II SA/Rz 789/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Czudec w części dotyczącej działki skarżącego, uznając istotne naruszenie procedury planistycznej polegające na braku prawidłowego zawiadomienia właściciela o wyłożeniu projektu planu.
Skarżący zaskarżył uchwałę Rady Gminy Czudec w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa poprzez przeznaczenie jego działki do zalesienia bez należytego zawiadomienia o procedurze planistycznej. Sąd uznał, że brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu stanowi istotne naruszenie procedury, uniemożliwiające właścicielowi udział w procesie planistycznym i zgłoszenie uwag. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność uchwały w zaskarżonej części.
Przedmiotem skargi była uchwała Rady Gminy Czudec z dnia 24 sierpnia 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia. Skarżący, właściciel działki nr [...], zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na brak skutecznego zawiadomienia go o terminie wyłożenia projektu planu. Podkreślił, że takie zawiadomienie jest kluczowe dla możliwości zgłoszenia zarzutów i ochrony jego interesu prawnego jako właściciela. Rada Gminy argumentowała, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego i że procedura została przeprowadzona prawidłowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, analizując stan prawny obowiązujący w dacie podjęcia uchwały, uznał zarzuty skarżącego za zasadne. Sąd stwierdził, że brak prawidłowego doręczenia zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu właścicielowi nieruchomości, której przeznaczenie miało ulec zmianie, stanowi istotne naruszenie procedury planistycznej. Takie naruszenie uniemożliwiło skarżącemu skorzystanie z przysługujących mu praw, w tym prawa do wniesienia zarzutu do projektu planu. W związku z tym, sąd, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki skarżącego. Sąd zasądził również od Gminy Czudec na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu właścicielowi nieruchomości, którego interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, stanowi istotne naruszenie procedury planistycznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek zawiadomienia na piśmie właścicieli nieruchomości, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, jest istotnym elementem procedury planistycznej, warunkującym możliwość skorzystania przez nich z prawa do wniesienia zarzutu do projektu planu. Brak takiego zawiadomienia uniemożliwia właścicielowi udział w procesie planistycznym i ochronę jego praw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (7)
Główne
u.z.p. art. 18 § 2 pkt 5 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Zarząd gminy miał obowiązek zawiadomić na piśmie właścicieli nieruchomości, których interes prawny mógł być naruszony ustaleniami planu, o terminie wyłożenia projektu planu. Brak takiego zawiadomienia jest istotnym naruszeniem procedury.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.z.p. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone ustaleniami projektu planu, mógł wnieść zarzut.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności obejmuje uprawnienie do posiadania, używania i rozporządzania rzeczą.
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności jest chronione prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p. poprzez niezawiadomienie właściciela działki o terminie wyłożenia projektu planu. Naruszenie prawa własności poprzez przeznaczenie działki do zalesienia bez uwzględnienia interesu właściciela.
Godne uwagi sformułowania
brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu prowadzi do wniosku, że nie zostały zachowane w procedurze planistycznej obligatoryjne wymogi obowiązek zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, stanowił istotny element procedury planistycznej
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący
Maciej Kobak
sprawozdawca
Piotr Godlewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie procedury planistycznej polegające na braku prawidłowego zawiadomienia właścicieli o wyłożeniu projektu planu, jako podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie uchwalenia planu (ustawa z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w pozornie rutynowych sprawach planowania przestrzennego, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do unieważnienia uchwał. Jest to ważna lekcja dla samorządów i obywateli.
“Brak jednego pisma z urzędu może unieważnić plan zagospodarowania przestrzennego!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 789/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-11-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-06-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jerzy Solarski /przewodniczący/ Maciej Kobak /sprawozdawca/ Piotr Godlewski Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Prawo miejscowe Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 147 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 40 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j. Dz.U. 1994 nr 89 poz 415 art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 24 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. Ś. na uchwałę Rady Gminy Czudec z dnia 24 sierpnia 2001 r. nr XXXIII/226/2001 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] położonej w miejscowości [...] gmina Czudec; II. zasądza od Gminy Czudec na rzecz skarżącego B. Ś. kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi B. Ś. (dalej: "Skarżący"), jest uchwała Rady Gminy w Czudcu (dalej: "Rada Gminy") z dnia 25 sierpnia 2001 r. nr XXXIII/226/2001 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia w Gminie Czudec - cz. I. Na podstawie § 1 ust. 3 uchwały, do zalesienia przeznaczono działkę Skarżącego nr [...], uwidocznioną na załączniku graficznym do uchwały. Pismem z dnia 15 marca 2025 r. Skarżący wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa, które polegało na niezgodnym z prawem przeznaczeniu, w zaskarżonej uchwale, należącej do niego działki nr [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...] do zalesienia. Uchwała została podjęta z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1999.15.139; dalej "u.p.z.p.") w brzmieniu obowiązującym w czasie sporządzania planu, które polegało na niezawiadomieniu przez zarząd gminy na piśmie właścicieli nieruchomości, których interes prawny mógłby być naruszony ustaleniami planu o terminie wyłożenia projektu planu. Skarżący w dacie sporządzania planu był właścicielem przedmiotowej działki. W związku z tym faktem należało doręczyć jego przedstawicielom ustawowym zawiadomienie o przeznaczeniu ww. działki w planie do zalesienia. Jednak zawiadomienia tego Rada nie doręczyła skutecznie ani Skarżącemu ani jego przedstawicielom prawnym. Skarżący wniósł o uchylenie powyższej uchwały w części dotyczącej działki nr [...], względnie o zmianę przeznaczenia ww. działki w powyższej uchwale poprzez wyłączenie jej od przeznaczonych do zalesienia. Rada Gminy odebrała wezwanie 26 marca 2025 r. Organ nie zajął stanowiska co do wezwania, tym samym wezwanie pozostało bezskuteczne. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zaskarżył uchwałę w części dotyczącej należącej do niego działki nr [...], zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.p.z.p. poprzez zaniechanie określonego w tym przepisie prawidłowego zawiadomienia na piśmie, wszystkich prawnych właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działka nr [...] o fakcie wyłożenia projektu planu, pomimo ciążącego na Gminie ustawowego obowiązku w tym zakresie i w sytuacji, gdy działka ta miała zostać przeznaczona w uchwalonym m.p.z.p. do zalesienia, przez co niewątpliwie interes prawny Skarżącego mógł być naruszony ustaleniami uchwalanego wówczas planu; 2. art. 3 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w jego brzmieniu obowiązującym w chwili uchwalania m.p.z.p. terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia w Gminie Czudec, poprzez nadużycie władztwa planistycznego w wyniku nieuzasadnionego względami interesu publicznego ograniczenia sposobu wykorzystywania nieruchomości przez właściciela, naruszenia przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały wskazanych w pkt 1 skargi przepisów ustaw oraz nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącego w zakresie gospodarowania jego nieruchomością; 3. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. 2001.73.764) w jego brzmieniu obowiązującym w chwili uchwalania m.p.z.p. terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia w Gminie, poprzez jego naruszenie i w konsekwencji sprzeczne z tą ustawą zakwalifikowanie należącej do Skarżącego działki jako kwalifikującej się do zalesienia, pomimo braku spełnienia określonych enumeratywnie w tym przepisie ustawowych przesłanek dopuszczających takie przeznaczenie gruntu rolnego; 4. art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. 2000.56.679; dalej: "u.o.l."), w jego brzmieniu obowiązującym w chwili uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia w Gminie Czudec, poprzez jego naruszenie i w konsekwencji sprzeczne z tą ustawą zakwalifikowanie należącego do Skarżącego gruntu jako kwalifikującego się do zalesienia, pomimo braku spełnienia określonych w tym przepisie ustawowych przesłanek dopuszczających takie przeznaczenie gruntu rolnego; 5. art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. 1964.16.94, ze zm.; dalej: "k.c.") w zw. z art. 64 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez istotne i bezpodstawne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ingerujące w zasadniczy sposób w prawo własności Skarżącego przysługujące mu w stosunku do własnej nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zarzuty, na podstawie art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.; dalej: "u.s.g.") oraz art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w części dotyczącej należącej do Skarżącego działki nr [...], a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Skarżący podniósł, że jest właścicielem działki nr [...] od 1996 r., jednak jako właściciel działki, która miała być przeznaczona do zalesienia, nie otrzymał zawiadomienia na piśmie o wyłożeniu planu, w sytuacji gdy zasadniczej zmianie miało ulec planistyczne przeznaczenie nieruchomości będącej jego własnością. W aktach administracyjnych sprawy brak jest dowodu prawidłowego doręczenia właścicielowi działki ww. zawiadomienia, pomimo istnienia takiego wymogu. Skarżący podkreślił, że w dacie sporządzania planu działka o nr [...] na mocy umowy darowizny z 1996 r. była jego własnością (akt notarialny str. 3 pkt 5). Wobec tego należało go zawiadomić jako właściciela o fakcie wyłożenia planu, jednak do takiego zawiadomienia nie doszło, co wynika z akt sprawy. Powyższe wskazuje na naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p. Skarżący podniósł, że niedoręczenie zawiadomienia o wyłożeniu do wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzi do wniosku, że nie zostały zachowane w procedurze planistycznej obligatoryjne wymogi określone w art. 18 ust. 2 pkt 5a i 6 u.p.z.p. odnośnie nieruchomości należącej do Skarżącego. Wobec powyższego została naruszona sfera uprawnień właścicielskich, gdyż zmianie uległo przeznaczenie jego nieruchomości w sposób ograniczający dotychczasowe uprawnienia. Poprzez brak zawiadomienia Skarżący nie mógł wziąć udziału w procedurze opracowywania projektu planu i zgłoszenia ewentualnych zarzutów czy protestu. W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie wyrażając zgodę na jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Organu, Skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego wywodziłby swoje uprawnienia, jak również nie wykazał, że jego interes został naruszony kwestionowaną uchwałą. Dla wykazania naruszenia interesu prawnego legitymującego w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. do wniesienia skargi i warunkującego uruchomienie merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały nie jest wystarczające zaistnienie błędów proceduralnych. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi Rada Gminy wskazała, że nie naruszyła zasad sporządzania planu, trybu sporządzania planu w sposób istotny ani właściwości w tym zakresie. Wójt Gminy wykonał czynności o których mowa w art. 18 ust. 2 u.z.p., a w szczególności zawiadomił na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu podmioty wymienione w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy, w tym właścicieli nieruchomości. Jak wynika z materiału planistycznego Skarżący nie wnosił w toku procedury planistycznej ani wniosków, ani uwag do projektu planu. Tym samym nie można uznać, że Rada uchwalając przedmiotowy plan przekroczyła swoje władztwo planistyczne. Ponadto w przedmiotowej sprawie, działki przeznaczone pod zalesienie nie były użytkowane rolniczo. Spełnione zatem zostały przesłanki określone w art. 14 ust. 2 u.o.l. i nie można mówić o naruszeniu tego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej, której jedynym kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem. Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.) obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności - art. 147 § 1 P.p.s.a. Decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia. W kwestii uchwał organów gminy ostatnio wskazany przepis pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 8 marca 1990 r. u.s.g., zgodnie z którym uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O sprzeczności z prawem, skutkującej stwierdzeniem nieważności, stosownie do art. 91 ust. 4 u.s.g., można mówić w sytuacji "istotnego naruszenia prawa". Wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowano pogląd, że są to takie naruszenia prawa jak: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, przepisów wyznaczających podstawę prawną podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego i prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Skarga wniesiona została na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 40 - u.s.g.), który daje uprawnienie do zaskarżenia uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały nią naruszone. Przepis ten został zmieniony ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie 31 maja 2017 r. Zawiera ona istotny dla rozpoznania niniejszej sprawy przepis intertemporalny - art. 17 ust. 2, z którego a contrario wynika, że do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nowelizującej - tj. 31 maja 2017 r. (w rozpoznawanej sprawie jest to uchwała z 2001 r.) stosuje się art. 52 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu dotychczasowym (sprzed nowelizacji). Warunkiem wniesienia skargi w tamtym brzmieniu było uprzednie bezskuteczne wezwanie skarżonego organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oraz zachowanie terminu do wniesienia tego rodzaju skargi, który wynosił albo trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (interesu prawnego/uprawnienia), albo - jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie tryb ten i termin zostały zachowane. Skarżący wezwał Radę Gminy Czudec do usunięcia naruszenia prawa pismem z 26 marca 2025 r. (z tą datą wezwanie wpłynęło do organu), a następnie - wobec braku odpowiedzi organu - 10 czerwca 2025 r. wniósł skargę do Sądu. Skarżący jest właścicielem działki nr [...] położonej w [...], znajdującej się na terenie objętym zaskarżoną uchwałą - miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Prawo własności tej nieruchomości nabył w 1996 roku na podstawie umowy darowizny. Na podstawie ww. umowy darowizny – wówczas małoletni Skarżący – otrzymał od ówczesnych właścicieli – J. Ś. i S. Ś. (dziadków) - m.in. działkę nr [...], a W. Ś., będący przedstawicielem ustawowym Skarżącego oświadczył, że darowiznę tą, w imieniu i na rzecz małoletniego syna przyjmuje. Wobec powyższego kwestia własności ww. nieruchomości jest bezsporna. Teren działki nr [...] w zaskarżonym planie miejscowym został przeznaczony do użytkowania leśnego, co uniemożliwia Skarżącemu swobodne dysponowanie nieruchomością, ingerując bezpośrednio w jego prawo własności. Zatem legitymuje się on interesem prawnym w zaskarżeniu tej uchwały. Istotą postępowania ze skargi przewidzianej w art. 101 u.s.g. jest weryfikacja - przy zastosowaniu kryterium legalności - subiektywnego twierdzenia Skarżącego, że uchwała naruszyła jego interes prawny lub uprawnienie. Naruszenie to obejmuje dwa elementy: 1) negatywny skutek w sferze prawnej skarżącego poprzez zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia wynikającego z normy prawnej bądź z aktu stosowania prawa, 2) niezgodność z prawem zachowania kompetencyjnego organu gminy, które owe negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego wywołało. Elementy te muszą pozostawać w łączności z sobą, co oznacza, że naruszenie prawa musi być związane z ograniczeniem lub zniesieniem uprawnienia. W ocenie Sądu postanowienia planu względem terenu, który obecnie stanowi działka o nr [...] niewątpliwie naruszają prawo do swobodnego dysponowania prawem własności, przez odgórne przeznaczenie tego terenu wyłącznie do użytkowania leśnego. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że doszło do naruszenia interesu prawnego Skarżącego. Występuje on jako właściciel działki objętej miejscowym planem. Powyższe zostało wykazane poprzez dokumenty dołączone do skargi. Nie budzi wątpliwości, że właściciel nieruchomości może korzystać z uprawnień przewidzianych w art. 101 ust. 1 u.s.g. W związku z powyższym wobec wykazania legitymacji procesowej Skarżącego należało dokonać oceny miejscowego planu w zaskarżonej części pod względem jego zgodności z prawem. W rozpoznawanej sprawie miarodajnym stanem prawnym do oceny zachowania warunków legalności aktu prawa miejscowego jest ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (u.z.p.), uchylona z dniem 1.01.2004 r. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. zarząd gminy po dokonaniu odpowiednich uzgodnień i zasięgnięciu wymaganych opinii (art. 18 ust. 2 pkt 4 u.z.p.) miał obowiązek zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: a) właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, b) właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3 u.z.p., c) osób, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia. Szczególnie w odniesieniu do właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu (art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p.), obowiązek zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu nie miał jedynie charakteru informacyjnego, lecz był to istotny i konstytutywny element wewnętrznej procedury skargowej pozwalającej na uruchomienie w postępowaniu planistycznym swoistego środka prawnego w postaci zarzutu do projektu planu. Zgodnie z art. 24 u.z.p. zarzut mógł wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu (ust. 1). Wniesienie zarzutu było jednak ograniczone terminem, gdyż mógł on zostać wniesiony na piśmie tylko w terminie nie dłuższym niż 14 dni, po upływie okresu wyłożenia projektu (ust. 2). Prawidłowe i skuteczne prawne zawiadomienie na piśmie warunkowało zatem możliwość skorzystania z ustawowego środka prawnego, a bez zachowania wymogu skuteczności pisemnego zawiadomienia o terminie wyłożenia projektu planu nie można było przyjąć, że termin do wniesienia zarzutu rozpoczął w ogóle bieg. Trzeba również zauważyć, że zarzut jako środek prawny przysługujący podmiotom bezpośrednio dotkniętym skutkami uchwały planistycznej był względnie sformalizowany na etapie rozstrzygania. O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzygała rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 24 ust. 3 u.z.p.), a uchwałę o odrzuceniu zarzutu w całości lub części, wnoszący zarzut mógł dodatkowo zaskarżyć do sądu administracyjnego, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia (art. 24 ust. 4 u.z.p.). Z treści tego przepisu wynika zatem, że prawidłowe i skuteczne doręczenie na piśmie zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu warunkowało w dalszej kolejności możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę właściwej rady w przedmiocie odrzucenia zarzutu w całości lub części. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. nie regulowała wprawdzie zagadnienia sposobu doręczania zawiadomień pisemnych, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. oraz sposobu ustalania danych adresowych właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu. Nie można jednak przyjąć, że właściwemu organowi wykonawczemu gminy przysługiwała w tym zakresie swoboda wyboru tego rodzaju sposobów. Ze względu na istotnie gwarancyjny oraz ściśle powiązany z procedurą wnoszenia zarzutów charakter obowiązku z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. należy przyjąć - o czym przekonuje jednolita praktyka organów planistycznych w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - że warunkiem prawidłowego i skutecznego zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny mógł zostać naruszony ustaleniami planu, było co do zasady doręczenie pisma w formie rejestrowanej przesyłki pocztowej (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) lub za pośrednictwem pracownika organu albo innego upoważnionego podmiotu (np. sołtysa). W tym zakresie należało per analogiam stosować przepisy art. 39-48 k.p.a. Odrębnym zagadnieniem było natomiast ustalenie właściwego miejsca doręczenia pisma. Również w tym przedmiocie w odniesieniu do osób fizycznych uzasadniona była praktyka - bazująca na stosowaniu per analogiam przepisów art. 42-44 k.p.a. - doręczania pism w pierwszej kolejności w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy osób fizycznych (art. 42 § 1 k.p.a.). Dopiero w dalszej kolejności - w razie potrzeby lub nieobecności adresata pod prawidłowo ustalonym adresem - możliwe było skorzystanie z alternatywnych lub subsydiarnych form doręczania (art. 42 § 2-3, art. 43-44 k.p.a.). Warunkiem prawidłowości i skuteczności prawnej przejścia do dalszych form doręczenia było jednak skuteczne wyczerpanie trybu z art. 42 § 1 k.p.a. Również w orzecznictwie przyjęto, że użyty przez ustawodawcę zwrot "zawiadomienie na piśmie" należy rozumieć, jako dostarczenie imiennie każdemu ze wskazanych w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. podmiotów pisemnej informacji na temat terminu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Jednocześnie przywołany art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. należy traktować jako przepis o charakterze bezwzględnie obowiązującym (ius cogens), a wobec tego brak jest możliwości dostarczenia informacji, dokonania powiadomienia inaczej, aniżeli w opisany w nim sposób (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 9.10.2019 r., IV/Po 314/19, WSA w Rzeszowie z dnia 11.09.2024 r., II SA/Rz 454/24). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd stwierdza, że akta planistyczne nadesłane do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę potwierdzają zarzuty Skarżącego, co do braku powiadomienia go jako właściciela działki o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z rozdzielnika do pisma z 6 lutego 2001 r. znak: 7322/3/2001 wynika, że zostało ono doręczone S. Ś. (dziadkowi Skarżącego), który nie był już właścicielem przedmiotowej działki, bowiem na mocy umowy darowizny z 1996 r. Rep. [...] nr [...] działka nr [...] została darowana Skarżącemu, w imieniu którego działał wówczas przedstawiciel ustawowy – W. Ś. Skarżący, jako właściciel nieruchomości nie został zawiadomiony na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu miejscowego, co uniemożliwiło mu wnoszenie uwag czy protestów do uchwalanego planu. Obowiązkiem organu było powiadomienie wszystkich jej współwłaścicieli o wyłożeniu projektu planu miejscowego. Odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie organ nie przedstawił Sądowi dowodów potwierdzających zawiadomienie właściciela działki nr [...] o terminie wyłożenia projektu planu miejscowego. To zaś wskazuje, że właściciel działki objętej zalesieniem, nie został prawidłowo powiadomiony o wyłożeniu projektu planu. Wskutek naruszenia procedury planistycznej doszło do ograniczenia Skarżącego w przysługującym mu prawie własności. Doszło tym samym do naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p., ponieważ - jak już wskazano - obowiązek zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, stanowił istotny element procedury planistycznej (trybu sporządzania planu miejscowego). Dlatego uwzględniając związek art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. z przepisami art. 18 ust. 2 pkt 7 i art. 24 ust. 1 u.z.p., Sąd uznał, że rozważane naruszenie prawa podlega kwalifikacji jako istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego (tak wyroki WSA w Rzeszowie z 6 sierpnia 2024 r., II SA/Rz 2020/23, z 8 kwietnia 2025, II SA/Rz 1651/24). W związku z powyższym, działając na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., Sąd stwierdził w pkt I wyroku nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] położonej w [....]. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi i wynagrodzenie fachowego pełnomocnika, Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI