II SA/Rz 679/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G.R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w Rzeszowie z dnia 2 kwietnia 2025 r., która umorzyła postępowanie odwoławcze. Postępowanie to dotyczyło legalizacji budowy drogi gminnej nr [...] przy ul. [...] w S., zalegalizowanej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 19 lutego 2025 r. Skarżący G.R., właściciel sąsiedniej działki nr [...], wniósł odwołanie od decyzji PINB, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących ustalenia stron, oceny dowodów i uzasadnienia decyzji, a także naruszenie Prawa budowlanego w zakresie legalizacji samowoli budowlanej. PWINB umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że G.R. nie posiada statusu strony, ponieważ jego interes prawny nie wynika z konkretnych przepisów prawa materialnego. Skarżący zaskarżył decyzję PWINB do WSA w Rzeszowie, podtrzymując swoje zarzuty i argumentując, że droga narusza jego interes prawny wynikający m.in. z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz art. 140 i 144 K.c. WSA w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Podkreślono, że interes prawny musi być oparty na konkretnej normie prawa materialnego, a kwestie immisji ponad przeciętną miarę należą do drogi cywilnej. W związku z brakiem legitymacji procesowej skarżącego do wniesienia odwołania, PWINB prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, a WSA oddalił skargę na tę decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych, oraz rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego sąsiada w postępowaniu legalizacyjnym drogi gminnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie był stroną postępowania przed organem pierwszej instancji, posiada interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji legalizującej budowę drogi gminnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel nieruchomości sąsiedniej nie posiada interesu prawnego, jeśli jego zarzuty dotyczą jedynie potencjalnych uciążliwości lub interesu faktycznego, a nie naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego, które ograniczałyby jego prawo własności lub plany inwestycyjne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny musi być oparty na konkretnej normie prawa materialnego. Powoływanie się na ogólne przepisy dotyczące ochrony interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.) czy prawa sąsiedzkiego (art. 140, 144 K.c.) bez wykazania konkretnego naruszenia lub ograniczenia prawa własności nie jest wystarczające. Kwestie immisji ponad przeciętną miarę należą do drogi cywilnej.
Czy umorzenie postępowania odwoławczego przez organ drugiej instancji z powodu braku legitymacji procesowej strony jest prawidłowe, gdy strona nie wykazała interesu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie postępowania odwoławczego jest prawidłowe, gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że strona wnosząca odwołanie nie posiada statusu strony postępowania, ponieważ nie wykazała interesu prawnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., organ odwoławczy umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Brak legitymacji procesowej strony, wynikający z niewykazania interesu prawnego, czyni postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym.
Przepisy (13)
Główne
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania odwoławczego w przypadku stwierdzenia braku legitymacji procesowej strony.
K.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania jako każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
K.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.
K.p.a. art. 127 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa Prawo budowlane
Obowiązek projektowania i budowy obiektów z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Przepis dotyczy projektowania i budowy, a nie legalizacji.
P.b. art. 49g § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
Przesłanki warunkujące legalizację samowoli budowlanej.
P.b. art. 49i § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Legalizowanie samowoli budowlanej.
u.d.p. art. 43 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Zasady odległościowe lokalizowania obiektów przy drogach.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Zakres prawa własności.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Zakaz immisji ponad przeciętną miarę.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kryterium legalności decyzji administracyjnej badane przez sąd.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał interesu prawnego opartego na konkretnych przepisach prawa materialnego. • Interes prawny musi być obiektywnie sprawdzalny i wynikać z normy prawnej, a nie tylko z interesu faktycznego. • Kwestie immisji ponad przeciętną miarę należą do drogi cywilnej, a nie administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego w zakresie legalizacji samowoli budowlanej. • Argumentacja skarżącego oparta na art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., art. 43 ust. 1 u.d.p., art. 140 i 144 K.c. jako podstawie interesu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny musi być konkretny i obiektywnie sprawdzalny. • Roszczenia związane z prawem sąsiedzkim należą do sfery prawa cywilnego. • Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie przynosi ze sobą przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób.
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Zaborniak
członek
Jolanta Kłoda-Szeliga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych, oraz rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego sąsiada w postępowaniu legalizacyjnym drogi gminnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Czy sąsiad zawsze ma prawo głosu w sprawie legalizacji budowy? Sąd wyjaśnia, czym jest interes prawny.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.