II SA/RZ 673/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-09-23
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskawydobycie kruszywadecyzja środowiskowastrona postępowanialegitymacja procesowaoddziaływanie na środowiskohałasstosunki wodneprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

WSA w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję SKO umarzającą postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca nie wykazała legitymacji procesowej do wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej.

Skarżąca M.K. wniosła skargę na decyzję SKO w Tarnobrzegu, która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia wydobycia kruszywa. SKO uznało, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, ponieważ nie posiada prawa rzeczowego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. WSA w Rzeszowie podzielił to stanowisko, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała, aby jej nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu przepisów prawa, ani że doszło do przekroczenia standardów środowiska lub ograniczenia w zagospodarowaniu jej działek. W konsekwencji skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia wydobywania kruszywa naturalnego. Skarżąca, właścicielka siedliska w pobliżu planowanej inwestycji, zarzucała błędy w raporcie środowiskowym, nieprawidłowe ustalenie strefy oddziaływania oraz naruszenie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego. SKO umorzyło postępowanie, uznając, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, ponieważ nie posiada prawa rzeczowego do nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji, zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. WSA w Rzeszowie, kontrolując legalność decyzji, stwierdził, że skarżąca nie wykazała swojej legitymacji procesowej. Sąd podkreślił, że aby być stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podmiot musi posiadać prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, zdefiniowanym przez przepisy prawa (teren inwestycji, strefa 100 m, przekroczenie standardów jakości środowiska lub znaczące oddziaływanie ograniczające zagospodarowanie). WSA uznał, że działki skarżącej znajdują się w odległości ponad 100 m od terenu inwestycji, a przedstawione przez organy uzgodnieniowe (RIOŚ, Wody Polskie) analizy hałasu i wpływu na środowisko nie wykazały przekroczenia standardów ani znaczącego oddziaływania na nieruchomości skarżącej, które ograniczałoby ich dotychczasowe wykorzystanie. Sąd podzielił stanowisko SKO o braku legitymacji procesowej skarżącej i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykaże, że jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania w rozumieniu przepisów prawa (przekroczenie standardów jakości środowiska lub znaczące oddziaływanie ograniczające zagospodarowanie).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, aby jej nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji zgodnie z definicją prawną, ani że doszło do przekroczenia standardów środowiska lub ograniczenia w zagospodarowaniu jej działek. Brak wykazania tych przesłanek skutkuje brakiem legitymacji procesowej do wniesienia odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.i.o.ś. art. 74 § ust. 3a

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę. Obszar ten obejmuje teren inwestycji i strefę 100 m, działki z przekroczonymi standardami jakości środowiska, lub działki w zasięgu znaczącego oddziaływania ograniczającego zagospodarowanie.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna do umorzenia postępowania odwoławczego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.i.o.ś. art. 81 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

k.p.a. art. 104 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

ustawa art. 3 § pkt 34

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Definicja 'standardów jakości środowiska'.

p.o.ś. art. 3 § pkt 34

Prawo ochrony środowiska

Definicja 'standardów jakości środowiska'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącą prawa rzeczowego do nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji. Brak wykazania przekroczenia standardów jakości środowiska lub znaczącego oddziaływania na nieruchomości skarżącej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące błędów w raporcie środowiskowym i wpływu inwestycji na jej nieruchomość. Twierdzenie skarżącej o bliskości jej nieruchomości do drogi transportowej kruszywa jako podstawie do uznania jej za stronę.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, lecz rozstrzyga o legalności decyzji. Legitymację strony do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie należało ocenić według art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Oddziaływanie znaczące [...] nie musi być oddziaływaniem negatywnym, nie musi również oznaczać przekroczenia standardów jakości środowiska [...], ale musi wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Prawo do kwestionowania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia [...] przysługuje wyłącznie stronie.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący

Joanna Zdrzałka

członek

Karina Gniewek-Berezowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, interpretacja pojęć 'obszar oddziaływania', 'standardy jakości środowiska' i 'znaczące oddziaływanie'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Interpretacja pojęć może być rozwijana w dalszym orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego – kto może być stroną w postępowaniu środowiskowym. Choć fakty są typowe dla tego typu spraw, rozstrzygnięcie jest istotne dla zrozumienia zakresu praw obywateli w kontekście inwestycji.

Kto naprawdę ma prawo głosu w sprawach środowiskowych? Sąd wyjaśnia granice legitymacji procesowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 673/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 647
art. 3 pkt 34
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 74 ust. 3a, art. 81 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 25 lutego 2025 r. nr SKO.402.ŚO.1635.98.2024 w przedmiocie umorzenia postpowania odwoławczego od decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia – skargę oddala –
Uzasadnienie
Na wniosek Z.M. prowadzącego działalność pn. [...], Burmistrz [...] decyzją z 15 listopada 2024 r. nr IR.6220.2.2024 ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" wraz z budową tymczasowego obiektu budowlanego służącego do sortowania i płukania części wydobywanego kruszywa naturalnego w miejscowości [....]".
Odwołanie od tej decyzji złożyła M.K.. Wskazała, że jest mieszkanką [....] i właścicielką siedliska położonego w bliskim sąsiedztwie planowanego zamierzenia. Zarzuciła nieprawidłowe ustalenie strefy oddziaływania inwestycji, nieprawidłowe wyliczenie emisji do środowiska, brak wymaganego przepisami prawa realnego i racjonalnego wariantu alternatywnego realizacji przedsięwzięcia, fikcyjne, niemożliwe do realizacji zapisy w decyzji środowiskowej oraz istotne błędy w dokumentacji "Karta informacyjna złoża". Podniosła zarzut naruszenia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego. Zwróciła się o uchylenie decyzji, celem ponownej weryfikacji wniosku inwestora.
Decyzją z 25 lutego 2025 r. nr SKO.402.ŚO.1635.98.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Kolegium") umorzyło postępowanie odwoławcze.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. - dalej: "k.p.a.").
Kolegium wyjaśniło, że odwołanie dotyczy decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania a zatem w pierwszej kolejności należy ustalić czy odwołującej przysługuje przymiot strony w takim postępowaniu. SKO wywiodło, że stosownie do art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm. – dalej: "ustawa") stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
SKO wyjaśniło, że wobec powyższych uregulowań konieczne jest ustalenie do jakich nieruchomości przysługuje odwołującej prawo rzeczowe oraz - jeśli nie graniczą one z terenem planowanej inwestycji - jakie jest ich aktualne i potencjalne przeznaczenie, wynikające z planu miejscowego i czy z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach lub może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu.
Kolegium zauważyło, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że M.K. nie figuruje wśród podmiotów posiadających tytuł prawny do nieruchomości, na której będzie realizowane przedsięwzięcie oraz działek, na które - wedle danych wynikających z raportu - będzie ono oddziaływać. Nie przysługuje również prawo własności działek (prawo rzeczowe do nieruchomości) bezpośrednio przylegających do terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie. Odwołująca jest właścicielką działek w miejscowości [...] o nr ewid. [...],[...] i [...]. Zgodnie z analizą obszaru oddziaływania planowanej inwestycji na podstawie art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy organ wykluczył położenie działek będących własnością odwołującej w bezpośrednim obszarze oddziaływania inwestycji, zgodnie z wnioskiem inwestora (obszar oddziaływania w stosunku do w/w działek przedstawiono na załączniku, wraz ze stosownymi wypisami z ewidencji gruntów i budynków). W odniesieniu do terenów nieruchomości stanowiących własność odwołującej, z materiałów zgromadzonych w postępowaniu nie wynika, aby na tych nieruchomościach doszło do przekroczenia standardów środowiska m. in. w zakresie hałasu i oddziaływania zanieczyszczeń. Ocena ta została dokonana na podstawie raportu oddziaływania na środowisko, który zawiera obliczenia poziomu hałasu, a także analizy przewidywanych zanieczyszczeń powietrza.
Ponadto działki będące własnością odwołującej stanowią użytki Br-PsIII - zabudowa mieszkaniowa zagrodowa, pastwiska trwałe - trzecia klasa gruntu, RIIIa - grunty orne III klasa gruntu, ŁIII- łąki trwałe - III klasa gruntu oraz PsIV - pastwiska trwałe - czwarta klasa gruntu. W wyniku przeprowadzonej analizy nie ustalono, by planowana inwestycja w sposób znaczący ograniczyła możliwość rzeczywistego bądź potencjalnego zagospodarowania jej nieruchomości.
W ocenie Kolegium zamieszczone w raporcie dane na temat planowanego przedsięwzięcia pozwalają wystarczająco określić zakres jego oddziaływania na środowisko (granice oddziaływania zamierzonej inwestycji). Odnośnie oceny czy wydobycie kruszywa negatywnie wpłynie na zachowanie równowagi w środowisku, w tym negatywnie wpłynie na stosunki wodne a w konsekwencji czy działalność ta w bliskiej odległości od terenów rolnych uniemożliwi prowadzenie dotychczasowej działalności a także może narazić na skutki powodzi. W trakcie postępowania wypowiedziały się wyspecjalizowane organy uzgadniające - Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz PGW Wody Polskie.
W konsekwencji SKO stwierdziło, że skoro wnoszącej odwołanie nie przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, to uznać należało, że nie dysponuje ona legitymacją procesową do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza określającej środowiskowe uwarunkowania. Niewątpliwie ma ona interes faktyczny wyrażający się zainteresowaniem rozstrzygnięciem sprawy w przedmiocie planowanej inwestycji, również w aspekcie interesu społeczności, który jednak nie rodzi po jej stronie prawa do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Brak legitymacji procesowej do wniesienia odwołania uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy i odniesienie się do meritum sformułowanych zarzutów.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła M.K. wnosząc o uznanie jej za stronę i uchylenie decyzji organów obu instancji.
Skarżąca podtrzymała w całości stanowisko i argumentację odwołania. Podkreśliła, że w toku postępowania organy w żaden sposób nie zweryfikowały prawdziwości informacji podanych przez inwestora w raporcie. Raport sporządzony z licznymi błędami i w żaden sposób nie zweryfikowany nie może służyć jako podstawa tego, kogo uznać za stronę przedmiotowego postępowania. Zdaniem Skarżącej organ prowadzący postępowanie, uznał ją za stronę co znalazło wyraz w treści decyzji.
Wskazała, że jest mieszkanką [...], właścicielką siedliska zabudowanego m. in. budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, znajdującego się na działkach o nr [...] i [...], położonego w bliskim sąsiedztwie planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Zakwestionowała twierdzenie organu, że jej nieruchomość ma tylko i wyłącznie charakter rolny a ona rzekomo ma zamieszkiwać w M. (adres w M. jest tylko i wyłącznie adresem do korespondencji).
Wyjaśniła, że jej nieruchomość znajduje się w odległości poniżej 100 m od drogi transportu kruszywa z kopalni, bez której to drogi przedsięwzięcie nie mogłoby funkcjonować, gdyż po niej będzie odbywał się transport kruszywa do odbiorców (droga ta jest integralną częścią przedsięwzięcia), w bliskim sąsiedztwie wału przeciwpowodziowego rzeki [....] i potoku [...], który to wał, zapewniający bezpieczeństwo przeciwpowodziowe jej nieruchomości, z wysokim prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością może ulec uszkodzeniu w wyniku realizacji przedsięwzięcia.
Skarżąca stwierdziła, że powyższe argumenty zostały zignorowane przez Kolegium. Strony postępowania ustala się na podstawie raportu środowiskowego (co jest zgodne z prawdą). Jej zdaniem raport zawiera liczne błędy oraz zaniżone wyliczenia emisji i nie może stanowić podstawy do ustalenia kręgu stron postępowania.
Skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji nie zweryfikowały tego raportu. Burmistrz w swojej decyzji przekopiował całe zdania z raportu. Nie dokonał analizy czy zawarte w nim ustalenia są realne.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
W piśmie z dnia 16 sierpnia 2025 r. Skarżąca zwróciła się o zwrot kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 ww. ustawy.
Dokonując kontroli decyzji w zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Podkreślić należy, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty (art. 104 § 2 k.p.a.). Umorzenie postępowania stanowi zaś orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1393/09, to i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie przesłanką wydania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowość postępowania. W zasadzie obejmuje ona dwie sytuacje: skuteczne cofnięcie odwołania oraz stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania. Postępowanie przed organem wyższej instancji może zostać uruchomione tylko wskutek inicjatywy uprawnionego podmiotu. Legitymację strony do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie należało ocenić według art. 74 ust. 3a u.i.o.ś.
Zgodnie z art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust.
1. Przez obszar ten rozumie się:
1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Przypomnieć należy, że w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia stroną postępowania jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Kluczowe w tym przepisie znaczenia ma sformułowanie "przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę". Obszar ten został zdefiniowany w sposób otwarty w poszczególnych punktach 1 - 3 przepisu art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. jako nie tylko strefa terenu inwestycji lub do 100 m od granic inwestycji, ale też jako działki, na których w sposób określony w punkcie 2 zostaną przekroczone standardy jakości środowiska, lub działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Zatem obowiązkiem organu jest ustalenie, czy skoro nie można Skarżącej przyznać przymiotu strony dlatego, że jej działka znajduje się w odległości około 200 m od granic inwestycji (niespełniony warunek z punktu 1), to czy nie posiada ona przymiotu strony według punktu 2 bądź 3. To wymaga dokonania wykładni pojęć takich jak "przekroczenie standardów jakości środowiska", "znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia", "ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem". Sąd zwraca uwagę, że pojęcia te są przedmiotem interpretacji w orzecznictwie. Wskazuje się przykładowo, iż oddziaływanie znaczące, o którym mowa w art. 74 ust. 3a pkt 3 u.o.o.ś., nie musi być oddziaływaniem negatywnym, nie musi również oznaczać przekroczenia standardów jakości środowiska, to zostało określone w pkt 2 ww. przepisu, ale musi wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem (por. np. wyroki w sprawach III OSK 7648/21 z 27 września 2023 r., czy II OSK 3964/19 z 24 stycznia 2020 r.). Z kolei "standardy jakości środowiska" zostały zdefiniowane w art. 3 pkt 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.), jako poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze.
Przenosząc te rozważania na realia sprawy wskazać należy, że Skarżąca jest właścicielką działek nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości [...]. Jak ustalił Organ działki stanowią użytki Br-PsIII- zabudowa mieszkaniowa zagrodowa, pastwiska trwałe – trzecia klasa gruntu, RIIIa- grunty orne III klasa gruntu, ŁIII-łąki trwałe – III klasa gruntu oraz PsIV – pastwiska trwałe- czwarta klasa gruntu.
Działki Skarżącej położone są w odległości powyżej 100 m od granic terenu inwestycji.
Planowane przedsięwzięcie będzie polegało na wydobyciu kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" w m. [...], gm. [...]. przy powierzchni projektowanego obszaru górniczego wynoszącej 35,65 ha, wraz z budową tymczasowego obiektu budowlanego służącego do płukania i sortowania części wydobywanego kruszywa naturalnego. Eksploatacja złoża prowadzona będzie metodą odkrywkową bez stosowania materiałów wybuchowych i bez odwadniania. Część wydobywanego kruszywa ze złoża będzie poddawana uszlachetnianiu poprzez poddanie wydobywanego kruszywa płukaniu i sortowaniu na odpowiednie frakcje, umożliwiające uzyskanie kruszywa o podwyższonych właściwościach i parametrach jakościowych - będzie się to odbywało w Zakładzie Przerobu Kruszywa (ZPK) o powierzchni około 0,5 ha, którego zadaniem będzie uszlachetnianie wydobywanego kruszywa naturalnego, przy czym planowane są zmiany lokalizacji ZPK w miarę postępu prac eksploatacyjnych. Na terenie złoża w jego północnej części przy drodze gminnej wywozu kruszywa planowane jest zaplecze socjalno -bytowe i techniczno – magazynowe na potrzeby prowadzonej działalności ( o powierzchni około 0,25 ha). Prace rekultywacyjne prowadzone zostaną w kierunku rolnym przez utworzenie trzech poeksploatacyjnych zbiorników wodnych o łącznej powierzchni lustra około 30,15 ha . Maksymalne roczne wydobycie z terenów złoża "[....]" wyniesie według zaleceń technologicznych maksymalnie do 150 000 m³/rok, minimalne 50 000 m³/rok, a średnie w zależności od zapotrzebowania będzie kształtowało się na poziomie około 50 % wydobycia maksymalnego i wyniesie około 75% m³/rok. Przy założeniu maksymalnego wydobycia i przerobu kruszywa teren złoża zostanie wyeksploatowany w przeciągu około 21 lat, przy średnim wydobyciu około 42 lat, a przy minimalnym 63 lat eksploatacji. Realizacja przedsięwzięcia następować będzie etapowo w poszczególnych polach eksploatacji, aby w miarę postępu prac w kolejnych latach po około 1,0 – 1,5 ha rocznie kontynuować eksploatację wraz z etapową rekultywacją wyeksploatowanych już części złoża.
Planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. z 2019 r., poz. 839).
Organ II instancji na podstawie analizy raportu oraz postanowień uzgodnieniowych Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz PGW Wody Polskie stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na działki Skarżącej. Według przedstawionego raportu nie zostaną bowiem przekroczone standardy jakości środowiska, co potwierdziły organy uzgodnieniowe nie stwierdzając przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, nie wpłynie również negatywnie na stosunki wodne i co najważniejsze nie uniemożliwi prowadzenia dotychczasowej dzielności.
Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Organu. Kwestionuje informacje zawarte w raporcie, które jej zdaniem doprowadziły do nieprawidłowej oceny interesu prawnego. Twierdzi, że należąca do niej nieruchomość znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od drogi transportowej kruszywa z kopalni, po której będzie odbywał się transport kruszywa do odbiorców. Jej zdaniem droga ta jest integralną częścią przedsięwzięcia.
Zarzuca, że w sposób nieprawidłowy wyliczono emisje hałasu, nie uwzględniając transportu drogą, nie odniesiono się do zwiększonego ruchu samochodów ciężarowych, nie uwzględniono ruchu samochodów po drodze powiatowej ale również po drodze dojazdowej inwestora do drogi piotrowej, nie dokonano oceny wpływu inwestycji na bezpieczeństwo wału przeciwpowodziowego, w sposób nieprawidłowy przyjęto, że inwestycja nie wpłynie na zmianę stosunków wodnych, nie wzięto pod uwagę, że dojdzie do zniszczenia krajobrazu doliny Wisłoki, korytarza ekologicznego. Zarzuca przy tym brak wymaganego przepisami prawa realnego i racjonalnego wariantu alternatywnego realizacji przedsięwzięcia, przyjęcie fikcyjnych bo niemożliwych do osiągniecia zapisów decyzji środowiskowej.
Sąd podziela stanowisko Organu.
Z przedłożonego i kilkakrotnie uzupełnianego w toku postępowania raportu wynika, że zasięg oddziaływania przedsięwzięcia ogranicza się do terenu inwestycji i stanowisko to zostało również potwierdzone w postanowieniach uzgodnieniowych Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz PGW Wody Polskie.
Organy te wydały pozytywne uzgodnienia z zastrzeżeniem warunków:
- wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości terenów sąsiednich – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska,
- istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz uciążliwości dla terenów sąsiednich – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [....].
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że głównymi źródłami hałasu podczas eksploatacji złoża będą źródła zewnętrzne funkcjonują na terenie przedsięwzięcia oraz urządzenia transportowe ( samochody ciężarowe) tj. spycharka, koparka pracująca w czasie eksploatacji złoża, pogłębiarka ssąco- refulująca, ładowarka na terenie złoża, ładowarka na terenie Zakładu [...], główne urządzenia przeróbcze wchodzące w skład Zakładu [...] oraz samochody transportowe. Wartości równoważnego dźwięku od źródeł związanych z eksploatacją do najbliższej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zagrodowej wynosiły do 35,8 dB ( A) przy dopuszczalnej wartości 50 dB( A) dla zabudowy jednorodzinnej 55 dB(A) dla zagrodowej oraz na granicy działek lokalizacji złoża i trasy wywozu kruszywa do 44 dB( A) przy braku wielkości referencyjnej dla otaczających pól uprawnych, dróg nieużytków, wału przeciwpowodziowego, rzeki [....].
Z kolei Organ Wód Polskich stwierdził, że teren złoża znajduje się w całości w obszarze narażonym na niebezpieczeństwo wystąpienia powodzi o prawdopodobieństwie Q 0,2 %, Q 1% oraz w części o prawdopodobieństwie Q 10 % w związku z czym poza wskazanymi w raporcie działaniami ochronnymi nałożył obowiązek pozostawania z stałej łączności z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej oraz Zarządem Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [....] celem monitorowania poziomu wód w rzece W. a także wykonywanie okresowych, prewencyjnych kontroli z udziałem przedstawicieli Nadzoru Wodnego w [...] w sąsiedztwie planowanej eksploatacji przedmiotowego złoża celem oceny stanu obiektów przeciwpowodziowych, informowania o tym Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Stwierdzono również, że w związku z eksploatacją złoża nie będą powstawały ścieki technologiczne, woda wykorzystywana w [...] będzie krążyć w obiegu zamknięty, nie wystąpi jej odprowadzanie do rzeki [...].
Jednocześnie stwierdzono, że przedsięwzięcie nie będzie wpływać negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych.
W świetle powyższych uzgodnień podzielić należy stanowisko Organu II instancji, że realizacja inwestycji nie doprowadzi do przekroczenia standardów środowiska. Powyższe uzgodnienia i przyjęte w nich ustalenia nie budzą wątpliwości w zakresie przyjętego obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, które determinował krąg stron postępowania. Skarżąca nie podniosła żadnych argumentów, które pozwoliłyby przyjąć, że wydana decyzja środowiskowa dotyczy jej nieruchomości.
Po pierwsze stwierdzić należy, że działki Skarżące znajdują się w odległości około 200 m od granic terenu inwestycji. Nie można przy tym zgodzić się ze Skarżącą, że skoro jej działka znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od istniejącej drogi, którą ma odbywać się transport kruszywa z kopalni, to przysługuje jej przymiot strony w oparciu o art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.o.ś.
Teren inwestycji obejmuje kopalnie złoża i brak jest powodów do tego by rozciągać go również na działki, na których przebiegają drogi dojazdowe. Jednocześnie organ środowiskowy stwierdził, że to właśnie ruch samochodów na terenie inwestycji będzie stanowił źródło największego hałasu. Skoro ustalone w obrębie tej inwestycji źródła hałasu związane z załadowaniem i rozładowaniem pojazdów nie przekroczyły norm, to logiczne jest, że ewentualny hałas związany wyłącznie z poruszaniem się pojazdów także tych norm nie przekroczy.
Po drugie podnoszone przez Skarżącą okoliczności mogłyby mieć wpływ na ocenę interesu prawnego w oparciu o pozostałe wymienione w art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. pod warunkiem wykazania, że wpływa to na zachowanie standardów jakości środowiska czy znaczące oddziaływanie na jej działkę, w sposób ograniczający dotychczasowe wykorzystanie. To jednak, jak wyżej przedstawiono, nie zostało wykazane. Wbrew podnoszonym zarzutom nie zostały przekroczone dopuszczalne normy hałasu. Szczegółowe wyliczenia w zakresie emisji zanieczyszczeń związanych z transportem drogą wewnętrzną jak i dojazdową zawiera raport na stronie 154.
Po trzecie Skarżąca nie wykazała, a nie wynika to z przeprowadzonego postępowania, że dojdzie do znaczącego oddziaływania inwestycji na działki Skarżącej, o czym mowa w art. 174 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś. Przez znaczące oddziaływanie, należy rozumieć ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, ograniczeniem w jej zagospodarowaniu.
Poza argumentacją wymierzoną przeciwko informacjom zawartym w raporcie i postanowieniom uzgodnieniowym Skarżąca nie podała na czym miałyby polegać ograniczenia w dotychczasowym zagospodarowaniu i wykorzystaniu jej działek, a tylko tego rodzaju okoliczności mogą przemawiać za uwzględnieniem po jej stronie interesu prawnego.
Prawo do kwestionowania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia a w jej ramach informacji zawartych w raporcie czy postanowieniach uzgodnieniowych przysługuje wyłącznie stronie.
Wbrew podniesionym zarzutom Skarżąca nie wykazała by taki przymiot jej przysługiwał. W świetle powyższego Sąd podziale stanowisko Organu II instancji o umorzeniu postępowania odwoławczego, co mając na uwadze oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI