 r. /[...]/ powołano przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniając następnie, że decyzja organu I instancji została skierowana do osób /instytucji/, które nie brały udziału w postępowaniu, a zatem została wydana wbrew obowiązującym przepisom – z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, w w/w decyzji podstawa stwierdzenia nieważności decyzji nie została w sposób prawidłowy wskazana /zastosowana/, co czyni ją wadliwą – narusza bowiem w/w przepis – i w rezultacie stanowi podstawę do usunięcia jej z obrotu prawnego, a także zaskarżonej decyzji, która ją utrzymała w mocy.
Otóż w myśl art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest wada następująca – decyzja "została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie". Stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie obejmuje przypadki wadliwości polegające na rozstrzygnięciu decyzją o sytuacji prawnej podmiotu, który w świetle regulacji prawa materialnego nie ma interesu prawnego /ani obowiązku/ w danej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że wadliwości decyzji przewidzianej w tym przepisie nie odpowiada, "skierowanie decyzji do osób, które nie brały udziału w postępowaniu", jak to zostało stwierdzone w decyzji z dnia [...] marca 2005 r. /[...]/. Ta ostatnio wymieniona okoliczność nie może być więc podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, nie tylko w świetle powyższego przepisu, ale również nie mieści się wśród pozostałych wad wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Posługiwanie się zaś w tej decyzji określeniem "osoby, które nie brały udziału w postępowaniu" jest niezrozumiałe, budzi wątpliwości – w postępowaniu co do zasady biorą udział strony, a niedopuszczenie ich do udziału w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania /art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a./ - i skoro nie zostało w uzasadnieniu decyzji wyjaśnione do kogo w rzeczywistości odnosi się to określenie, poczytane to być musi organowi za zaniedbanie obowiązków proceduralnych.
W ponownym postępowaniu organ uwzględni powyższe uwagi Sądu.
Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 oraz art. 152, art. 200 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI