II SA/Rz 663/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę spółki, potwierdzając zasadność stwierdzenia choroby zawodowej (astmy oskrzelowej) u byłego pracownika, mimo zarzutów o brak związku przyczynowego i nieuwzględnienie czynników pozazawodowych.
Spółka zaskarżyła decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u byłego pracownika, argumentując brak związku przyczynowego między pracą a astmą oskrzelową oraz nieuwzględnienie czynników pozazawodowych. Sąd uznał jednak, że zebrany materiał dowodowy, w tym wyniki badań medycyny pracy, jednoznacznie wskazują na zawodową etiologię choroby, spowodowaną narażeniem na pył drzewny. Oddalono skargę jako niezasadną.
Przedmiotem skargi spółki było utrzymanie w mocy decyzji o stwierdzeniu u byłego pracownika, J.B., choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Spółka zarzucała organom administracji naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, twierdząc, że brak jest związku przyczynowego między warunkami pracy a chorobą oraz że nie uwzględniono czynników pozazawodowych, takich jak genetyczne predyspozycje czy wcześniejsze leczenie alergii. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał skargę za niezasadną. Podkreślono, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga spełnienia trzech przesłanek: choroba musi być w wykazie, potwierdzona orzeczeniem lekarskim, a warunki pracy muszą pozwalać na stwierdzenie, że została ona spowodowana narażeniem zawodowym. W analizowanej sprawie, mimo że stężenia pyłów nie przekraczały dopuszczalnych norm, a spółka podejmowała działania minimalizujące ryzyko, kluczowe okazały się wyniki badań medycznych (swoiste wziewne próby prowokacyjne z pyłem sosnowym pochodzącym z miejsca pracy, pyłami jodły i z MDF), które wykazały dodatni wynik i obturację oskrzeli, wskazując na zawodową etiologię astmy. Sąd uznał, że wyjaśnienia jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, dotyczące rozbieżności w opiniach lekarskich (wynikających z różnic w metodologii diagnostycznej – ambulatoryjnej vs. szpitalnej), były przekonujące. Oddalono skargę, uznając decyzję organów za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ zebrany materiał dowodowy, w tym wyniki badań medycznych, jednoznacznie wskazują na zawodową etiologię choroby spowodowaną narażeniem na pył drzewny w środowisku pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo zarzutów spółki o braku związku przyczynowego i wpływie czynników pozazawodowych, wyniki swoistych prób prowokacyjnych z pyłem z miejsca pracy oraz ocena cytologiczna plwociny potwierdziły zawodową etiologię astmy oskrzelowej. Wyjaśnienia jednostki orzeczniczej dotyczące rozbieżności w opiniach lekarskich, wynikające z zastosowania bardziej zaawansowanych metod diagnostycznych w warunkach szpitalnych, były przekonujące.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p. art. 235¹
Kodeks pracy
k.p. art. 235²
Kodeks pracy
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 4 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § 1
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § 2
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 37 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyniki badań medycznych (swoiste próby prowokacyjne z pyłem z miejsca pracy) jednoznacznie wskazują na zawodową etiologię astmy oskrzelowej. Wyjaśnienia jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia dotyczące rozbieżności w opiniach lekarskich są przekonujące i wskazują na bardziej wiarygodne metody diagnostyczne zastosowane w trybie szpitalnym. Narażenie na pył drzewny w środowisku pracy, mimo nieprzekraczania dopuszczalnych norm, mogło być przyczyną choroby.
Odrzucone argumenty
Brak związku przyczynowego między warunkami pracy a astmą oskrzelową. Nieuwzględnienie czynników pozazawodowych (genetyka, wcześniejsze leczenie alergii). Naruszenie przepisów postępowania, w tym nieprawidłowa ocena dowodów i niepełne uzasadnienie decyzji. Stężenia pyłów nie przekraczały dopuszczalnych norm.
Godne uwagi sformułowania
w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem (podkr. Sądu), że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy Istotą sprawy w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, że określone schorzenie kwalifikowane jako choroba zawodowa ma swoje źródło w środowisku pracy. Domniemanie to upada, tylko wtedy, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo - skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby swoiste wziewne próby prowokacyjne pyłem sosnowym pochodzącym z miejsca pracy (...) dały wynik dodatni. W ich przebiegu obserwowano spirometryczną obturację oskrzeli oraz istotny wzrost nieswoistej nadreaktywności oskrzeli.
Skład orzekający
Paweł Zaborniak
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Mazur-Selwa
członek
Ewa Partyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie związku przyczynowego między warunkami pracy a chorobami zawodowymi, zwłaszcza w przypadkach astmy oskrzelowej spowodowanej narażeniem na pyły, nawet gdy normy stężeń nie są przekroczone."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i dowodowej, w tym wyników konkretnych badań medycznych. Interpretacja przepisów dotyczących chorób zawodowych i oceny narażenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności pracodawcy za choroby zawodowe i sposobu ustalania związku przyczynowego, co jest istotne dla wielu firm i pracowników. Pokazuje, jak kluczowe mogą być szczegółowe badania medyczne.
“Czy pył drzewny z pracy może wywołać astmę? Sąd potwierdza związek mimo zarzutów pracodawcy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 663/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2019-10-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-06-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa Ewa Partyka Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Inspekcja sanitarna Sygn. powiązane II OSK 4037/19 - Wyrok NSA z 2022-12-02 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Sanitarny Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 134 § 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2013 poz 1367 § 4 ust. 1, § 8 ust. 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Ewa Partyka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2019 r. sprawy ze skargi A. S.A. w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala- Uzasadnienie Przedmiotem skargi Spółki [...] (zwana dalej Spółką) jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: PWIS) z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak [...], wydana w sprawie stwierdzenia u byłego pracownika Spółki J.B., choroby zawodowej z pozycji nr 6 wykazu chorób: astma oskrzelowa. Na podstawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej PPIS) ustalił, że J.B. zatrudniony był w zakładach Spółki w okresie od 29 stycznia 1993 roku do 26 listopada 2014 roku. Wymieniony pracownik był zatrudniony w Spółce na stanowisku operatora ładowarki zrębki, na stanowisku rębakowego, na stanowisku pomiarowego surowca, na stanowisku starszego pomiarowego surowca, na stanowisku mistrza zmianowego. W całym okresie zatrudnienia w spółce Pan B. narażony był na pył, hałas, drgania mechaniczne. Okres narażenia zawodowego na czynniki, który wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej astma oskrzelowa wynosił 22 lata. W sprawie zostało wydane dwa orzeczenia lekarskie - Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz Instytutu Medycyny Pracy w [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. W oparciu o te orzeczenia PPIS decyzją z dnia [...] października 2018 roku, znak [...], stwierdził chorobę zawodową u J.B.: astma oskrzelowa. Decyzję Organ I instancji zaskarżyła do PWIS Spółka, zarzucając w odwołaniu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2010 r., w sprawie chorób za zawodowych, a także art. 2351 Kodeksu pracy. Organ odwoławczy po rozpoznaniu tego odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 roku postanowił utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Stwierdzono, w decyzji, że do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczna była opinia rozstrzygająca rozbieżne treści orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych. Organ w dniach 19 lutego 2019 roku oraz 26 lutego 2019 roku otrzymał odpowiedź z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny pracy w [...], w którym jednostka orzecznicza pierwszego stopnia udzieliła rozstrzygających w sprawie wyjaśnień na skierowane zapytania. Stwierdzono, iż zarzuty odwołania nie są zasadne bowiem odpowiedzi otrzymane przez PWIS z jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia rozstrzygają o tych zarzutach w całości. Jednostka orzecznicza wskazała, że przeprowadzenie testu oceny nieswoistej nadreaktywności oskrzeli z matacholiny lub swoistych prób prowokacyjnych wziewnych w bezpiecznych dla Pana B. warunkach jest niemożliwe z uwagi na ewentualność wystąpienia ciężkich, nie do przewidzenia reakcji alergicznych, często pojawiających się w kilka godzin po zakończeniu badania. Biegły w [...] wyjaśnił, że WOMP nie posiada takiego zaplecza, które umożliwiałoby przygotowanie materiału zawierającego alergeny pobrane ze środowiska pracy. Poza tym w Ośrodku niemożliwa jest ocena składu cytologicznego plwociny indukowanej czy popłuczyn nosowych. Ponowne wysłanie Pana J.B. do innej placówki badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy w Sosnowcu będzie wiązało się z hospitalizacją strony i przeprowadzeniem takich samych badań, które były przeprowadzane w Instytucie Medycyny Pracy w [...] w tym również swoistych testów prowokacyjnych z materiałem pobranym z zakładu pracy. Jednostka orzecznicza pierwszego stopnia podkreśliła, że orzeczenie wydane przez IMP w [...] z dnia [...] września 2018 roku spełnia kryteria rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych i jego opinia jest wiążąca przy wydawaniu decyzji w sprawie choroby zawodowej zarówno dla organu pierwszej jak i II instancji. Dlatego podnoszony przez Spółkę zarzut niespełnienia przesłanki warunkującej możliwość stwierdzenia choroby zawodowej w rozumieniu związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem i warunkami pracy jest całkowicie bezzasadny. Nie polega też na prawdzie zarzut niedokonania przez organ I instancji wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego w tym wyników NDS badania i pomiarów wskazujących, że Pan B. na zajmowanych stanowiskach pracy w Spółce nie był narażony na ponadnormatywne czynniki środowiska pracy. Każdy pracownik jest narażony indywidualnie na czynniki występujące w środowisku pracy i reakcja jego organizmu na dany czynnik występujący w środowisku pracy może być różna. Nie podlega również prawdzie zarzut nieuwzględnienia wyników badań pomiarów czynników występujących środowisku w pracy. Te wyniki zostały uwzględnione w dochodzeniu epidemiologicznym PPIS i wpisane do karty oceny narażenia zawodowego od roku 2009 - 2014, z którą Spółka została zapoznana i nie wniosła żadnych uwag. Powyższe wyniki zawarte w karcie oceny narażenia zawodowego zostały dostarczone jednostkom orzeczniczym pierwszego i drugiego stopnia. Także dokumenty dostarczone przez spółkę przy odwołaniu zostały wysłane do biegłych WOMP w [...] celem wydania rozstrzygającej opinii w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) na opisaną wyżej decyzję, Spółka [...] zarzuciła: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 2351 Kodeksu pracy poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że spełnione zostały przesłanki warunkujące możliwość stwierdzenia choroby zawodowej w rozumieniu tego przepisu u J.B., podczas gdy brak jest związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem i warunkami, w jakich pracował wyżej wymieniony, a powstałym u niego schorzeniem w postaci astmy oskrzelowej; II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1367; zwane dalej rozporządzeniem), poprzez utrzymanie w mocy decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej z pominięciem istotnych części materiału dowodowego zebranego w toku postępowania, w tym w szczególności ustaleń dokonanych pierwotnie przez jednostkę orzeczniczą I instancji, a także faktu, iż w toku sprawy nie ustalono ostatecznie i jednoznacznie, jaki wpływ na powstanie u J.B. choroby w postaci astmy oskrzelowej miały czynniki pozazawodowe; 2) § 8 ust. 2 w/w rozporządzenia poprzez jego nie zastosowanie i nie wystąpienie o dodatkową konsultację do jednostki orzeczniczej II stopnia, a ograniczenie się wyłącznie do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie wyjaśnień do jednostki orzeczniczej I stopnia; 3) art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w zw. z art. z art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez nie dokonanie wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenie zasad logicznego rozumowania, a to: a) nie uwzględnienie faktu, że dopuszczalne stężenia pyłów, z którymi J.B. miał kontakt w trakcie zatrudnienia w Spółce nigdy nie przekraczały dopuszczalnych norm, a Spółka jako pracodawca podjęła wszelkie działania celem zminimalizowana wpływu czynników potencjalnie szkodliwych na stan zdrowia pracowników; b) pominięcie czynników pozazawodowych mogących mieć wpływ na powstanie u J.B. przedmiotowego schorzenia, w tym szczególności faktu, że choroby w postaci alergii i astmy oskrzelowej występowały w jego rodzinie, a ponadto, że wyżej wymieniony w sposób szczególny reaguje na różne typy alergenów i że przez wiele lat leczył się na alergię i astmę, nie informując o tym Pracodawcy, ani lekarzy przeprowadzających badania okresowe i kontrolne; c) uznanie wyjaśnień udzielonych przez jednostkę orzeczniczą I stopnia w pismach z dnia 13 i 19 lutego 2019 r. za rozstrzygających podniesione zarzuty i istniejące w sprawie sprzeczności, podczas gdy pisma te zawierały jedynie lakoniczną, niespójną argumentację i brak w nich było jakiegokolwiek odniesienia się do ustalonego pierwotnie przez tę jednostkę istnienia czynników pozazawodowych mogących mieć wpływ na powstanie u J.B. schorzenia w postaci astmy oskrzelowej; d) niedokonanie dostatecznie wnikliwej analizy, czy pomiędzy wystąpieniem u J.B. choroby, a warunkami pracy istniał związek przyczynowy oraz czy i jaki wpływ na istnienie choroby miały czynniki pozazawodowe; 4) art. 8 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w jej treści zbyt ogólnych stwierdzeń, w szczególności nie wyjaśnianie, dlaczego Organ nie odniósł się i nie dokonał ustalenia, jaki wpływ na powstanie astmy oskrzelowej mogły mieć czynniki pozazawodowe, których istnienie zostało potwierdzone i nie było kwestionowane w toku postępowania; 5) 138 § 1 pkt 1) K.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez zastosowanie tego przepisu i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji, pomimo istnienia podstaw do jej uchylenia. W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka rozwinęła powyższe zarzuty. Wskazano między innymi, że stężenia pyłów na stanowisku operatora rębaka i stanowisku pracownika produkcji - obsługa tunelu zrębkowego, nigdy nie przekraczały wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia, które wynosiło 4mg/m3, co potwierdzają wyniki pomiarów stężenia pyłów. Podniesiono również, że w kartach oceny narażenia zawodowego dotyczących zajmowanych przez J.B. stanowisk pracy tylko w przypadku stanowiska rębakowego mowa jest o narażeniu na działanie czynników szkodliwych w postaci pyłu, jednak ryzyko to ocenione zostało jako akceptowalne. Odpowiadając na skargę, Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jako niezasadna, została przez Sąd oddalona. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem swej skargi Spółka uczyniły decyzję organu odwoławczego - PWIS - o utrzymaniu w mocy decyzji PPIS o stwierdzeniu u J.B. choroby zawodowej o nazwie: astma oskrzelowa z pozycji nr 6 wykazu chorób zawodowych. Ze względu na ustalony przedmiot skargi Spółki, dla ustalenia materialnoprawnego tła rozstrzygnięcia PWIS należy wyjaśnić, że władcze stwierdzenie choroby zawodowej bądź też braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje mocą decyzji wydawanej przez organy inspekcji sanitarnej. Ustawodawca poprzez treść art. 235¹ K.p. za chorobę zawodową uznaje chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem (podkr. Sądu), że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia, postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej wszczyna z urzędu właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, po uzyskaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić nie tylko w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym ale także po zakończeniu pracy w takim narażeniu. Z art. 235² K.p. wynika, iż stwierdzenie choroby zawodowej może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Obowiązujące regulacje obligują organy inspekcji sanitarnej, aby wydając orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej wykazały jednocześnie trzy pozytywne przesłanki. Po pierwsze, rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych. Choroba nie wymieniona w tym wykazie nie jest chorobą zawodową. Po drugie, choroba ta powinna zostać stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową. I po trzecie, wyniki oceny warunków pracy mają pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba spowodowana została narażeniem zawodowym. W konsekwencji, brak jednego z tych elementów będzie oznaczał konieczność wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Z uwagi na powyżej wskazane przesłanki definicyjne, przyjmuje się w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, że w każdej sprawie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej zachodzi konieczność zbadania warunków wykonywania pracy przez osobę, u której podejrzewa się chorobę zawodową, przez cały okres jej zatrudnienia pod kątem ustalenia, czy i w których zakładach pracy występował tzw. czynnik narażenia zawodowego - czy to związany ze sposobem wykonywania pracy, czy też określony czynnik szkodliwy dla zdrowia występujący w środowisku pracy. Istotą sprawy w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, że określone schorzenie kwalifikowane jako choroba zawodowa ma swoje źródło w środowisku pracy. Jednocześnie, nie należy od organu każdorazowo wymagać bezspornego wykazania związku między warunkami pracy w warunkach narażenia a stwierdzoną dolegliwością (zob. wyrok NSA z 21 listopad 2017 r., sygn. II OSK 120/17, LEX). W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, tylko wtedy, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo - skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby (tak WSA w Gliwicach w wyroku z 15 listopada 2017 r., sygn. IV SA/GI 444/17, LEX). W niniejszej sprawie zebrany przez Organy obu instancji materiał dowodowy pozwalał stwierdzić zaistnienie omówionych powyżej przesłanek pozwalających orzec w drodze decyzji administracyjnej powstanie u byłego pracownika skarżącej Spółki choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej. Dlatego skarga w niniejszej sprawie została oddalona w całości bowiem podniesione w niej zarzuty nie okazały się uzasadnione. Materiał dowodowy, wbrew twierdzeniom skargi został zebrany w sposób dostatecznie obrazujący stan rzeczywisty istotny dla konkretyzacji właściwych przepisów prawa materialnego, zatem mógł stanowić oparcie dla działań kontrolnych WSA. Jak wynika z akt sprawy zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej J.B. nastąpiło dnia 24 listopada 2015 r., co oznacza, że miało miejsce w okresie 1 roku od dnia zakończenia stosunku pracy w Spółce [...]. J.B. był zatrudniony w spółce m.in. na stanowisku mistrza zmianowego do dnia 26 listopada 2014 r. W przypadku astmy oskrzelowej prawodawca w treści rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wyznaczył okres 1 roku, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Organy wykazały także związek skutkowo - przyczynowy pomiędzy środowiskiem pracy J.B. w Spółce, a zdiagnozowaną astmą oskrzelową. Otóż z treści karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej dla potrzeb postępowania w sprawie choroby zawodowej wynika jednoznacznie, iż J.B. na stanowisku pracy operator ładowarki zrębki, rębakowy, pomiar surowca, starszy pomiarowy surowca, mistrz zmianowy, był narażony m.in. na pył drzewny. Praca wykonywana była w zmianach ośmiogodzinnych, głównie na otwartej przestrzeni w narażeniu na pył z drewna miękkiego. Stwierdzono brak wyników pomiarów stężenia pyłów drewna na stanowisku operatora ładowarki, operatora ładowarki pomiarowego surowca oraz mistrza. Praca J.B. wykonywana była niewątpliwie w kontakcie z pyłem drewna, co wynikało z przebywania w miejscach rozładunku i przerobienia surowca oraz wykonywania czynności operatora ładowarki i pracownika produkcji. Okres narażenia zawodowego na czynniki wskazujące jako przyczynę choroby zawodowej podano na czas 22 lat, w postaci ekspozycji na pył drewna nie przekraczający NDS 2,25 mg metrze sześcienny - 3,72 mg na metr sześcienny. W orzeczeniu lekarskim IMP w [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej z dnia [...] września 2018 r., o nr [...], opisano metodologię, która doprowadziła biegłego do wniosku o zawodowej etiologii astmy oskrzelowej J.B. Stwierdzono, iż wykonane punktowe testy skórne z zestawem pospolitych alergenów środowiska komunalnego i pyłem sosnowym dały wyniki ujemne. Natomiast swoiste wziewne próby prowokacyjne pyłem sosnowym pochodzącym z miejsca pracy (podkreślenie Sądu), pyłami jodły i z MDF, dały wynik dodatni. W ich przebiegu obserwowano spirometryczną obturację oskrzeli oraz istotny wzrost nieswoistej nadreaktywności oskrzeli. W ocenie cytologicznej plwociny indukowanej, zaobserwowano istotny wzrost odsetka komórek charakterystycznych dla alergicznej reakcji zapalnej. Oznacza to, że w miejscu pracy musiały występować czynniki alergizujące, które doprowadziły do astmy oskrzelowej u J.B. Wobec tego zarzuty skargi, gdzie pisze się o nieuwzględnieniu przez organ czynników genetycznych jak również nie przekraczanie dopuszczalnych norm stężenia pyłów, nie mogły mieć znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Niewątpliwym jest bowiem, iż w środowisku pracy stwierdzono istnienie czynników stanowiących bezpośrednią przyczynę astmy oskrzelowej, co jest jednym z podstawowych warunków zakwalifikowania rozpoznanej choroby jako zawodowej. Sąd w powyższym kontekście wyjaśnia również, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej nie jest konieczne wykazanie przez organ naruszenia przez pracodawcę obowiązujących w danym środowisku pracy normy w zakresie higieny i bezpieczeństwa pracy. Wystarczające jest ustalenie takiego czynnika chorobotwórczego, który w świetle dostępnej specjalistycznej wiedzy medycznej stanowi przyczynę chorobą zawodowej. To samo należy powiedzieć o podatności osobniczej na dany rodzaj choroby zawodowej, wynikający z uwarunkowań genetycznych. Uwarunkowania genetyczne w odróżnieniu od czynników zawodowych nie przesądzają o powstaniu danego rodzaju schorzenia, natomiast niewątpliwie wpływają na zwiększenie prawdopodobieństwa zachorowania. Skarżący w toku rozprawy przed WSA wyjaśnił, że astma oskrzelowa u jego babci rozwinęła się w czasie prac przymusowych w Niemczech, zaś siostra ma alergie na sierść psa. Dlatego podniesiona w skardze kwestia wpływów genetyki na chorobę byłego pracownika Spółka wobec jednoznacznych ustaleń biegłych nie miała istotnego wpływu na wynik postępowania. Nie można pominąć, iż Organ odwoławczy w oparciu o przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych pismem z dnia 11 grudnia 2018 r., zwrócił się do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia - WOMP w [...] - o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy wydanymi w sprawie orzeczeniami jednostek orzeczniczych. W odpowiedzi na to pismo WOMP w [...] przekonująco wyjaśnił przyczyny tych rozbieżności (pismo z dnia 13 lutego 2019 r.) wskazując, iż J.B. został poddany przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy badaniom w ramach diagnostyki ambulatoryjnej. Natomiast prowadzone postępowanie orzecznicze w trybie odwoławczym w IMP w [...] odbywało się już w trybie diagnostyki szpitalnej, która umożliwia przeprowadzenie określonych proceder diagnostycznych, które nie są możliwe do wykonania w warunkach ambulatoryjnych z uwagi na możliwość wystąpienia ciężkich, nie do przewidzenia reakcji alergicznych pojawiający się w kilka godzin po zakończeniu badania (np. po powrocie do miejsca zamieszkania). Podkreślono także, iż przeprowadzenie przez IMP w [...] swoistych wziewnych prób prowokacyjnych, testu oceny nieswoistej nadreaktywności oskrzeli z matacholiną, są aktualnie jedynym wiarygodnym badaniem obiektywizującym istnienie astmy oskrzelowej na specyficzny alergen, jakim jest pył sosnowy, pył jodły i MDF. Wobec tak przekonującego wyjaśnienia przez biegłego WOMP przyczyn rozbieżności wydanych opinii, mających swe źródło w bardziej pewnych metodach diagnostycznych możliwych do przeprowadzenia wyłącznie w warunkach hospitalizacji, nie można mieć wątpliwości, iż zdiagnozowana u J.B. astma oskrzelowa ma swą etiologię w środowisku pracy w Spółce, w którym to w/w był, co potwierdza ocena narażenia zawodowego, eksponowany na kontakt z pyłem drzewnym, który spowodował wystąpienie choroby określonej w poz. 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Sąd działając poza zarzutami skargi nie dostrzegł w działaniach Organów takich uchybień które musiałyby skutkować jej uwzględnieniem na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. Decyzja PWIS jako legalna procesowo i materialnie winna pozostać w obrocie prawnym. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI