Orzeczenie · 2025-09-09

II SA/RZ 660/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2025-09-09
NSAnieruchomościWysokawsa
planowanie przestrzenneprawo własnościdrogi wewnętrznedrogi publiczneuchwałanieważność uchwaływładztwo planistyczneteren zielenizagospodarowanie przestrzenneRada Miejska

Sprawa dotyczyła skargi K.W. na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która obejmowała działki należące do skarżącego. Głównym zarzutem było zaliczenie części nieruchomości do terenów dróg wewnętrznych o charakterze ogólnodostępnym oraz terenów zieleni miejskiej. Skarżący argumentował, że takie przeznaczenie narusza jego prawo własności i uniemożliwia realizację inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po analizie przepisów i argumentów stron, stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej wyznaczenia drogi wewnętrznej na działce skarżącego. Sąd uznał, że gmina przekroczyła swoje władztwo planistyczne, przerzucając na właściciela prywatnego obowiązek urządzenia i utrzymania ogólnodostępnego ciągu komunikacyjnego, co stanowiło naruszenie prawa własności i zasad proporcjonalności. W pozostałym zakresie, dotyczącym terenów zieleni miejskiej, sąd oddalił skargę, uznając, że ograniczenia były uzasadnione potrzebami planistycznymi i nie stanowiły nadmiernej ingerencji w prawo własności. Sąd nie uwzględnił również zarzutu dotyczącego zerowej stawki renty planistycznej, uznając, że nie narusza ona indywidualnego interesu prawnego skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Nadużycie władztwa planistycznego przez gminy przy wyznaczaniu dróg wewnętrznych w planach miejscowych, naruszenie prawa własności, zasada proporcjonalności w planowaniu przestrzennym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy droga wewnętrzna ma charakter ogólnodostępny i faktycznie zastępuje drogi publiczne, przerzucając koszty na właściciela prywatnego. Nie dotyczy rutynowego wyznaczania dróg wewnętrznych służących wyłącznie obsłudze konkretnych nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wyznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego drogi wewnętrznej o charakterze ogólnodostępnym na prywatnej nieruchomości stanowi naruszenie prawa własności i przekroczenie władztwa planistycznego gminy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wyznaczenie drogi wewnętrznej o charakterze ogólnodostępnym na prywatnej nieruchomości, która faktycznie zastępuje system dróg publicznych i przerzuca koszty utrzymania na właściciela, stanowi nadużycie władztwa planistycznego gminy i narusza prawo własności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że gmina nie ma kompetencji do planowania dróg wewnętrznych na prywatnych nieruchomościach bez zgody właścicieli, zwłaszcza gdy drogi te mają charakter ogólnodostępny i zastępują drogi publiczne, przerzucając koszty utrzymania na właściciela. Jest to naruszenie prawa własności i zasady proporcjonalności.

Czy zaliczenie części nieruchomości do terenów zieleni miejskiej z zakazem zabudowy kubaturowej stanowi istotne naruszenie prawa własności?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ograniczenie wynika z istotnych potrzeb planistycznych, jest proporcjonalne i nie stanowi nadmiernej ingerencji w prawo własności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyznaczenie terenów zieleni miejskiej, mimo ograniczeń dla właściciela, było uzasadnione potrzebami planistycznymi, wpisywało się w ład przestrzenny i nie stanowiło nadmiernej ingerencji w prawo własności, dlatego nie stwierdzono nieważności uchwały w tym zakresie.

Czy ustalenie zerowej stawki opłaty planistycznej (renty planistycznej) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest dopuszczalne?

Odpowiedź sądu

Sąd nie uwzględnił tego zarzutu, uznając, że nie narusza on indywidualnego interesu prawnego skarżącego.

Uzasadnienie

Kwestia zerowej stawki renty planistycznej została uznana za niepowodującą naruszenia indywidualnego interesu prawnego skarżącego w kontekście jego skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części, w jakiej zalicza działki nr [...] i nr [...], obr. [...] w [...] do obszaru [...]. Oddalono skargę w pozostałym zakresie.

Przepisy (23)

Główne

P.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 20 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 7 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 12

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 10

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 2 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 8 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 8 § 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.g.n. art. 98

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 112

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 2 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ZTP

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie Zasad Techniki Prawodawczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyznaczenie drogi wewnętrznej o charakterze ogólnodostępnym na prywatnej nieruchomości stanowi nadużycie władztwa planistycznego gminy. • Przerzucenie obowiązku urządzenia i utrzymania ogólnodostępnych ciągów komunikacyjnych na właściciela prywatnego narusza prawo własności. • Drogi wewnętrzne nie mogą stanowić podstawowego składnika systemu komunikacji przewidzianego w planie miejscowym, zastępując drogi publiczne.

Odrzucone argumenty

Zaliczenie części nieruchomości do terenów zieleni miejskiej. • Ustalenie zerowej stawki renty planistycznej.

Godne uwagi sformułowania

nadużycie władztwa planistycznego • przerzucenie obowiązku urządzenia i utrzymania ciągów komunikacyjnych ogólnodostępnych na podmiot prywatny • drogi wewnętrzne nie mogą stanowić podstawowego składnika systemu komunikacji przewidzianego w planie miejscowym, tak jak ma to miejsce na gruncie niniejszej sprawy • ingerencja gminy w prawo własności Skarżącego w zakresie wytyczenia na działce Skarżącego trenu KDW-12 i dalsze konsekwencje tego działania - stanowiło nadużycie władztwa planistycznego

Skład orzekający

Karina Gniewek - Berezowska

przewodniczący

Maria Mikolik

sędzia

Jolanta Kłoda-Szeliga

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nadużycie władztwa planistycznego przez gminy przy wyznaczaniu dróg wewnętrznych w planach miejscowych, naruszenie prawa własności, zasada proporcjonalności w planowaniu przestrzennym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy droga wewnętrzna ma charakter ogólnodostępny i faktycznie zastępuje drogi publiczne, przerzucając koszty na właściciela prywatnego. Nie dotyczy rutynowego wyznaczania dróg wewnętrznych służących wyłącznie obsłudze konkretnych nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak gminy mogą nadużywać swoich uprawnień planistycznych, naruszając prawa właścicieli nieruchomości. Jest to ważny przykład dla właścicieli gruntów i prawników zajmujących się planowaniem przestrzennym.

Gmina nie może narzucać prywatnych dróg na Twojej działce – sąd potwierdza nadużycie władztwa planistycznego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst